Zakon o izmjenama i dopunama zakona o autorskom i srodnim pravima

U Zakonu o autorskom i srodnim pravima („Službeni list CG”, br. 37/11, 53/16 i 145/21) poslije člana 28 dodaje se novi član koji glasi:

„Pretpostavka satelitskog emitovanja

Član 28a

Ako se autorsko djelo saopštava javnosti putem radio ili televizijskog programa satelitskim emitovanjem iz člana 28 ovog zakona, na teritoriji:

1) države članice Evropske unije ili ugovorne strane Sporazuma o evropskom ekonomskom prostoru, smatra se da se to saopštavanje javnosti dogodilo u toj državi članici ili ugovornoj strani Sporazuma o evropskom ekonomskom prostoru,

2) države koja nije država članica Evropske unije niti ugovorna strana Sporazuma o evropskom ekonomskom prostoru i u kojoj obim zaštite u pogledu prava satelitskog emitovanja nije obezbijeđen u skladu sa Poglavljem II Direktive Savjeta 93/83/EEZ od 27. septembra 1993. godine, smatra se da se to saopštavanje javnosti dogodilo u državi članici ili ugovornoj strani Sporazuma o evropskom ekonomskom prostoru u kojoj:

a) se nalazi stanica uzlazne veze (uplink) sa koje se signali sa programom prenose na satelit, ili

b) radiodifuzna organizacija ima sjedište i u kojoj se ne nalazi stanica uzlazne veze iz podtačke a ove tačke.

Pravo emitovanja autorskog djela iz stava 1 tačka 2:

- podtačka a ovog člana ostvaruje se kod operatora stanice uzlazne veze,

- podtačka b ovog člana ostvaruje se kod radiodifuzne organizacije.”

Član 29 mijenja se i glasi:

„Pravo reemitovanja

Član 29

Autor ima isključivo pravo da dozvoli ili zabrani istovremeno, nepromijenjeno i neskraćeno emitovanje svog djela koje se emituje bežičnim putem od strane druge radiodifuzne organizacije (pravo reemitovanja).”

Poslije člana 29 dodaje se novi član koji glasi:

„Pravo kablovske retransmisije

Član 29a

Autor ima isključivo pravo da dozvoli ili zabrani istovremeno, nepromijenjeno i neskraćenu retransmisiju prve transmisije svog djela sadržanog u televizijskim ili radio programima koji se prenose i namijenjeni su za javni prijem (u daljem tekstu: pravo kablovske retransmisije).

Pravo kablovske retransmisije obuhvata retransmisiju upotrebom kablovskog ili mikrotalasnog sistema i za javni prijem, koju je izvršilo lice koje nije izvršilo prvo emitovanje.”

U članu 30a stav 1 riječi: „čl. 28, 29 i 30” zamjenjuju se riječima: „čl. 28, 29, 29a i 30”.

U članu 45 stav 1 riječi: „čl. 46 do 61” zamjenjuju se riječima: „čl. 46, 47, 48, 48b, 48č, čl. 49 do 61”.

U članu 48 poslije stava 1 dodaje se novi stav koji glasi:

„Odredba stava 1 ovog člana ne utiče na primjenu čl. 48a do 48dž ovog zakona.”

Poslije člana 48 dodaje se sedam novih članova koji glase:

„Slobodno korišćenje kojim se olakšava pristup objavljenim djelima za lica koja su slijepa, imaju oštećenje vida ili imaju druge poteškoće u korišćenju štampanih materijala

Član 48a

U smislu čl. 48b do 48dž ovog zakona:

1) autorska djela i predmeti srodnih prava su: djela u obliku knjiga, periodičnih publikacija, novina, časopisa ili drugih vrsta zapisa, notacija, notni materijali, kao i ilustracije koje su sa njima povezane, na bilo kojem mediju, uključujući u zvučnom obliku, kao što su zvučne knjige i djela u digitalnom obliku, koja su zaštićena autorskim ili srodnim pravima i koja su izdata ili na drugi način stavljena na raspolaganje javnosti u skladu sa zakonom;

