Zakon o autorskom i srodnim pravima

Ovim zakonom utvrđuje se pravo autora književnih, naučnih i umjetničkih djela (u daljem tekstu: autorsko pravo), prava interpretatora, proizvođača fonograma, filmskih producenata, radiodifuznih organizacija i izdavača (u daljem tekstu: srodna prava), posebna (sui generis) prava proizvođača baza podataka, autorsko ugovorno pravo, kolektivno ostvarivanje autorskog i srodnih prava i posebnih prava proizvođača baza podataka i zaštita autorskog i srodnih prava i posebnih prava proizvođača baza podataka.

Zaštitom srodnih prava u skladu sa ovim zakonom ne ograničavaju se autorska prava i ne utiče se na njihovu zaštitu.

Izrazi koji se u ovom zakonu koriste za fizička lica u muškom rodu podrazumijevaju iste izraze u ženskom rodu.

Pojedini izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeća značenja:

1) javan i javnost je veći broj lica koja su van uobičajenog kruga rodbine ili uobičajenog kruga poznanika;

2) objavljivanje je stavljanje autorskog djela ili predmeta srodnog prava na dostupnost javnosti, uz dozvolu ovlašćenog lica;

3) izdavanje je ponuda javnosti dovoljnog broja izrađenih primjeraka autorskog djela ili predmeta srodnog prava ili stavljanje u promet, uz dozvolu ovlašćenog lica;

4) originalno djelo likovne umjetnosti je original slike, kolaža, crteža, gravure, grafike, fotografije, skulpture, tapiserije, djela od keramike ili stakla i sl, koje je stvorio sam autor ili kopije koje se smatraju originalima;

5) ustanova kulturnog nasljeđa je javno dostupna biblioteka, muzej, arhiv i ustanova filmskog ili audio nasljeđa;

6) pružalac usluga dijeljenja internetskog sadržaja je pružalac usluge informacionog društva čija je glavna ili jedna od glavnih svrha da čuva i omogućava javnosti pristup velikoj količini djela zaštićenih autorskim pravom koja su postavili korisnici i koji organizuje i promoviše ta djela u svrhu ostvarivanja dobiti;

7) usluga informacionog društva je svaka usluga informacionog društva koja se uobičajeno pruža uz naknadu, na daljinu, elektronskim putem i na lični zahtjev primaoca usluge;

8) istraživačke organizacije su univerziteti, uključujući njihove biblioteke, istraživački institut ili bilo koji drugi subjekat, čiji je primarni cilj sprovođenje naučnih istraživanja ili sprovođenje obrazovnih aktivnosti koje uključuju i sprovođenje naučnih istraživanja na neprofitnoj osnovi ili reinvestiranjem cijele dobiti u naučno istraživanje ili u skladu sa misijom od javnog interesa koja je propisana zakonom, na način da pristup rezultatima dobijenim tim naučnim istraživanjem ne može na preferencijalnoj osnovi da ima preduzeće koje vrši odlučujući uticaj na tu organizaciju;

9) rudarenje teksta i podataka je svaka automatizovana analitička tehnika koja ima za cilj analizu teksta i podataka u digitalnom obliku radi generisanja informacija koje uključuju, ali se ne ograničavaju na obrasce, trendove i korelacije;

10) štampana publikacija je zbirka koja se sastoji uglavnom od književnih djela novinarske prirode, uključujući i druga djela ili druge predmete zaštite pod uslovom da:

- predstavlja pojedinačnu stavku u okviru periodične ili redovno ažurirane publikacije pod jednim nazivom, kao što su novine ili časopis od opšteg ili posebnog interesa, isključujući periodične publikacije objavljene u naučne ili akademske svrhe;

- ima za cilj da široj javnosti pruži informacije u vezi sa vjestima ili drugim temama, i

- je objavljena u bilo kom mediju pod inicijativom, uređivačkom odgovornošću i kontrolom pružaoca usluga.

Pružaoci usluga, kao što su neprofitne internetske enciklopedije, neprofitni obrazovni i naučni repozitorijumi, platforme za razvoj i dijeljenje računarskih programa otvorenog koda, pružaoci elektronskih komunikacionih usluga u smislu zakona kojim se uređuju elektronske komunikacije, internetske trgovine, usluge u oblaku za preduzeća i usluge u oblaku koje korisnicima omogućavaju postavljanje sadržaja za sopstvene potrebe, ne smatraju se pružaocima usluga dijeljenja internetskog sadržaja.

Autorsko djelo je individualna duhovna tvorevina iz oblasti književnosti, nauke i umjetnosti, koja je izražena na određeni način, ako ovim zakonom nije drukčije određeno.

