Law on amendments to the law on waste management

U Zakonu o upravljanju otpadom („Službeni list CG", broj 34/24), u članu 3 stav 1 tač. 1, 2, 3 i 6 mijenjaju se i glase:

„1) gasovite materije koje se emituju u vazduh i ugljen-dioksid sakupljen i prebačen za geološko skladištenje i geološki skladišten u skladu sa propisima o zaštiti od negativnog uticaja klimatskih promjena;

2) zemljište, uključujući neiskopano kontaminirano zemljište (in situ) i građevinske objekte trajno povezane sa zemljištem;

3) nekontaminirano zemljište i druge prirodne materijale iskopane izvođenjem građevinskih radova, kad se taj materijal koristi za građevinske svrhe, u svom prirodnom obliku na gradilištu na kojem je iskopan;

6) fekalnu materiju, slamu i druge neopasne poljoprivredne ili šumske materijale, koji se nalaze u prirodi i koji se koriste u poljoprivredi, šumarstvu ili za proizvodnju energije iz biomase na način kojim se ne utiče negativno na životnu sredinu i zdravlje ljudi;".

U članu 7 poslije tačke 11 dodaje se nova tačka koja glasi:

„11a) internet (onlajn) platforma je usluga za hostovanje informacija na serveru putem koje se, na zahtjev primaoca usluge, informacije čuvaju i distribuiraju javnosti, osim ako se radi o sekundarnoj aktivnosti koja je isključivo pomoćna karakteristika druge usluge ili sporedna funkcionalnost glavne usluge i koja se, iz objektivnih i tehničkih razloga, ne može koristiti bez te druge usluge i integracija karakteristike ili funkcionalnosti u drugu uslugu nije način da se izbjegne primjena propisa koji regulišu internetske (onlajn) platforme;".

Poslije tačke 17 dodaje se nova tačka koja glasi:

„17a) krajnji korisnik je svako fizičko ili pravno lice sa prebivalištem ili sjedištem u Crnoj Gori kome je proizvod dostupan kao potrošaču, van njegove trgovine, poslovanja, zanata ili profesije, ili kao profesionalnom krajnjem korisniku u toku njegovih industrijskih ili profesionalnih aktivnosti;".

Poslije tačke 23 dodaje se nova tačka koja glasi:

„23a) neprodati potrošački proizvod je svaki potrošački proizvod koji nije prodat, uključujući višak zaliha odnosno prekomjerne zalihe i zalihe za otpis, kao i proizvode koje je potrošač vratio na osnovu svog prava na odustajanje od ugovora, ili, gdje je to primjenljivo, tokom dužeg roka za odustajanje koji je omogućio trgovac;".

U tački 24 poslije alineje 2 dodaje se nova alineja koja glasi:

„- period duži od jedne godine za postrojenja za neopasni i neinertni otpad;".

Poslije tačke 31 dodaje se nova tačka koja glasi:

„31a) organizovani sistem za preuzimanje, sakupljanje i obradu otpada je pravno lice koje finansijski, odnosno finansijski i operativno, organizuje ispunjavanje obaveza proširene odgovornosti proizvođača u ime proizvođača;".

Tačka 47 mijenja se i glasi:

„47) posrednik je privredno društvo ili preduzetnik koje organizuje oporavak ili odlaganje otpada u ime drugih, uključujući i posrednike koji ne preuzimaju fizički posjed nad otpadom;".

U tački 49 poslije riječi: „postizanje tih ciljeva" dodaje se zarez i riječi: „kao i da bude ograničen na količinu koja je strogo neophodna za postizanje tih ciljeva".

Poslije tačke 49 dodaje se nova tačka koja glasi:

„49a) potrošač je svako fizičko lice koje djeluje u svrhe koje ne spadaju u okvir njegove trgovinske, poslovne, zanatske ili profesionalne djelatnosti;".

Poslije tačke 54 dodaju se dvije nove tačke koje glase:

„54a) proizvođač je privredno društvo ili preduzetnik koji se bavi proizvodnjom, poboljšanjem, preradom, tretmanom, prodajom (bez obzira na korišćenu tehniku prodaje, uključujući prodaju na daljinu) ili uvozom proizvoda (novih, korišćenih, popravljenih ili izmijenjenih) koji nakon upotrebe postaju otpad;

54b) proizvođač ambalaže je lice koje je određeno kao proizvođač ambalaže;".

