Решение о более подробных условиях выбора и назначения членов органов управления и держателей ключевых функций в кредитной организации

Ovom odlukom uređuju se bliži uslovi za izbor i imenovanje članova organa upravljanja i nosilaca ključnih funkcija u kreditnoj instituciji (u daljem tekstu: uslovi primjerenosti),uključujući individualnu i kolektivnu primjerenost dinamika procjene ispunjenosti uslova primjerenosti, kriterijumi za određivanje nezavisnosti članova nadzornog odbora kreditne institucije, sadržaj politika i procedura za izbor i procjenu ispunjenosti uslova primjerenosti, postupak za izdavanje odobrenja i dokumentacija koja se prilaže uz zahtjeve za izdavanje odobrenja za obavljanje funkcije članova organa upravljanja kreditne institucije,,zahtjeva u vezi sa politikama raznovrsnosti, rodnog balansa i uticajima u vezi sa životnom sredinom, društvom i upravljanjem kao i kriterijumi zaprocjenu ključnih funkcija utvrđivanje značajnosti kreditnih institucija.

(1) Izrazi koji se upotrebljavaju u ovoj odluci imaju sljedeća značenja:

1) značajan poslovni odnos je poslovni odnos za koji je ispunjen najmanje jedan od sljedećih uslova:

- ukupne obaveze predsjednika ili člana nadzornog odbora kreditne institucije (u daljem tekstu: nadzornog odbor), odnosno upravnog odbora kreditne institucije (u daljem tekstu: upravni odbor) i sa njima odnosom zajedničkog djelovanja povezanih lica prema kreditnoj instituciji su veće od ukupnih potraživanja i ulaganja u tu kreditnu instituciju za iznos koji prelazi 2% osnovnog kapitala kreditne institucije, a nije manji od 300.000 eura;

- kreditna institucija ili sa njom odnosom zajedničkog djelovanja povezano lice ima ulaganje u instrumente osnovnog kapitala privrednog društva koje kontroliše predsjednik ili član nadzornog odbora ili upravnog odbora, a koje je veće od 20% osnovnog kapitala tog društva;

- privredno društvo odnosom zajedničkog djelovanja povezano sa predsjednikom ili članom nadzornog, odnosno upravnog odbora ostvaruje većinu prihoda od pružanja usluga toj kreditnoj instituciji;

2) neizvršna direktorska pozicija je:

- u privrednom društvu koje ima jednodomni sistem upravljanja, funkcija člana odbora direktora koji nema izvršne funkcije u društvu;

- u privrednom društvu koje ima dvodomni sistem upravljanja, funkcija člana nadzornog odbora;

3) izvršna direktorska pozicija je:

- u privrednom društvu koje ima jednodomni sistem upravljanja, funkcija izvršnog direktora;

- u privrednom društvu koje ima dvodomni sistem upravljanja, funkcija člana upravnog odbora;

4) računovodstvena konsolidacija je konsolidacija koja se sprovodi u skladu sa zakonom kojim se uređuje računovodstvo;

5) prudencijalna konsolidacija je primjena prudencijalnih pravila utvrđenih u Zakonu o kreditnim institucijama, (u daljem tekstu: Zakon) i propisima Centralne banke Crne Gore (u daljem tekstu: Centralna banka) kojima se uređuje adekvatnost kapitala kreditnih institucija, velike izloženosti, pokazatelji likvidnosti i finansijski leveridž, na konsolidovanoj osnovi, i uključuje sva zavisna društva koja su institucije ili finansijske institucije, a može uključivati i društva za pomoćne usluge;

6) značajno učešće je učešće u kapitalu drugog privrednog društva od 20% i više, ili mogućnost efektivnog vršenja značajnog uticaja na upravljanje ili poslovnu politiku tog društva;

7) značajna kreditna institucija je svaka kreditna institucija koja je u skladu sa Zakonom određena kao ostala sistemski važna kreditna institucija (OSV kreditna institucija), kao i svaka kreditna institucija čiji četvorogodišnji prosjek aktive iskazane u revidiranim finansijskim izvještajima na kraju prethodne četiri poslovne godine na pojedinačnoj osnovi prelazi iznos od 250.000.000 eura;

8) kolektivna primjerenost je sposobnost organa upravljanja da razumije rizike institucije, uključujući ESG rizike, IKT rizike i rizike u vezi sa pranjem novca i finansiranjem terorizma i da efikasno donosi strateške odluke

(2) Izrazi institucija,povezana lica, glavni finansijski direktor, nosioci ključnih funkcija, rizici povezani sa životnom sredinom, društvom i upravljanjem (u daljem tekstu: ESG rizici) ostala sistemski važna kreditna institucija, finansijska institucija, društva povezana zajedničkim upravljanjem i zajedničko djelovanje, kontrola, grupa kreditnih institucija, matično društvo, zavisno društvo i treća zemlja imaju značenje utvrđeno Zakonom.

(1) Uslov u pogledu dobre reputacije, savjesnog i poštenog djelovanja iz člana 43 stav 1 tač. 1 i 2, odnosno člana 52 stav 1 tač. 1 i 2 Zakona, ne ispunjava lice:

1) koje je pravosnažno osuđeno za krivična djela protiv imovine, protiv platnog prometa i privrednog poslovanja ili protiv službene dužnosti;

2) protiv koga se vodi postupak za bilo koje krivično djelo iz tačke 1 ovog stava, ili za drugo djelo protiv imovine, platnog prometa i privrednog poslovanja ili protiv službene dužnosti, ako to dovodi u sumnju njegovu reputaciju