Autorskim djelima, ako ispunjavaju uslove iz stava 1 ovog člana, smatraju se naročito:

1) govorna djela (predavanja, govori, besjede i sl.);

2) pisana djela (romani, poezija, članci, priručnici, studije, monografije, računarski programi i sl.);

3) muzička djela, sa riječima ili bez riječi;

4) dramska, dramsko-muzička, koreografska, lutkarska i pantomimska djela;

5) fotografska djela i djela stvorena u procesu sličnom fotografiji;

6) audiovizuelna djela;

7) djela likovne umjetnosti (crteži, grafike, slike, skulpture i sl.);

8) djela arhitekture (skice, planovi, izgrađeni objekti sa područja arhitekture, urbanističkog planiranja i pejzažne arhitekture i sl.);

9) djela primijenjene umjetnosti i industrijskog dizajna;

10) kartografska djela (turističke karte, auto karte, topografske karte, tematske karte i sl.);

11) prezentacije naučne, nastavne ili tehničke prirode (tehnički crteži, planovi, standardi, ekspertska vještačenja, trodimenzionalne prezentacije i sl.).

Nezavršeno autorsko djelo, djelovi i naslov autorskog djela smatraju se autorskim djelom ako ispunjavaju uslove iz člana 4 stav 1 ovog zakona.

Prerade (prevodi, adaptacije, aranžmani, izmjene i sl.) autorskih djela ili drugog materijala smatraju se novim autorskim djelom ako ispunjavaju uslove iz člana 4 stav 1 ovog zakona.

Zaštitom autorskog djela nastalog preradom iz stava 1 ovog člana ne ograničavaju se prava autora izvornog djela.

Samostalnim autorskim djelom smatra se zbirka autorskih djela ili druge građe (enciklopedije, antologije, baze podataka, zbirke dokumenata i sl.), koja s obzirom na izbor ili usklađivanje ili raspored sadržine ispunjava uslove iz člana 4 stav 1 ovog zakona.

Baza podataka iz stava 1 ovog člana je zbirka nezavisnih djela, podataka ili drugih materijala u bilo kojoj formi, koja je usklađena na sistematski ili metodičan način i koja je pojedinačno dostupna elektronskim ili drugim putem.

Zaštita zbirke po ovom zakonu ne obuhvata njenu sadržinu i ne ograničava prava na samoj toj sadržini.

Zaštita zbirke po ovom zakonu ne obuhvata računarske programe koji se upotrebljavaju za izradu ili rad elektronskih baza podataka.

Pravo iz člana 18 ovog zakona ne primjenjuje se na zbirke.

Autorsko pravna zaštita ne obuhvata:

1) ideje, principe i otkrića;

2) službene tekstove iz oblasti zakonodavstva, uprave i pravosuđa;

3) službene prevode iz tačke 2 ovog člana;

4) izraze tradicionalne kulture (u daljem tekstu: folklorna djela);

5) dnevne vijesti ili druge podatke, koji imaju karakter običnih medijskih informacija.

Autor je fizičko lice koje je stvorilo autorsko djelo.

Autorom se smatra lice čije je ime, pseudonim ili znak na uobičajen način naznačen na djelu ili naveden prilikom objavljivanja djela, dok se ne dokaže suprotno.

Ako autor nije poznat, smatra se da je lice koje je izdalo djelo ovlašćeno da ostvaruje autorska prava na djelu, a ako ni ime, pseudonim ili znak tog lica nije naznačen, ovlašćenim licem smatra se lice koje je objavilo djelo.

Ako se utvrdi identitet autora djela, lice iz stava 2 ovog člana dužno je da autoru preda sve ostvarene prihode i druga prava koja proizilaze iz autorskog prava.

Ako je autorsko djelo stvoreno zajedničkim stvaralačkim radom dva ili više lica i čini nedjeljivu cjelinu, svi koautori imaju na djelu zajedničko autorsko pravo.

Autorska prava na djelu iz stava 1 ovog člana ostvaruju zajedno svi koautori, a koautor ne smije zabraniti ostvarivanje tih prava drugim koautorima protivno načelu savjesnosti i poštenja.

Udjeli koautora se određuju srazmjerno stvarnom doprinosu svakog koautora u stvaranju djela.

Dva ili više autora mogu spojiti svoja djela radi zajedničkog iskorišćavanja.

Autorska prava na djelu iz stava 1 ovog člana ostvaruju zajedno svi autori spojenih djela, a pojedini autor ne smije zabraniti ostvarivanje tih prava drugim autorima spojenog djela protivno načelu savjesnosti i poštenja.

Udjeli autora spojenih djela određuju se srazmjerno stvarnom doprinosu svakog pojedinog autora u spojenom djelu.