2) korisnik je, bez obzira na bilo koji drugi oblik invaliditeta, lice koje:

- je slijepo,

- ima oštećenje vida koje nije moguće popraviti tako da mu funkcija vida bude u osnovi ekvivalentna onoj koju ima lice koje nema takvo oštećenje i koje zbog toga ne može čitati štampana djela u istoj mjeri kao lice koje nema takve smetnje ili poteškoće, ili

- ima perceptivne smetnje ili poteškoće u čitanju i zbog toga ne može čitati štampana izdanja u istoj mjeri kao lice koje nema takve smetnje ili poteškoće, ili

- iz drugih razloga, zbog tjelesnog invaliditeta, nije u stanju da drži ili koristi knjigu ili da fokusira pogled ili pokreće oči u mjeri u kojoj bi to bilo uobičajeno potrebno za čitanje.

Lice iz stava 1 tačka 2 ovog člana svojstvo korisnika dokazuje podnošenjem potpisane izjave ili ljekarskog uvjerenja.

Izrada primjerka u pristupačnom formatu

Član 48b

Bez sticanja odgovarajućeg imovinskog prava i bez plaćanja naknade, dozvoljeno je:

1) korisniku ili licu koje djeluje u njegovo ime da izradi primjerak u pristupačnom formatu autorskog djela ili predmeta srodnog prava kojem korisnik ima zakoniti pristup, u svrhu isključivog korišćenja od strane korisnika, i

2) ovlašćenom licu da izradi primjerak u pristupačnom formatu autorskog djela ili predmeta srodnog prava kojem ovlašćeno lice ima zakoniti pristup i da primjerak u pristupačnom formatu distribuira, saopšti javnosti, stavi na raspolaganje ili da na poslugu korisniku ili drugom ovlašćenom licu na neprofitnoj osnovi, radi isključivog korišćenja od strane korisnika.

Primjerak u pristupačnom formatu, u smislu st. 1 i 3 ovog člana i čl. 48č i 48ć ovog zakona, je primjerak autorskog djela ili predmeta srodnog prava koji na drugi način ili u drugom formatu omogućava korisniku pristup djelu ili predmetu srodnog prava, uključujući i pristup na jednako izvodljiv i udoban način, kao i licu koje nema nijedno od oštećenja, smetnji, poteškoća ili invaliditet iz člana 48a stav 1 tačka 2 ovog zakona, kao i kopije autorskog djela ili predmeta srodnog prava napravljene od tog primjerka.

Primjerak u pristupačnom formatu treba da poštuje cjelovitost autorskog djela ili predmeta srodnih prava, uzimajući u obzir izmjene koje su potrebne da bi se izradilo autorsko djelo ili predmet srodnog prava pristupačno u alternativnom formatu.

Ovlašćeno lice, u smislu stava 1 tačka 2 ovog člana i čl. 48c do 48d ovog zakona, je Javna ustanova Biblioteka za slijepe Crne Gore, Javna ustanova Nacionalna biblioteka Crne Gore „Đurđe Crnojević”, organizacije lica sa invaliditetom i nevladine organizacije koje korisnicima na neprofitnoj osnovi pružaju usluge obrazovanja, osposobljavanja, prilagođenog čitanja ili pristupa informacijama, kao jedan od primarnih ciljeva i aktivnosti zbog kojih su osnovane, a koje su kao takve utvrđene statutom tih organizacija, i koje su upisane u registar ovlašćenih lica.

Saopštavanje javnosti iz stava 1 tačka 2 ovog člana, člana 48č i člana 48ć stav 1 tač. 1 i 2 ovog zakona obuhvata prava iz čl. 28, 29, 29a i 30a ovog zakona.

Odredba stava 1 ovog člana primjenjuje se i na računarske programe i baze podataka iz člana 7 stav 2 ovog zakona.