3) kojem je izrečena mjera nadležnog regulatornog organa zbog nepostupanja u skladu sa propisima kojima se uređuju bankarske, finansijske ili djelatnosti osiguranja, kao i djelatnosti u vezi sa hartijama od vrijednosti, finansijskim instrumentima ili instrumentima plaćanja, uključujući i propise koji se odnose na sprečavanje pranja novca i finansiranja terorizma, korupciju, manipulisanje tržištem ili trgovanje na osnovu informacija koje nijesu javno dostupne i zelenaštvo;

4) koje je, u vrijeme kada je počinjeno djelo, rukovodilo društvom koje je pravosnažno osuđeno za krivično djelo ili protiv kojeg su izrečene mjere ili protiv kojeg se vode postupci iz tač. 1, 2 i 3 ovog stava, a koji mogu dovesti u sumnju dobru reputaciju, savjesno i pošteno djelovanje tog lica;

5) koje je iskazivalo netransparentno postupanje i nespremnost za saradnju sa nadležnim organima, odnosno kojem je odbijeno izdavanje odobrenja za obavljanje funkcija ili drugih poslova ili je to odobrenje oduzeto, ili je razriješen, odnosno otkazan mu je ugovor o radu, ili zabranjeno vođenje poslova ili zastupanja pravnog lica, ili je na drugi način utvrđeno da to lice nije postupalo u skladu sa visokim standardima profesionalnog ponašanja;

6) čiji poslovni rezultati ili finansijsko stanje (negativni kreditni rejting, stečaj, visoka zaduženost koja ugrožava uredno izvršavanje obaveza) ugrožavaju njegovu dobru reputaciju, savjesno i pošteno djelovanje; ili

7) ako postoji drugi opravdan razlog za sumnju u dobru reputaciju lica, savjesno i pošteno djelovanje, uključujući odnose sa povezanim licima prema kojima su uvedene međunarodne ili restriktivne mjere (sankcije), odnosno licima iz visokorizičnih zemalja

8) koje je evidentirano u Evropskom sistemu kaznenih evidencija ili kaznenim evidencijama država u kojima kreditna institucija posluje; ili

9) ukoliko postoji kumulativni efekat manjih incidenata ili netransparentnosti u dosadašnjem radu tog lica

(2) Prilikom ocjene ispunjenosti uslova dobre reputacije, savjesnog i poštenog djelovanja Centralna banka cijeni da li postoje opravdani razlozi za sumnju da se sprovodi ili je bilo pokušaja sprovođenja pranja novca ili finansiranja terorizma, odnosno ako postoji povećani rizik od sprovođenja pranja novca ili finansiranja terorizma u vezi sa tom kreditnom institucijom, i u tom cilju, prije donošenja odluke o odobrenju, u okviru svojih nadležnosti, sarađuje i razmjenjuje informacije sa organom nadležnim for sprečavanje pranja novca.

(3) Pri utvrđivanju postojanja okolnosti iz stava 1 tačka 5 ovog člana uzimaju se u obzir dostupne informacije koje upućuju, odnosno koje se odnose na:

1) oduzimanje odobrenja za obavljanje rukovodećih funkcija ili obavljanja stručnih zanimanja ili djelatnosti;

2) razloge svakog otkaza ugovora o radu, smjene sa bilo koje ključne ili slične funkcije i zabrane vođenja poslova ili zastupanja pravnog lica;

3) druge informacije ili dokaze koji upućuju na to da postupci kandidata nisu u skladu sa visokim standardima profesionalnog ponašanja.

(4) Pri utvrđivanju postojanja okolnosti iz stava 1 tač. 6 i 7 ovog člana uzima se u obzir:

1) da li imovina i prihodi kandidata dovode u pitanje ispunjenje njegovih budućih finansijskih obaveza;

2) da li je kandidat dužnik po podacima iz kreditnog ili drugog dostupnog registra;

3) finansijski i poslovni rezultati subjekata koji je u vlasništvu kandidata za člana nadzornog odbora, odnosno upravnog odbora ili kojim kandidat upravlja, odnosno u kojima je imao ili ima značajno učešće ili je aktivnostima u tom subjektu na bilo koji način doprinio otvaranju postupka stečaja i/ili likvidacije nad tim subjektom;

4) da li je nad imovinom kandidata sproveden ili se sprovodi postupak stečaja;

5) uticaj parničnih, prekršajnih, upravnih ili drugih postupaka u kojima je kandidat stranka, kao i uticaj njegovih velikih ulaganja, izloženosti ili zaduženosti i ugovorenih kredita na finansijsko stanje tog kandidata ili subjekata koji su u vlasništvu kandidata, kojima upravlja ili u kojima ima značajno učešće, i da li su mu izrečene mjere od strane nadležnih tijela ili profesionalnih udruženja, koje dovode u pitanje ispunjenje finansijskih obaveza u budućnosti;

6) svi drugi dokazi, činjenice ili ozbiljni navodi zasnovani na relevantnim, vjerodostojnim i pouzdanim informacijama koje upućuju na to da kandidat djeluje na način koji nije u skladu sa visokim standardima profesionalnog ponašanja.

(5) Nepostojanje pravosnažne presude za krivična djela protiv imovine, protiv platnog prometa i privrednog poslovanja ili protiv službene dužnosti, odnosno činjenica da krivični postupak za ova djela nije u toku, nije samo po sebi dovoljno da bi bio ispunjen zahtjev dobre reputacije, savjesnog i poštenog djelovanja.

(6) Pri utvrđivanju postojanja okolnosti iz stava 1 tač. 8 i 9 ovog člana uzimaju se obzir i informacije koje se mogu dobiti iz baze podataka Evropskom bankarskog regulatora ili drugog tijela Evropske unije, kao i podaci o restriktivnim mjerama (međunarodnim sankcijama) Evropske unije.

