Zakon o uslugama

Ovim zakonom uređuje se pravo na poslovno nastanjivanje privrednih subjekata i sloboda prekograničnog pružanja usluga uz obezbjeđenje visokog stepena bezbjednosti i kvaliteta usluga, kao i druga pitanja od značaja za pravo na poslovno nastanjivanje i slobodu prekograničnog pružanja usluga.

(1) Poslovno nastanjivanje je obavljanje uslužne djelatnosti preko crnogorskog državljanina, državljanina države ugovornice Ugovora o Evropskom ekonomskom prostoru (u daljem tekstu: država EEP), odnosno dijela stranog društva koje je osnovano u državi EEP, na neodređeno vrijeme, privremeno ili povremeno putem stalne infrastrukture.

(2) Prekogranično pružanje usluga je nuđenje ili pružanje usluga u Crnoj Gori koje vrši pružalac usluga kojem je država osnivanja država EEP.

(3) Usluga je svaka privredna djelatnost koja se uobičajeno pruža uz naknadu, ako nije uređena propisima kojima se uređuje sloboda kretanja roba, kapitala i zaposlenih.

(1) Ovaj zakon ne odnosi se na:

1) liberalizaciju usluga od javnog, odnosno opšteg ekonomskog interesa;

2) privatizaciju privrednih društava u državnoj svojini koja pružaju usluge od javnog i opšteg ekonomskog interesa;

3) ukidanje monopola u oblasti pružanja usluga;

4) pomoći koje dodjeljuju države EEP u skladu sa pravnom tekovinom Evropske unije (u daljem tekstu: EU) o zaštiti konkurencije;

5) određivanje usluga od javnog interesa, način njihovog organizovanja i finansiranja u skladu sa propisima o državnoj pomoći i obaveze koje se na njih odnose;

6) ostvarivanje ekonomskih, socijalnih i kulturnih prava i sloboda;

7) odnose iz oblasti rada, uključujući zaštitu zdravlja i zaštitu na radu;

8) socijalnu zaštitu;

9) krivično pravo;

10) zaštitu ili podsticanje kulturne ili jezičke raznolikosti ili slobode medija; i

11) oporezivanje.

(2) Odredbe ovog zakona ne primjenjuju se na:

1) neprivredne usluge od javnog interesa, koje se finasiraju iz javnih prihoda (usluge osnovnog i srednjeg obrazovanja i sl.);

2) finansijske usluge u oblastima: bankarstva, kreditiranja, osiguranja i reosiguranja, penzijskog osiguranja, hartija od vrijednosti, investicionih fondova, investicionog savjetovanja i druge finansijske usluge;

3) elektronske komunikacione usluge i usluge elektronske komunikacione mreže i pripadajuće infrastrukture koje su uređene posebnim propisima, ako su usklađeni sa pravnim aktima Evropske unije;

4) usluge u oblasti saobraćaja, uključujući gradski prevoz, taksi prevoz i lučke usluge;

5) usluge agencija za privremeno zapošljavanje;

6) zdravstvene usluge koje se pružaju preko zdravstvenih ustanova bez obzira na organizacioni oblik u kome se te usluge pružaju i način njihovog finansiranja;

7) audiovizuelne usluge, uključujući kinematografske usluge, bez obzira na način njihove produkcije, distribucije i prenosa, kao i radijsko emitovanje;

8) igre na sreću koje uključuju lutrijske igre na sreću, igre u kazinima, kladioničarske igre i igre na sreću na automatima;

9) usluge koje se pružaju u vršenju javnih ovlašćenja;

10) usluge u vezi sa socijalnim stanovanjem, socijalnom i dječijom zaštitom i podrškom porodicama i licima kojima je potrebna trajna ili privremena pomoć koju pruža država ili humanitarna organizacija upisana u odgovarajući registar;

11) usluge zaštite lica i imovine; i

12) usluge koje pružaju notari i javni izvršitelji.

Na poslovno nastanjivanje primjenjuju se posebni propisi kojima se uređuju uslovi i način pružanja usluga, ako su usklađeni sa pravnim aktima Evropske unije kojima se uređuje poslovno nastanjivanje i sloboda prekograničnog pružanja usluga u posebnim sektorima usluga ili za regulisane profesije.