Upis u registar ovlašćenih lica

Član 48c

Radi upisa u registar ovlašćenih lica, ustanove i organizacije iz člana 48b stav 4 ovog zakona podnose zahtjev organu državne uprave nadležnom za poslove autorskog i srodnih prava (u daljem tekstu: Ministarstvo).

Uz zahtjev iz stava 1 ovog člana podnosi se:

- statut iz člana 48b stav 4 ovog zakona, i

- pravila iz člana 48č ovog zakona.”

Ministarstvo je dužno da u roku od 30 dana od dana prijema zahtjeva iz stava 1 ovog člana donese rješenje.

Registar iz stava 1 ovog člana vodi Ministarstvo, u elektronskom obliku.

Ministarstvo je dužno da nazive i kontakt podatke ovlašćenih lica koja su upisana u registar iz stava 1 ovog člana dostavi Evropskoj komisiji.

Prekogranična razmjena

Član 48č

Bez sticanja odgovarajućeg imovinskog prava i bez plaćanja naknade, dozvoljeno je:

1) korisniku, licu koje djeluje u njegovo ime ili ovlašćenom licu, da uvozi, na drugi način pribavi ili pristupi, a zatim koristi na dobrobit korisnika primjerke u pristupačnom formatu koji su distribuirani, saopšteni javnosti ili stavljeni na raspolaganje korisnicima ili ovlašćenim licima od strane ovlašćenih lica osnovanih u drugim državama koje su članice Marakeškog ugovora za olakšanje pristupa objavljenim djelima za osobe koje su slijepe, slabovide ili imaju druge poteškoće u korišćenju štampanih materijala,

2) ovlašćenom licu da distribuira, saopštava javnosti ili stavi na raspolaganje primjerke u pristupačnom formatu korisnicima ili ovlašćenim licima osnovanim u drugim državama koje su članice Marakeškog ugovora za olakšanje pristupa objavljenim djelima za osobe koje su slijepe, slabovide ili imaju druge poteškoće u korišćenju štampanih materijala.

Obaveze ovlašćenog lica

Član 48ć

Ovlašćeno lice koje sprovodi radnje iz čl. 48b i 48č ovog zakona dužno je da utvrdi pravila, radi:

1) distribuiranja, saopštavanja javnosti i stavljanja na raspolaganje primjeraka u pristupačnom formatu samo korisnicima ili drugim ovlašćenim licima;

2) preduzimanja odgovarajućih aktivnosti usmjerenih na odvraćanje od neovlašćenog umnožavanja, distribuiranja, saopštavanja javnosti i stavljanja na raspolaganje javnosti primjeraka u pristupačnom formatu;

3) pokazivanja dužne pažnje pri rukovanju autorskim djelima i predmetima srodnih prava i njihovim primjercima u pristupačnom formatu, kao i u vođenju evidencija o tim djelima, predmetima i primjercima, i

4) objavljivanja i ažuriranja, ako je primjenjivo, na svojoj internet stranici ili na druge načine na internetu ili van njega, informacije o načinu ispunjavanja obaveza iz tač. 1, 2 i 3 ovog stava.

Ovlašćeno lice dužno je da na zahtjev korisnika, drugih ovlašćenih lica i nosioca autorskog ili srodnih prava, na pristupačan način, dostavi:

1) spisak autorskih djela ili predmeta srodnih prava za koje ima primjerke u pristupačnom formatu i dostupne formate, i

2) imena i kontakt podatke ovlašćenih lica sa kojima razmjenjuje primjerke u pristupačnom formatu.

Nadzor nad radom ovlašćenih lica

Član 48d

Nadzor nad radom ovlašćenih lica vrši Ministarstvo.

Ovlašćeno lice dužno je da na zahtjev Ministarstva dostavi dokumentaciju i informacije neophodne za vršenje nadzora.

Ako Ministarstvo utvrdi nepravilnosti u radu ovlašćenog lica u vezi sa primjenom čl. 48b, 48č, 48ć i 48d ovog zakona, rješenjem će tom ovlašćenom licu naložiti mjere i utvrditi rok za njihovo otklanjanje.

