Rulebook on the method of assessment of monitoring plans and verification of reports on greenhouse gas emissions from ships

Ovim pravilnikom propisuju se način ocjene planova praćenja i verifikacije izvještaja o emisijama gasova sa efektom staklene bašte iz brodova, djelimičnih izvještaja o emisijama i objedinjenih podataka i izvještaja na nivou brodarskog društva, postupci u procesu verifikacije, zahtjevi u pogledu kompetencije i način akreditacije verifikatora i nezavisnog revizora, pravila o razmjeni informacija i pravila o odobravanju planova praćenja i njihovih izmjena od strane organa uprave nadležnog za posloveživotne sredine.

Izrazi upotrijebljeni u ovom pravilniku imaju sljedeća značenja:

1) akreditacija je potvrda nacionalnog akreditacionog tijela da verifikator ispunjava zahtjeve harmonizovanih standarda u skladu sa zakonom o akreditaciji i ovim pravilnikom, što ga čini kvalifikovanim za obavljanje aktivnosti verifikacije utvrđene ovim pravilnikom;

2) analitički postupci su postupci analize fluktuacije i trendova u pogledu podataka, uključujući analizu odnosa koji nisu u skladu sa drugim relevantnim informacijama ili koji odstupaju od predviđenih vrijednosti;

3) djelimični izvještaj o emisijama je verifikovani izvještaj o emisijama gasova sa efektom staklene bašte koji se sačinjava u slučaju promjene brodarskog društva i obuhvata iste elemente kao izvještaj o emisijama iz tačke 2 ovog stava, za period koji odgovara djelatnostima sprovedenim pod odgovornošću brodarskog društva koje ga dostavlja;

4) glavni ocjenjivač je ocjenjivač koji je odgovorno lice za sprovođenje ocjene verifikatora u skladu sa ovim pravilnikom;

5) glavni verifikator za pomorstvo je verifikator za pomorstvo zadužen za vođenje i nadzor tima za verifikaciju, koji je odgovoran za sprovođenje i izvještavanje o ocjeni plana praćenja ili verifikaciji izvještaja o emisijama gasova sa efektom staklene bašte iz brodova, djelimičnog izvještaja o emisijama ili izvještaja na nivou brodarskog društva;

6) greška je izostavljanje, pogrešno tumačenje ili greška u podacima navedena u izvještaju, ne uzimajući u obzir dopuštenu nesigurnost;

7) inherentni rizik je podložnost nekog parametra u godišnjem izvještaju o emisijama pogrešnim iskazima koji mogu biti materijalne greške, pojedinačno ili kada se saberu sa drugim pogrešnim iskazima, prije nego što se uzme u obzir efekat bilo kojih povezanih kontrolnih aktivnosti;

8) interna verifikaciona dokumentacija je sva interna dokumentacija koju je verifikator prikupio radi bilježenja svih dokumentovanih dokaza i obrazlaganja aktivnosti sprovedenih u okviru verifikacije izvještaja o emisijama gasova sa efektom staklene

bašte iz brodova, djelimičnog izvještaja o emisijama ili izvještaja na nivou brodarskog društva u skladu sa ovim pravilnikom;

9) izvještaj o emisijama je godišnji izvještaj o emisijama gasova sa efektom staklene bašte i drugim relevantnim podacima tokom cijelog perioda izvještavanja za svaki brod pod odgovornošću brodarskog društva, koji je verifikovan kao zadovoljavajući od strane verifikatora;

10) izvještaj na nivou brodarskog društva sadrži zbir emisija gasova sa efektom staklene bašte iz aktivnosti pomorskog saobraćaja svih brodova tog društva o kojima ono izvještava u datom periodu izvještavanja, pri čemu se objedinjenim emisijama gasova sa efektom staklene bašte smatraju podaci objedinjeni za svaki gas pojedinačno;

11) kompetencija je sposobnost primjene znanja i vještina za obavljanje određene aktivnosti;

12) kontrolne aktivnosti su postupci ili mjere koje brodarsko društvo primjenjuje kako bi ublažio inherentne rizike;

