Law on Amendments to the Law on Foreigners

U Zakonu o strancima („Službeni list CG", br. 12/18, 3/19, 86/22 i 77/24) u članu 1, poslije stava 1 dodaju se dva nova stava koja glase:

„Pravila kojima se uređuju uslovi ulaska, izlaska, kretanja, boravka i rada državljana države članice Evropske unije i članova njihove porodice sadržana su u čl. 150 do 178b ovog zakona, a druge odredbe ovog zakona primjenjuju se na njih samo ako je to ovim zakonom izričito propisano.

Odredbe stava 2 ovog člana primjenjuju se i na članove porodice crnogorskog državljanina koji su ostvarili pravo na slobodno kretanje i boravili u drugoj državi članici Evropske unije, a potom se vratili u Crnu Goru."

Član 4 mijenja se i glasi: „Ovaj zakon ne primjenjuje se na stranca koji po međunarodnom pravu uživa privilegije i imunitete i članove porodice tog stranca koji sa njim žive u zajedničkom domaćinstvu, kao i stranca koji je član administrativno-tehničkog osoblja, lokalnog konzularnog i pomoćnog osoblja u stranom diplomatskom i konzularnom predstavništvu i član administrativno-tehničkog osoblja u predstavništvu međunarodne organizacije, ako ovim zakonom nije drukčije propisano.

U članu 6 stav 1 tačka 1 poslije riječi: „brodarska knjižica" dodaju se zarez i riječi: „putna isprava koju je izdao Međunarodni komitet Crvenog krsta".

Poslije tačke 9 dodaju se tri nove tačke koje glase:

„10) državljanin EU u smislu ovog zakona je stranac koji ima državljanstvo države članice Evropske unije;

11) prevara je svako postupanje lica koje nastoji da prekrši čl. 150 do 178b ovog zakona podnošenjem lažnih dokumenata u kojima se navodi da su ispunjeni formalni uslovi ili koji su izdati na osnovu lažnog prikazivanja bitnih činjenica u vezi sa uslovima ulaska ili boravka;

12) zloupotreba prava podrazumijeva vještačko postupanje preduzeto isključivo u cilju ostvarivanja prava na slobodu kretanja i boravka u skladu sa čl. 150 do 178b ovog zakona, koje, iako formalno ispunjava uslove propisane odredbama čl. 150 do 178b ovog zakona, nije u skladu sa svrhom tih odredbi."

U članu 8 stav 2 riječi: „organ uprave nadležan za policijske poslove" zamjenjuju se riječima: „organizaciona jedinica organa državne uprave nadležnog za unutrašnje poslove koja vrši policijske poslove".

U stavu 7 poslije riječi: „u državi porijekla" dodaju se riječi: „ili državi u koju treba da bude vraćen".

U članu 9 stav 1 riječi: „u koju je unesena viza ili važećom stranom putnom ispravom" zamjenjuju se riječima: „i važećom vizom ili važećom putnom ispravom".

U stavu 2 riječi: „čija važnost“ zamjenjuju se riječima: „čije važenje“. Poslije stava 5 dodaje se novi stav koji glasi: „Važećom se smatra lična karta čije važenje neće isteći najmanje tri mjeseca nakon planiranog datuma odlaska sa teritorije Crne Gore." Dosadašnji stav 6 postaje stav 7.

Naziv poglavlja III mijenja se i glasi: „III. VIZE I VIZNI INFORMACIONI SISTEM".

U poglavlju III poslije naziva poglavlja dodaje se naziv potpoglavlja koji glasi: „1.Vize".

Član 18 mijenja se i glasi:

"Viza za duži boravak (viza D) izdaje se strancu koji namjerava da boravi u Crnoj Gori duže od 90 dana, ali ne duže od 180 dana u vremenskom periodu od jedne godine, radi:

- obavljanja poslovnih aktivnosti, odnosno rada;

- vršenja službe u stranim diplomatsko-konzularnim predstavništvima predstavništvima međunarodnih organizacija akreditovanim u Crnoj Gori;

- spajanja porodice;

- školovanja;

- učešća u programima međunarodne razmjene učenika i studenata ili drugim programima mladih;

- specijalizacije, stručnog osposobljavanja ili praktične obuke;

- naučnoistraživačkog rada;

- liječenja;

- korišćenja i raspolaganja pravom na nepokretnosti koju posjeduje u Crnoj Gori;

- obavljanja vjerske službe;

- obavljanja volonterskog rada u okviru Evropske volonterske službe;

- boravka u statusu digitalnog nomada;

- boravka u drugim slučajevima u skladu sa zakonom i međunarodnim ugovorom.