(7) Kreditna institucija je dužna da obezbijedi da članovi organa upravljanja i nosioci ključnih funkcija ispunjavaju uslove iz ovog člana u toku trajanja mandata, i da o svim promjenama bez odlaganja obavijeste Centralnu banku

(1) Smatra se da kandidat za člana nadzornog odbora, odnosno upravnog odbora ispunjava uslov iz člana 43 stav 1 tačka 3, odnosno člana 52 stav 1 tačka 3 Zakona, ako:

1) ima kvalifikaciju visokog obrazovanja od najmanje 240 kredita CSPK ili posjeduje diplomu stečenu u inostranstvu koja je ekvivalentna diplomi navedene kvalifikacije visokog obrazovanja u Crnoj Gori iz oblasti ekonomije i drugih srodnih oblasti (npr. bankarstvo i finansije, menadžment, računovodstvo, revizija), prava i srodnih oblasti (npr. uprava i javne politike, finansijska regulativa), ili oblasti matematike, fizike, informatike, elektrotehnike i njima srodnih oblasti;

2) ima iskustvo na ključnim rukovodećim mjestima u organu nadležnom za kontrolu odnosno nadzor nad kreditnim ili finansijskim institucijama;

3) ima iskustvo u obavljanju naučno-istraživačkog rada; ili

4) ima iskustvo u organima državne uprave ili drugim javnopravnim organima na ključnim rukovodećim pozicijama sa visokim stepenom samostalnosti.

(2) Pri procjeni stručnih znanja kandidata za člana nadzornog odbora, odnosno upravnog odbora pored ispunjenosti uslova iz stava 1 ovog člana provjerava se i kontinuirano stručno usavršavanje kandidata u posljednjih pet godina u oblastima:

1) bankarstva i finansijskih tržišta;

2) računovodstva i revizije;

3) regulatornom okviru i zahtjevima;

4) strateškog planiranja i poznavanja poslovne strategije, poslovnog plana i njegovog izvršenja;

5) upravljanja rizicima, uključujući i ESG rizike;

6) sprečavanja pranja novca i finansiranja terorizma;

7) korporativnog upravljanja i sistema internih kontrola

8) analize finansijskih podataka kreditne institucije;

9) digitalnih tehnologija, sajber bezbjednosti i vještačke inteligencije.

(1) Smatra se da uslov u pogledu odgovarajućeg iskustva potrebnog za ispunjavanje obaveza iz djelokruga rada nadzornog odbora ispunjava kandidat za člana nadzornog odbora, u smislu člana 43 stav 1 tačka 3 Zakona, ako ima iskustvo:

1) kao član organa upravljanja, ili na pozicijama neposredno ispod ili najviše dva nivoa ispod nivoa organa upravljanja bez obzira na sistem korporativnog upravljanja privrednog društva, na osnovu kojeg je kandidat za člana nadzornog odbora mogao steći široko praktično ili teorijsko znanje iz oblasti bankarskih i finansijskih usluga;

2) na ključnim rukovodećim pozicijama u tijelu nadležnom za kontrolu, odnosno nadzor kreditnih institucija i finansijskih institucija;

3) stečeno akademskim radom; ili

4) stečeno radom u organima državne uprave ili drugim javnopravnim organima na ključnim rukovodećim pozicijama sa visokim stepenom samostalnosti.

(2) Prilikom procjene iskustva iz stava 1 ovog člana, naročito se analiziraju:

1) funkcije koje je kandidat za člana nadzornog odbora prethodno obavljao i uz to dodijeljene mu nadležnosti, veličinu društva u kojem je obavljao dužnosti,

2) djelatnost društva i njegove pretežne aktivnosti, odnosno ima li kandidat za člana nadzornog odbora dovoljno iskustva za kritičko preispitivanje odluka i djelotvoran nadzor upravnog odbora kreditne institucije;

3) da li kandidat za člana nadzornog odbora može da ispunjava obaveze propisane za člana nadzornog odbora.

(3) Iskustvom iz stava 1 ovog člana, smatra se iskustvo od najmanje pet godina kontinuiranog obavljanja funkcija na tim pozicijama, ili iskustvo u periodu kraćem od pet godina ako je moguće detaljno obrazložiti razloge i dokazati da kandidat za člana nadzornog odbora posjeduje druge odgovarajuće kvalitete u vezi sa iskustvom u vidu specijalističkih znanja i stečenog iskustva koje je potrebno u kreditnoj instituciji u kojoj se kandidat za člana nadzornog odbora imenuje, izuzetno uspješne profesionalne karijere ili posebnog traženog iskustva koje će odgovarati posebnoj ulozi i nadležnostima koje će kandidat za člana nadzornog odbora obavljati u kreditnoj instituciji.

(4) Smatra se da uslov u pogledu odgovarajućeg iskustva potrebnog za vođenje poslova kreditne institucije ispunjava kandidat za člana upravnog odbora, u smislu člana 52 stav 1 tačka 3 Zakona, ako ima iskustvo:

1) kao član organa upravljanja, ili na pozicijama neposredno ispod nivoa organa upravljanja u kreditnoj instituciji, finansijskoj instituciji, društvu za osiguranje ili velikom pravnom licu utvrđenom u skladu sa zakonom kojim se uređuje računovodstvo; ili

2) na ključnim rukovodećim pozicijama u tijelu nadležnom za kontrolu, odnosno nadzor kreditnih institucija i finansijskih institucija.

(5) Prilikom procjene iskustva iz stava 4 ovog člana, naročito se analizira iskustvo u obavljanju poslova u vezi sa:

1) bankarstvom i finansijskim tržištima;

2) regulatornim okvirom i zahtjevima;

3) strateškim planiranjem i poznavanjem poslovne strategije, poslovnog plana i njegovim izvršenjem;

4) upravljanjem rizicima, uključujući i ESG rizike;

5) računovodstvom i revizijom;

6) sprečavanjem pranja novca i finansiranja terorizma;

7) procjenom efikasnosti mehanizama kreditne institucije, upravljanja, nadzora i kontrole; i

8) analizom finansijskih podataka kreditne institucije, utvrđivanjem ključnih pitanja na koje ukazuju ti podaci kao i odgovarajućih kontrola i mjera.