13) kontrolni rizik je podložnost nekog parametra u godišnjem izvještaju o emisijama pogrešnim iskazima koji mogu biti materijalne greške, pojedinačno ili kada se saberu sa drugim pogrešnim iskazima, a koji kontrolni sistem nije spriječio ili detektovao i ispravio na vrijeme;

14) lokacija je za potrebe ocjene plana praćenja ili verifikacije izvještaja o emisijama ili djelimičnog izvještaja o emisijama broda, odnosno izvještaja na nivou brodarskog društva, mjesto gdje se definiše i upravlja procesom praćenja, uključujući mjesta gdje se kontrolišu i čuvaju relevantni podaci i informacije;

15) materijalna greška je greška koja po mišljenju verifikatora, pojedinačno ili zajedno sa drugim greškama, prelazi nivo materijalnosti ili bi mogla da utiče na ukupno prijavljene emisije ili druge relevantne informacije;

16) neusklađenost je:

a) u pogledu ocjene plana praćenja, da plan ne ispunjava zahtjeve utvrđene propisima o metodologiji za praćenje emisija gasova sa efektom staklene bašte iz brodova i trgovini emisijama;

b) u pogledu verifikacije izvještaja o emisijama i djelimičnog izvještaja o emisijama:

- da emisije gasova sa efektom staklene bašte i druge relevantne informacije nijesu prijavljene u skladu sa metodologijom praćenja opisanom u planu praćenja koji je akreditovani verifikator ocijenio kao zadovoljavajući i koji je, kada je primjenjivo, odobrio nadležni administrativni organ;

- da prijavljeni podaci ne ispunjavaju zahtjeve utvrđene propisima o metodologiji za praćenje emisija gasova sa efektom staklene bašte iz brodova, trgovini emisijama i ovim pravilnikom;

c) u pogledu verifikacije izvještaja na nivou brodarskog društva, da prijavljeni podaci ne ispunjavaju zahtjeve utvrđene propisima o metodologiji za praćenje emisija gasova sa efektom staklene bašte iz brodova i trgovini emisijama;

d) u pogledu akreditacije, svako djelovanje ili nedjelovanje verifikatora koje je suprotno zahtjevima utvrđenim propisima o metodologiji za praćenje emisija gasova sa efektom staklene bašte iz brodova, trgovini emisijama i ovim pravilnikom;

17) nezavisni revizor je lice koje je verifikator posebno odredio za sprovođenje aktivnosti internog pregleda, koje pripada istom subjektu, ali nije učestvovalo u jednoj aktivnosti verifikacije koja je predmet pregleda;

18) nivo materijalnosti je kvantitativni nivo ili granična vrijednost iznad koje verifikator grešku, pojedinačno ili zajedno sa drugim greškama, smatra materijalnom;

19) nivo sigurnosti je nivo garancije koji verifikator daje u verifikacionom izvještaju u skladu sa ciljem smanjivanja verifikacionog rizika prema okolnostima verifikacionog angažmana;

20) ocjenjivač je lice koje je akreditaciono tijelo imenovalo da individualno ili kao član ocjenjivačkog tima ocjeni verifikatora u skladu sa ovim pravilnikom;

21) ocjenjivački tim je jedan ili više ocjenjivača koje je nacionalno akreditaciono tijelo imenovalo za ocjenjivanje verifikatora u skladu sa ovom uredbom;

22) razumna sigurnost je visok, ali ne apsolutan nivo uvjerenja, izražen pozitivno u izjavi o verifikaciji, da izvještaj o emisijama, djelimični izvještaj o emisijama ili izvještaj na nivou brodarskog društva koji je predmet verifikacije ne sadrži značajne materijalne greške;

23) rizik neotkrivanja je rizik da verifikator neće otkriti materijalnu grešku;

24) sistem kontrole je procjena rizika brodarskog društva i ukupne kontrolne aktivnosti, uključujući stalno upravljanje tim aktivnostima, koje brodarsko društvo uvodi, sprovodi, dokumentuje i održava u skladu sa posebnim propisom;

