Law on electronic communications

Ovim zakonom uređuje se oblast elektronskih komunikacija, pružanje elektronskih komunikacionih mreža i usluga, zaštita prava korisnika, uslovi za gradnju i korišćenje elektronskih komunikacionih mreža, uslovi obezbjeđenja tržišne konkurencije, efikasno upravljanje radio-frekvencijskim spektrom i numeričkim resursima, bezbjednost elektronskih komunikacionih mreža i usluga, kao i druga pitanja od značaja za elektronske komunikacije.

Djelatnost elektronskih komunikacija je postavljanje, upravljanje i pružanje elektronskih komunikacionih mreža i povezane opreme, kao i pružanje elektronskih komunikacionih usluga.

Pružanje elektronskih komunikacionih mreža i usluga, planiranje, gradnja, održavanje, razvoj i korišćenje elektronskih komunikacionih mreža, elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme i upravljanje radio-frekvencijskim spektrom i numeričkim resursima, kao ograničenim resursima, su od javnog interesa.

(1) Djelatnost elektronskih komunikacija, upravljanje i korišćenje ograničenih resursa zasniva se na načelima objektivnosti, nepristrasnosti, transparentnosti, nediskriminatornosti i proporcionalnosti.

(2) Nezavisni regulatorni organ i drugi nadležni organi u skladu sa ovim zakonom ovlašćeni su da, u vršenju poslova iz okvira svoje nadležnosti, preduzimaju opravdane mjere, koje su potrebne i srazmjerne, radi ostvarivanja sljedećih ciljeva:

1) podsticanja povezanosti i pristupa mrežama veoma velikog kapaciteta, uključujući fiksne, mobilne i bežične mreže, kao i njihovog korišćenja od strane građana i privrednih subjekata;

2) promovisanja tržišne konkurencije u pružanju elektronskih komunikacionih mreža i povezane opreme, uključujući efikasnu infrastrukturnu tržišnu konkurenciju, kao i tržišnu konkurenciju u pružanju elektronskih komunikacionih usluga i povezanih usluga;

3) doprinosa razvoju tržišta uklanjanjem preostalih prepreka i olakšavanjem konvergentnih uslova za ulaganja u elektronske komunikacione mreže i usluge, povezanu opremu i povezane usluge, kao i za njihovo pružanje, predvidljivim regulatornim pristupom, efikasnom, efikasnom i usklađenom upotrebom radio-frekvencijskog spektra i numeričkih resursa, inovacijama, kao i pružanjem, dostupnošću i interoperabilnošću usluga i povezanošću krajnjih korisnika;

4) promovisanja interesa građana obezbjeđivanjem povezanosti i dostupnosti, upotrebe mreža veoma velikog kapaciteta, uključujući fiksne, mobilne i bežične mreže, elektronskih komunikacionih usluga, omogućavanjem najvećih mogućih pogodnosti u odnosu na izbor cijene i kvaliteta na osnovu efikasnog tržišnog nadmetanja, održavanjem bezbjednosti mreža i usluga, obezbjeđivanjem visokog stepena zaštite za krajnje korisnike, naročito u odnosu na cjenovnu pristupačnost, podsticanjem davanja jasnih obavještenja i to naročito u pogledu objavljivanja i transparentnosti cijena i uslova korišćenja elektronskih komunikacionih usluga i pružanja uporedivih obavještenja krajnjim korisnicima od strane operatora, rješavanjem potreba posebnih društvenih grupa, naročito krajnjih korisnika sa invaliditetom, krajnjih korisnika starije starosne dobi i krajnjih korisnika u stanju socijalne potrebe, obezbjeđivanjem izbora i jednakog pristupa za krajnje korisnike sa

invaliditetom, kao i preduzimanje svih potrebnih mjera kako bi se krajnjim korisnicima omogućio pristup uslugama i aplikacijama u skladu sa odredbama Evropske konvencije za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda.

(3) U ostvarivanju ciljeva iz stava 2 ovog člana, nezavisni regulatorni organ i drugi nadležni organi dužni su da:

1) podstiču regulatornu predvidljivost obezbjeđujući dosljedan regulatorni pristup;

2) obezbijede da se u sličnim okolnostima prema operatorima postupa na nediskriminatoran način;

3) primjenjuju propise Evropske unije na tehnološki neutralan način u mjeri u kojoj je to u skladu sa postizanjem ciljeva;

4) promovišu efikasno ulaganje i inovacije u novu i poboljšanu infrastrukturu na način kojim se obezbjeđuje da bilo koja obaveza pristupa obuhvata rizik ulaganja, kao i da omoguće različite ugovore o saradnji između investitora u infrastrukturu i operatora koji traže pristup kako bi se raspodijelio rizik ulaganja, obezbjeđujući pri tome zaštitu tržišne konkurencije i poštovanje načela nediskriminatornosti;

5) na odgovarajući način uzimaju u obzir razlike u uslovima koji se odnose na infrastrukturu, tržišnu konkurenciju, krajnje korisnike, a naročito potrošače u različitim geografskim područjima, uključujući i lokalnu infrastrukturu kojom upravljaju fizička lica na neprofitnoj osnovi;

6) određuju prethodne regulatorne obaveze samo u mjeri potrebnoj za obezbjeđivanje efikasne i održive tržišne konkurencije u interesu krajnjih korisnika.

(4) Nezavisni regulatorni organ i drugi nadležni organi u skladu sa ovim zakonom dužni su da, u okviru svojih nadležnosti, postupaju na nepristrasan, objektivan, transparentan, srazmjeran i nediskriminatoran način, kao i da doprinose sprovođenju politika koje imaju za cilj podsticanje slobode izražavanja i informisanja, kulturne i jezičke raznolikosti i medijskog pluralizma.

