Правила о способе разработки и содержании стратегических карт шума и планов действий

Ovim pravilnikom propisuje se način izrade i sadržaj strateških karata buke i akcionih planova.

Pojedini izrazi upotrijebljeni u ovom pravilniku imaju sljedeće značenje:

1) najizloženija fasada je fasada zgrade na kojoj je vrijednost indikatora buke na visini od 4 m i na rastojanju 2 m od fasade najveća;

2) tiha fasada je fasada zgrade na kojoj je vrijednost indikatora buke na visini od 4 m i na rastojanju 2 m od fasade niža za najmanje 20 dB od vrijednosti indikatora buke na najizloženijoj fasadi;

3) konfliktna karta buke je karta buke koja se izrađuje na osnovu izrađene strateške karte buke i koja prikazuje razliku između postojećeg i/ili predviđenog stanja nivoa buke iskazanog preko vrijednosti indikatora buke i graničnih vrijednosti indikatora buke.

Strateška karta buke se upotrebljava kao:

1) izvor podataka koje treba slati nadležnim organima;

2) izvor podataka za informisanje javnosti;

3) osnova za izradu akcionih planova u skladu sa odredbama ovog pravilnika.

Za potrebe informisanja javnosti i izrade akcionog plana, strateška karta buke sadrži najmanje:

1) grafički prikaz vrijednosti indikatora buke, Lden odnosno Lnight;

2) karte koje prikazuju područja sa prekoračenjem graničnih vrijednosti indikatora buke, odnosno konfliktne karte;

3) karte u kojima se postojeće stanje poredi s mogućim budućim situacijama;

4) karte koje prikazuju vrijednosti indikatora buke na visinama manjim ili većim od 4 m, ako to zahtijeva situacija na terenu.

Strateška karta buke kao osnovni element sistema zaštite od buke u životnoj sredini je podloga za međusobnu saradnju svih učesnika na sprovođenju zaštite od buke prilikom:

- izrade strateške procjene uticaja na životnu sredinu;

- izrade procjene uticaja na životnu sredinu;

- izrade prostornih planova;

- određivanja lokacijskih uslova;

- određivanja posebnih uslova gradnje objekata u smislu zaštite od buke;

- određivanja granica tihih zona u aglomeraciji;

- utvrđivanja zona osjetljivosti na buku;

- određivanja broja stanovnika izloženih prekomjernim nivoima buke;

- praćenja broja stanova izloženih prekomjernim nivoima buke;

- praćenja broja stanova s posebnom zvučnom izolacijom, odnosno tihom fasadom;

- izrade akcionih planova za područja na kojima je u strateškoj karti buke utvrđeno prekomjerno izlaganje stanovništva određenim nivoima buke.

Strateška karta buke aglomeracije sadrži podatke o buci, sa posebnim osvrtom na buku koju emituju:

1) drumski saobraćaj;

2) željeznički saobraćaj;

3) vazdušni saobraćaj;

4) industrijski izvori, uključujući luke.

Strateške karte buke za aglomeracije se posebno izrađuju za drumski saobraćaj, željeznički saobraćaj, vazdušni saobraćaj i industrijske izvore.

Pored podataka iz stava 2 ovog člana strateška karta sadrži podatke o ukupnoj izloženosti buci određenog područja usljed različitih izvora buke.

Strateška karta buke aglomeracija za industrijske izvore sadrži najmanje karte buke postrojenja i aktivnosti za koje se izdaje integrisana dozvola u skladu sa posebnim propisom kojim se uređuju industrijske emisije.

Strateška karta buke za glavne puteve sadrži podatke o buci na putevima sa prosječnim godišnjim protokom saobraćaja većim od 3.000.000 vozila.

Strateška karta buke za glavne pruge sadrži podatke o buci sa pruga sa prosječnim godišnjim protokom saobraćaja većim od 30.000 vozova.

Strateška karta buke za glavne aerodrome sadrži podatke o buci civilnih aerodroma sa više od 50.000 operacija (polijetanja i slijetanja) godišnje, izuzimajući one za potrebe obuke na lakim vazduhoplovima.