U slučaju nepostupanja po rješenju iz stava 3 ovog člana, Ministarstvo donosi rješenje o brisanju ovlašćenog lica iz registra iz člana 48c ovog zakona.

Obrada ličnih podataka

Član 48dž

Obrada ličnih podataka pribavljenih u sprovođenju odredaba čl. 48a do 48d ovog zakona vrši se u skladu sa propisima kojima se uređuje zaštita podataka o ličnosti.”

U članu 69e stav 2 riječi: „organ državne uprave nadležan za poslove autorskog i srodnih prava (u daljem tekstu: Ministarstvo)” zamjenjuju se riječju „Ministarstvo”.

U članu 144 stav 1 na kraju tačke 3 tačka se zamjenjuje tačka-zarezom i dodaje nova tačka koja glasi:

„4) podataka od strane korisnika iz člana 48a stav 1 tačke 2 ovog zakona, a radi olakšavanja pristupa tim bazama podataka.”

Poslije člana 155 dodaju se dva nova člana koji glase:

„Principi obaveznog kolektivnog ostvarivanja prava kablovske retransmisije

Član 155a

U slučaju kolektivnog ostvarivanja prava kablovske retransmisije predmeta zaštite u skladu sa članom 155 stav 1 tačka 1 ovog zakona, organizacija za kolektivno ostvarivanje prava koja upravlja pravima iste vrste ovlašćena je da upravlja i pravima nosioca prava koji je nije ovlastio za takvo upravljanje.

Ako više od jedne organizacije za kolektivno ostvarivanje prava upravlja pravima iste vrste, nosilac prava ima pravo da izabere koja od ovih organizacija je ovlašćena da upravlja njegovim pravima.

Organizacija za kolektivno ostvarivanje prava iz stava 1 ovog člana dužna je da jednako postupa prema nosiocima prava koji su je ovlastili za upravljanje njihovim pravima kablovske retransmisije i nosiocima prava iz stava 1 ovog člana.

Nosilac prava ima pravo da traži naknadu po osnovu prava kablovske retransmisije u roku od tri godine od dana od kada je kablovska retransmisija predmeta zaštite izvršena.

Organizacije za kolektivno ostvarivanje prava i korisnici dužni su da vode pregovore za izdavanje ovlašćenja, odnosno ustupanje tih prava u dobroj vjeri.

Principi pregovaranja između kablovskih operatera i radiodifuznih organizacija u vezi sa kablovskom retransmisijom

Član 155b

Kablovski operateri i radiodifuzne organizacije koje imaju pravo kablovske retransmisije dužni su da vode pregovore za izdavanje ovlašćenja, odnosno ustupanje tih prava u dobroj vjeri.”

U članu 188 stav 2 tačka 1 riječi: „posebnim potrebama” zamjenjuju se riječju: „invaliditetom”.

Poslije tačke 1 dodaje se nova tačka koja glasi:

„1a) korisnike iz člana 48a stav 1 tačka 2 ovog zakona i ovlašćena lica iz člana 48b stav 4 ovog zakona;”.

Poslije stava 4 dodaje se novi stav koji glasi:

„Odredba stava 4 tačka 2 ovog člana ne primjenjuje se na ograničenja iz člana 48b stav 1 ovog zakona.”

U članu 191 poslije stava 4 dodaje se novi stav koji glasi:

„Sud može da odredi privremene mjere iz st. 1 do 4 ovog člana i protiv posrednika čije usluge koristi treća strana da izvrši povredu autorskog ili srodnog prava.”

U članu 192a poslije stava 1 dodaje se novi stav koji glasi:

„U slučaju iz stava 1 ovog člana sud može odrediti privremenu mjeru u skladu sa članom 191 ovog zakona.”

U članu 206d stav 1 riječi: „člana 42 stav 2,” zamjenjuju se riječima: „člana 28a, člana 42 stav 2, člana 48c stav 5,”.