Poslije tačke 56 dodaje se nova tačka koja glasi:

„56a) pružalac usluga ispunjenja porudžbina je svako fizičko ili pravno lice koje, u okviru komercijalne djelatnosti, nudi najmanje dvije od sljedećih usluga: skladištenje, pakovanje, adresiranje i otpremu, bez posjedovanja ovih proizvoda, isključujući poštanske usluge i usluge dostave paketa, i sve ostale poštanske ili teretne usluge prevoza;".

U tački 63 riječi: „od imaoca" brišu se.

Poslije tačke 65 dodaju se dvije nove tačke koje glase:

„65a) omogućavanje dostupnosti na tržištu je svaka isporuka proizvoda radi distribucije ili upotrebe na tržište Crne Gore u okviru komercijalnih aktivnosti, uz plaćanje ili bez naknade;

65b) subjekt socijalne ekonomije je subjekt kojim upravlja privatno pravo, a koji pruža robu ili usluge i posluje u skladu sa sljedećim principima:

a) daje prioritet ljudima i društvenim i ekološkim ciljevima u odnosu na profit,

b) reinvestira svu ili većinu svoje dobiti i viškova kako bi unaprijedio svoje društvene ili ekološke ciljeve i obavlja aktivnosti u interesu svojih članova ili korisnika ili društva u cjelini; i

c) kojim se upravlja demokratski ili participativno;".

Poslije tačke 66 dodaje se nova tačka koja glasi:

„66a) tekstilni proizvodi su vrste tekstilnih proizvoda, proizvoda vezanih za tekstil i obuću u skladu sa članom 66a stav 5 ovog zakona;".

U članu 7 stav 1 tač. 17, 40 i 46, članu 15 stav 1, članu 17 stav 2 tačka 5, čl. 58 i 59, članu 83 stav 1 tačka 5, članu 108 stav 1 alineja 4 i članu 113 stav 1 tač. 35 do 40 i 83 riječi: „i akumulatori" u različitom padežu brišu se.

U članu 11 stav 1 alineja 1 briše se.

Stav 2 mijenja se i glasi:

„Privredno društvo, odnosno preduzetnik koji obavlja proizvodni proces ili aktivnost u kojoj nastaje otpad, radi utvrđivanja ispunjenosti uslova iz stava 1 ovog člana podnosi zahtjev organu uprave nadležnom za poslove zaštite životne sredine (u daljem tekstu: Agencija)."

Poslije stava 2 dodaje se novi stav koji glasi:

„(3) Zahtjev iz stava 2 ovog člana može se podnijeti Agenciji i u postupku podnošenja plana upravljanja otpadom na davanje saglasnosti."

Dosadašnji st. 3 i 4, postaju st. 4 i 5.

Stav 5 mijenja se i glasi:

„Agencija donosi rješenje o ispunjenosti uslova iz stava 1 ovog člana, a u slučajevima iz stava 3 o ispunjenosti uslova iz stava 1 odlučuje rješenjem o davanju saglasnosti na plan upravljanja otpadom."

U članu 13 stav 2 mijenja se i glasi:

„(2) Izvorni proizvođač može obradu otpada da vrši samostalno ili da je povjeri privrednom društvu, odnosno preduzetniku koji vrši sakupljanje, trgovinu ili obradu otpada, ili da izvrši izvoz otpada iz Crne Gore na obradu odnosno zbrinjavanje, a sve u skladu sa ovim zakonom."

Stav 3 mijenja se i glasi:

„(3) Ako se otpad, osim komunalnog otpada, radi obrade transportuje na teritoriji Crne Gore od izvornog proizvođača otpada do lica koja vrše sakupljanje ili obradu otpada iz stava 2 ovog člana ne prestaje odgovornost izvornog proizvođača otpada za sprovođenje postupka potpune prerade ili odstranjivanja."

Poslije stava 3 dodaje se novi stav koji glasi:

„(4) Ako se otpad radi obrade izvozi iz Crne Gore na obradu odnosno zbrinjavanje u skladu sa ovim zakonom, odgovornost izvornog proizvođača otpada za sprovođenje postupka potpune prerade ili odstranjivanja prestaje trenutkom preuzimanja pošiljke otpada od strane uvoznika (ovlašćenog lica za preuzimanje otpada)."

Dosadašnji stav 4 postaje stav 5.