(6) Iskustvom iz stava 4 ovog člana smatra se iskustvo od najmanje pet godina kontinuiranog iskustva u istom društvu ili istoj grupi u posljednjih deset godina, ili iskustvo u periodu kraćem od pet godina ako je moguće detaljno obrazložiti razloge i dostaviti dokaze da kandidat posjeduje druge odgovarajuće kvalitete u vezi sa iskustvom u vidu specijalističkih znanja i stečenog iskustva koje je potrebno u kreditnoj instituciji u kojoj se kandidat za člana upravnog odbora imenuje, izuzetno uspješne profesionalne karijere ili posebnog traženog iskustva koje će odgovarati posebnoj ulozi i nadležnostima koje će kandidat za člana upravnog odbora obavljati u kreditnoj instituciji.

(7) Pored uslova iz st. 4 do 6 ovog člana, iskustvo koje je potrebno za vođenje kreditne institucije kandidata za člana upravnog odbora se procjenjuje i u odnosu na praktično i profesionalno iskustvo stečeno na prethodnim pozicijama, a koje se odnosi na:

1) vrsti rukovodeće pozicije i njenom položaju u hijerarhiji;

2) trajanju radnog odnosa;

3) vrsti i složenosti poslova koje je kandidat obavljao, uključujući i organizacionu strukturu u kojoj su se poslovi obavljali u vrijeme kada je kandidat radio na tom radnom mjestu;

4) obimu nadležnosti, ovlašćenja za odlučivanje i odgovornosti kandidata;

5) stručnim znanjima koja je kandidat stekao na toj poziciji;

6) broju zaposlenih čijim je radom kandidat rukovodio;

7) vrsti djelatnosti društva u kojem je kandidat stekao iskustvo.

(8) Iskustvom stečenim u kreditnoj instituciji u smislu ovog člana, smatra se iskustvo stečeno u kreditnoj instituciji sa sjedištem u Crnoj Gori i trećoj zemlji.

(1) Smatra se da kandidat za člana nadzornog odbora, odnosno upravnog odbora ispunjava uslov u pogledu sposobnosti da iskaže nezavisno mišljenje u smislu člana 43 stav 1 tačka 2 i člana 52 stav 1 tačka 2 Zakona, ako:

1) to lice posjeduje sljedeće osobine:

- odvažnost, sposobnost za efikasnu procjenu i preispitivanje odluka koje predlažu drugi članovi nadzornog odbora, odnosno upravnog odbora;

- sposobnost da ne podliježe uticaju preovladavajućeg razmišljanja u nadzornom odboru, odnosno upravnom odboru kreditne institucije;

2) u vezi sa tim licem ne postoji sukob interesa kojim se ne može upravljati na način kojim se obezbjeđuje nezavisnost njegovog mišljenja.

(2) Pri procjeni uslova iz stava 1 tačka 1 ovog člana, uzima se u obzir prethodno i trenutno djelovanje kandidata u obavljanju poslova.

(3) Članstvo u nadzornom odboru ili upravnom odboru, odnosno vlasništvo nad udjelima u društvima povezanim sa kreditnom institucijom, ne predstavlja samo po sebi prepreku za obavljanje funkcije člana nadzornog odbora ili upravnog odbora, ukoliko takva povezanost ne utiče na sposobnost kandidata da postupa nezavisno i u najboljem interesu kreditne institucije.

(4) Sukob interesa kojim kreditna institucija ne može da upravlja, u smislu stava 1 tačka 2 ovog člana, postoji ako:

1) kandidat za člana nadzornog odbora, odnosno upravnog odbora ili sa njim povezano lice, odnosno lice koje je sa njim povezano odnosom zajedničkog djelovanja, ima značajan poslovni odnos sa tom kreditnom institucijom;

2) kandidat za člana nadzornog odbora ili upravnog odbora je istovremeno i član nadzornog odbora ili upravnog odbora druge kreditne institucije, finansijske institucije, mješovitog finansijskog holdinga ili finansijskog holdinga, koji pružaju usluge u Crnoj Gori.

(5) Izuzetno od stava 4 tačka 2 ovog člana, neće se smatrati da postoji sukob interesa kojim kreditna institucija ne može da upravlja, ako je kandidat za člana nadzornog odbora, odnosno upravnog odbora istovremeno i član nadzornog odbora, odnosno upravnog odbora:

1) njenih zavisnih društava koja su kreditne ili finansijske institucije; ili

2) kreditnih ili finansijskih institucija koje pripadaju istoj grupi kreditnih institucija kojoj pripada i kreditna institucija koja predlaže kandidata za člana nadzornog odbora, odnosno upravnog odbora.

(6) Pri procjeni postojanja sukoba interesa naročito se uzimaju u obzir:

1) ekonomski interesi, kao npr. akcije, druga vlasnička prava i članstvo, udjeli i drugi ekonomski interesi u društvima ili subjektima koji su klijenti ili dobavljači kreditne institucije, prava intelektualne svojine, krediti ili zajmovi koje je kreditna institucija odobrila članu ili sa njim povezanim licima, kao i finansijske obaveze prema imaocima kvalifikovanog učešća u kreditnoj instituciji;

2) lični ili profesionalni odnosi sa stiaocima kvalifikovanog učešća u toj kreditnoj instituciji ili njenom matičnom ili zavisnom društvu;

3) lični ili profesionalni odnosi sa zaposlenima, uključujući i članove nadzornog odbora i upravnog odbora u kreditnoj instituciji ili subjektima uključenim u računovodstvenu ili prudencijalnu konsolidaciju;

