Правила об ароматизированных продуктах из вина

Ovim pravilnikom propisuju se definicije, opisivanje, predstavljanje i označavanje aromatizovanih proizvoda od vina bilo da su proizvedeni u Crnoj Gori ili drugim državama kao i na one koji se u Crnoj Gori proizvode za izvoz.

Izrazi upotrijebljeni u ovom pravilniku imaju sljedeća značenja:

1) naziv aromatizovanog proizvoda od vina je naziv bilo kojeg aromatizovanog proizvoda od vina utvrđenog ovim pravilnikom;

2) opisivanje je popis posebnih osobina aromatizovanog proizvoda od vina.

Aromatizovani proizvodi od vina su proizvodi dobiveni od proizvoda iz sektora vina koji su u skladu sa zakonom kojim se uređuje proizvodnja i promet grožđa za proizvodnju vina, a koji su aromatizovani i klasifikovani u sljedeće kategorije:

1) aromatizovana vina;

2) aromatizovana pića na bazi vina;

3) aromatizovani kokteli na bazi vina.

Aromatizovano vino je piće koje je:

1) dobijeno od jednog ili više proizvoda od vinove loze (šira (mošt) od svježeg grožđa čije je vrenje zaustavljeno dodavanjem alkohola, likersko vino, pjenušavo vino, kvalitetno pjenušavo vino, kvalitetno aromatično pjenušavo vino, gazirano pjenušavo vino, biser vino, gazirano biser vino) u skladu sa zakonom kojim se uređuje proizvodnja i promet grožđa za proizvodnju vina;

2) u kojem udio proizvoda od vinove loze iz tačke 1 ovog stava iznosi najmanje 75% ukupnog volumena;

3) sa mogućim dodatkom alkohola;

4) sa mogućim dodatkom boja;

5) sa mogućim dodatkom šire od grožđa, djelimično fermentisane šire od grožđa ili obije vrste šire;

6) sa mogućim dodatkom šećera;

7) koje ima stvarnu alkoholnu jačinu izraženu volumenom od najmanje 14,5% vol. i najviše 22% vol., a ukupnu alkoholnu jačinu izraženu volumenom od najmanje 17,5% vol.

Aromatizovano piće na bazi vina je piće koje je:

1) dobijeno od jednog ili više proizvoda od vinove loze definisanih zakonom kojim se uređuje proizvodnja i promet grožđa za proizvodnju vina, osim vina proizvedenih uz dodatak alkohola;

2) u kojem udio proizvoda od vinove loze iz tačke 1 ovog stava iznosi najmanje 50% ukupnog volumena;

3) u koje nije dodat alkohol osim ako je zakonom kojim se uređuje se proizvodnja i promet grožđa za proizvodnju vina;

4) sa mogućim dodatkom boja;

5) sa mogućim dodatkom šire od grožđa, djelimično fermentisane šire od grožđa ili obje te vrste šire;

6) sa mogućim dodatkom šećera;

7) sa stvarnom alkoholnu jačinu izraženu volumenom od najmanje 4,5% vol. i najviše 14,5% vol..

Aromatizovani koktel na bazi vina je piće koje:

1) je dobijeno od jednog ili više proizvoda od vinove loze definisanih zakonom kojim se uređuje se proizvodnja i promet grožđa za proizvodnju vina, osim vina proizvedenih uz dodatak alkohola;

2) je udio proizvoda od vinove loze iz tačke 1 ovog stava iznosi najmanje 50% ukupnog volumena;

3) bez dodatka bilo kakvog alkohola;

4) je samogućim dodatkom boja;

5) je sa mogućim dodatkom šećera;

6) ima stvarnu alkoholnu jačinu izraženu volumenom od više od 1,2% vol. i manje od 10% vol.

Izuzetno od stava 2 tačka 7, stava 3 tačka 7 i stava 4 tačka 6 ovog stava aromatizovani proizvodi od vina mogu da imaju nižu stvarnu i nižu ukupnu alkoholnu jačinu izraženu volumenom ako su dobijeni od proizvoda od vinove loze koji su u cijelosti ili djelimično podvrgnuti postupku dealkoholizacije u skladu sa zakonom kojim se uređuje se proizvodnja i promet grožđa za proizvodnju vina.

Aromatizovani proizvodi od vina proizvode se su u skladu sa zahtjevima, ograničenjima i opisima iz Priloga 1 i 2 ovog pravilnika.

Dopušteni su postupci proizvodnje aromatizovanih proizvoda od vina, koje je preporučila i objavila Međunarodna organizacija za vinovu lozu i vino ( u daljem tekstu: OIV).

Analitičke metode kojima se utvrđuje sastav aromatizovanih proizvoda od vina, treba da se baziraju na odgovarajućim metodama koje je preporučio i objavio OIV.