25) tehnički stručnjak je lice koje ima detaljna znanja i stručnu osposobljenost o određenom predmetu, a koja je potrebna za obavljanje aktivnosti verifikacije u skladu s ovim pravilnikom;

26) verifikator za pomorstvo je pojedinačni član tima za verifikaciju odgovoran za ocjenu plana praćenja ili verifikaciju izvještaja o emisijama gasova sa efektom staklene bašte iz brodova, djelimičnog izvještaja o emisijama ili izvještaja na nivou brodarskog društva, osim glavnog verifikatora za pomorstvo;

27) verifikacioni rizik je rizik da verifikator izrazi neprimjereno verifikaciono mišljenje ako izvještaj o emisijama, djelimični izvještaj o emisijama ili izvještaj na nivou brodarskog društva sadrži materijalne greške, pri čemu taj rizik može biti funkcija inherentnog rizika, kontrolnog rizika i rizika neotkrivanja;

Sertifikat o akreditaciji je pretpostavka o ispunjavanju uslova iz ovog pravilnika u skladu sa utvrđenim obimom akreditacije.

Plan praćenja se radi ocjene dostavlja verifikatoru na obrascu utvrđenom u skladu sa propisom o metodologiji za praćenje emisija gasova sa efektom staklene bašte iz brodova, sa prevodom na engleski jezik.

Uz plan praćenja, brodarsko društvo dostavlja verifikatoru sljedeće:

- relevantnu dokumentaciju ili opis brodskih instalacija, uključujući potvrde o izvorima emisija, korišćene mjerače protoka (ako su korišćeni), postupke i procese ili dijagrame toka izrađene i održavane nezavisno od plana na koje se plan poziva, uključujući postupke vezane za aktivnosti toka podataka i kontrolne aktivnosti;

- procjenu rizika u skladu sa propisanim pravilima za upravljanje podacima i kontrolu podataka i pregled cjelokupnog sistema kontrole;

- u slučaju promjene plana praćenja, relevantne ažurirane verzije ili novu dokumentaciju koja omogućava ocjenu izmijenjenog plana;

- kada je brodarsko društvo organizacija ili lice, kao što je upravitelj broda ili zakupac broda bez posade, koje je preuzelo odgovornost za upravljanje brodom od vlasnika broda i koje je preuzimanjem te odgovornosti pristalo da preuzme sve dužnosti i

odgovornosti propisane Međunarodnim kodeksom za sigurno upravljanje brodovima i sprečavanje zagađenja, dokaz, odnosno dokument kojim se potvrđuje da je ta organizacija ili lice uredno ovlašćeno od strane vlasnika broda da ispunjava zakonske obaveze u pogledu praćenja i izvještavanja o emisijama gasova sa efektom staklene bašte, uključujući i obavezu predaje emisijskih jedinica, koji je potpisan od strane vlasnika broda i te organizacije ili lica.

Dokument iz stava 2 alineja 4 ovog člana sadrži sljedeće informacije:

- naziv i jedinstveni IMO identifikacioni broj brodarskog društva i registrovanog vlasnika organizacije ili lica koje je ovlastio vlasnik broda;

- državu registracije organizacije ili lica koje je ovlastio vlasnik broda, kako je evidentirana u IMO šemi jedinstvenog identifikacionog broja brodarskog društva i registrovanog vlasnika;

- naziv i jedinstveni IMO identifikacioni broj brodarskog društva i registrovanog vlasnika broda;

- sljedeće informacije o kontakt osobi vlasnika broda:

a) ime,

b) prezime,

c) radno mjesto,

d) poslovna adresa,

e) poslovni broj telefona,

f) poslovna adresa elektronske pošte;

g) datum početka važenja ovlašćenja vlasnika broda za tu organizaciju ili lice;

h) IMO identifikacioni broj broda.

Ako je dokument iz stava 2 alineja 4 ovog člana sastavljen na jeziku koji nije engleski, dostavlja se i prevod na engleski jezik.

Na zahtjev verifikatora brodarsko društvo dostavlja sve druge informacije koje se smatraju relevantnim za sprovođenje ocjene plana praćenja.