(5) Nezavisni regulatorni organ i drugi nadležni organi u skladu sa ovim zakonom dužni su da, u okviru svojih nadležnosti, sa ličnim podacima postupaju u skladu sa Regulativom (EU) 2016/679 Evropskog parlamenta i Savjeta o zaštiti fizičkih lica u vezi sa obradom ličnih podataka i o slobodnom kretanju takvih podataka i o prestanku važenja Direktive 95/46/EZ (Opšta regulativa o zaštiti podataka).

Nezavisni regulatorni organ za oblast elektronskih komunikacija je Agencija za elektronske komunikacije i poštansku djelatnost (u daljem tekstu: Agencija), koja vrši javna

ovlašćenja u skladu sa ovim zakonom.

Izrazi koji se u ovom zakonu koriste za fizička lica u muškom rodu podrazumijevaju iste izraze u ženskom rodu.

Izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeća značenja:

1)adresa je niz znakova, slova, cifara i dodatnih informacija za određivanje odredišta veze;

2)aplikativni programski interfejs (API) je softverski interfejs između aplikacija, koje su pružaoci medijskih sadržaja ili pružaoci usluga učinili dostupnim, kao i sredstva u naprednoj opremi za digitalnu televiziju za usluge digitalne televizije i digitalnog radija;

2a) BEREC je tijelo evropskih regulatora za elektronske komunikacije (Body of European Regulators for Electronic Communications) osnovano Regulativom (EU) broj 1211/2009 Evropskog parlamenta i Savjeta od 25. decembra 2009. godine u cilju usklađivanja primjene regulatornog okvira i promovisanja konkurencije u oblasti elektronskih komunikacija u državama članicama Evropske unije;

3) bezbjednosni incident je svaki događaj koji kompromituje povjerljivost, cjelovitost i dostupnost skladištenih, prenesenih ili obrađenih podataka ili usluga koje se pružaju putem elektronskih komunikacionih mreža;

5)bežična pristupna tačka kratkog dometa je oprema za pristup bežičnoj mreži male snage, male veličine i kratkog dometa, koja koristi radio-frekvencijski spektar za koji je izdato odobrenje ili radio-frekvencijski spektar za koji se ne izdaje odobrenje ili njihovu kombinaciju, koja se može koristiti kao dio javne elektronske komunikacione mreže, koja može da bude opremljena najmanje jednom vizuelno neupadljivom antenom i koja korisnicima omogućava bežični pristup elektronskim komunikacionim mrežama, bez obzira na to da li je osnovna mrežna topologija mobilna ili fiksna;

6)broj je niz cifara koji se koristi za usmjeravanje poziva ka terminalnoj tački mreže;

7)elektronska pošta je svaka tekstualna, govorna, zvučna ili slikovna poruka poslata preko javne elektronske komunikacione mreže, koja se može sačuvati u toj mreži dok je primalac ne preuzme ili koja je sačuvana u terminalnoj opremi primaoca;

8)elektronski programski vodič (EPG) je usluga dodata digitalnom prenosu medijskih sadržaja, koja korisniku omogućava jednostavno pretraživanje ponuđenih medijskih

sadržaja i usluga;

9)e-poziv je hitni poziv koji se uspostavlja automatskim ili ručnim aktiviranjem senzora ugrađenih u vozilo i koji putem javnih mobilnih elektronskih komunikacionih mreža prenosi standardizovani minimalni skup podataka i uspostavlja poziv između vozila i broja 112;

10) fizička infrastruktura je sastavni dio infrastrukture operatora koja se koristi za postavljanje elemenata elektronskih komunikacionih mreža (cijevi, stubovi, vodovi, prostorije za nadzor, okna, ormarići, zgrade ili ulazi u zgrade, antenske instalacije i antenski stubovi i nosači), osim kablova i optičkih vlakana;

11) fizička infrastruktura u zgradi je fizička infrastruktura ili instalacije na lokaciji krajnjeg korisnika, uključujući elemente te infrastrukture ili instalacija u zajedničkoj svojini, koje su namijenjene za postavljanje žičanih i/ili bežičnih pristupnih mreža, ako preko takvih pristupnih mreža mogu da se pružaju elektronske komunikacione usluge i da povežu pristupnu tačku zgrade sa terminalnom tačkom mreže;

12) fizička infrastruktura u zgradi prilagođena mrežama velikih brzina je fizička infrastruktura u zgradi namijenjena za smještaj elemenata elektronskih komunikacionih mreža ili omogućavanje postavljanja elektronskih komunikacionih mreža velikih brzina;

13) geografski broj je broj iz nacionalnog plana numeracije čiji jedan dio cifara ima geografsko značenje vezano za određeno geografsko područje, koji se koristi za usmjeravanje poziva na fizičku lokaciju krajnje terminalne tačke mreže;

14) harmonizovani radio-frekvencijski spektar je radio-frekvencijski spektar za koji su na nivou Evropske unije utvrđeni harmonizovani uslovi u pogledu njegove dostupnosti i efikasnog korišćenja;

15) hitna služba je služba koja na teritoriji Crne Gore, u skladu sa nacionalnim propisima, pruža trenutnu i brzu pomoć u slučaju postojanja neposredne opasnosti po život pojedinca i opasnosti od tjelesnih povreda pojedinca, opasnosti za javno zdravlje i bezbjednost, kao i opasnosti za privatnu i javnu imovinu i životnu sredinu;

16) interfejs je fizička ili logička veza između dva ili više uređaja, dva ili više djelova istog uređaja ili kanala koji se koriste za prenos signala, definisana funkcionalnim karakteristikama, karakteristikama signala ili drugim odgovarajućim karakteristikama;