Enološke prakse i ograničenja utvrđena u skladu sa zakonom kojim se uređuje se proizvodnja i promet grožđa za proizvodnju vina, primjenjuju se na proizvode od vinove loze koji se koriste u proizvodnji aromatizovanih proizvoda od vina.

Nazivi aromatizovanih proizvoda od vina iz Priloga 2 ovog pravilnika upotrebljavaju se za bilo koji aromatizovani proizvod od vina stavljen na tržište Crne Gore pod uslovom da je u skladu sa zahtjevima za odgovarajući naziv aromatizovanog proizvoda od vina

Nazivi aromatizovanih proizvoda od vina mogu biti dopunjeni uobičajenim nazivom u skladu sa propisom o informisanju potrošača o hrani.

Ako su aromatizovani proizvodi od vina dobiveni od proizvoda od vinove loze koji su u cijelosti ili djelimično podvrgnuti postupku dealkoholizacije u skladu sa zakonom kojim se uređuje se proizvodnja i promet grožđa za proizvodnju vina, njihovi nazivi aromatizovanog proizvoda od vina dopunjuju se izrazima:

- „dealkoholizovano” ako stvarna volumna alkoholna jačina proizvoda iznosi najviše 0,5%;

ili

- „djelimično dealkoholizovano” ako stvarna volumna alkoholna jačina proizvoda iznosi više od 0,5%, a manje od najmanje stvarne alkoholne jačine te kategorije prije dealkoholizacije.

Ako su aromatizovani proizvodi od vina u skladu sa zahtjevima više naziva aromatizovanih proizvoda od vina, dopuštena je upotreba samo jednog od tih naziva aromatizovanih proizvoda od vina osim ako je Prilogom 2 ovog pravilnika utvrđeno drugačije.

Alkoholno piće koje ne ispunjava zahtjeve ovog pravilnika ne može se opisati, prezentovati ili označiti korištenjem asocijativnih riječi ili izraza poput „kao”, „tip”, „stil”, „vrsta”, „aroma” ili nekih drugih termina sličnih bilo kojim nazivima aromatizovanih proizvoda od vina.

Nazivi aromatizovanih proizvoda od vina mogu se dopuniti ili zamijeniti oznakom geografskog porijekla aromatizovanih proizvoda od vina zaštićenih u skladu s propisima kojima se reguliše zaštita geografskog porijekla poljoprivrednih proizvoda.

Nazivi aromatizovanih proizvoda od vina ne dopunjuju se zaštićenim oznakama porijekla ili zaštićenim geografskim oznakama za proizvode od vina.

U slučaju aromatizovanih proizvoda od vina proizvedenih u Crnoj Gori koji su namijenjeni izvozu u druge zemlje čije zakonodavstvo zahtijeva drugačije nazive, Crna Gora može dopustiti da ti nazivi prate nazive navedene u Prilogu 2 ovog pravilnika a dodatni nazivi mogu da budu na drugim jezicima koji nisu službeni jezik u Crnoj Gori.

Nazivi aromatizovanih proizvoda od vina iz člana 5 ovog pravilnika mogu uključivati i sljedeće pojedinosti u vezi sa sadržajem šećera aromatizovanog proizvoda od vina:

1) „ekstra suvo” ako proizvod sadrži manje od 30g/l šećera i za kategorije aromatizovanih vina i izuzetno od člana 3 stava 2 tačke 7 ovog pravilnika, ima ukupnu alkoholnu jačinu izraženu volumenom najmanje 15% vol.;

2) „suvo” ako proizvod sadrži manje od 50g/l šećera i, za kategorije aromatizovanih vina i izuzetno od člana 3 stava 2 tačke 7 ovog pravilnika, ima ukupnu alkoholnu jačinu izraženu volumenom najmanje 16% vol.;

3) „polusuvo” ako proizvod sadrži između 50 i 90g/l šećera;

4) „poluslatko” ako proizvod sadrži između 90 i 130g/l šećera;

5) „slatko” ako proizvod sadrži 130 ili više g/l šećera.

Sadržaj šećera iz stava 1 tač. 1 do 5 ovog člana izražen je kao invertni šećer.

Uz izraze „poluslatko” i „slatko” može biti naveden sadržaj šećera, izražen u gramima invertnog šećera po litru.

U slučaju kada se naziv aromatizovanog proizvoda od vina dopunjuje izrazom ili uključuje izraz „pjenušavo”, količina korištenog pjenušavog vina ne smije biti manja od 95%.

Nazivi aromatizovanih proizvoda od vina mogu se dopuniti upućivanjem na glavnu korištenu aromu.

Označavanje aromatizovanih proizvoda od vina koji se stavljaju na tržište u Crnoj Gori sadrži sljedeće obavezne podatke:

1) nutritivnu deklaraciju u skladu sa propisom o informisanju potrošača o hrani; i

2) popis sastojaka u skladu sa propisom o informisanju potrošača o hrani.