Prilikom ocjene plana praćenja, verifikator razmatra tvrdnje o potpunosti, tačnosti, relevantnosti i usklađenosti informacija dostavljenih u planu praćenja sa zakonom i posebnim propisima.

Verifikator:

- ocjenjuje da li je brodarsko društva koristila odgovarajući obrazac plana praćenja i da li su dostavljene sve propisane informacije u skladu sa posebnim propisom;

- utvrđuje da je vlasnik broda identičan registrovanom vlasniku evidentiranom u IMO šemi jedinstvenog identifikacionog broja brodarskog društva i registrovanog vlasnika;

- utvrđuje da je država registracije brodarskog društva identična državi evidentiranoj u IMO šemi jedinstvenog identifikacionog broja brodarskog društva i registrovanog vlasnika;

- kada brodarsko društvo nije vlasnik broda, utvrđuje da je brodarsko društvo ovlašćena od strane vlasnika broda za ispunjavanje zakonskih obaveza u pogledu praćenja i izvještavanja o emisijama gasova sa efektom staklene bašte i trgovini emisijama;

- provjerava da li informacije u planu praćenja tačno i potpuno opisuju izvore emisija i mjernu opremu instaliranu na brodu, kao i sisteme i postupke uspostavljene za praćenje i izvještavanje o drugim relevantnim informacijama;

- obezbjeđuje da su predviđeni odgovarajući aranžmani za praćenje u slučaju kada brodarsko društvo želi da koristi odstupanje od praćenja potrošnje goriva i emisija

gasova sa efektom staklene bašte „po putovanju”, uzimajući u obzir neophodne podatke o ukupnim objedinjenim emisijama gasova sa efektom staklene bašte koje se prijavljuju u skladu sa propisima o trgovini emisijama, zajedno sa neophodnim informacijama za opravdavanje primjene bilo kojeg relevantnog odstupanja od odredbi tih propisa;

- ocjenjuje, kada je to primjenjivo, da li su informacije koje je dostavilo brodarsko društvo u vezi sa elementima, procedurama ili kontrolama sprovedenim kao dio postojećih sistema upravljanja brodom ili obuhvaćenim relevantnim harmonizovanim standardima kvaliteta, životne sredine ili upravljanja, prikladne za praćenje i izvještavanje o emisijama gasova sa efektom staklene bašte i drugim relevantnim podacima.

U postupku ocjene plana praćenja, verifikator može koristiti ispitivanje, pregled dokumentacije, posmatranje i bilo koju drugu tehniku revizije koju smatra odgovarajućom.

Verifikator obilazi lokaciju radi sticanja dovoljnog stepena razumijevanja postupaka opisanih u planu praćenja i potvrđivanja da su informacije sadržane u njemu tačne.

Verifikator određuje mjesto ili mjesta posjete lokaciji uzimajući u obzir mjesto gdje se čuva ključna količina relevantnih podataka, uključujući elektronske ili papirne kopije dokumenata čiji se originali čuvaju na brodu, kao i mjesto gdje se sprovode aktivnosti toka podataka i kontrolne aktivnosti.

Verifikator takođe određuje aktivnosti koje treba sprovesti i vrijeme potrebno za posjetu lokaciji.

Brodarsko društvo omogućava verifikatoru pristup svojim lokacijama, uključujući relevantne kopnene lokacije i brodove.

Verifikator može sprovesti virtuelnu posjetu lokaciji pod uslovom da je ispunjen jedan od sljedećih uslova:

1) verifikator ima dovoljan stepen razumijevanja sistema praćenja i izvještavanja broda, uključujući njihovo uspostavljanje, sprovođenje i efektivno funkcionisanje;

2) priroda i nivo složenosti sistema praćenja i izvještavanja broda su takvi da fizička posjeta lokaciji nije potrebna;

3) verifikator je u mogućnosti da daljinski pribavi i ocijeni sve potrebne informacije;

4) ozbiljne, vanredne i nepredvidive okolnosti, van kontrole brodarskog društva, sprečavaju verifikatora da sprovede fizičku posjetu lokaciji, a te okolnosti se ne mogu prevazići ni nakon ulaganja svih razumnih napora.