17) interferencija je prisustvo neželjenih signala na ulazu u prijemnik određenog telekomunikacionog sistema kao posljedica emisije, zračenja, indukcije ili njihovih kombinacija iz drugih izvora, koje se manifestuje degradacijom kvaliteta prenosa signala;

18) interkonekcija je posebna vrsta pristupa ostvarenog između operatora javnih elektronskih komunikacionih mreža, kojim se uspostavlja fizičko i logičko povezivanje javnih elektronskih komunikacionih mreža jednog ili više različitih operatora kako bi se korisnicima usluga jednog operatora omogućila međusobna komunikacija ili komunikacija sa korisnicima usluga drugih operatora ili pristup uslugama koje pružaju drugi operatori ili treća lica koja

imaju pristup mreži;

19) interoperabilnost je svojstvo dva ili više sistema ili njihovih djelova da razmjenjuju i koriste podatke koji su razmijenjeni;

20) interpersonalna komunikaciona usluga je usluga koja se, po pravilu, pruža uz naknadu, a omogućava direktnu i interaktivnu razmjenu informacija između ograničenog broja lica putem elektronskih komunikacionih mreža, pri čemu lica koja zahtijevaju komunikaciju ili učestvuju u njoj određuju jednog ili više primalaca i koja ne uključuje uslugu koja omogućava interpersonalnu i interaktivnu komunikaciju samo kao manje bitnu pomoćnu funkciju koja je suštinski povezana s drugom uslugom;

21) interpersonalna komunikaciona usluga koja ne zavisi od broja je interpersonalna komunikaciona usluga koja se ne povezuje sa javno dodijeljenim numeričkim resursima, odnosno brojem ili brojevima u nacionalnim ili međunarodnim planovima numeracije ili koja ne omogućava komunikaciju sa brojem ili brojevima u nacionalnim ili međunarodnim planovima numeracije;

22) interpersonalna komunikaciona usluga zasnovana na korišćenju brojeva je interpersonalna komunikaciona usluga koja se povezuje sa javno dodijeljenim numeričkim resursima, odnosno brojem ili brojevima u nacionalnim ili međunarodnim planovima numeracije ili koja omogućava komunikaciju sa brojem ili brojevima u nacionalnim ili međunarodnim planovima numeracije;

23) javna elektronska komunikaciona usluga je elektronska komunikaciona usluga koja je javno dostupna na komercijalnoj osnovi;

24) komunikacija prema hitnim službama je komunikacija putem interpersonalnih komunikacionih usluga između krajnjeg korisnika i pristupne tačke hitnog poziva sa ciljem traženja i primanja brze pomoći od hitnih službi;

25) korisnik je fizičko ili pravno lice koje koristi ili zahtijeva pružanje javno dostupne elektronske komunikacione usluge;

26) krajnji korisnik je korisnik koji ne obavlja djelatnost elektronskih komunikacionih mreža i usluga;

27) lokalna petlja je fizički put signala elektronskih komunikacija (vod) koji povezuju terminalnu tačku mreže sa glavnim razdjelnikom ili ekvivalentnim sredstvom u javnoj fiksnoj elektronskoj komunikacionoj mreži;

28) lokalna radio mreža (RLAN) je sistem bežičnog pristupa male snage kratkog dometa i sa malim rizikom od interferencija sa drugim takvim sistemima koje su u blizini postavili ostali korisnici, koji na neekskluzivnoj osnovi koristi harmonizovani radio-frekvencijski spektar;

29) mašinski čitljiv format je format informacije strukturiran na način da softverska

aplikacija može lako identifikovati, prepoznati i preuzeti podatke sadržane u tom dokumentu uključujući pojedinačne podatke i njihovu strukturu;

30) medijski sadržaji su radijski i televizijski programi, odnosno audiovizuelni medijski sadržaji, kao i sa njima povezane usluge, koji se distribuiraju i emituju, odnosno pružaju korisnicima putem elektronskih komunikacionih mreža, na osnovu programske šeme ili na zahtjev korisnika;

30a) pomorski radiokomunikacioni identifikacioni broj (MMSI broj) je međunarodni broj koji se koristi za identifikaciju radio uređaja (Maritime Mobile Service Identity Number) u skladu sa Svjetskim pomorskim sistemom opasnosti i sigurnosti - GMDSS (Global Maritime Distress and Safety System);

31) mreža veoma velikog kapaciteta je elektronska komunikaciona mreža koja se u cjelini sastoji od optičkih elemenata najmanje do razdjelne tačke na krajnjoj lokaciji ili elektronska komunikaciona mreža koja, u uobičajenim uslovima rada pri maksimalnom opterećenju, može da ostvari slične parametre mreže u pogledu propusnog opsega silazne i uzlazne veze (download, upload), otpornosti, parametara koji se odnose na greške pri prenosu, kašnjenje (latencija) i varijacije kašnjenja; parametri mreže mogu se smatrati sličnim nezavisno od toga da li se mijenja iskustvo krajnjeg korisnika zbog različitih karakteristika medijuma prenosa kojim se mreža povezuje sa terminalnom tačkom mreže;

32) najprimjereniji PSAP je PSAP koji su nadležna tijela unaprijed odredila za primanje komunikacija prema hitnim službama na određenom području ili za komunikaciju prema hitnim službama određene vrste;

33) namjena radio-frekvencijskog spektra je utvrđivanje načina upotrebe određenog radio-frekvencijskog opsega, ako je primjenljivo, za korišćenje od strane jedne ili više radiokomunikacionih službi, pod utvrđenim uslovima;

34) nedozvoljeni uređaj je svaka oprema ili softver koji je namijenjen ili prilagođen za omogućavanje pristupa zaštićenoj usluzi u razumljivom obliku, bez prethodnog odobrenja pružaoca usluge;