Izuzetno od stava 1 tačke 1 ovog člana, nutritivna deklaracija na ambalaži ili na oznaci koja je na nju pričvršćena može se ograničiti na energetsku vrijednost koja se može izraziti

simbolom „E” za energiju, a u tim slučajevima potpuna nutritivna deklaracija pruža se elektronskim putem naznačenim na ambalaži ili na oznaci koja je na nju pričvršćena.

Nutritivna deklaracija iz stava 1 tačke 1 ovog člana ne prikazuje zajedno sa drugim informacijama namijenjenim za prodaju ili stavljanje na tržište te se korisnički podaci ne prikupljaju niti prate.

Izuzetno od stava 1 tačke 1 ovog člana popis sastojaka može se pružiti elektronskim putem naznačenim na ambalaži ili na oznaci koja je na nju pričvršćena, a u tim slučajevima primjenjuju se sljedeći zahtjevi:

1) ne prikupljaju se niti prate korisnički podaci;

2) popis sastojaka ne prikazuje se s drugim informacijama namijenjenim za prodaju ili stavljanje na tržište; i

3) naznaka pojedinosti u skladu sa propisom o informisanju potrošača o hrani navodi se direktno na ambalaži ili na oznaci koja je na nju pričvršćena.

Naznaka iz tačke 3 stava 4 ovog člana sastoji se od riječi „sadrži” iza koje slijedi naziv supstance ili proizvoda u skladu sa propisom o informisanju potrošača o hrani.

Proizvodi od vinove loze koji se upotrebljavaju u proizvodnji aromatizovanog proizvoda od vina navode se u popisu sastojaka upotrebom izraza „vino” ili naziva određenih upotrebljenih proizvoda od vinove loze, a poslije izraza odmah se u zagradama navode sastojci tih proizvoda od vinove loze kako slijedi:

1) izraz „grožđe” može se upotrebljavati umjesto navođenja grožđa i/ili šire koji se upotrebljavaju kao sirovine za proizvodnju proizvoda od vinove loze.

2) Izraz „koncentrovana šira” može se upotrebljavati umjesto navođenja koncentrovane šire i/ili rektifikovane koncentrovane šire koji se upotrebljavaju za proizvodnju proizvoda od vinove loze.

3) kategorije, nazivi i E brojevi enoloških sredstava koja se upotrebljavaju, u popisu sastojaka, u skladu sa propisom o enološkim postupcima i enološkim sredstvima za proizvodnju vina i drugih proizvoda od grožđa i za proizvodnju organskog vina.

4) izrazi koji se upotrebljavaju za navođenje enoloških sredstava koji mogu uzrokovati alergije ili netoleranciju, u skladu sa propisom o enološkim postupcima i enološkim sredstvima za proizvodnju vina i drugih proizvoda od grožđa i za proizvodnju organskog vina.

5) aditivi koji pripadaju kategorijama „regulatori kiselosti” i „stabilizirajuća sredstva” koji su slični ili međusobno zamjenjivi mogu se navesti u popisu sastojaka upotrebom izraza „sadrži... i/ili”, nakon čega se mogu navesti najviše tri aditiva ako je najmanje jedan od njih prisutan u konačnom proizvodu.

6) umjesto aditiva koji pripadaju kategoriji „gasovi za pakovanje” u popisu sastojaka može se navesti poseban podatak „punjeno u kontrolisanoj atmosferi” ili „punjenje se može odvijati u kontrolisanoj atmosferi”.

7) Dodavanje tiražnog likera i ekspedicionog likera proizvodima od vinove loze može se naznačiti izrazima „tiražni liker” i „ekspedicioni liker”, koji se navode samostalno ili uz popis njihovih sastojaka u zagradama, u skladu sa propisom o enološkim postupcima i enološkim sredstvima za proizvodnju vina i drugih proizvoda od grožđa i za proizvodnju organskog vina.

Sastojci koji se dodaju proizvodima od vinove loze, koji su upotrebljeni kao osnova prije ili tokom punjenja u boce aromatizovanog proizvoda od vina, mogu se navesti na sljedeći način:

1) „koncentrovana šira” i/ili „rektifikovana koncentrovana šira” mogu se navesti upotrebom izraza „koncentrovana šira”;

2) sulfiti, jaja i proizvodi dobiveni od jaja te mlijeko i proizvodi dobijeni od mlijeka mogu se navesti upotrebom izraza u skladu propisom o kvalitetu, označavanju, pakovanju predstavljanju vina i drugih proizvoda od grožđa;

3) umjesto aditiva koji pripadaju kategoriji „gasovi za pakovanje” može se navesti poseban podatak „punjeno u kontrolisanoj atmosferi”.