Član 15 mijenja se i glasi:

„(1) Proizvođač koji stavlja na tržište Crne Gore električnu i elektronsku opremu, vozila, baterije i akumulatore, gume, ambalažu, plastične proizvode za jednokratnu upotrebu i ribolovni alat koji sadrži plastiku ili tekstilne proizvode, dužan je da uspostavi program proširene odgovornosti proizvođača.

(2) Proizvodi iz stava 1 ovog člana ne mogu se uvoziti u Crnu Goru niti stavljati na tržište Crne Gore, osim ako je proizvođač registrovan kod Agencije u okviru šeme proširene odgovornosti proizvođača uspostavljene u skladu sa ovim zakonom i ako ispunjava obaveze koje iz nje proizilaze.

(3) Pored obaveza iz člana 14 ovog zakona proizvođač proizvoda iz stava 1 ovog člana dužan je da obezbijedi i:

1) odvojeno sakupljanje otpada koji nastaje od tih proizvoda kao komunalni otpad i koji je sakupljen od strane lica koja su upisana u registar sakupljača komunalnog otpada;

2) odvojeno sakupljanje otpada koji nastaje od tih proizvoda kao komunalni otpad koji nije komunalni otpad iz domaćinstva ili kao otpad koji nije komunalni otpad;

3) obradu sakupljenog otpada koji nastaje od proizvoda iz stava 1 ovog člana;

4) ispunjavanje ciljeva odvojenog sakupljanja, pripreme za ponovnu upotrebu, recikliranja ili druge postupke prerade otpada koji nastaje iz proizvoda iz stava 1 ovog člana;

5) informisanje javnosti i informisanje imaoca otpada o načinu i značaju prevencije otpada koji nastaje od proizvoda iz stava 1 ovog člana, njegovom odvojenom sakupljanju i ekološki prihvatljivom upravljanju otpadom;

6) pružanje informacija o proizvodima i načinu obrade otpada koji nastaje od proizvoda iz stava 1 ovog člana licima koje obavljaju obradu takvog otpada; i

7) prikupljanje podataka i izvještavanje o proizvodima koji se stavljaju na tržište u Crnoj Gori i o sakupljenom i obrađenom otpadu koji nastaje od proizvoda iz stava 1 ovog člana u skladu sa ovim zakonom.

(4) Proizvođač proizvoda iz stava 1 ovog člana dužan je da sprovodi obaveze iz programa proširene odgovornosti na način da:

1) samostalno organizuje sistem preuzimanja, sakupljanja i obrade otpada;

2) sa drugim proizvođačem organizuje kolektivni organizovani sistem preuzimanja, sakupljanja i obrade otpada preko posebnog privrednog društva; ili

3) se uključi u osnovani kolektivni organizovani sistem preuzimanja, sakupljanja i obrade otpada u skladu sa ovim zakonom i zaključi ugovor sa upravljačem ovog kolektivnog organizovanog sistema sa kojim ga ovlasti za izvršavanje njegovih obaveza iz stava 3 ovog člana.

(5) Proizvođači iz stava 4 tač. 2 i 3 ovog člana su za istu vrstu proizvoda zajednički finansijski i organizaciono odgovorni za sprovođenje aktivnosti iz stava 3 ovog člana za otpad iz tih proizvoda koji nastaje u Crnoj Gori, pri čemu je udio finansijskih i organizacionih obaveza pojedinog proizvođača te vrste proizvoda jednak udjelu proizvoda koje stavlja na tržište u Crnoj Gori.

(6) Način ispunjavanja obaveza iz stava 4 ovog člana, zamjenu jednog sa drugim kolektivno organizovanim sistemom preuzimanja, sakupljanja i obrade otpada, proizvođač može mijenjati samo jednom godišnje, o čemu obavještava Agenciju.

(7) Ako proizvođač proizvoda iz stava 1 ovog člana nije registrovan u Crnoj Gori, za obaveze iz programa proširene odgovornosti proizvođača odgovoran je ovlašćeni zastupnik.