35) negeografski broj je broj iz nacionalnog plana numeracije koji nije geografski broj, a obuhvata, pored ostalog, brojeve u mobilnoj mreži, brojeve usluga besplatnog poziva i brojeve usluga sa dodatom vrijednošću;

36) numeracija je ograničeni resurs koji obuhvata adrese i brojeve;

37) odgovarajuća pristupna tačka hitnog poziva je pristupna tačka hitnog poziva koju su nadležni organi unaprijed odredili za prijem komunikacije prema hitnim službama u određenom području ili za komunikaciju prema hitnim službama određene vrste;

38) ograničeni resursi su radio-frekvencijski spektar, numeracija i pozicije u geostacionarnoj orbiti;

39) operater je pravno ili fizičko lice koje pruža ili koje je ovlašćeno da pruža javne elektronske komunikacione mreže i/ili usluge ili povezanu opremu;

40) napredna oprema za digitalnu televiziju su uređaji koji su namijenjeni za povezivanje na televizijski prijemnik ili integrisani digitalni televizijski prijemnik, koji mogu da

primaju digitalne interaktivne televizijske usluge;

41) opšte ovlašćenje je pravni okvir kojim se propisuju uslovi pružanja elektronskih komunikacionih mreža ili usluga kao i posebne obaveze primjenljive na sve ili na određene vrste elektronskih komunikacionih mreža i usluga u skladu sa ovim zakonom;

42) podaci o lokaciji su podaci obrađeni u elektronskoj komunikacionoj mreži ili putem elektronske komunikacione usluge, koji ukazuju na geografski položaj terminalne opreme korisnika javne elektronske komunikacione usluge;

43) podaci o saobraćaju su podaci koji se obrađuju radi pružanja elektronskih komunikacionih usluga ili u svrhu obračuna i naplate pružene usluge;

44) potrošač je fizičko lice koje koristi ili zahtijeva javnu elektronsku komunikacionu uslugu u svrhe koje nijesu namijenjene njegovoj poslovnoj djelatnosti;

45) povezana oprema su povezane usluge, fizička infrastruktura i druga oprema ili elementi povezani sa elektronskom komunikacionom mrežom ili elektronskom komunikacionom uslugom kojima se omogućava ili podržava pružanje usluga pomoću te mreže ili usluge ili koji za to imaju potencijala i uključuju zgrade ili ulaze u zgrade, žičane instalacije u zgradama, antene, tornjeve i druge potporne konstrukcije, kablovsku kanalizaciju, cijevi, antenske stubove, šahtove i razvodne ormane;

46) povezane usluge su usluge povezane sa elektronskom komunikacionom mrežom ili elektronskom komunikacionom uslugom, koje omogućavaju ili podržavaju pružanje usluga, samostalno pružanje ili automatizovano pružanje usluga putem te mreže ili usluge, ili imaju takvu mogućnost, a uključuju, pored ostalog, usluge sistema za prevođenje brojeva ili sistema sa ekvivalentnom funkcionalnošću, sistema uslovnog pristupa i elektronskih programskih vodiča, kao i druge usluge, kao što je usluga utvrđivanja identiteta, lokacije i statusa korisnika na mreži;

47) povreda podataka o ličnosti je svaka povreda bezbjednosti koja uzrokuje slučajno ili nezakonito uništenje, gubitak, izmjenu, neovlašćeno razotkrivanje ili pristup ličnim podacima koji se prenose, čuvaju ili na drugi način obrađuju, u vezi sa pružanjem javno dostupnih elektronskih komunikacionih usluga;

48) poziv je veza uspostavljena putem javno dostupne interpersonalne komunikacione usluge koja omogućava dvosmjernu govornu komunikaciju;

48a) pozivni znak je jednoznačni alfanumerički znak kojim se identifikuje radio stanica na plovilu ili obalna radio stanica;

49) prenosivost broja je mogućnost da krajnji korisnik javno dostupnih usluga govorne komunikacije, uključujući i usluge u elektronskoj komunikacionoj mreži, na lični zahtjev zadrži dodijeljeni broj nezavisno od promjene operatora;

49a) prekogranična tržišta su tržišta elektronskih komunikacionih mreža i/ili usluga koja obuhvataju teritoriju Crne Gore i država sa kojima je Crna Gora zaključila međunarodni sporazum u skladu sa ovim zakonom;

50) pristup je omogućavanje dostupnosti opreme, infrastrukture ili usluga drugim operatorima, pod određenim uslovima, na ekskluzivnoj ili neekskluzivnoj osnovi, radi pružanja elektronskih komunikacionih usluga, uključujući elektronske komunikacione usluge putem kojih se pružaju usluge informacionog društva ili prenose medijski sadržaji; obuhvata, pored

ostalog: pristup elementima elektronske komunikacione mreže i elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme, a može obuhvatati priključenje opreme putem fiksnih ili mobilnih veza (naročito pristup lokalnoj petlji, kao i opremi i uslugama neophodnim za pružanje usluga preko lokalne petlje), pristup fizičkoj infrastrukturi (uključujući zgrade, kablovsku kanalizaciju i antenske stubove), pristup odgovarajućim softverskim sistemima (uključujući sisteme za operativnu podršku), pristup informacionim sistemima i bazama podataka za rezervisanje, pružanje, naručivanje, održavanje, popravke i izdavanje računa, pristup sistemima za prevođenje brojeva ili sistemima sa ekvivalentnom funkcionalnošću, pristup fiksnim i mobilnim mrežama (posebno za potrebe rominga), pristup sistemima uslovnog pristupa za usluge digitalne televizije, kao i pristup virtuelnim mrežnim uslugama;