4) radno iskustvo u posljednjih pet godina;

5) lični ili profesionalni odnosi sa značajnim dobavljačima, konsultantima ili drugim sličnim pružaocima usluga kreditne institucije, njene matične ili zavisne institucije;

6) vlasništvo nad akcijama ili udjelima u društvu ili subjektu za kojeg postoji sukob interesa u odnosu na kreditnu instituciju;

7) politički uticaj ili veze sa politički eksponiranim licima;

8) postojanje određenog perioda u kojem kandidat zbog potencijalnog sukoba interesa ne može da preuzme ili počne sa obavljanjem dužnosti na koju se imenuje (eng. cooling-off period);

9) da li je kandidat direktno ili indirektno uključen u sudski postupak ili vansudsko rješavanje spora, uključujući mirenje, arbitražu ili slično protiv kreditne institucije, njene matične ili zavisne institucije ili imaoca kvalifikovanog učešća.

(7) Kreditna institucija je dužna da i tokom trajanja mandata, zahtijeva od člana nadzornog odbora i upravnog odbora ažurirane informacije o svim poznatim činjenicama iz ovog člana kao i činjenicama koje utiču na ispunjenost uslova iz člana 3 ove odluke.

(8) Kreditna institucija dužna je da svaki utvrđeni, potencijalni ili očekivani sukob interesa dokumentuje, prati i njime upravlja, kao i da utvrdi značaj rizika koji u vezi sa tim proizlazi ili može proizaći, i po potrebi preduzima mjere za smanjenje ili otklanjanje sukoba interesa kako bi se obezbijedila nezavisnost mišljenja članova organa upravljanja i nepristrasno obavljanje njihovih dužnosti.

(9) Član nadzornog odbora i upravnog odbora kreditne institucije je dužan da se izuzme od učešća u raspravi, odlučivanju ili glasanju po svim pitanjima u vezi sa kojima je utvrđeno postojanje sukoba interesa.

(1) Pri procjeni da li kandidat za člana nadzornog odbora, odnosno upravnog odbora može da posveti dovoljno vremena ispunjavanju obaveza iz svoje nadležnosti, iz člana 43 stav 1 tačka 4 i člana 52 stav 1 tačka 4 Zakona, uzima se u obzir naročito:

1) broj izvršnih i neizvršnih direktorskih pozicija ili funkcija zamjenika u finansijskim i nefinansijskim društvima koje član istovremeno obavlja, kao i očekivani ukupan broj dana koje godišnje mora posvetiti obavljanju tih pozicija;

2) vrsta, veličina, obim i složenost poslova subjekta u kojem taj član ima izvršnu ili neizvršnu direktorsku poziciju ili funkciju zamjenika;

3) geografska lokacija subjekta u kojem taj član obavlja funkciju i vrijeme putovanja koje je potrebno za obavljanje te funkcije;

4) prosječan broj sastanaka nadzornog odbora, odnosno upravnog odbora u kojem taj član obavlja funkciju tokom kalendarske godine, kao i vrijeme koje je potrebno za pripremu za učešće na tim sastancima;

5) sastanci nadzornog odbora ili upravnog odbora koji se po potrebi održavaju sa nadležnim tijelima i zainteresovanim stranama;

6) pozicija, odgovornosti i područja nadležnosti koje taj član pokriva, kao i složenost i veličina kreditne institucije, odnosno subjekta;

7) druge funkcije, odnosno profesionalne ili političke aktivnosti koje sprovodi u okviru i van finansijskog sektora, kao i očekivani ukupan broj dana koje godišnje mora da posveti njihovom obavljanju;

8) broj funkcija koje taj član obavlja u organizacijama ili subjektima koji nijesu osnovani primarno sa ciljem ostvarivanja dobiti;

9) vrijeme potrebno za kontinuirano stručno usavršavanje i edukaciju u skladu sa članom 4 stav 2 ove odluke

(2) Organizacijama i subjektima iz stava 1 tačka 8 ovog člana smatraju se naročito:

1) dobrotvorna udruženja;

2) druge neprofitne organizacije;

3) društva koja su osnovana isključivo u svrhu upravljanja privatnom imovinom članova nadzornog odbora, odnosno upravnog odbora ili sa njima povezanih lica, pod uslovom da član ne mora da tim društvima upravlja na dnevnoj osnovi, i ostalih; i

4) druge slične organizacije i subjekti.

(1) U smislu člana 7 stav 1 tačka 1 ove odluke, pri određivanju broja direktorskih pozicija koje član nadzornog odbora, odnosno upravnog odbora može istovremeno da obavlja moraju se uzeti u obzir specifične okolnosti i vrsta, obim i složenost poslova kreditne institucije.

(2) Član upravnog odbora značajne kreditne institucije iz člana 17 stav 3 ove odluke ne može istovremeno pored te pozicije da pokriva više od dvije neizvršne direktorske pozicije.

(3) Član nadzornog odbora značajne kreditne institucije iz člana 17 stav 3 ove odluke ne može istovremeno pored te pozicije da pokriva:

1) više od jedne izvršne direktorske pozicije i dvije neizvršne direktorske pozicije; ili

2) više od četiri neizvršne direktorske pozicije.

(4) Pri određivanju broja direktorskih pozicija iz st. 2 i 3 ovog člana, jednom pozicijom smatraju se pozicije izvršnog ili neizvršnog direktora u:

1) društvima u okviru iste grupe na nivou prudencijalne ili računovodstvene konsolidacije;

2) društvima u kojima kreditna institucija ima kvalifikovano učešće.

(5) Pozicije u organizacijama i subjektima iz člana 7 stav 2 ove odluke koji nijesu osnovani sa ciljem sticanja dobiti, ne uzimaju se u obzir za potrebe stava 4 ovog člana.