(8) Organizovanim sistemom preuzimanja, sakupljanja i obrade otpada može da upravlja proizvođač iz stava 5 ovog člana ili privredno društvo koje:

1) ima utvrđenu pokrivenost preuzimanja i sakupljanja otpada u smislu geografskog područja, proizvoda i materijala, bez ograničavanja za područja gdje sakupljanje, odnosno upravljanje otpadom nije profitabilno;

2) obezbjeđuje odgovarajuću raspoloživost (efikasnost) sistema za sakupljanje otpada u područjima iz tačke 1 ovog stava;

3) obezbjeđuje prikupljanje podataka o učesnicima organizovanog sistema podataka o proizvodima koje učesnik organizovanog sistema stavlja na tržište i podataka o sakupljanju i obradi otpada koji potiče od proizvoda iz stava 1 ovog člana i izvještava Agenciju o tim podacima;

4) obezbjeđuje ravnopravan odnos prema svim proizvođačima;

5) ima neophodna finansijska i organizaciona sredstva za ispunjavanje svojih obaveza proširene odgovornosti proizvođača u visini koja je najmanje jednaka zbiru udjela finansijskih i organizacionih obaveza iz stava 5 ovog člana svih proizvođača koji su uključeni u organizovani sistem preuzimanja, sakupljanja i obrade otpada;

6) uspostavlja interne procedure za kontrolu internog upravljanja i kvaliteta prikupljenih podataka;

7) u slučaju kolektivnog ispunjavanja obaveza proširene odgovornosti proizvođača javno objavljuje informacije o:

- vlasništvu;

- proizvođačima iz stava 1 ovog člana koji učestvuju u organizovanom sistemu preuzimanja, sakupljanja i obrade otpada, razvrstanim po kategorijama proizvoda;

- finansijskim doprinosima plaćenim od proizvođača po prodatoj jedinici ili po toni proizvoda stavljenog u promet;

- postupku javnog poziva za izbor sakupljača i obrađivača otpada;

- postizanju ciljeva upravljanja otpadom;

8) u slučaju kolektivnog ispunjavanja obaveza proširene odgovornosti proizvođača obavlja sve usluge sakupljanja i obrade otpada od proizvoda putem javnog tendera i vrši to ako ima direktan ili indirektan vlasnički/upravljački odnos sa licem koje ima sjedište u Crnoj Gori, koje vrši sakupljanje ili obradu otpada od proizvoda koji su predmet kolektivnog ispunjavanja obaveza proširene odgovornosti proizvođača;

9) u slučaju kolektivnog ispunjavanja obaveza proširene odgovornosti obezbjeđuje kolektivno ispunjavanje obaveza u organizovani sistem uključenih proizvođača, koji stavljaju na tržište godišnje najmanje 30% količine svih proizvoda stavljenih na tržište Crne Gore, za koje je organizovan sistem preuzimanja, sakupljanja i obrade otpada.

(9) Agencija vodi evidenciju o učesnicima organizovanih sistema preuzimanja, sakupljanja i obrade otpada i o proizvodima, koji su stavljeni na tržište od strane učesnika, na osnovu izvještavanja iz stava 8 tačka 3 ovog člana.

(10) Finansijski doprinosi koje proizvođač proizvoda iz stava 1 ovog člana plaća organizovanom sistemu za proizvode koje stavlja na tržište u skladu sa svojim obavezama iz programa proširene odgovornosti proizvođača:

- moraju pokriti troškove odvojenog sakupljanja otpada i njegovog transporta i obrade, uzimajući u obzir prihode od ponovne upotrebe otpada i prodaje sekundarnih sirovina, uključujući troškove prikupljanja podataka i izvještavanja u skladu sa stavom 8 tačka 3 ovog člana;

- različiti su u slučaju kolektivnog ispunjavanja obaveza proširene odgovornosti proizvođača za pojedine proizvode ili grupe sličnih proizvoda, uzimajući u obzir njihovu trajnost, mogućnost popravke, ponovne upotrebe i recikliranja, kao i prisustvo opasnih materija;

- ne smiju prelaziti troškove koji su potrebni za pružanje usluga upravljanja otpadom na troškovno efikasan način i utvrđuju se na transparentan način između relevantnih subjekata.

(11) Izuzetno od stava 10 alineja 1 ovog člana troškovi odvojenog sakupljanja otpadnih vozila nijesu uključeni u finansijske doprinose koje proizvođač proizvoda iz stava 1 ovog člana plaća organizovanom sistemu u skladu sa svojim obavezama iz programa proširene odgovornosti proizvođača.

(12) Metodologiju za određivanje troškova usluga preuzimanja, sakupljanja i sortiranja komunalnog otpada, koje pružaju organizovanom sistemu privredna društva ili preduzetnici koji su upisani u registar sakupljača komunalnog otpada, propisuje Ministarstvo."