51) pristupna tačka je fizička tačka u ili izvan zgrade, koja je dostupna operatorima, pri čemu je omogućena veza sa fizičkom infrastrukturom u zgradi koja je prilagođena elektronskim komunikacionim mrežama velikih brzina;

52) pristupna tačka hitnog poziva (PSAP) je fizička lokacija u nadležnosti nadležnog organa ili pravnog lica, određenih u skladu sa nacionalnim propisima, na kojoj se prvo prima komunikacija prema hitnim službama;

53) pružanje elektronskih komunikacionih mreža je uspostavljanje, korišćenje, nadzor ili obezbjeđivanje dostupnosti elektronskih komunikacionih mreža;

54) radio-frekvencija je osnovni fizički parametar elektromagnetnih talasa ili radio talasa koji se slobodno prostiru kroz prostor i čije se vrijednosti konvencionalno nalaze u opsegu od 9 kHz do 3000 GHz;

55) radio-frekvencijski opseg je dio radio-frekvencijskog spektra koji se nalazi između dvije određene granične radio-frekvencije;

56) radio-frekvencijski spektar je dio elektromagnetnog spektra koji obuhvata radio-frekvencije čije se vrijednosti konvencionalno nalaze u opsegu od 9 kHz do 3000 GHz;

57) radiokomunikacije su elektronske komunikacije putem elektromagnetnih talasa koji se slobodno prostiru kroz otvoreni prostor;

58) radiokomunikaciona služba je vrsta radiokomunikacija u skladu sa propisima o radiokomunikacijama Međunarodne unije za telekomunikacije (ITU);

59) radio oprema je električni ili elektronski proizvod koji namjerno emituje i/ili prima radio talase u svrhu radiokomunikacije i/ili radio-determinacije ili električni ili elektronski proizvod kojem se mora dodati dodatak, kao što je antena, da bi namjerno emitovao i/ili primao radio talase u svrhu radiokomunikacije i/ili radio-determinacije;

60) radio stanica je jedan ili više predajnika ili prijemnika ili kombinacija predajnika ili prijemnika, uključujući pripadajuću opremu, koja je potrebna na jednom mjestu za rad radiokomunikacione službe;

60a) registar imena nacionalnog internet domena je subjekt koji je odgovoran za upravljanje nacionalnim internet domenom, uključujući registraciju imena domena, administraciju sistema registracije imena domena, tehničko upravljanje sistemom imena domena (DNS), održavanje baza podataka o registraciji imena domena i distribuciju datoteka zone nacionalnog internet domena na serverima, bez obzira da li navedene poslove obavlja neposredno ili putem registrara;

60b) registrar je subjekt koji pruža usluge registracije imena domena ili druge povezane usluge u vezi sa registracijom, administracijom ili upravljanjem imenima domena u ime registra imena nacionalnog internet domena;

63c) sistem imena domena (DNS) je hijerarhijski raspoređen sistem imenovanja koji omogućava utvrđivanje internetskih usluga i resursa, čime se krajnjim korisnicima uređaja omogućava da korišćenjem internetskih usluga usmjeravanja i povezivanja pristupe tim uslugama i resursima;

61) sistem uslovnog pristupa je tehnička mjera ili rješenje kojim se omogućava pristup u razumljivom obliku zaštićenim medijskim sadržajima i uslugama, uz uslov plaćanja pretplate ili drugi oblik prethodnog pojedinačnog odobrenja;

62) štetna interferencija je interferencija koja ugrožava rad radionavigacione službe i drugih sigurnosnih službi ili na drugi način ozbiljno umanjuje kvalitet, ometa ili izaziva učestale prekide u radu radiokomunikacione službe koja radi u skladu sa primjenljivim međunarodnim, propisima Evropske unije ili nacionalnim propisima;

63) terminalna oprema je oprema koja je direktno ili indirektno povezana žičanim putem, preko optičkog vlakna ili elektromagnetnim sistemom sa interfejsom javne elektronske komunikacione mreže radi slanja, obrade ili prijema podataka. Ako je oprema smještena između terminala i interfejsa mreže, povezivanje je indirektno;

64) terminalna tačka mreže je fizička tačka u kojoj krajnji korisnik ostvaruje pristup javnoj elektronskoj komunikacionoj mreži, a u mrežama koje koriste komutaciju ili usmjeravanje jednoznačno je određena mrežnom adresom, koja može biti povezana sa brojem ili imenom krajnjeg korisnika;

65) trajni medij je sredstvo koje omogućava krajnjem korisniku, odnosno operatoru da sačuva podatke za ličnu upotrebu, na način da podaci ostanu dostupni za buduću upotrebu tokom vremena primjerenog svrsi informacije i koji omogućava nepromijenjenu reprodukciju sačuvanih podataka (papir, CD i DVD diskovi, USB fleš uređaji, memorijske kartice ili hard disk računara, elektronska pošta i dr.);

66) uobičajeno dostupna brzina je brzina prenosa podataka koju bi krajnji korisnik mogao očekivati većinu vremena tokom pristupa usluzi;

67) uređaj za uslovni pristup je svaka oprema ili softver koji je namijenjen ili prilagođen za omogućavanje pristupa zaštićenoj usluzi u razumljivom obliku;

68) usluga govorne komunikacije je javno dostupna elektronska komunikaciona usluga za direktno ili indirektno slanje i primanje nacionalnih poziva ili nacionalnih i međunarodnih poziva biranjem broja ili brojeva iz nacionalnog ili međunarodnog plana numeracije;

69) usluga kompletnog razgovora je multimedijalna komunikacija u realnom vremenu koja omogućava dvosmjerni simetrični prenos videa, teksta i govora između korisnika na dvije ili više lokacija u realnom vremenu;

