Закон о внесении изменений и дополнений в закон о предотвращении отмывания денег и финансирования терроризма

U Zakonu o sprečavanju pranja novca i finansiranja terorizma („Službeni list CG“, br. 110/23, 65/24, 24/25, 41/26 i 59/26) u članu 1 poslije stava 1 dodaje se novi stav koji glasi:

„Ovim zakonom uređuju se i pristup nadležnih organa podacima iz registara računa i sefova i saradnja tih organa sa finansijsko-obavještajnom jedinicom radi sprečavanja ili otkrivanja teških krivičnih djela, vršenja izviđaja, sprovođenja istrage ili krivičnog gonjenja učinilaca tih krivičnih djela.”

U članu 6 stav 1 poslije tačke 4 dodaje se nova tačka koja glasi:

„4a) teška krivična djela su krivična djela koja pripadaju oblicima kriminala utvrđenim u Aneksu I Uredbe (EU) 2016/794 Evropskog parlamenta i Savjeta od 11. maja 2016. godine o Agenciji Evropske unije za saradnju u oblasti sprovođenja zakona (Europol);”.

Tačka 13 mijenja se i glasi:

„13) finansijska informacija je svaka informacija ili podatak kojima finansijsko-obavještajna jedinica raspolaže radi sprečavanja i otkrivanja pranja novca i finansiranja terorizma, a naročito podatak o finansijskoj imovini, kretanju sredstava ili finansijskim poslovnim odnosima;”.

U članu 96 stav 1 mijenja se i glasi:

„Finansijsko-obavještajna jedinica može, na obrazloženi zahtjev ili na osnovu informacije druge organizacione jedinice Ministarstva, odnosno Policije, organa uprave nadležnog za naplatu poreza, organa uprave nadležnog za poslove carina, Agencije za nacionalnu bezbjednost, Agencije za sprječavanje korupcije, državnog tužilaštva ili suda, sprovesti postupak prikupljanja i analizu podataka, informacija i dokumentacije, ako u vezi sa određenim licem, transakcijom ili imovinom postoje razlozi za sumnju ili osnovi sumnje da se radi o pranju novca ili sa njim povezanim predikatnim krivičnim djelima, finansiranju terorizma ili da imovina potiče iz kriminalne djelatnosti ili ako su zatražene finansijske informacije ili finansijske analize potrebne u pojedinačnom slučaju, a obrazloženi zahtjev je zasnovan na razlozima koji se odnose na sprečavanje ili otkrivanje teškog krivičnog djela, vršenje izviđaja, sprovođenje istrage ili krivično gonjenje učinioca tog krivičnog djela.”

Poslije stava 6 dodaje se novi stav koji glasi:

„Organi iz stava 1 ovog člana dužni su da podatke, informacije i dokumentaciju iz odgovora iz stava 3 ovog člana koriste isključivo za namjenu navedenu u zahtjevu, a za njihovo korišćenje u drugu svrhu potrebna je prethodna saglasnost finansijsko-obavještajne jedinice.”

Poslije člana 99 dodaje se novi član koji glasi:

„Statistički podaci o pristupu i razmjeni informacija

Član 99a

Finansijsko-obavještajna jedinica jednom godišnje prikuplja i objedinjava statističke podatke o pristupu podacima iz registara računa i sefova i razmjeni informacija radi sprečavanja ili otkrivanja teških krivičnih djela, vršenja izviđaja, sprovođenja istrage ili krivičnog gonjenja učinilaca tih krivičnih djela.

Statistički podaci iz stava 1 ovog člana obuhvataju:

1) broj pretraga registara računa i sefova koje je izvršila organizaciona jedinica policije nadležna za poslove Nacionalne kancelarije za povraćaj imovine Crne Gore;

2) broj zahtjeva koje je uputio svaki nadležni organ u skladu sa članom 96 ovog zakona i podatke o postupanju po tim zahtjevima;

3) broj predmeta u kojima su korišćene finansijske informacije ili finansijske analize pribavljene u skladu sa ovim zakonom, kao i broj lica krivično gonjenih i osuđenih za teška krivična djela u tim predmetima;

4) prosječno vrijeme potrebno za dostavljanje odgovora na zahtjev;

5) podatke o kadrovskim i informaciono-tehnološkim resursima namijenjenim postupanju po domaćim i prekograničnim zahtjevima, ako su ti podaci dostupni.

Centralna banka Crne Gore, nadležni organi iz člana 96 stav 1 ovog zakona i organizaciona jedinica policije nadležna za poslove Nacionalne kancelarije za povraćaj imovine Crne Gore dužni su da prikupe podatke iz svoje nadležnosti i da ih, najkasnije do kraja februara tekuće godine za prethodnu godinu, dostave finansijsko-obavještajnoj jedinici.

Finansijsko-obavještajna jedinica statističke podatke iz stava 2 ovog člana objavljuje u izvještaju iz člana 89 stav 1 tačka 10 ovog zakona i jednom godišnje dostavlja Evropskoj komisiji.

Bliži način prikupljanja, objedinjavanja i dostavljanja podataka iz st. 1 do 4 ovog člana propisuje Ministarstvo.”