Strateška karta buke najmanje sadrži grafički prikaz u GIS formatu, numerički prikaz podataka u tabelama i numerički prikaz u elektronskom obliku o nivoima buke na određenom području za kalendarsku godinu koja prethodi godini izrade strateške karte buke, a naročito podatke o:

- prethodnom, postojećem ili predviđenom stanju buke izraženom indikatorima buke;

- prekoračenju graničnih vrijednosti;

- procijenjenom broju stanova, škola i bolnica u zoni koje su izložene određenim vrijednostima indikatora buke;

- procijenjenom broju stanovnika u zoni izloženoj buci.

Za izradu strateških karata buke koristi se indikator buke za dan-veče-noć Lden i indikator buke za noć Lnight.

Vrijednosti indikatora buke se određuju proračunom pomoću CNOSSOS-EU metode za ocjenjivanje indikatora buke u skladu sa posebnim propisom.

Proračun indikatora buke za izradu strateških karata izrađuje se za mrežu tačaka sa rasterom ne većim od 10x10 m na visini od 4 m iznad tla, sa opsezima od 5 dB za Lden i Lnight, u skladu sa čl. 14 i 15 ovog pravilnika.

Prilikom određivanja vrijednosti indikatora buke uzima se u obzir isključivo direktan zvuk, i najmanje jedna refleksija zvučnog talasa, koja ne obuhvata refleksiju od posmatranog objekta.

Prilikom izrade strateških karata buke za urbana područja sa uskim ulicama gdje su objekti na malom rastojanju sa obje strane ulice, proračun se vrši na osnovu većeg broja refleksija zvučnog talasa.

Proračun indikatora buke sprovodi se korišćenjem dugotrajne korekcije koja se računa na osnovu relevantnih meteoroloških uslova posmatranog područja.

Strateška karta buke se izrađuje za vremenska razdoblja „dan–veče–noć” i „noć”.

Strateške karte buke se izrađuju pomoću validiranih računarskih programa za proračun.

Računarski program iz stava 2 ovoga člana treba da omogući proračun vrijednosti indikatora buke pomoću CNOSSOS-EU metode za ocjenjivanje indikatora buke u skladu sa propisom kojim se uređuju indikatori buke, metode izračunavanja, mjerenja i ocjenjivanja nivoa buke u životnoj sredini i sadržaj izvještaja o izvršenom mjerenju i ocjenjivanju nivoa buke u životnoj sredini.

Računarski program iz stava 2 ovog člana treba da bude izrađen u skladu sa zahtjevima serije standarda DIN 45687 – Akustika – softveri za proračun prostiranja zvuka na otvorenom prostoru – Zahtjevi kvaliteta i uslovi ispitivanja i/ili serije standarda ISO 17534 – Akustika – Softveri za proračun prostiranja zvuka na otvorenom prostoru.

Za procjenu štetnog efekta buke na stanovništvo pri izradi strateških karata buke koristi se odnos doza-efekat.

Procjena štetnih efekata buke vrši se u skladu sa propisanim metodama u skladu sa propisom kojim se uređuju granične vrijednosti indikatora buke u životnoj sredini, način utvrđivanja akustičkih zona u skladu sa namjenom otvorenih prostora, kao i metode ocjenjivanja štetnih efekata buke.

Procjena odnosa doza buke-efekat ako je potrebno prikazuje se posebno za:

1) stanove sa posebnom zvučnom izolacijom;

2) stanove sa tihom fasadom;

3) različite meteorološke uslove;

4) različite sociološke i kulturološke navike;

5) stanovništvo posebno osjetljivo na buku;

6) industrijsku buku sa tonalnim komponentama;

7) industrijsku buku sa impulsnim komponentama.

Za izradu strateških karata buke koriste se službeni podaci organa državne uprave, organa uprave, jedinica lokalne samouprave i ostalih nadležnih institucija.

Ako službeni podaci iz stava 1 ovog člana nisu dostupni, kao zamjenski podaci koriste se podaci iz posljednjeg izdanja dokumenta „Evropska komisija, Radna grupa za ocjenu izloženosti buci – Polazne osnove – Vodič kroz dobru praksu izrade strateških karata buke i s njima povezanih podataka o izloženosti buci”, Evropska komisija, Bruxelles, 2006 („European Commission Working Group Assessment of Exposure to Noise – Position Paper – Good Practice Guide for Strategic Noise Mapping and the Production of Associated Data on Noise Exposure”).