(6) Ograničenja iz st. 2 i 3 ovog člana, ne odnose se na lica koja predstavljaju Crnu Goru u nadzornom odboru kreditne institucije.

Odredbe ove odluke koje se odnose na člana upravnog odbora primjenjuju se i na predsjednika upravnog odbora.

(2) Predsjednik upravnog odbora ne može istovremeno da pokriva i funkciju glavnog finansijskog direktora.

Pored uslova primjerenosti iz čl. 3 do 8 ove odluke, članovi nadzornog odbora, odnosno upravnog odbora moraju zajedno imati stručna znanja, vještine i iskustvo u skladu sa članom 42 st. 2 i 3 Zakona , i to najmanje o:

1) uslugama koje kreditna institucija pruža i sa tim povezanim rizicima;

2) finansijskim tržištima i tržištu kapitala, solventnosti i internim modelima;

3) sistemu upravljanja kreditne institucije;

4) računovodstvu i izvještavanju;

5) dužnostima kontrolnih funkcija;

6) informacionim tehnologijama i bezbjednosti informacija;

7) lokalnim, regionalnim i globalnim tržištima, ako je primjenjivo;

8) pravnom i regulatornom okviru;

9) sprečavanju pranja novca i finansiranju terorizma i rizicima koje mogu imati na poslovanje kreditne institucije;

10) ESG rizicima

11) strateškom planiranju;

12) upravljanju u okviru grupe kreditnih institucija ili druge odgovarajuće grupe, kao i o upravljanju rizicima u okviru tih grupa, ako je primjenjivo.

(2) Kreditna institucija dužna je da izradi metodologiju za procjenu ispunjenosti uslova kolektivne primjerenosti članova nadzornog i upravnog odbora, usvoji politiku raznovrsnosti i rodno neutralne politike.

(3) Procjenu kolektivne primjerenosti kreditna institucija vrši najmanje jednom godišnje, kao i u slučaju promjene sastava organa upravljanja, nepravilnosti u poslovanju utvrđenih u izvještajima o kontroli, nastanka značajnog incidenta, materijalno povećanog rizika u poslovanju ili po zahtjevu Centralne banke.

Smatra se da je član nadzornog odbora nezavisan, ako:

1) nije većinski akcionar kreditne institucije i ne zastupa interes većinskog akcionara kreditne institucije, uključujući i kada je taj vlasnik država ili javnopravni organ;

2) nije u prethodnih pet godina bio član upravnog odbora u kreditnoj instituciji ili društvu obuhvaćenom prudencijalnom konsolidacijom;

3) nema značajan poslovni odnos sa kreditnom institucijom;

4) nije zaposlen kod većinskog akcionara kreditne institucije ili nije na drugi način povezan sa njim;

5) nije zaposlen u društvu obuhvaćenom prudencijalnom konsolidacijom, osim ako su ispunjeni sljedeći uslovi:

- član nije na pozicijama koje neposredno odgovaraju organima upravljanja; i

- član je izabran za nadzornu funkciju u kontekstu sistema predstavljanja zaposlenih, a predviđena je pravna zaštita od neopravdanog otkaza i drugih oblika nepoštenog postupanja;

6) nije u prethodne tri godine bio član višeg rukovodstva u kreditnoj instituciji ili drugom društvu obuhvaćenom prudencijalnom konsolidacijom i bio direktno odgovoran upravnom odboru;

7) nije u prethodne tri godine bio član ili partner društva koje je pružalo revizorske ili konsultantske usluge kreditnoj instituciji ili drugog društva obuhvaćenog prudencijalnom konsolidacijom, odnosno nije bio zaposlen u društvu koje ostvaruje ili je ostvarivalo većinu prihoda pružanjem usluga toj kreditnoj instituciji;

8) nije trenutno ili u prethodnih 12 mjeseci:

- bio značajni dobavljač ili značajni klijent kreditne institucije ili drugog subjekta obuhvaćenog prudencijalnom konsolidacijom;

- imao neki drugi značajan poslovni odnos, vrši je službenik ili je na drugi način bio direktno ili indirektno povezan sa značajnim dobavljačem, klijentom ili poslovnim subjektom koji ima značajni poslovni odnos;

9) osim primanja za obavljanje funkcije člana nadzornog odbora, od kreditne institucije ili drugog društva obuhvaćenog prudencijalnom konsolidacijom, ne ostvaruje, odnosno nije ostvarivao značajna primanja, kao ni prihod;

10) nije bio član nadzornog odbora ili upravnog odbora te kreditne institucije 12 ili više uzastopnih godina; i

11) nije član uže porodice, u smislu člana 173 stav 3 Zakona, člana upravnog odbora kreditne institucije ili drugog društva obuhvaćenog prudencijalnom konsolidacijom, niti je sa njim povezan odnosom iz tač. 1 do 7 ovog člana.

(1) Za nosioca ključne funkcije kreditna institucija može imenovati lice za koje je u skladu sa politikom za izbor i procjenu ispunjenosti uslova primjerenosti utvrdila da ispunjava uslove primjerenosti.

(2) Uslovi primjerenosti iz stava 1 ovog člana su:

1) dobra reputacija, savjesno i pošteno djelovanje;

2) posjedovanje odgovarajućih stručnih znanja, vještine i iskustva za ispunjavanje obaveza potrebnih za obavljanje poslova nosioca ključne funkcije, uključujući i uticaje koji se mogu javiti u kratkom, srednjem i dugom roku, uzimajući u obzir faktore povezane sa životnom sredinom, društvom, upravljanjem i IKT rizicima;

3) nepostojanje sukoba interesa u odnosu na kreditnu instituciju, akcionare, članove nadzornog odbora, članove upravnog odbora i više rukovodstvo kreditne institucije, a koji može uticati na nezavisnost mišljenja tog lica;

4) mogućnost da se posveti dovoljno vremena ispunjavanju obaveza iz područja rada nosioca ključne funkcije; i

5) drugi utvrđeni uslovi za obavljanje ključnih funkcija.

