Постановление о секторальных критериях для определения критической инфраструктуры

Ovom uredbom propisuju se sektorski kriterijumi za određivanje kritične infrastrukture (u daljem tekstu: sektorski kriterijumi) u sektorima energetike, saobraćaja, bankarstva, infrastrukture finansijskog tržišta, zdravstva, vode za piće, otpadnih voda, digitalne infrastrukture, javne uprave, svemira i proizvodnje, prerade i distribucije hrane.

Sektor energetike u smislu ove uredbe predstavlja oblast od posebnog značaja za sigurnost snabdijevanja energijom, stabilnost energetskog sistema i funkcionisanje privrede i stanovništva, uključujući proizvodnju, prenos, distribuciju, skladištenje i snabdijevanje energijom i energentima.

Sektor energetike obuhvata sljedeće podsektore:

- električna energija;

- centralno grijanje i hlađenje;

- nafta;

- gas;

- vodonik.

Sektorski kriterijumi u oblasti energetike su:

- ozbiljni poremećaj u radu ili prekid rada infrastrukture u oblasti energetike koji može prouzrokovati raspad elektro-energetskog sistema Crne Gore do te mjere da je za njegovo ponovno uspostavljanje na cijeloj teritoriji Crne Gore potrebno sedam dana ili duže;

- ozbiljni poremećaj u radu ili prekid rada infrastrukture u oblasti energetike koji može prouzrokovati prekid u snabdijevanju električnom energijom u trajanju od tri dana ili duže, na području sa više od 50.000 stanovnika;

- ozbiljni poremećaj u radu ili prekid rada sistema daljinskog grijanja i hlađenja koji može prouzrokovati prekid u snabdijevanju toplotnom energijom u trajanju od tri dana ili duže, na području sa više od 25.000 stanovnika;

- ozbiljni poremećaj u radu ili prekid rada infrastrukture u oblasti energetike koji može prouzrokovati prekid u snabdijevanju naftnim derivatima u trajanju od sedam dana ili duže, na području sa više od 50.000 stanovnika;

- ozbiljni poremećaj u radu ili prekid rada gasnog sistema koji može prouzrokovati prekid u snabdijevanju prirodnim gasom u trajanju od tri dana ili duže, na području sa više od 25.000 stanovnika;

- poremećaj u radu infrastrukture za proizvodnju, skladištenje ili transport vodonika koji može ugroziti bezbjednost ljudi, životnu sredinu ili stabilnost energetskog sistema.

Infrastrukturu u oblasti energetike koja se može odrediti kao kritična infrastruktura, čine:

- hidroelektrane instalisane snage veće od 200 MW;

- termoelektrane instalisane snage veće od 200 MW;

- elementi prenosnog sistema električne energije (postrojenja 110 kV, transformatori 110/x kV i vodovi 110 kV, kao i postrojenja, transformatori i vodovi višeg naponskog nivoa);

- postrojenja za proizvodnju i distribuciju toplotne energije koja snabdijevaju više od 25.000 korisnika;

- objekti za skladištenje naftnih derivata za široku potrošnju zapremine veće od 10.000 m³;

- objekti za skladištenje mlaznog goriva za vazduhoplove zapremine veće od 4.000m³;

- gasovodi, kompresorske i mjerne stanice, skladišta gasa i postrojenja od nacionalnog značaja;

- postrojenja za proizvodnju i skladištenje vodonika od sistemskog značaja;

- primarni i rezervni upravljački sistemi energetskih objekata čiji prekid rada može izazvati sistemski poremećaj.

Sektor saobraćaja u smislu ove uredbe predstavlja oblast koja obuhvata infrastrukturu i sisteme koji omogućavaju prevoz putnika i robe, obavljanje međunarodnog i unutrašnjeg saobraćaja, kao i funkcionisanje javnog prevoza od značaja za privredu, bezbjednost i svakodnevni život stanovništva.

Sektor saobraćaja obuhvata sledeće podsektore:

- vazdušni saobraćaj;

- željeznički saobraćaj;

- vodeni saobraćaj;

- drumski saobraćaj;

- javni prevoz.