Odluka o sprovođenju virtuelne posjete lokaciji donosi se nakon utvrđivanja da su ispunjeni uslovi za njeno sprovođenje.

Verifikator bez nepotrebnog odlaganja obavještava brodarsko društvo o odluci da sprovede virtuelnu posjetu lokaciji i o tome da su ispunjeni uslovi za njeno sprovođenje.

Verifikator može odustati od fizičke ili virtuelne posjete lokaciji ako su ispunjeni svi uslovi iz stava 5 tač. 1, 2 i 3 ovog člana.

Odluka o odustajanju od posjete lokaciji donosi se nakon utvrđivanja da su ispunjeni uslovi za odustajanje.

Verifikator bez nepotrebnog odlaganja obavještava brodarsko društvou o odluci da odustane od posjete lokaciji i o tome da su ispunjeni uslovi za odustajanje od posjete.

U slučaju sprovođenja virtuelne posjete iz stava 5 ovog člana ili odustajanja od posjete iz stava 8 ovog člana, verifikator preduzima mjere za smanjenje rizika verifikacije na prihvatljiv nivo kako bi stekao razumno uvjerenje da je plan praćenja usklađen sa propisanim uslovima.

Izuzetno od stava 8 ovog člana verifikator ne može odustati od fizičke ili virtuelne posjete lokaciji ako:

1) prvi put ocjenjuje plan praćenja za dati brod;

2) ako je tokom izvještajnog perioda došlo do izmjena plana praćenja, osim u slučaju promjene brodarskog društva.

Ako verifikator sprovede virtuelnu posjetu lokaciji ili odustane od posjete lokaciji, dužan je da da to obrazloži u internoj dokumentaciji o verifikaciji.

Kada verifikator tokom ocjene plana praćenja utvrdi neusklađenosti, bez nepotrebnog odlaganja o tome obavještava brodarsko društvo i zahtijeva odgovarajuće ispravke u predloženom roku.

Brodarsko društvo ispravlja sve neusklađenosti koje je verifikator naveo i dostavlja revidirani plan praćenja verifikatoru u skladu sa dogovorenim rokom koji omogućava verifikatoru da izvrši ponovnu ocjenu prije početka izvještajnog perioda.

Verifikator dokumentuje u internoj dokumentaciji o verifikaciji sve neusklađenosti koje su ispravljene tokom ocjene plana praćenja, označavajući ih kao riješene.

Tim za verifikaciju bez odlaganja dostavlja internu dokumentaciju o verifikaciji i nacrt zaključaka iz ocjene plana nezavisnom revizoru, prije njihovog saopštavanja brodarskom društvu.

Nezavisni revizor vrši utvrđuje da li je plan praćenja ocijenjen u skladu sa ovim pravilnikom i da li je primijenjena odgovarajuća profesionalna pažnja i prosuđivanje.

Obim nezavisne revizije obuhvata cjelokupan postupak ocjene opisan u članovima 4 do 9 ovog pravilnika.

Verifikator uključuje rezultate nezavisne revizije u internu dokumentaciju o verifikaciji.

Na osnovu informacija prikupljenih tokom ocjene plana praćenja, verifikator bez odlaganja dostavlja brodarskom društvu zaključke o ocjeni plana praćenja u pisanom obliku.

Zaključci iz stava 1 sadrže:

- izjavu o tome da li je plan praćenja ocijenjen kao usklađen sa zakonom i posebnim propisima i da li sadrži neusklađenosti;

- opis neispravljenih neusklađenosti, ako postoje;

- sažetak postupaka verifikatora, uključujući informacije o posjetama lokaciji, razlozima za sprovođenje virtuelnih posjeta lokaciji ili razlozima za odustajanje od njih;

- kada se plan praćenja ocjenjuje nakon izmjena plana praćenja, sažetak tih izmjena tokom predmetnog izvještajnog perioda;

- sve druge relevantne elemente utvrđene tokom ocjene plana praćenja.