U slučaju korišćenja sastojaka iz stava 7 tačka 2 ovog člana, ako se popis sastojaka pruža elektronskim putem, ti se izrazi jednom navode i na ambalaži ili na oznaci koja je na nju pričvršćena, nakon izraza „sadrži” uz navođenje svih drugih mogućih supstanci ili proizvoda koji uzrokuju alergije ili netolerancije, a koji su upotrebljeni u proizvodnji aromatizovanog proizvoda od vina, a uz te izraze može se dodati odgovarajući piktogram u skladu sa propisom o kvalitetu, označavanju, pakovanju i predstavljanju vina i drugih proizvoda od grožđa.

Navođenje obaveznih podataka na bilo kojoj ambalaži primjenjuje se jednom na ambalaži.

Porijeklo aromatizovanih proizvoda od vina odgovara mjestu proizvodnje aromatizovanog proizvoda i navodi se riječima „proizvedeno u (...)” ili sličnim terminima, uz naziv odgovarajuće države.

Nazivi aromatizovanih proizvoda od vina navedeni u Prilogu 2 ovog pravilnika ne prevode se prilikom označavanja i predstavljanja aromatizovanih proizvoda od vina.

Dodatni i obavezni podaci iz čl. 6 i 7 ovog pravilnika i izrazi iz člana 5 stava 2 ovog pravilnika, ako su izraženi riječima, navode se na jednom ili više službenih jezika Evropske unije.

Naziv oznake geografskog porijekla aromatizovanih proizvoda od vina zaštićene u skladu sa propisima kojima se reguliše zaštita geografskog porijekla poljoprivrednih proizvoda pojavljuje se prilikom označavanja proizvoda na jeziku ili jezicima na kojima je registrovan, čak i u slučaju kada oznaka geografskog porijekla zamjenjuje naziv aromatizovanog proizvoda od vina u skladu sa članom 5 stavom 5 ovog pravilnika.

Ako je naziv oznake geografskog porijekla aromatizovanih proizvoda od vina, zaštićen u skladu sa propisima kojima se reguliše zaštita geografskog porijekla poljoprivrednih proizvoda, napisan na ćiriličnom pismu može se navesti i na jednom ili više službenih jezika Evropske unije.

Prilozi 1, 2 i 3 čine sastavni dio ovog pravilnika.

Ovaj pravilnik stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom listu Crne Gore”.

a) Aromatizovanim vinima radi dodavanja arome, dozvoljena je upotreba sljedećih proizvoda:

- prirodne aromatične supstance i/ili aromatizovani preparati, u skladu sa propisom o prehrambenim aromama i određenim prehrambenim sastojcima hrane sa osobinama aroma za upotrebu u i na hrani;

- arome u skladu sa propisom o prehrambenim aromama i određenim prehrambenim sastojcima hrane sa osobinama aroma za upotrebu u i na hrani, koje: su istovjetne vanili, imaju miris i/ili ukus badema, imaju miris i/ili ukus breskve, imaju miris i/ili ukus jaja, aromatično bilje i/ili začini i/ili aromatična hrana, i jaka alkoholna pića u količini koja ne prelazi 1% ukupnog volumena.

b) Za aromatizovanje aromatizovanih pića na bazi vina i aromatizovanih koktela na bazi vina, dozvoljena je upotreba sljedećih proizvoda:

- aromatične supstance i/ili aromatizovani preparati, u skladu sa propisom o prehrambenim aromama i određenim prehrambenim sastojcima hrane sa osobinama aroma za upotrebu u i na hrani; i

- aromatično bilje i/ili začini i/ili aromatična hrana.

Dodavanje tih supstanci daje konačnom proizvodu organoleptičke karakteristike drugačije od vina.

Za zaslađivanje aromatizovanih proizvoda od vina, dozvoljena je upotreba sljedećih proizvoda:

- polubijeli šećer, bijeli šećer, ekstra bijeli šećer, dekstroza, fruktoza, glukozni sirup, rastvor šećera, rastvor invertnog šećera, sirup invertnog šećera, kako su definisani u propisu kojim se regulišu određeni šećeri namijenjeni prehrani ljudi;

- šire, koncentrovane šire i rektifikovane koncentrovane šire, definisanih u zakonu kojim se uređuje proizvodnja i promet grožđa za proizvodnju vina;

- prženi šećer, sastojak dobijen isključivo kontrolisanim zagrijavanjem saharoze bez dodavanja baza, mineralnih kiselina ili drugih hemijskih aditiva;

- med kako je definisan u propisom o minimalnom kvalitetu meda i drugih pčelinjih proizvoda;

- sirup rogača; i

- bilo koji drugi prirodni ugljeni hidrati sa sličnim efektom na te proizvode.