Sektorski kriterijumi u oblasti saobraćaja su:

- oštećenje infrastrukture koje prouzrokuje nemogućnost obavljanja vazdušnog saobraćaja u vazdušnom prostoru Crne Gore u trajanju od 12 časova i duže;

- oštećenje infrastrukture koje prouzrokuje nemogućnost obavljanja željezničkog saobraćaja u trajanju dužem od sedam dana, odnosno prouzrokuje materijalnu štetu u iznosu od milion eura dnevno ili više;

- oštećenje infrastrukture koje onemogućava pružanje lučkih usluga u trajanju dužem od sedam dana, sa gubitkom većim od milion eura dnevno ili više;

- oštećenje infrastrukture koje prouzrokuje obustavljanje drumskog saobraćaja na ključnim pravcima u trajanju dužem od sedam dana, odnosno prouzrokuje materijalnu štetu u iznosu od milion eura dnevno ili više;

- oštećenje infrastrukture ili prekid rada sistema javnog prevoza koji prouzrokuje nemogućnost obavljanja javnog prevoza putnika u trajanju dužem od tri dana na području na kojem dnevno koristi javni prevoz više od 25.000 putnika;

- poremećaj rada sistema javnog prevoza koji može ugroziti bezbjednost većeg broja putnika ili izazvati ozbiljne poremećaje u funkcionisanju urbanih sredina.

Infrastrukturu u oblasti saobraćaja koja se može odrediti kao kritična infrastruktura, čine:

1) u vazdušnom saobraćaju - aerodromi čija poletno-sletna staza ima najmanju dužinu od 2400m i širinu od 40m;

2) u željezničkom saobraćaju - željezničke stanice od nacionalnog značaja;

3) u vodenom saobraćaju - trgovačke luke od nacionalnog značaja koje su otvorene za međunarodni pomorski saobraćaj i koje imaju terminale za pretovar i skladištenje tereta, a čija dužina operativne staze iznosi najmanje 500m;

4) u drumskom saobraćaju - autoputevi;

5) u javnom prevozu - autobuske stanice od nacionalnog značaja.

Sektor bankarstva u smislu ove uredbe predstavlja oblast koja se odnosi na prikupljanje depozita i drugih povratnih sredstava, odobravanje kredita, izvršavanje platnih transakcija, upravljanje računima klijenata, izdavanje i upravljanje platnim instrumentima, kao i obavljanje drugih bankarskih poslova od značaja za stabilnost finansijskog sistema i neometano funkcionisanje privrede i stanovništva.

Sektorski kriterijumi u oblasti bankarstva su:

- nemogućnost pružanja osnovnih bankarskih usluga duže od 24 časa na teritoriji na kojoj živi više od 50.000 stanovnika;

- nemogućnost izvršavanja platnih transakcija klijenata duže od tri dana;

- nemogućnost obezbjeđivanja novčanih sredstava (novčanice i kovani novac) duže od tri dana;

- poremećaj u radu sistema koji može izazvati sistemski rizik ili ugroziti stabilnost bankarskog sistema Crne Gore.

Infrastrukturu u oblasti bankarstva koja se može odrediti kao kritična infrastruktura, čine:

- centralni informacioni sistemi kreditnih institucija;

- sistemi za obradu i izvršavanje platnih naloga;

- infrastruktura za upravljanje i distribuciju gotovine.

Sektor infrastrukture finansijskog tržišta predstavlja oblast koja se odnosi na organizovanje, kliring, poravnanje i obračun finansijskih transakcija, trgovinu finansijskim instrumentima, upravljanje državnim hartijama od vrijednosti, kao i druge poslove od značaja za stabilnost finansijskog sistema i funkcionisanje tržišta kapitala.

Sektorski kriterijumi u oblasti infrastrukture finansijskog tržišta su:

- nemogućnost funkcionisanja sistema za kliring, poravnanje ili obračun finansijskih transakcija duže od 24 časa;

- nemogućnost funkcionisanja sistema za upravljanje javnim dugom duže od tri dana;

- poremećaj koji može izazvati sistemski rizik za finansijsku stabilnost države.

Infrastrukturu u oblasti infrastrukture finansijskog tržišta koja se može odrediti kao kritična infrastruktura čine:

- centralni sistemi za međubankarsko poravnanje i kliring;

- sistemi za poravnanje transakcija hartijama od vrijednosti;

- informacioni sistemi operatora tržišta kapitala;

- sistemi za upravljanje državnim hartijama od vrijednosti;

- primarni i rezervni data centri navedenih sistema.

Sektor zdravstva u smislu ove uredbe predstavlja oblast koja obuhvata infrastrukturu, ustanove i sisteme koji omogućavaju pružanje zdravstvene zaštite stanovništvu, obavljanje hitne medicinske pomoći, dijagnostiku, liječenje, snabdijevanje ljekovima i medicinskim sredstvima, kao i druge zdravstvene djelatnosti od značaja za zaštitu života i zdravlja ljudi.