Viza za duži boravak (viza D) izdaje se za jedan ili više ulazaka u Crnu Goru.

Strancu koji namjerava da boravi u Crnoj Gori radi obavljanja poslovnih aktivnosti odnosno rada viza za duži boravak (viza D) može se izdati ako posjeduje garantno, odnosno pozivno pismo fizičkog ili pravnog lica ili drugi dokaz da će to fizičko ili pravno lice snositi troškove njegovog boravka u Crnoj Gori, uključujući i troškove smještaja i izdržavanja, kao i troškove napuštanja Crne Gore.

Strancu koji namjerava da boravi u Crnoj Gori radi vršenja službe u stranim diplomatsko-konzularnim predstavništvima i predstavništvima međunarodnih organizacija akreditovanim u Crnoj Gori viza za duži boravak (viza D) može se izdati ako posjeduje dokaz o vršenju službe u tom predstavništvu.

Strancu koji namjerava da boravi u Crnoj Gori radi spajanja porodice viza za duži boravak (viza D) može se izdati ako posjeduje dokaz da je član uže porodice crnogorskog državljanina ili stranca kome je odobren stalni ili privremeni boravak u Crnoj Gori, garantno pismo crnogorskog državljanina ili stranca čiji je član uže porodice ili drugi dokaz da će taj crnogorski državljanin ili stranac snositi troškove njegovog boravka u Crnoj Gori uključujući i troškove smještaja i izdržavanja, kao i troškove napuštanja Crne Gore.

Strancu koji namjerava da boravi u Crnoj Gori radi školovanja viza za duži boravak (viza D) može se izdati ako posjeduje dokaz o školovanju u Crnoj Gori, kao i dokaz o finansiranju troškova školovanja, izdržavanja, smještaja, zdravstvenog osiguranja i troškova povratka u državu čiji je državljanin.

Strancu koji namjerava da boravi u Crnoj Gori radi učešća u programima međunarodne razmjene učenika i studenata ili drugim programima mladih viza za duži boravak (viza D) može se izdati ako posjeduje dokaz o učešću u programima međunarodne razmjene učenika i studenata ili drugim programima mladih, kao i dokaz o finansiranju troškova izdržavanja, smještaja, zdravstvenog osiguranja i troškova povratka u državu čiji je državljanin.

Strancu koji namjerava da boravi u Crnoj Gori radi specijalizacije, stručnog osposobljavanja ili praktične obuke viza za duži boravak (viza D) može se izdati ako posjeduje dokaz da mu je odobrena specijalizacija, stručno osposobljavanje ili praktična obuka, kao i dokaz o finansiranju troškova specijalizacije, stručnog osposobljavanja ili praktične obuke, izdržavanja, smještaja, zdravstvenog osiguranja i troškova povratka u državu čiji je državljanin.

Strancu koji namjerava da boravi u Crnoj Gori radi naučnoistraživačkog rada viza za duži boravak (viza D) može se izdati ako posjeduje dokaz o obavljanju naučnoistraživačkog rada u Crnoj Gori, kao i dokaz o finansiranju troškova izdržavanja, smještaja, zdravstvenog osiguranja i troškova povratka u državu čiji je državljanin.

Strancu koji namjerava da boravi u Crnoj Gori radi liječenja viza za duži boravak (viza D) može se izdati ako posjeduje dokaz o liječenju u Crnoj Gori, dokaz o posjedovanju sredstava za plaćanje liječenja, kao i dokaz o finansiranju troškova izdržavanja, smještaja i troškova povratka u državu čiji je državljanin.

Strancu koji namjerava da boravi u Crnoj Gori radi korišćenja i raspolaganja pravom na nepokretnosti koju posjeduje u Crnoj Gori viza za duži boravak (viza D) može se izdati ako posjeduje dokaz o vlasništvu na nepokretnosti u Crnoj Gori, kao i dokaz o finansiranju troškova izdržavanja, smještaja, zdravstvenog osiguranja i troškova povratka u državu čiji je državljanin.