69a) usluga regulisanog rominga je usluga rominga koja se pruža u skladu sa međunarodnim ugovorima čiji je potpisnik Crna Gora;

69b) usluga rominga je mogućnost korisnika javnih mobilnih elektronskih komunikacionih mreža i/ili usluga, da prilikom boravka u drugoj državi, putem javne mobilne elektronske komunikacione mreže operatora iz te države, obavlja odlazne i dolazne govorne pozive, šalje i prima tekstualne poruke i/ili koristi usluge prenosa podataka, na osnovu komercijalnog sporazuma između operatora;

70) usluga sa dodatom vrijednošću je usluga koja se pruža putem javnih elektronskih komunikacionih mreža i/ili usluga uz korišćenje posebnih brojeva ili posebnih kodova iz plana numeracije, koje se tarifiraju na poseban način, u svrhu ostvarivanja pristupa unaprijed određenim dodatnim sadržajima i/ili uslugama;

71) zajedničko korišćenje radio-frekvencijskog spektra je pristup dva ili više korisnika za korišćenje istih radio-frekvencijskih opsega, koji su dodijeljeni na osnovu pojedinačnog

odobrenja za korišćenje radio-frekvencija ili se mogu koristiti bez odobrenja za korišćenje radio-frekvencija, uključujući i kombinaciju prethodnog, shodno utvrđenom režimu zajedničkog korišćenja radio-frekvencija, uključujući regulatorne pristupe kao što je licencirani zajednički pristup u cilju olakšavanja zajedničkog korišćenja radio-frekvencijskog opsega, na osnovu obavezujućeg ugovora svih uključenih strana, u skladu sa pravilima zajedničkog korišćenja koja su uključena u njihova odobrenja za korišćenje radio-frekvencija, odnosno uslove korišćenja radio-frekvencija bez odobrenja, kako bi se svim korisnicima garantovali predvidljivi i pouzdani modeli zajedničkog korišćenja i ne dovodeći u pitanje primjenu prava tržišne konkurencije;

72) zaštićena usluga je medijska usluga televizije i radija i druga audiovizuelna medijska usluga, kao i usluga informacionog društva koja se pruža uz naknadu i na osnovu uslovnog pristupa ili pružanje uslovnog pristupa prethodno navedenim uslugama, kao posebne usluge.

(1)Elektronska komunikaciona infrastruktura i povezana oprema obuhvata infrastrukturu i opremu povezanu sa elektronskom komunikacionom mrežom ili elektronskom komunikacionom uslugom, koja omogućava ili podržava pružanje usluga ili se može koristiti radi pružanja usluga, uključujući i zgrade ili ulaze u zgrade, kablovsku kanalizaciju i vodove u zgradama, antene, antenske i druge stubove, potporne konstrukcije, cijevi i kanale, šahtove i razvodne ormane, kao i sisteme uslovnog pristupa i povezane usluge.

(2)Elektronska komunikaciona mreža je sistem prenosa koji se zasniva na stalnoj infrastrukturi ili centralizovanom upravljačkom kapacitetu i obuhvata, gdje je primjenljivo, uređaje za komutaciju ili usmjeravanje i druga sredstva (resursi), uključujući pasivne mrežne elemente, koji omogućavaju prenos signala pomoću žičanih, radio, optičkih ili drugih elektromagnetnih sistema, uključujući satelitske mreže, fiksne (sa komutacijom kola i paketa, uključujući internet) i mobilne mreže, elektroenergetske kablovske sisteme, u dijelu koji se koristi za prenos signala, mreže koje se koriste za prenos i distribuciju radijskih i televizijskih programa bez obzira na vrstu informacija koja se prenosi.

(3)Elektronska komunikaciona mreža koja se koristi u cjelini ili pretežno za pružanje javnih elektronskih komunikacionih usluga i omogućava prenos informacija između terminalnih tačaka mreže, u smislu ovog zakona, smatra se javnom elektronskom komunikacionom mrežom.

(4)Elektronska komunikaciona usluga je usluga koja se, po pravilu, pruža uz naknadu putem elektronskih komunikacionih mreža i obuhvata: uslugu pristupa internetu, interpersonalnu komunikacionu uslugu i usluge koje se sastoje u cjelini ili većim dijelom od prenosa signala, uključujući i pružanje komunikacionih usluga između mašina i usluge prenosa i distribucije u radiodifuznim mrežama.

(5)Usluga iz stava 4 ovog člana ne obuhvata usluge pružanja sadržaja i obavljanja uredničkog nadzora nad sadržajem koji se prenosi korišćenjem elektronskih komunikacionih mreža i usluga.

Svako fizičko ili pravno lice može graditi, pružati i koristiti elektronske komunikacione mreže, elektronsku komunikacionu infrastrukturu i povezanu opremu i pružati elektronske komunikacione usluge pod uslovima koji su utvrđeni ovim zakonom i drugim propisima, ako se time ne ugrožava život i zdravlje ljudi, životna sredina i nacionalna bezbjednost.

(1) Elektronska komunikaciona mreža, elektronska komunikaciona infrastruktura i povezana oprema planira se, projektuje, proizvodi, gradi, održava i koristi u skladu sa crnogorskim standardima, na način da:

1)ne izaziva smetnje u radu drugih elektronskih komunikacionih mreža i elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme;

2)krajnjim korisnicima sa invaliditetom omogući pristup i dostupnost javnih elektronskih komunikacionih usluga.