(3) Kreditna institucija je dužna da, pri procjeni odgovarajućih stručnih znanja, vještina i iskustva nosioca ključnih funkcija, uzme u obzir vrstu ključne funkcije i odgovornost nosioca ključne funkcije.

(4) Na procjenu ispunjenosti uslova iz stava 2 ovog člana, na odgovarajući način se primjenjuju odredbe čl. 3 do 7 ove odluke.

(5) Nosioci ključnih funkcija dužni su da ispunjavaju uslove primjerenosti iz stava 1 ovog člana u svakom trenutku tokom trajanja mandata.

(6) Izuzetno od stava 1 ovog člana, procjenu primjerenosti nosilaca funkcija internih kontrola i glavnog finansijskog direktora za subjekte iz člana 60a Zakona sprovodi Centralna banka.

(1) Zahtjev za izdavanje odobrenja za obavljanje funkcije člana nadzornog odbora, odnosno upravnog odbora sadrži:

1) podatke o kreditnoj instituciji koja podnosi zahtjev:

- naziv te kreditne institucije;

- poreski identifikacioni broj/matični broj, identifikator pravnog lica (LEI);

- sjedište;

- obrazloženje odluke o izboru kandidata;

- ime i prezime kontakt osobe u kreditnoj instituciji, sa kontakt podacima tog lica;

2) podatke o licu za koje se zahtjev podnosi:

- ime, prezime i pol, a ukoliko je lice promijenilo ime i/ili prezime, podatke o prethodnom imenu i/ili prezimenu i datum promjene;

- datum i mjesto rođenja;

- adresa prebivališta, odnosno boravišta;

- državljanstvo;

- jedinstveni matični broj;

- broj lične karte ili pasoša, država izdavanja tog dokumenta;

- kontakt podatke;

3) podatke o poziciji za koju se kandidat predlaže, planiranom početku i trajanju mandata, detaljan opis dužnosti i odgovornosti i oblast poslovanja za koje će biti nadležan, a ako član zamjenjuje postojećeg člana nadzornog odbora ili upravnog odbora, ime i prezime lica koje će zamijeniti;

4) obrazloženje predloga odluke ili odluke sa odložnim dejstvom za izbor, odnosno predlog odluke za imenovanje kandidata.

(2) Zahtjev iz stava 1 ovog člana podnosi se na obrascu iz Priloga 1 koji se daje u prilogu ove odluke i čini njen sastavni dio.

(3) Uz zahtjev za izdavanje odobrenja za obavljanje funkcije člana nadzornog odbora, odnosno upravnog odbora, na obrascu upitnika iz Priloga 2 koji se daje u priloga ove odluke i čini njen sastavni dio, dostavljaju se:

1) informacije o stečenim kvalifikacijama (nivo obrazovanja lica, uključujući hronološko navođenje svih stepena obrazovanja sa godinom završetka, trajanjem i stečenim akademskim zvanjem);

2) informacije o stručnom usavršavanju kandidata, uključujući hronološki popis stručnog usavršavanja uz navođenje tema, organizatora i trajanja, godine polaganja stručnih ispita, stečene sertifikate, diplome, licence i slično;

3) za kandidata koji je strani državljanin, informacije o stepenu znanja jezika koji je u službenoj upotrebi u Crnoj Gori;

4) informacije o radnom iskustvu kandidata, uključujući hronološko navođenje svih poslodavaca i radnih mjesta, odnosno funkcija sa naznakom perioda u kojima je obavljao pojedine funkcije;

5) podatke o poslovima koje je kandidat obavljao u posljednjih deset godina, i to: podatke o vrsti funkcije, odnosno radno mjesto sa opisom poslova u skladu sa aktom o unutrašnjoj organizaciji, kao i organizacionu šemu (organigram) poslodavca kod kojih je obavljao tu funkcije odnosno navedene poslove, stručna znanja stečena na toj funkciji, opis nadležnosti, odnosno ovlašćenja, kao i broj zaposlenih kojima je kandidat bio nadređen;

6) za prvo imenovanje, odnosno izbor, preporuku neposredno nadređenog lica kod poslodavca kod kojeg je kandidat radio u posljednje tri godine, ako je dostupna, a u slučaju nemogućnosti pribavljanja te preporuke, razloge za to (za kandidata koji je obavljao funkciju člana upravnog odbora preporuku daje član nadzornog odbora tog poslodavca);

7) informacije o tome da li se protiv kandidata vodi postupak, odnosno da li je pravosnažno osuđen za jedno ili više djela iz člana 3 stav 1 tač. 1 i 2 ove odluke;

8) informacije da li je kandidatu izrečena mjera bezbjednosti ili zaštitna mjera ili se protiv kandidata vodi postupak zbog kršenja propisa kojima se uređuje bankarska, finansijska ili djelatnost osiguranja, tržište kapitala, platni promet ili pružanje finansijskih usluga ili drugih propisa, a koji mogu dovesti u sumnju njegovu dobaru reputaciju, savjesno i pošteno djelovanje ili mogu negativno uticati na finansijsko stanje kandidata;

9) informaciju o tome da li su kandidat ili društvo kojim je rukovodio bili dužnici u stečajnom ili sličnom postupku;

10) informaciju o tome da li je kandidat stranka u parničnom ili upravnom postupku koji bi mogao da ima negativan uticaj na njegovo finansijsko stanje;

11) informaciju o finansijskom stanju kandidata, uključujući i informacije o tome da li imovina i prihodi kandidata omogućavaju ispunjavanje njegovih budućih finansijskih obaveza, da li se kandidat nalazi u odgovarajućoj evidenciji dužnika i da li je nad imovinom kandidata pokrenut izvršni ili stečajni postupak;