Sektorski kriterijumi u oblasti zdravstva su:

- oštećenje infrastrukture u oblasti zdravstva, koje prouzrokuje onemogućavanje pružanja hitne medicinske pomoći, odnosno medicinske zaštite najmanje 48 časova, a koja pruža hitnu medicinsku pomoć, odnosno medicinsku zaštitu za najmanje 150.000 ljudi;

- oštećenje infrastrukture u oblasti zdravstva, koje prouzrokuje onemogućavanje pružanja hitne medicinske pomoći, odnosno medicinske zaštite najmanje tri dana na teritoriji čije je

geografsko područje manje pristupačno, a koja pruža hitnu medicinsku pomoć, odnosno medicinsku zaštitu za najmanje 8.000 ljudi.

Infrastrukturu u oblasti zdravstva koja se može odrediti kao kritična infrastruktura, čine:

- zdravstvene ustanove u kojima se pruža tercijarni nivo zdravstvene zaštite;

- zdravstvene ustanove u kojima se pruža sekundarni nivo zdravstvene zaštite;

- zdravstvene ustanove u kojima se pruža primarni nivo zdravstvene zaštite za najmanje 30.000 stanovnika;

- zdravstvena ustanova koja obavlja djelatnost transfuzije krvi;

- apotekarska ustanova koja vrši nabavku i distribuciju ljekova i medicinskog materijala za sve javne zdravstvene ustanove, kao i građane, preko svojih apoteka.

Sektor snabdijevanja vodom za piće u smislu ove uredbe predstavlja oblast koja obuhvata djelatnosti zahvatanja, prerade, prečišćavanja, skladištenja i distribucije vode namijenjene za ljudsku potrošnju, kao i upravljanje vodovodnim sistemima od značaja za zaštitu zdravlja stanovništva i neometano funkcionisanje društvenih i ekonomskih aktivnosti.

Sektorski kriterijumi u oblasti snabdijevanja vodom su:

- oštećenje infrastrukture u oblasti snabdijevanja vodom koje prouzrokuje onemogućavanje snabdijevanja vodom za piće sedam dana ili duže za najmanje 150.000 ljudi.

Infrastrukturu u oblasti snabdijevanja vodom koja se može odrediti kao kritična infrastruktura, čine:

- javni vodovodi koji omogućavaju vodosnabdijevanje za najmanje 150.000 ljudi;

- regionalni vodovodi koji omogućavaju vodosnabdijevanje dvije ili više jedinica lokalnih samouprava, odnosno naselja na njihovom području.

Sektor upravljanja otpadnim vodama u smislu ove uredbe predstavlja oblast koja obuhvata infrastrukturu i sisteme od značaja za zaštitu zdravlja ljudi i životne sredine, koji omogućavaju prikupljanje, odvođenje, prečišćavanje i bezbjedno ispuštanje komunalnih i industrijskih otpadnih voda, kao i upravljanje nusproizvodima nastalim u tim procesima.

Sektorski kriterijumi u oblasti upravljanja otpadnim vodama su:

- oštećenje infrastrukture koje prouzrokuje poremećaj ili prekid rada sistema za prikupljanje, odvođenje ili tretman otpadnih voda u trajanju od sedam dana ili duže, a koji može izazvati ozbiljan rizik po zdravlje ljudi ili životnu sredinu;

- poremećaj rada sistema koji obuhvata više jedinica lokalne samouprave ili područje sa više od 150.000 stanovnika;

- poremećaj rada postrojenja za tretman industrijskih otpadnih voda koji može dovesti do ispuštanja opasnih materija u vodotokove ili zemljište.

Infrastrukturu u oblasti upravljanja otpadnim vodama koja se može odrediti kao kritična infrastruktura, čine:

- postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda kapaciteta većeg od 150.000 ekvivalent stanovnika;

- objekti i infrastruktura za tretman i odlaganje mulja nastalog u procesu prečišćavanja;

- sistemi za upravljanje i nadzor postrojenja za tretman otpadnih voda;

- regionalni kolektori i sistemi.

Sektor digitalne infrastrukture predstavlja oblast koja obuhvata infrastrukturu i sisteme koji omogućavaju elektronske komunikacije, razmjenu i obradu podataka, pružanje digitalnih usluga i funkcionisanje informaciono-komunikacionih sistema od značaja za vršenje djelatnosti od javnog interesa i funkcionisanje drugih sektora kritične infrastrukture.

Sektorski kriterijumi u oblasti digitalne infrastrukture je:

- oštećenje infrastrukture u oblasti elektronskih komunikacija i informaciono-komunikacionih tehnologija koje prouzrokuje nemogućnost funkcionisanja elektronskih komunikacija i informaciono-komunikacionih tehnologija od čijeg funkcionisanja zavisi vršenje djelatnosti od javnog interesa.