Član 17 mijenja se i glasi:

„(1) Za realizaciju i praćenje implementacije programa proširene odgovornosti proizvođača Agencija vodi i održava informacioni sistem kao sastavni dio informacionog sistema zaštite životne sredine.

(2) U informacionom sistemu proširene odgovornosti unose se podaci:

1) iz evidencije o učesnicima organizovanih sistema preuzimanja, sakupljanja i obrade otpada;

2) iz evidencije o količinama proizvoda koje stavljaju na tržište u Crnoj Gori učesnici organizovanih sistema preuzimanja, sakupljanja i obrade otpada;

3) o količinama sakupljenog i obrađenog otpada odvojeno po organizovanim sistemima preuzimanja, sakupljanja i obrade otpada;

4) iz godišnjih izvještaja organizovanih sistema preuzimanja, sakupljanja i obrade otpada; i

5) iz registra proizvođača električne i elektronske opreme i registra proizvođača baterija i akumulatora.

(3) Podatke iz stava 2 tač. 1 do 4 ovog člana dostavlja proizvođač koji upravlja organizovanim sistemom preuzimanja, sakupljanja i obrade otpada Agenciji u elektronskom obliku preko portala za registrovane korisnike informacionog sistema zaštite životne sredine.

(4) Evidencija učesnika organizovanog sistema za preuzimanje, sakupljanje i obradu otpada sadrži sljedeće informacije:

1) ime, zaštitni znak i zaštitni znakovi, ako postoje, pod kojima proizvođač posluje u Crnoj Gori, i adresu proizvođača, uključujući poštanski broj i grad, ulicu, broj i zemlju, broj telefona ako postoji, internet adresu i adresu e-pošte i jedinstvenu kontakt tačku;

2) nacionalni identifikacioni broj proizvođača, uključujući njegov broj trgovačkog registra ili ekvivalentan zvanični registracioni broj i poreski identifikacioni broj u zemlji izvora ili u Crnoj Gori;

3) oznake proizvoda koje proizvođač namjerava da prvi put stavi na tržište;

4) ime, poštanski broj, grad, ulica i broj, zemlja, broj telefona ako postoji, internet adresa, adresa e-pošte i identifikacioni broj organizovanog sistema za preuzimanje, sakupljanje i obradu otpada, broj trgovačkog registra ili ekvivalentan zvanični registracioni broj,

poreski identifikacioni broj organizovanog sistema za preuzimanje, sakupljanje i obradu otpada i ovlašćenje zastupljenog proizvođača;

5) izjavu proizvođača ili, gdje je to primjenljivo, ovlašćenog predstavnika za proširenu odgovornost proizvođača ili organizovanog sistema za preuzimanje, sakupljanje i obradu otpada, kojom se navodi da su dostavljene informacije tačne.

(5) Agencija odbija ili briše upis u evidenciju učesnika organizovanih sistema za preuzimanje, sakupljanje i obradu otpada, ako informacije navedene u stavu 2 ovog člana i povezani dokazi u obliku dokumenata nijesu dostavljeni ili su nedovoljni ili ako proizvođač više ne ispunjava zahtjeve iz stava 2 tačka 4 ovog člana.

(6) Proizvođač se briše iz evidencije učesnika organizovanih sistema za preuzimanje, sakupljanje i obradu otpada ako je prestao da postoji.

(7) Pristup podacima informacionog sistema iz stava 1 ovog člana preko portala za registrovane korisnike informacionog sistema zaštite životne sredine ima:

1) proizvođač za podatke koji se odnose na njega;

2) ovlašćeni zastupnik iz člana 15 stav 7 ovog zakona za podatke koji se odnose na njega;

3) proizvođač, koji samostalno organizuje sistem preuzimanja, sakupljanja i obrade otpada za podatke koji se odnose na njega;

4) privredno društvo koje upravlja organizovanim sistemom preuzimanja, sakupljanja i obrade otpada za podatke koji se odnose na njega i za podatke proizvođača koji učestvuju u tom organizovanom sistemu; i

5) ekološki, komunalni i tržišni inspektor.