Strancu koji namjerava da boravi u Crnoj Gori radi obavljanja vjerske službe u Crnoj Gori viza za duži boravak (viza D) može se izdati ako posjeduje dokaz o obavljanju vjerske službe u vjerskoj zajednici koja je prijavila djelovanje i sjedište u Crnoj Gori, u skladu sa propisima kojima se uređuje pravni položaj vjerskih zajednica, kao i dokaz o finansiranju troškova izdržavanja, smještaja, zdravstvenog osiguranja i troškova povratka u državu čiji je državljanin.

Strancu koji namjerava da boravi u Crnoj Gori radi obavljanja volonterskog rada u okviru Evropske volonterske službe viza za duži boravak (viza D) može se izdati ako posjeduje dokaz o volonterskom radu u programu Evropske volonterske službe, kao i dokaz o finansiranju troškova izdržavanja, smještaja, zdravstvenog osiguranja i troškova povratka u državu čiji je državljanin.

Strancu koji namjerava da boravi u Crnoj Gori u statusu digitalnog nomada viza za duži boravak (viza D) može se izdati ako posjeduje dokaz o obavljanju poslova elektronskim putem za strano privredno društvo ili vlastito privredno društvo koje nije registrovano u Crnoj Gori, kao i dokaz o zdravstvenom osiguranju.

Bliže uslove za izdavanje vize za duži boravak (viza D) propisuje organ državne uprave nadležan za vanjske poslove, uz prethodno pribavljeno mišljenje Ministarstva."

U članu 19 na kraju stava 2 tačka se briše i dodaju riječi: „ili preko viznog informacionog sistema iz člana 32a ovog zakona (u daljem tekstu: VIS), u skladu sa članom 26 stav 3 ovog zakona."

Član 21 mijenja se i glasi:

„Zahtjev za izdavanje vize podnosi se diplomatsko-konzularnom predstavništvu, na propisanom obrascu lično.

Zahtjev za izdavanje vize podnosi se najkasnije u roku od 15 dana prije dana planiranog putovanja za vizu za kratki boravak (viza C), odnosno najkasnije u roku od 60 dana za vizu za duži boravak (viza D).

Izuzetno, ako postoje naročito opravdani razlozi humanitarne prirode (slučajevi prouzrokovani višom silom, teška bolest, trajni invaliditet i drugi opravdani slučajevi iz čijih se okolnosti može zaključiti da su humanitarnog karaktera), zahtjev za izdavanje vize se može podnijeti u roku kraćem od roka iz stava 2 ovog člana, ako stranac dostavi dokaz o postojanju tih razloga.

Stranac koji je upisan u putnu ispravu stranca koji podnosi zahtjev za izdavanje vize, podnosi zahtjev za izdavanje vize na obrascu iz stava 1 ovog člana.

Izuzetno od stava 1 ovog člana, zahtjev za izdavanje vize za stranca može podnijeti ovlašćeno strano pravno lice iz člana 22 ovog zakona, a zahtjev za izdavanje vize za imaoca diplomatskog ili službenog pasoša, kao i za člana zvanične delegacije može podnijeti nadležni organ druge države uz diplomatsku notu.

Uz zahtjev za izdavanje vize prilažu se putna isprava, fotografija, dokazi o svrsi i uslovima tranzita ili boravka u Crnoj Gori i dokaz o uplaćenoj administrativnoj taksi.

Prilikom podnošenja zahtjeva za izdavanje vize od stranca se uzima fotografija, otisak deset prstiju i digitalizovani svojeručni potpis, u skladu sa zakonom kojim se uređuje izdavanje lične karte.

Otisak deset prstiju i digitalizovani svojeručni potpis ne uzimaju se od djece mlađe od 12 godina života.

Fotografija, otisak deset prstiju i digitalizovani svojeručni potpis ne uzimaju se od stranca od koga su ti podaci uzeti u periodu od 59 mjeseci prije podnošenja zahtjeva za izdavanje vize u ranijem postupku po zahtjevu za izdavanje vize.

Fotografija, otisak deset prstiju i digitalizovani svojeručni potpis, ne uzimaju se od najviših državnih funkcionera drugih država, članova državnih delegacija i predstavnika međunarodnih organizacija, ako je to u interesu Crne Gore.