Infrastruktura u oblasti digitalne infrastrukture koja se može odrediti kao kritična infrastruktura jeste ona čija neispravnost ili prekid rada može rezultirati:

- četvoročasovnim nefunkcionisanjem elektronskih komunikacionih mreža i usluga koje omogućavaju rad sistema odbrane i nacionalne bezbjednosti, energetskog sistema, zdravstvenog sistema i sistema platnog prometa;

- šestočasovnim nefunkcionisanjem elektronskih usluga javnog sektora;

- nefunkcionisanjem elektronskih komunikacionih mreža i usluga za privredu i stanovništvo u trajanju od najmanje 24 časa, na teritoriji na kojoj živi više od 25.000 stanovnika.

Sektor javne uprave predstavlja oblast koja obuhvata sisteme, objekte i infrastrukturu neophodne za ostvarivanje prava i obaveza građana, kao i funkcionisanje državnih organa i organa državne uprave.

Sektorski kriterijumi u oblasti javne uprave su:

- oštećenje ili uništenje infrastrukture - objekta u kojem se nalazi sistem za personalizaciju ličnih identifikacionih dokumenata i blanko obrazaca, koje prouzrokuje onemogućavanje pružanja usluga sistema za personalizaciju ličnih identifikacionih dokumenata i blanko obrazaca sedam dana ili duže, za najmanje 150.000 ljudi;

- oštećenje ili uništenje infrastrukture - objekta u kojem se nalazi jedinstveni operativni komunikacioni centar (OKC 112), koje prouzrokuje onemogućavanje pružanja usluga operativno komunikacionog centra kao dijela sistema zaštite i spašavanja;

- oštećenje ili uništenje infrastrukture - objekta u kojem se nalazi operativni komunikacioni centar (OKC 122), koje prouzrokuje onemogućavanje pružanja usluga operativno komunikacionog centra kao dijela sistema organa državne uprave nadležnog za policijske poslove.

Infrastrukturu u oblasti javne uprave koja se može odrediti kao kritična infrastruktura čine:

- objekti i sistemi za personalizaciju ličnih dokumenata i javnih isprava;

- operativno-komunikacioni centri (OKC 112 i OKC 122);

- primarni i rezervni data centri državne uprave.

Sektor svemira u smislu ove uredbe predstavlja oblast koja obuhvata infrastrukturu i sisteme koji omogućavaju pružanje satelitskih usluga od značaja za navigaciju, komunikacije, posmatranje Zemlje, bezbjednost i funkcionisanje drugih sektora kritične infrastrukture.

Sektorski kriterijumi u oblasti svemira su:

- poremećaj ili prekid rada satelitskih sistema ili zemaljske infrastrukture koji utiče na funkcionisanje energetskog, saobraćajnog, bezbjednosnog, komunikacionog ili drugog kritičnog sektora;

- prekid pružanja satelitskih navigacionih ili komunikacionih usluga u trajanju dužem od 24 časa, ukoliko utiče na bezbjednost saobraćaja ili nacionalnu bezbjednost;

- oštećenje ili nefunkcionisanje infrastrukture za prijem i obradu satelitskih podataka od značaja za organe državne uprave.

Infrastrukturu u oblasti svemira koja se može odrediti kao kritična infrastruktura čine:

- zemaljske stanice i kontrolni centri za upravljanje satelitskim sistemima;

- infrastruktura za prijem i obradu satelitskih navigacionih i komunikacionih signala;

- sistemi za satelitsko praćenje i nadzor od strateškog značaja za državu.

Sektor proizvodnje, prerade i distribucije hrane u smislu ove uredbe predstavlja oblast koja obuhvata djelatnosti primarne proizvodnje hrane, industrijske i druge prerade prehrambenih proizvoda, skladištenja i distribucije hrane od značaja za stabilnost snabdijevanja stanovništva i bezbjednost hrane.

Sektorski kriterijumi u oblasti proizvodnje, prerade i distribucije hrane su:

- oštećenje infrastrukture ili prekid rada sistema koji prouzrokuje prekid snabdijevanja osnovnim prehrambenim proizvodima u trajanju od tri dana ili duže na području sa više od 50.000 stanovnika;

- poremećaj sistema kontrole bezbjednosti hrane koji može izazvati ozbiljan rizik po zdravlje ljudi.

Infrastrukturu u oblasti proizvodnje, prerade i distribucije hrane koja se može odrediti kao kritična infrastruktura čine:

- postrojenja za preradu osnovnih prehrambenih proizvoda od nacionalnog značaja;

- centralna skladišta i distributivni centri za osnovne prehrambene proizvode;

- laboratorije i sistemi za kontrolu bezbjednosti hrane od strateškog značaja.

Danom stupanja na snagu ove uredbe prestaje da važi Uredba o sektorskim kriterijumima za određivanje kritične infrastrukture „Sl” broj: 04/79 od 22. aprila 2021. godine.

Ova uredba stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u "Službenom listu Crne Gore".