Korišćenje dokumenta odnosno zamjenskih podataka iz stava 2 ovog člana vrši se uz prethodno odobravanje obveznika izrade strateške karte buke.

Korišćenje dokumenta iz stava 2 ovog člana pisano se dokumentuje.

Strateške karte buke se izrađuju u trodimenzionalnom digitalnom modelu područja izrade koji sadrži:

1) međusobni odnos visinskih tačaka sa najvećom tačnošću, od najmanje 1.5 m;

2) izohipse i visinske tačke;

3) građevinske objekte i vrste pokrivača tla.

Svi podaci koji su korišćeni za izradu digitalnog modela područja karte buke navode se u tekstualnom dijelu strateške karte buke sa navođenjem izvora podataka kao i godine izrade podataka.

Strateška karta buke sastoji se iz tekstualnog i grafičkog dijela.

Strateška karta buke sadrži i podatke iz Priloga 1 koji čini sastavni dio pravilnika.

Grafički dio strateške karte buke za aglomeracije izrađuje se na osnovu stručnih podloga u odgovarajućoj razmjeri prema nivou planske dokumentacije.

Grafički dio strateške karte buke glavnog puta, glavne pruge i glavnog aerodroma izrađuje se na podlogama terena oko glavnih puteva, glavnih pruga i glavnog aerodroma u odgovarajućoj razmjeri prema nivou planske dokumentacije koje daju informaciju o lokaciji naseljenih mjesta.

U grafičkom dijelu se prikazuju indikatori buke u obliku linija i/ili površina istih nivoa buke u koracima s međusobnim razmakom od 5 dB, označenih bojama u skladu sa važećim izdanjem standarda DIN 45682.

Grafički dio strateške karte buke sadrži najmanje prikaz kontura istih nivoa buke u opsegu nivoa od 55 do 75 dB za Lden, odnosno od 50 do 70 dB za Lnight i/ili prikaz površina sa nivoima u opsegu 55–59, 60–64, 65–69, 70–75, ≥75 dB za Lden, odnosno u opsegu 50–54, 55–59, 60–64, 65–69, ≥70 dB za Lnight.

Tekstualni dio strateških karata buke aglomeracija sadrži:

1) kratak opis područja (lokacija, veličina, broj stanovnika);

2) podatke o obvezniku izrade strateške karte buke;

3) opis mjera zaštite od buke koje su se sprovodile u prethodnih deset godina ili koje su u toku;

4) računarske metode korišćene za izradu strateške karte buke;

5) popis podataka na osnovu kojih je izrađen akustički model izvora buke;

6) popis meteoroloških podataka iz člana 8 stav 4 ovog pravilnika;

7) podatke o procijenjenom broju stanovnika (u stotinama) koji žive u stanovima koji su izloženi vrijednostima Lden u dB proračunatim na visini od 4 m iznad tla u svakom od sljedećih opsega: 50-54, 55-59, 60-64, 65-69, 70-74, ≥ 75, na najizloženijoj fasadi, odvojeno za buku drumskog, željezničkog, vazdušnog saobraćaja i buku iz industrijskih postrojenja;

8) podatke o procijenjenom broju stanovnika (u stotinama) koji živi u stanovima koji su izloženi vrijednostima Lnight u dB proračunatim na visini od 4 m iznad tla u svakom od sljedećih opsega: 50-54, 55-59, 60-64, 65-69, ≥ 70, na najizloženijoj fasadi, odvojeno za buku drumskog, željezničkog, vazdušnog saobraćaja i buku iz industrijskih postrojenja.

Ako postoji dostupna informacija, potrebno je navesti u tekstualnom dijelu strateške karte buke i broj stanovnika koji živi u stanovima u opsezima indikatora buke Lden iz tačke 7 ovoga člana i Lnight iz stava 1 tačka 8 ovoga člana, koji imaju:

– posebnu zvučnu izolaciju; i/ili

- tihu fasadu.

Za podatke iz stava 2 ovog člana navodi se broj ljudi koji je ugrožen bukom drumskog, željezničkog, vazdušnog saobraćaja i bukom od industrijskih izvora.