Obrazac zahtjeva iz stava 1 ovog člana i dokaze o svrsi i uslovima tranzita ili boravka iz stava 6 ovog člana, propisuje organ državne uprave nadležan za vanjske poslove."

Član 21a mijenja se i glasi:

Član 21a

Stranac može podnijeti zahtjev za izdavanje vize u elektronskom obliku preko VIS-a.

Zahtjev iz stava 1 ovog člana podnosi se na obrascu koji se nalazi na portalu VIS-a.

Uz zahtjev iz stava 1 ovog člana prilažu se skenirana putna isprava, dokazi o svrsi i uslovima tranzita ili boravka u Crnoj Gori i fotografija u digitalnoj formi.

U slučaju podnošenja zahtjeva iz stava 1 ovog člana, administrativna taksa plaća se preko sistema za elektronsku naplatu administrativnih taksi, u skladu sa zakonom kojim se uređuje elektronska uprava.

Izgled i sadržaj obrasca iz stava 2 ovog člana propisuje organ državne uprave nadležan za vanjske poslove."

U članu 26 st. 3 i 4 mijenjaju se i glase:

„Ako je zahtjev za izdavanje vize podnijet u skladu sa članom 21a ovog zakona, viza se izdaje preko VIS-a u elektronskom obliku i sadrži bar kod, fotografiju i lične podatke podnosioca zahtjeva.

Obrazac vize i način unošenja obrasca vize u stranu putnu ispravu u skladu sa stavom 1 ovog člana, obrazac za unošenje vize iz stava 2 ovog člana i obrazac i bliži sadržaj vize iz stava 3 ovog člana propisuje organ državne uprave nadležan za vanjske poslove.“

U članu 27 stav 2 riječi: „rješenje o odbijanju zahtjeva za izdavanje vize strancu." zamjenjuju se riječima: „odluku o odbijanju zahtjeva za izdavanje vize strancu na propisanom obrascu, u skladu sa standardima Evropske unije iz oblasti vizne politike.".

U st. 3 i 4 riječ „rješenja" zamjenjuje se riječju „odluke". Poslije stava 6 dodaje se novi stav koji glasi „Obrazac iz stava 2 ovog člana propisuje organ državne uprave nadležan za vanjske poslove."

Poslije člana 32 dodaju se novo potpoglavlje i tri nova člana koji glase:

Član 32a

Organ državne uprave nadležan za vanjske poslove uspostavlja i upravlja ViS-om u skladu sa domaćim zakonodavstvom i standardima Evropske unije iz oblasti vizne politike. ViS se koristi za prikupljanje, obradu, čuvanje i razmjenu podataka o vizama, obezbjeđivanje sigurnog i efikasnog procesa izdavanja viza, kao i olakšavanje saradnje organa državne uprave nadležnog za vanjske poslove sa Ministarstvom, Agencijom i policijom, kao i saradnje sa drugim državama i međunarodnim organizacijama, u vezi sa kontrolom ulaska i boravka stranaca.

Način upravljanja i druga pitanja od značaja za funkcionisanje ViS-a, na predlog organa državne uprave nadležnog za vanjske poslove, uz prethodno pribavljeno mišljenje Ministarstva, propisuje Vlada.

Član 32b

Podatke u ViS, iz okvira svojih nadležnosti, unose organ državne uprave nadležan za vanjske poslove, Ministarstvo, Agencija i policija.

Pristup podacima iz ViS-a imaju samo službenici organa državne uprave nadležnog za vanjske poslove, Ministarstva, Agencije i policije, koji su ovlašćeni za pristup tim podacima.

Pristup podacima iz ViS-a ostvaruje se na način da se u svakom trenutku, sa sigurnošću, može utvrditi ko je pristupio ViS-u, u koju svrhu, kao i datum i vrijeme prijave i odjave sa ViS-a.

Postupak unošenja, izmjene, brisanja i korišćenja podataka iz ViS-a propisuje organ državne uprave nadležan za vanjske poslove.

Član 32v

Ministarstvo, Agencija i policija dužni su da obezbijede tehničke uslove i sigurnosne standarde za pristup ViS-u radi elektronske razmjene podataka.

Tehničke uslove i sigurnosne standarde iz stava 1 ovog člana, na predlog organa državne uprave nadležnog za vanjske poslove, uz prethodno pribavljeno mišljenje Ministarstva, propisuje Vlada.