Izrazi koji se u ovom zakonu koriste za fizička lica u muškom rodu podrazumijevaju iste izraze u ženskom rodu.

Pojedini izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeća značenja:

1) pružalac usluge je fizičko lice (preduzetnik) koje ima crnogorsko državljanstvo ili je državljanin države EEP, ili pravno lice koje je osnovano u Crnoj Gori ili državi EEP, koje nudi ili pruža uslugu;

2) korisnik usluge je fizičko lice koje ima crnogorsko državljanstvo ili je državljanin države EEP, preduzetnik, ili pravno lice koje je osnovano u Crnoj Gori ili državi EEP, koje koristi ili namjerava da koristi uslugu u poslovne ili neposlovne svrhe;

3) država osnivanja je Crna Gora ili država EEP na čijoj teritoriji pružalac usluge ima sjedište;

4) sjedište je mjesto stalnog poslovanja u kojem se stvarno upravlja privrednom djelatnošću od strane pružaoca usluga na neodređeno vrijeme sa stalnom infrastrukturom;

5) postupak izdavanja odobrenja u smislu ovog zakona je postupak po kojem je pružalac ili korisnik usluge dužan da postupi da bi od nadležnog organa dobio odobrenje za pristup ili pružanje usluge, uključujući postupke registracije privrednih djelatnosti;

6) regulisana profesija je profesionalna djelatnost ili grupa profesionalnih djelatnosti za koju se dostupnost za obavljanje ili način obavljanja profesije neposredno ili posredno određuje zakonom, odnosno drugim propisom koji se odnose na posebnu kvalifikaciju, naročito u vezi sa upotrebom profesionalnog naziva, koji je ograničen na imaoce određene profesionalne kvalifikacije;

7) poslovna komunikacija je svaki oblik komunikacije koja je namijenjena neposrednoj ili posrednoj promociji robe, usluga ili ugleda pravnog ili fizičkog lica koje obavlja trgovačku, industrijsku ili zanatsku djelatnost ili obavlja regulisanu profesiju, osim:

- informacija koje omogućavaju neposredan pristup djelatnosti privrednog subjekta, uključujući naziv domena ili adresu elektronske pošte;

- komunikacije u vezi sa robama, uslugama ili ugledom privrednog subjekta, koje su objedinjene na nezavisan način, a naročito kada se pružaju bez finansijske naknade;

8) multidisciplinarna djelatnost je pružanje različitih usluga od strane jednog ili više pružalaca usluga kroz zajedničko ili partnersko pružanje usluga; i

9) usluga od javnog interesa je usluga kojom se izvršavaju poslovi u javnom interesu utvrđeni posebnim propisom;

10) zahtjev je svaka obaveza, zabrana, uslov ili ograničenje koje je propisano zakonima i drugim propisima Crne Gore ili država EEP ili koje proizilazi iz sudske prakse, upravne prakse, opštih akata profesionalnih tijela ili kolektivnih pravila strukovnih udruženja ili drugih profesionalnih organizacija, usvojenih u vršenju njihove pravne autonomije, osim utvrđenih kolektivnim ugovorima koje su zaključili socijalni partneri;

11) preovlađujući razlozi od javnog interesa su razlozi koji su kao takvi priznati u sudskoj praksi Suda pravde EU, a uključuju naročito sljedeće: javni poredak; javnu bezbjednost; javnu zaštitu; javno zdravlje; očuvanje finansijske ravnoteže sistema socijalnog staranja; zaštitu potrošača, korisnika usluga i radnika; poštene poslovne transakcije; sprečavanje prevara; zaštitu životne sredine; zdravlje životinja; intelektualnu svojinu; zaštitu i očuvanje kulturnih dobara i kulturne baštine; ciljeve socijalne i kulturne politike.

(1) Organ državne uprave, nadležni organ jedinice lokalne samouprave, lice kojem je povjereno javno ovlašćenje, profesionalno ili strukovno udruženje ili organizacija koji uređuju ili vrše nadzor nad pružanjem ili korišćenjem usluga, odnosno sprovode postupak izdavanja saglasnosti (u daljem tekstu: nadležni organ) dužan je da prihvati dokumente izdate od nadležnog organa države EEP kojim podnosilac zahtjeva dokazuje da su zahtjevi utvrđeni zakonom za pristup i pružanje usluge ispunjeni.