(2) Ako ne postoje crnogorski standardi u smislu stava 1 ovog člana, primjenjuju se norme i tehničke specifikacije Evropskog instituta za standardizaciju u oblasti telekomunikacija (ETSI), Evropskog odbora za normiranje (CEN) i Evropskog odbora za elektrotehničku standardizaciju (CENELEC), norme, odluke i preporuke Međunarodne unije za telekomunikacije (ITU), Međunarodne organizacije za standardizaciju (ISO), Međunarodnog elektrotehničkog komiteta (IEC) i Evropske konferencije poštanskih i telekomunikacionih uprava (CEPT), kao i drugih relevantnih međunarodnih organizacija za standardizaciju i normiranje.

(1) U cilju razvoja elektronskih komunikacija u Crnoj Gori, organ državne uprave nadležan za poslove elektronskih komunikacija (u daljem tekstu: Ministarstvo) može predložiti Vladi Crne Gore (u daljem tekstu: Vlada) donošenje strateških dokumenata kojima se utvrđuje politika razvoja elektronskih komunikacija, određuju nacionalni prioriteti u planiranju, gradnji, postavljanju i pružanju elektronskih komunikacionih mreža i usluga, elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme od posebnog interesa.

(2) Planiranje elektronskih komunikacionih mreža, elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme planskim dokumentima vrši se na način kojim se ne ograničava njihov razvoj i ne ugrožava život i zdravlje ljudi, prostor i životna sredina.

(3) Agencija i operatori dužni su da, na zahtjev nosioca pripremnih poslova na izradi i donošenju planskog dokumenta, dostave podatke o postojećim i planiranim elektronskim komunikacionim mrežama, elektronskoj komunikacionoj infrastrukturi i povezanoj opremi u zoni zahvata planskog dokumenta.

(4) U postupku pripreme planskog dokumenta Agenciji se dostavlja zahtjev za davanje mišljenja o usklađenosti planiranja elektronskih komunikacionih mreža, elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme sa ovim zakonom, kojim Agencija potvrđuje da se predloženim planskim dokumentom planira gradnja elektronske komunikacione infrastrukture i druge povezane opreme u skladu sa ovim zakonom.

(5) Organ nadležan za donošenje planskog dokumenta dužan je da u planskom dokumentu planira elektronsku komunikacionu mrežu, elektronsku komunikacionu infrastrukturu i drugu povezanu opremu na način kojim se podstiče razvoj elektronske komunikacione mreže i elektronske komunikacione infrastrukture, uzimajući u obzir i podatke iz stava 3 ovog člana.

(1) Agencija je dužna da, najmanje svake tri godine, sprovodi analizu i ažurira geografski pregled dostupnosti elektronskih komunikacionih mreža koje mogu da obezbijede širokopojasni pristup (u daljem tekstu: geografski pregled dostupnosti).

(2) Geografski pregled dostupnosti predstavlja pregled geografske dostupnosti postojećih širokopojasnih mreža na području Crne Gore koji je izrađen za potrebe obavljanja poslova koji su u nadležnosti Agencije, u skladu sa ovim zakonom.

(3) Podaci prikupljeni geografskim pregledom dostupnosti moraju da sadrže odgovarajući nivo razrade i geografske segmentacije, uključujući i dostupne podatke o

parametrima i kvalitetu usluge.

(4) Na podatke prikupljene geografskim pregledom dostupnosti primjenjuju se odredbe člana 204 ovog zakona.

(5) Geografski pregled dostupnosti može da sadrži i procjenu dostupnosti elektronskih komunikacionih mreža koje mogu da obezbijede širokopojasni pristup u budućnosti, uključujući i mreže veoma velikog kapaciteta na području Crne Gore, za period koji utvrdi Agencija, a koji ne može biti duži od tri godine.

(6) Procjena dostupnosti iz stava 5 ovog člana mora da sadrži sve relevantne podatke, uključujući i podatke o planovima postavljanja mreža veoma velikog kapaciteta bilo kojeg operatora ili nadležnog organa, kao i podatke o značajnim nadogradnjama ili proširenjima mreža na brzine prema korisniku od najmanje 100 Mb/s.

(7) Operatori i nadležni organi dužni su da, na zahtjev Agencije, dostave podatke iz st. 5 i 6 ovog člana, u mjeri u kojoj su ti podaci dostupni, u primjerenom i razumnom roku.

(8) Agencija može odrediti područje sa jasnim geografskim granicama na kojem se, na osnovu prikupljenih podataka i analize sprovedene u skladu sa stavom 1 ovog člana, utvrđuje da, tokom trajanja perioda procjene dostupnosti iz stava 5 ovog člana, ni jedan operator ni nadležni organ nije postavio, niti planira da postavi mrežu veoma velikog kapaciteta, ni znatno nadogradi ili proširi svoju mrežu tako da omogućava brzine prema korisniku od najmanje 100 Mb/s.

(9) O području iz stava 8 ovog člana, Agencija objavljuje podatke na svojoj internet stranici.

(10) Agencija može, za područje određeno u skladu sa stavom 8 ovog člana, da pozove operatore i nadležne organe da se izjasne o namjeri postavljanja mreža veoma velikog kapaciteta tokom trajanja perioda procjene dostupnosti iz stava 5 ovog člana.

(11) Ako operator ili nadležni organ izrazi namjeru postavljanja mreže veoma velikog kapaciteta, Agencija može i od drugih operatora i nadležnih organa zatražiti izjavu o namjeri postavljanja mreže veoma velikog kapaciteta ili o namjeri značajne nadogradnje ili proširenja njihove mreže tako da omogućavaju brzine prema korisniku od najmanje 100 Mb/s na tom području.

(12) Listu podataka koje mora da sadrži izjava iz stava 11 ovog člana Agencija objavljuje na svojoj internet stranici.