(8) Agencija obrađuje i koristi podatke iz informacionog sistema iz stava 1 ovog člana za:

1) praćenje usklađenosti sa obavezama proizvođača, posebno radi postizanja ciljeva;

2) određivanje udjela finansijskih i organizacionih obaveza za svaki organizovani sistem preuzimanja, sakupljanja i obrade otpada koji je jednak zbiru udjela finansijskih i organizacionih obaveza iz člana 15 stav 5 ovog zakona proizvođača koji su uključeni u taj organizovani sistem;

3) nadzor nad sprovođenjem obaveza organizovanih sistema preuzimanja, sakupljanja i obrade otpada u skladu sa ovim zakonom; i

4) obaveze izvještavanja o upravljanju otpadom.

(9) Radi utvrđivanja funkcionisanja programa proširene odgovornosti proizvođača, Agencija analizira informacije iz informacionog sistema iz stava 1 ovog člana i objavljuje godišnji izvještaj o implementaciji programa proširene odgovornosti proizvođača, koji sadrži naročito nalaze u pogledu postizanja ciljeva zaštite životne sredine i ispunjavanja drugih obaveza proizvođača.

(10) Agencija objavljuje podatke o ukupnoj količini istih proizvoda stavljenih na tržište u Crnoj Gori na godišnjoj osnovi, kao i ukupnu količinu sakupljenog i obrađenog otpada i ostvarene ciljeve na svojoj internet stranici.

(11) Način rada, vođenja i korišćenja informacionog sistema propisuje Ministarstvo.”

U članu 19 stav 3 poslije riječi „zakona“ tačka se zamjenjuje zarezom i dodaju se riječi: „u pisanom ili elektronskom obliku.“

U stavu 5 poslije riječi „ima“ dvije tačke zamjenjuju se zarezom i dodaju se riječi: „u pisanom ili elektronskom obliku:“.

U članu 21 stav 4 poslije riječi „staklo,” dodaju se riječi: „kao i za komunalni biootpad.“

U članu 24 stav 2 mijenja se i glasi:

„(2) Zabranjeno je odbacivanje i odlaganje otpada u životnu sredinu i na neuređenim odlagalištima.“

Poslije stava 2 dodaje se novi stav koji glasi:

„(3) Odbacivanje otpada u životnu sredinu iz stava 2 ovog člana je svako ostavljanje, napuštanje, odbacivanje ili odlaganje otpada izvan lokacije koja je uređena i usklađena sa ovim zakonom za upravljanje otpadom.“

Dosadašnji stav 3 postaje stav 4.

Poslije stava 4 dodaje se novi stav koji glasi:

„(5) Ako vlasnik protivzakonito odbačenog ili odloženog otpada nije poznat, obveznik uklanjanja otpada je vlasnik odnosno korisnik zemljišta ili objekta na kojem je nepropisno odložen otpad, odnosno subjekat koji shodno posebnom propisu upravlja određenim područjem (dobrom), ako je otpad odložen na tom području (dobru).“

U članu 26 stav 3 tačka 4 mijenja se i glasi:

„4) procjenu potrebe za uspostavljanje dodatnih organizacionih struktura za sakupljanje otpada, zatvaranje postojećih postrojenja, uspostavljanje dodatnih kapaciteta za odlaganje i obradu otpada, uključujući kriterijume za izbor lokacija budućih postrojenja za odlaganje otpada i velikih postrojenja za obradu otpada, kada je to potrebno, procjenu njihovih potrebnih kapaciteta, kao i potrebna finansijska sredstva;“

Tačka 10 mijenja se i glasi:

„10) informacije o mjerama za ostvarivanje ciljeva smanjenja odlaganja komunalnog otpada na deponije u skladu sa ovim zakonom i propisom kojim se uređuje odlaganje otpada na deponije, uključujući mjere za sprovođenje programa odlaganja biološki razgradivog otpada iz člana 27 ovog zakona, primjenu ekonomskih instrumenata, mjere prethodnog tretmana otpada i druge mjere kojima se doprinosi ostvarivanju tih ciljeva;“

U članu 28 stav 2 tačka 7 mijenja se i glasi:

„7) smanjuju stvaranje otpada od hrane u primarnoj proizvodnji, preradi i proizvodnji, maloprodaji i drugoj distribuciji hrane, u restoranima, uslugama hrane, kao i u domaćinstvima, radi postizanja sljedećih ciljeva smanjenja otpada od hrane na nacionalnom nivou najkasnije do 31. decembra 2035. godine:

a) smanjenje stvaranja otpada od hrane u preradi i proizvodnji za najmanje 10% u poređenju sa prosječnim godišnjim stvaranjem otpada od hrane između 2027. i 2029. godine;

b) smanjenje stvaranja otpada od hrane po glavi stanovnika, kombinovano u maloprodaji i ostaloj distribuciji hrane, restoranima i objektima za ugostiteljstvo i domaćinstvima za najmanje 30% u poređenju sa prosječnim godišnjim stvaranjem otpada od hrane između 2027. i 2029. godine.“

Poslije stava 2 dodaju se četiri nova stava koji glase:

„(3) Mjere za smanjenje stvaranja otpada od hrane iz stava 2 ovog člana obuhvataju:

1) razvoj i podršku intervencijama za promjenu ponašanja, radi smanjenja stvaranja otpada od hrane i kampanjama za informisanje javnosti o sprječavanju stvaranja otpada od hrane;

2) identifikovanje i rješavanje neefikasnosti u funkcionisanju lanca snabdijevanja hranom i podršku saradnji između svih aktera, uz obezbjeđivanje pravedne raspodjele troškova i koristi preventivnih mjera, uključujući borbu protiv tržišnih praksi, koje uzrokuju stvaranje otpada od hrane i podršku stavljanju na tržište i upotrebi proizvoda, za koje je odobreno odstupanje od propisanih standarda za proizvode;

3) podsticanje donacije hrane i drugih oblika preraspodjele za ljudsku ishranu, osiguravajući da se upotrebi za ljudsku ishranu daje prednost u odnosu na upotrebu hrane za životinje i preradu u neprehrambene proizvode;

4) podršku obuci i razvoju vještina i olakšavanje pristupa mogućnostima finansiranja, a naročito za mala i srednja preduzeća i subjekte socijalnog preduzetništva;

5) podsticanje i promocija inovacija i tehnoloških rješenja koja doprinose sprečavanju rasipanja hrane, bez uticaja na mogućnost recikliranja ambalaže i druge uslove upravljanja otpadnom ambalažom.

(4) Svi relevantni akteri u lancu snabdijevanja hranom uključuju se srazmjerno svom kapacitetu i ulozi u sprečavanju rasipanja hrane u tom lancu snabdijevanja hranom, sa posebnim osvrtom na izbjegavanje nesrazmjernog uticaja na male i srednje privredne subjekte.

(5) Nakon konsultacija sa pravnim licima i organizacijama za distribuciju hrane, preduzimaju se mjere po potrebi u okviru bilo kog postojećeg nacionalnog sistema doniranja hrane, kako bi se osiguralo da privredni subjekti za koje se utvrdi da imaju značajnu ulogu u sprečavanju i stvaranju rasipanja hrane predlože sporazume o donaciji bankama hrane i drugim organizacijama za distribuciju hrane, kako bi se olakšalo doniranje neprodate hrane koja je bezbjedna za ljudsku ishranu i po razumnoj cijeni za privredne subjekte.

(6) Ministarstvo obezbjeđuje uslove i brine se o praćenju i evaluaciji sprovođenja mjera za sprečavanje nastanka otpada od hrane, uključujući usklađenost sa ciljevima smanjenja otpada od hrane iz stava 2 tačka 7 ovog člana, mjerenjem nivoa otpada od hrane na osnovu metodologije za mjerenje stvaranja otpada od hrane.“

Dosadašnji stav 3 postaje stav 7.

U članu 29 stav 1 mijenja se i glasi:

„(1) Organ državne uprave nadležan za poslove zdravlja priprema plan upravljanja medicinskim otpadom, a organ državne uprave nadležan za poslove veterinarstva priprema plan upravljanja veterinarskim otpadom, uz saglasnost Ministarstva.“

U članu 34 poslije stava 2 dodaje se novi stav koji glasi:

„(3) Proizvođač otpada dužan je da, bez odlaganja, a najkasnije u roku od 30 dana od dana nastanka promjene, izvrši reviziju plana upravljanja otpadom u slučaju svake značajne promjene koja utiče na vrstu, količinu ili način upravljanja otpadom, uključujući promjene u tehnološkom procesu, promjenu subjekta koji vrši sakupljanje ili tretman otpada, kao i druge okolnosti od značaja za upravljanje otpadom.“

Dosadašnji stav 3 postaje stav 4.