Prije početka verifikacije izvještaja o emisijama i djelimičnog izvještaja o emisijama, verifikatoru se dostavljaju sljedeće prateće informacije:

1) spisak putovanja koje je predmetni brod obavio tokom izvještajnog perioda ili, kada je riječ o djelimičnim izvještajima o emisijama, tokom perioda u kojem je brod bio pod odgovornošću brodarskog društva koje dostavlja podatke;

2) kada su tokom izvještajnog perioda postojali nedostaci u podacima:

a) broj putovanja za koja su postojali nedostaci u podacima, kao i okolnosti i razlozi za takve nedostatke;

b) metod procjene korišćen za alternativne podatke u skladu sa planom praćenja;

c) količinu emisija izračunatih na osnovu alternativnih podataka;

3) kopiju izvještaja o emisijama iz prethodne godine, ako verifikator nije sprovodio verifikaciju tog izvještaja;

4) kopiju plana ili planova praćenja koji su primijenjeni, zajedno sa zaključcima ocjene koju je izvršio akreditovani verifikator i, kada je primjenjivo, dokazom o odobrenju nadležnog administrativnog organa, kao i obavještenjem koje je taj organ dostavio brodarskom društvu.

Nakon što verifikator utvrdi dokumentaciju ili njen određeni dio koje smatra relevantnim za verifikaciju, brodarsko društvo dostavlja i sljedeće prateće informacije:

1) kopije službenog brodskog dnevnika i knjige evidencije o gorivu (ako se vodi odvojeno);

2) kopije otpremnica;

3) kopije svih relevantnih potvrda koje se odnose na goriva za potrebe određivanja faktora emisije;

4) kopije dokumenata koji sadrže informacije o broju prevezenih putnika i količini prevezenog tereta, pređenoj udaljenosti i vremenu provedenom na moru za putovanja broda tokom izvještajnog perioda.

Dodatno, i kada je primjenjivo na osnovu korišćene metode praćenja, verifikatori mogu zahtijevati od brodarskog društva da dostavi:

1) pregled informacione mreže koji prikazuje tok podataka za relevantni brod;

2) dokaz o održavanju i tačnosti/nesigurnosti mjerne opreme/mjerača protoka (npr. sertifikate o kalibraciji);

3) izvod podataka o potrošnji goriva iz mjerača protoka;

4) kopije dokaza o očitavanjima mjerača rezervoara goriva;

5) izvod podataka o aktivnostima iz sistema za direktno mjerenje emisija;

6) sve druge informacije relevantne za verifikaciju izvještaja o emisijama ili djelimičnog izvještaja o emisijama.

U slučaju promjene brodarskog društva, uključene brodarskog društva postupaju sa dužnom pažnjom kako bi, na zahtjev verifikatora, dostavile prateću dokumentaciju ili informacije iz st. 1, 2 i 3 ovog člana, koje se odnose na putovanja izvršena pod njihovom odgovornošću.

Brodarsko društvo čuva podatke iz st. 1 do 4 ovog člana tokom perioda utvrđenog Međunarodnom konvencijom o sprečavanju zagađenja mora sa brodova (MARPOL konvencija) i Međunarodnom konvencijom o zaštiti ljudskih života na moru (SOLAS konvencija).

Do izdavanja dokumenta o usklađenosti, odnosno izvještaja o verifikaciji, verifikator može zahtijevati bilo koji podatak iz st. 1, 2 i 3 ovog člana.

Na početku postupka verifikacije, verifikator procjenjuje vjerovatnu prirodu, obim i složenost zadataka verifikacije sprovođenjem strateške analize svih relevantnih aktivnosti, da bi u skladu sa aktivnostima koje sprovodi brodarsko društvo, ocijenio da li tim za verifikaciju ima dovoljno kompetencija za sprovođenje verifikacije, da li je vrijeme predviđeno ugovorom realno utvrđeno i da li je moguće sprovesti potrebnu analizu rizika.

Za sprovođenje analize iz stava 1 ovog člana verifikator koristi informacije iz člana 10 st. 1 i 2, kao i informacije pribavljene tokom verifikacije prethodnih godina, ako isti verifikator vrši verifikaciju za isto brodarsko društvo, ocjenjujući sljedeće:

- brodske motore i vrste korišćenog goriva, kao i broj putovanja koje je predmetni brod obavio tokom izvještajnog perioda;

- plan praćenja koji je ocijenio verifikator odnosno, odobrio nadležni administrativni organ;

- aktivnosti toka podataka i sistem kontrole.