(3) Nadležni organ ne smije da zahtijeva od podnosioca zahtjeva sa sjedištem u državi EEP dostavljanje originalnih dokumenata, ovjerenog prevoda ili ovjerene kopije dokumenta, osim neovjerenog prevoda dokumenta na crnogorskom jeziku.

(4) Izuzetno od stava 3 ovog člana, nadležni organ može da zahtijeva da podnosilac zahtjeva sa sjedištem u državi EEP dostavi originalne dokumente, ovjereni prevod ili ovjerenu kopiju dokumenta ako je to utvrđeno posebnim zakonom radi zaštite preovlađujućeg razloga od javnog interesa.

(1) Informacije o postupcima i zahtjevima za pristup ili pružanje usluga pružaju se zainteresovanim licima na crnogorskom i engleskom jeziku na jednom mjestu, kao jedinstvena kontakt tačka, korišćenjem javnog elektronskog informacionog i komunikacionog servisa, putem kojeg se sprovode propisani postupci.

(2) Ministarstvo nadležno za poslove ekonomije (u daljem tekstu: Ministarstvo) uspostavlja jedinstvenu kontakt tačku koja funkcioniše u skladu sa zakonom kojim se uređuje elektronska uprava.

(3) Informacije iz stava 1 ovog člana moraju biti jasne, nedvosmislene, lako dostupne i redovno ažurirane.

(4) Nadležni organi dužni su da elektronskim putem, preko jedinstvene kontakt tačke ili neposredno obezbijede dostupnost potrebne dokumentacije i tehničke i organizacione uslove za sprovođenje svih postupaka za dobijanje odobrenja za pristup ili pružanje usluga, osim za neposredan pregled i ocjenu ispunjavanja minimalno tehničkih uslova, opreme i prostora koju koristi pružalac usluga, kao i neposredno ispitivanje osposobljenosti, odnosno integriteta pružaoca usluga ili odgovornih lica zaposlenih kod pružaoca usluge.

(5) Način saradnje nadležnih organa, kao i razmjene informacija i funkcionisanje jedinstvene kontakt tačke propisuje Vlada Crne Gore (u daljem tekstu: Vlada).

(1) Ministarstvo je dužno da pružaocu i korisniku usluge preko jedinstvene kontakt tačke ili neposredno obezbijedi informacije o:

1) zahtjevima koji se primjenjuju na pružaoce usluga sa poslovnim nastanjivanjem u Crnoj Gori, a naročito zahtjeve u vezi sa postupcima i aktivnostima koje se moraju sprovesti za pristup ili pružanje usluga;

2) podacima preko kojih se mogu neposredno kontaktirati nadležni organi sa podacima o njihovim nadležnostima;

3) načinu i uslovima pristupa javnim registrima i bazama podataka o uslugama i pružaocima usluga;

4) pravnim sredstvima u slučaju spora između nadležnog organa i pružaoca ili korisnika usluga, između pružaoca i korisnika usluga, ili između pružalaca usluga;

5) kontakt podacima strukovnih i drugih udruženja ili organizacija od kojih pružaoci ili korisnici usluga mogu dobiti praktičnu pomoć.

(2) Ministarstvo odnosno nadležni organ, dužan je da, na zahtjev pružaoca i korisnika usluge, da opšte informacije o primjeni odgovarajućih propisa.

(3) Ministarstvo, odnosno nadležni organ dužan je da preko jedinstvene kontakt tačke ili neposredno na svaki zahtjev za dostavljanje informacija iz stava 1 ovog člana odgovori, bez odlaganja, kao i da u slučaju nepotpunog ili neosnovanog zahtjeva o tome, bez odlaganja obavijesti podnosioca zahtjeva.

(4) Pod informacijama iz stava 2 ovog člana ne smatraju se pravni savjeti u pojedinačnim slučajevima.

(1) Pravo na poslovno nastanjivanje pružaocu usluga ne može biti ograničeno, osim ako zakonom nije drukčije određeno.