(13) Na osnovu prikupljenih podataka, Agencija obavještava svakog operatora ili nadležni organ koji je iskazao interes za ulaganja o tome je li područje određeno u skladu sa stavom 8 ovog člana pokriveno ili je vjerovatno da će biti pokriveno pristupnom mrežom sljedeće generacije koja omogućava brzine prema korisniku od najmanje 100 Mb/s.

(14) U obavljanju poslova iz okvira svoje nadležnosti koji se odnose na određivanje

obaveza pokrivenosti povezanih sa pravima korišćenja radio-frekvencija, kao i na provjeru dostupnosti usluga obuhvaćenih obavezom pružanja univerzalne usluge, Agencija uzima u obzir rezultate geografskog pregleda dostupnosti i svakog područja određenog u skladu sa odredbama ovog člana.

(1) Ministarstvo i drugi nadležni organi, kao i organi nadležni za dodjelu državne pomoći, u obavljanju poslova iz okvira svoje nadležnosti koji se odnose na razvoj i postavljanje elektronskih komunikacionih mreža, kao i izradu dokumenata strateškog planiranja iz oblasti razvoja širokopojasnih mreža, uzimaju u obzir rezultate geografskog pregleda dostupnosti i svakog područja određenog u skladu sa odredbama člana 12 ovog zakona.

(2) Agencija može da dostavi rezultate geografskog pregleda dostupnosti operatorima i drugim nadležnim organima, na njihov zahtjev i uz uslov da ti operatori i nadležni organi obezbijede isti stepen zaštite povjerljivih podataka.

(3) O dostavljanju rezultata geografskog pregleda dostupnosti iz stava 2 ovog člana, Agencija obavještava operatore, odnosno nadležne organe iz člana 12 stav 7 ovog zakona koji su dostavili podatke Agenciji.

(4) Podatke prikupljene geografskim pregledom dostupnosti koji nijesu označeni kao tajni ili kao povjerljivi u skladu sa zakonom kojim se uređuje uspostavljanje i održavanje infrastrukture prostornih podataka, Agencija objavljuje na svojoj internet stranici uz obezbjeđenje da ti podaci, na odgovarajući način i u mjeri u kojoj je to potrebno, budu dostupni krajnjim korisnicima kako bi mogli odrediti dostupnost povezivosti u različitim područjima, uz pojedinosti koje im olakšavaju izbor operatora ili pružaoca elektronskih komunikacionih usluga.

(1) Elektronska komunikaciona mreža, elektronska komunikaciona infrastruktura i druga povezana oprema mora se planirati, projektovati, proizvoditi, graditi, održavati i koristiti u skladu sa osnovnim zahtjevima za elektronsku komunikacionu infrastrukturu i drugu povezanu opremu.

(2) Osnovni zahtjevi za elektronsku komunikacionu infrastrukturu i elektronsku komunikacionu mrežu i opremu u toku građenja i upotrebe, u smislu zakona kojim se uređuje oblast izgradnje objekata, odnose se na sljedeće:

1)zaštitu u slučaju požara;

2)bezbjednost i pristupačnost pri upotrebi;

3)ekonomično korišćenje energije.

(3) Pored zahtjeva iz stava 2 ovog člana, u toku građenja i upotrebe elektronske komunikacione infrastrukture, elektronske komunikacione mreže i povezane opreme, a u skladu sa specifičnom prirodom elektronske komunikacione infrastrukture, elektronske komunikacione mreže i povezane opreme, kao i djelatnošću elektronskih komunikacija, moraju biti ispunjeni i zahtjevi koji se odnose na mehaničku otpornost i stabilnost, zaštitu zdravlja ljudi i životne sredine i zaštitu od buke.

(4) Postavljanje i korišćenje elektronskih komunikacionih mreža i pružanje elektronskih komunikacionih usluga mora da zadovoljava uslove bezbjednosti mreže i interoperabilnosti elektronskih komunikacionih usluga, u skladu sa zakonom kojim se uređuje informaciona bezbjednost.

(5) Operator, odnosno vlasnik elektronske komunikacione mreže, elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme dužan je da:

1) u roku od šest mjeseci prije početka izgradnje, dostavi pisano obavještenje Agenciji o početku izgradnje, lokaciji izgradnje i tehničkim karakteristikama planirane elektronske komunikacione mreže, elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme ili njihovih elemenata;

2)u roku od sedam dana od dana početka korišćenja, dostavi pisano obavještenje Agenciji o početku korišćenja i tehničkim karakteristikama elektronske komunikacione mreže, elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme.

(6) Elektronske komunikacione mreže namijenjene za pružanje javnih elektronskih komunikacionih usluga, uključujući i elektronske komunikacione mreže sa korišćenjem radio-frekvencija u okviru njihovih tehničkih mogućnosti, grade se, postavljaju i koriste tako da se ne narušava kvalitet usluge, niti omogućava međusobno prisluškivanje korisnika.

(7) Na javnu elektronsku komunikacionu mrežu može se priključiti elektronska komunikaciona mreža, elektronska komunikaciona infrastruktura i povezana oprema, pod uslovom da ispunjava tehničke uslove koji omogućavaju slobodan izbor operatora i terminalne opreme, sigurnost upotrebe, bezbjednost javne elektronske komunikacione mreže i interoperabilnost javnih elektronskih komunikacionih usluga.

(8) Bliže uslove za planiranje, izgradnju, održavanje, pristup i korišćenje pojedinih vrsta elektronskih komunikacionih mreža, elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme, kao i podatke koje su s tim u vezi operatori dužni da objave, propisuje Agencija.

(9) Zahtjeve iz stava 3 ovog člana propisuje Ministarstvo, uz saglasnost organa državne uprave nadležnog za poslove prostornog planiranja i izgradnje objekata, a na predlog Agencije.