U okviru sprovođenja strateške analize, verifikator provjerava:

- da li mu je dostavljena najnovija verzija plana praćenja i, kada je to potrebno, da li ga je odobrio organ uprave nadležan za poslovezaštite životne sredine (u daljem tekstu: organ uprave);

- da li je tokom izvještajnog perioda bilo izmjena plana praćenja i da li su te promjene odobrene od strane nadležnog organa uprave.

Pored analize rizika koju vrši brodarsko društvo u procesu izrade plana praćenja, verifikator identifikuje i analizira inherentne rizike, kontrolne rizike i rizike neotkrivanja, pri čemu uzima u obzir nalaze strateške analize iz člana 11 ovog pravilnika.

Prilikom sprovođenja analize rizika, verifikator takođe uzima u obzir sve oblasti sa povećanim rizikom verifikacije, a naročito podatke o putovanjima, potrošnju goriva, vrste korišćenog goriva, primjenu bilo kojeg odstupanja od propisa kojima se uređuje trgovina emisijama, emisije gasova sa efektom staklene bašte, pređenu udaljenost, vrijeme provedeno na moru, prevezeni teret i agregiranje podataka u izvještaju o emisijama ili djelimičnom izvještaju o emisijama.

U postupku iz stava 2 ovog člana verifikator ocjenjuje postojanje, potpunost, tačnost, dosljednost, transparentnost i relevantnost prijavljenih informacija.

Kada je to potrebno, na osnovu informacija pribavljenih tokom verifikacije, verifikator revidira analizu rizika i mijenja ili ponavlja aktivnosti verifikacije koje treba sprovesti.

Verifikator izrađuje plan verifikacije u skladu sa pribavljenim informacijama i rizicima identifikovanim tokom analize rizika.

Plan verifikacije sadrži:

1) program verifikacije kojim se opisuje priroda i obim aktivnosti verifikacije, kao i vrijeme i način njihovog sprovođenja;

2) plan testiranja kojim se utvrđuju obim i metode testiranja kontrolnih aktivnosti, kao i procedure za kontrolne aktivnosti;

3) plan uzorkovanja podataka kojim se utvrđuju obim i metode uzorkovanja podataka koji se odnose na podatke na kojima se zasnivaju objedinjene emisije gasova sa efektom

staklene bašte, potrošnja goriva ili druge relevantne informacije u izvještaju o emisijama ili djelimičnom izvještaju o emisijama.

Verifikator sprovodi plan verifikacije i, na osnovu analize rizika, provjerava da li sistemi praćenja i izvještavanja, kako su opisani u planu praćenja koji je ocijenjen kao zadovoljavajući, postoje u praksi i da li se pravilno primjenjuju.

U tu svrhu verifikator može koristiti sljedeće postupke: razgovore sa relevantnim osobljem, pregled dokumentacije, posmatranje i postupke praćenja procesa.

Verifikator provjerava:

a) aktivnosti toka podataka i sisteme koji se koriste u toku podataka, uključujući informatičke sisteme;

b) da li su kontrolne aktivnosti odgovarajuće dokumentovane, sprovedene, održavane i efikasne u ublažavanju inherentnih rizika;

c) da li su procedure navedene u planu praćenja efikasne u ublažavanju inherentnih i kontrolnih rizika i da li se primjenjuju, dovoljno dokumentuju i pravilno održavaju.

Za potrebe stava 3 tačka a ovog člana, verifikator prati tok podataka kroz redosljed i međusobnu povezanost aktivnosti toka podataka od primarnih izvora podataka do sastavljanja izvještaja o emisijama ili djelimičnog izvještaja o emisijama.

Za potrebe stava 3 tač. b i c ovog člana, verifikator može koristiti metode uzorkovanja specifične za brod, pod uslovom da je takvo uzorkovanje opravdano na osnovu analize rizika.