(2) Postupak izdavanja odobrenja novog poslovnog nastanjivanja u smislu ovog zakona smatra se ograničavajućim ako:

1) je diskriminatoran u odnosu na pojedine pružaoce usluga;

2) nije opravdan preovlađujućim razlozima od javnog interesa;

3) nije srazmjeran zaštiti javnog interesa i prava stranaka.

(1) Postupak izdavanja odobrenja za poslovno nastanjivanje sprovodi se u skladu sa načelima:

1) nediskriminacije;

2) opravdanosti razloga koji se odnose na zaštitu javnog interesa;

3) srazmjernosti cilju od javnog interesa;

4) preciznosti;

5) objektivnosti;

6) prethodnog objavljivanja zahtjeva za izdavanje;

7) transparentnosti i dostupnosti.

(1) U postupku izdavanja odobrenja za poslovno nastanjivanje, nadležni organ ne smije da zahtijeva ponovno dokazivanje ispunjenosti uslova koji su ekvivalentni ili bitno uporedivi sa uslovima koji su prilikom izdavanja odobrenja ispunjeni u Crnoj Gori ili u državi EEP.

(2) Pružalac usluge, u skladu sa odobrenjem nadležnog organa može da pruža usluge na cijeloj teritoriji Crne Gore preko agencija, zavisnih društava, poslovnih jedinica ili kancelarija osnovanih na teritoriji Crne Gore.

(3) Izuzetno od st. 1 i 2 ovog člana, pribavljanje novog odobrenja za poslovno nastanjivanje i obavljanje uslužne djelatnosti ili izdavanje odobrenja za poslovno nastanjivanje ili obavljanje uslužne djelatnosti sa ograničenjem za određeni dio teritorije Crne Gore može se zahtijevati, odnosno izdati ako je to odobrenje za svako pojedinačno osnivanje ili ograničenje odobrenja na određeni dio teritorije Crne Gore ako postoje opravdani preovlađujući razlozi od javnog interesa.

(4) Ako utvrdi da su ispunjeni propisani uslovi za pružanje usluga, nadležni organ je dužan da izda odobrenje za pružanje usluga.

(5) Odluka nadležnog organa kojom se odobrava poslovno nastanjivanje, odbija zahtjev ili ukida odobrenje, mora biti obrazložena i protiv nje se može izjaviti žalba nadležnom organu ili ako žalba nije dopuštena pokrenuti upravni spor.

(1) Odobrenje za pružanje usluga izdaje se na neodređeno vrijeme, osim ako posebnim zakonom:

1) se odobrenje automatski produžava;

2) je broj raspoloživih odobrenja ograničen preovlađujućim razlozima od javnog interesa;

3) se vremensko ograničenje odobrenja može opravdati preovlađujućim razlogom od javnog interesa.

(2) Ograničenje iz stava 1 ovog člana ne odnosi se na period u kojem je pružalac usluga po izdavanju odobrenja dužan da otpočne sa pružanjem usluge u skladu sa zakonom.

(3) Pružalac usluge dužan je da u skladu sa zakonom obavijesti Ministarstvo u slučaju:

1) osnivanja zavisnih društava na čiju djelatnost se primjenjuje ovaj zakon,

2) promjene djelatnosti ili prestanka ispunjavanja uslova na osnovu kojih je izdato odobrenje za pružanje usluge.

(1) Ako je pristup pružanju usluga ograničen zbog ograničenih prirodnih resursa, tehničkih mogućnosti, odnosno zaštite javnog interesa, nadležni organ sprovodi postupak izbora po objavljenom javnom pozivu i na osnovu javno objavljenih kriterijuma i uslova za izbor kojima se obezbjeđuju objektivnost i transparentnost postupka.

(2) U slučajevima iz stava 1 ovog člana odobrenje za pružanje usluga izdaje se na ograničen vremenski rok koji ne može biti automatski produžen.

(3) Nadležni organ je dužan da prilikom izbora kandidata za pružanje usluga iz stava 1 ovog člana obezbijedi ravnopravan položaj svih kandidata u skladu sa objavljenim kriterijumima.

(4) Uslovi za izbor kandidata u skladu sa stavom 1 ovog člana i čl. 10, 11 i 12 ovog zakona utvrđuju se u skladu sa posebnim zakonom.