12) informaciju o finansijskim i poslovnim rezultatima privrednih društava u kojima je kandidat bio, odnosno u kojima je većinski vlasnik akcija ili udjela, odnosno ostvaruje značajno učešće ili obavljao funkciju člana upravnog odbora ili rukovodeću funkciju, kao i informaciju o tome da li je neko od tih društava bilo pod privremenom upravom, u sanacionom, stečajnom ili likvidacionom postupku ili mu je oduzeta dozvola, odnosno odobrenje za rad;

13) opis svih finansijskih (npr. krediti, zajmovi, akcije, poslovni udjeli i sl.) i nefinansijskih interesa ili profesionalnih, poslovnih ili ličnih odnosa kandidata i sa njim odnosom zajedničkog djelovanja povezanih lica sa kreditnom institucijom (uključujući i matično i zavisno društvo te kreditne institucije) i njenim članovima nadzornog odbora i upravnog odbora i nosiocima ključnih funkcija, kao i sljedeće informacije:

- da li postoji sukob interesa nekog od tih lica u odnosu na kreditnu instituciju (uključujući i matično društvo i zavisno društvo kreditne institucije);

- da li je kandidata za funkciju člana nadzornog odbora kreditne institucije predložio akcionar sa značajnim učešćem u kreditnoj instituciji;

- o svim postojećim finansijskim obavezama prema kreditnoj instituciji, njenom matičnom i zavisnom društvu i odnosima sa politički eksponiranim licima;

14) informacija o tome da li je procjenu uslova primjerenosti kandidata sproveo drugi nadležni organ (uključujući podatke o tom organu i rezultate te procjene sa dokazima).

(4) Zahtjev iz stava 1 ovog člana kreditna institucija dostavlja Centralnoj banci najmanje tri mjeseca prije namjeravanog preuzimanja dužnosti člana nadzornog odbora, odnosno upravnog odbora.

(1) Uz zahtjev za izdavanje odobrenja za obavljanje funkcije člana nadzornog odbora, odnosno upravnog odbora prilaže se:

1) predlog odluke o izboru, odnosno odluke sa odložnim dejstvom kandidata za člana nadzornog odbora, odnosno predlog tih odluka od strane određenog akcionara, ako je statutom predviđeno da akcionar imenuje određeni broj članova nadzornog odbora;

2) predlog odluke o imenovanju kandidata za člana upravnog odbora;

3) rezultate procjene uslova primjerenosti koju je sprovela kreditna institucija, sa obrazloženjem i podacima o licima koja su sprovela tu procjenu;

4) ovjerenu kopiju lične karte, odnosno drugog identifikacionog dokumenta;

5) ovjerenu kopiju diplome o stečenoj kvalifikaciji visokog obrazovanja, odnosno prevod inostrane diplome ovjerene od strane sudskog tumača za člana nadzornog odbora, odnosno dokaz o priznanju inostrane diplome za člana upravnog odbora;

6) za kandidate koji u trenutku podnošenja zahtjeva ne obavljaju funkciju člana nadzornog odbora ili upravnog odbora u kreditnoj instituciji u Crnoj Gori, potvrdu poslodavca o odgovarajućem radnom iskustvu iz čl. 4 i 5 ove odluke, pri čemu se navodi vrsta funkcije i opis radnog mjesta, stručna znanja koja je član stekao na toj funkciji, vrstu i složenost poslova koje je član obavljao, uključujući i organizacionu strukturu u kojoj su se poslovi obavljali, opis nadležnosti i obim ovlašćenja i, ako je moguće utvrditi, broj zaposlenih kojima je kandidat bio nadređen u skladu sa organizacionom strukturom;

7) upitnik iz Priloga 2 ove odluke;

8) preporuke neposredno nadređenih lica za posljednje tri godine, ako su dostupne;

9) izjavu kandidata za člana nadzornog odbora, odnosno upravnog odbora o osuđivanosti, odnosno vođenju krivičnih postupka iz člana 3 stav 1 tač. 1 i 2 ove odluke, kao i o prekršajnoj osuđivanosti i vođenju prekršajnog postupka protiv kandidata za člana nadzornog odbora, odnosno upravnog odbora;

10) izjava o prekršajnoj, odnosno krivičnoj neosuđivanosti, da li se protiv kandidata vodi krivični, prekršajni ili drugi postupak, kao i o tome je li kandidat pravosnažno osuđen za krivično djelo (izjavom se dostavljaju podaci koji se odnose na sve jurisdikcije u kojima je kandidat živio );

11) ako je utvrđeno postojanje sukoba interesa kojim se može upravljati, planirane ili preduzete mjere za smanjenje odnosno otklanjanje sukoba interesa;

12) program rada iz člana 15 ove odluke; i

13) plan obuke i edukacije u skladu sa politikom iz člana 16 stav 2 ove odluke.

(2) Dokumentacija iz stava 1 tač. 5, 6, i 8 ovog člana dostavlja se samo u slučaju prvog imenovanja kandidata za člana nadzornog odbora, odnosno upravnog odbora.

(3) Pored dokumentacije iz stava 1 ovog člana, kreditna institucija može uz zahtjev da priloži i druga dokumenta kojima dokazuje ispunjenost uslova primjerenosti kandidata.

(4) Izjava iz stava 1 tačka 9 ovog člana, podnosi se na obrascu iz Priloga 3 koji se daje u prilogu ove odluke i čini njen sastavni dio.

(5) Rezultati procjene uslova primjerenosti iz stava 1 tačka 3 ovog člana, podnose se na obrascu iz Priloga 4 koji se daje u prilogu ove odluke i čini njen sastavni dio.