U članu 107 poslije stava 13 dodaje se novi stav koji glasi:

„Izuzetno od stava 1 ovog člana, finansijsko-obavještajna jedinica, u izuzetnim i hitnim slučajevima, bez odlaganja razmjenjuje sa stranom finansijsko-obavještajnom jedinicom finansijske informacije i finansijske analize koje mogu biti relevantne za obradu ili analizu informacija povezanih sa terorizmom ili organizovanim kriminalom povezanim sa terorizmom.”

Član 112 mijenja se i glasi:

„Centralna banka Crne Gore vodi registre računa i sefova koji predstavljaju elektronsku bazu podataka o otvorenim računima fizičkih i pravnih lica i zakupljenim sefovima, kao i depozitima po viđenju i oročenim depozitima kod kreditnih institucija i filijala stranih kreditnih institucija.

Kreditne institucije i filijale stranih kreditnih institucija dužne su da Centralnoj banci Crne Gore, odmah nakon otvaranja računa, dostave podatke o imaocu računa, fizičkom licu ovlašćenom za raspolaganje sredstvima na računu i o računu, a odmah nakon zaključenja ugovora o zakupu sefa i podatke o zakupu i zakupu sefa.

Podaci koji se vode u registrima računa i sefova za svaki račun, odnosno zakup sefa, obuhvataju najmanje:

1) za imaoca računa i fizičko lice ovlašćeno za raspolaganje sredstvima na računu - ime i prezime, odnosno naziv, uz jedinstveni matični broj fizičkog lica, matični broj pravnog lica ili drugi identifikacioni broj određen zakonom;

2) za stvarnog vlasnika imaoca računa - ime i prezime, uz jedinstveni matični broj ili drugi identifikacioni broj određen zakonom;

3) za račun - broj računa, uključujući IBAN ako je određen, naziv kreditne institucije ili filijale strane kreditne institucije kod koje se račun vodi, kao i datum otvaranja i zatvaranja računa;

4) za sef - ime i prezime, odnosno naziv zakupca, uz jedinstveni matični broj fizičkog lica, matični broj pravnog lica ili drugi identifikacioni broj određen zakonom, kao i datum početka, datum prestanka i period trajanja zakupa sefa.

Podacima o stvarnom vlasniku imaoca računa iz stava 3 tačka 2 ovog člana smatraju se podaci sadržani u Registru stvarnih vlasnika iz člana 43 ovog zakona, koji su dostupni elektronskim povezivanjem registara računa i sefova sa Registrom stvarnih vlasnika, u skladu sa članom 47 ovog zakona.

Obveznici iz stava 2 ovog člana dužni su da Centralnoj banci Crne Gore, bez odlaganja, dostave svaku promjenu podataka iz stava 3 tač. 1, 3 i 4 ovog člana, uključujući podatke o zatvaranju računa i prestanku ugovora o zakupu sefa.

Podatke o depozitima po viđenju i oročenim depozitima kreditne institucije i filijale stranih kreditnih institucija dužne su da dostave Centralnoj banci Crne Gore, najkasnije do kraja narednog dana od dana zaključivanja ugovora.

Registri računa i sefova vode se kroz Centralni registar transakcionih računa u skladu sa zakonom kojim se uređuje platni promet i u skladu sa ovim članom, pri čemu se podaci o zakupljenim sefovima mogu voditi u posebnom registru ili kao dio Centralnog registra transakcionih računa.

Centralna banka Crne Gore je odgovorna za istovjetnost podataka u registrima računa i sefova sa podacima dostavljenim od kreditnih institucija i filijala stranih kreditnih institucija.

Podaci iz registara računa i sefova nijesu javno dostupni i na njihovu obradu, zaštitu i čuvanje primjenjuju se propisi kojima se uređuje bankarska tajna i propisi kojima se uređuje zaštita podataka o ličnosti.

Izuzetno od stava 9 ovog člana, podaci o broju transakcionog računa i drugi sa njima povezani podaci koji se odnose na pravna lica i preduzetnike su javno dostupni, u skladu sa zakonom kojim se uređuje platni promet.

Sadržinu registara računa i sefova, podatke koji se dostavljaju za potrebe tih registara, način dostavljanja podataka i način ostvarivanja uvida u podatke iz tih registara propisuje Centralna banka Crne Gore.”

U članu 113 stav 1 tačka 3 riječi: „naziv kreditne institucije koja je otvorila račun“ zamjenjuju se riječima: „naziv kreditne institucije ili filijale strane kreditne institucije kod koje je račun otvoren”.

Na kraju tačke 4 tačka se zamjenjuje tačka-zarezom i dodaje nova tačka koja glasi:

„5) identifikacione podatke o licu koje nastupa u ime imaoca računa i stvarnom vlasniku imaoca računa iz člana 112 stav 3 tač. 1 i 2 ovog zakona.”

Poslije člana 113 dodaju se tri nova člana koji glase:

„Organizaciona jedinica policije nadležna za poslove Nacionalne kancelarije za povraćaj imovine Crne Gore i pristup podacima iz registara računa i sefova

Član 113a

Organizaciona jedinica policije nadležna za poslove Nacionalne kancelarije za povraćaj imovine Crne Gore određena zakonom kojim se uređuje oduzimanje imovinske koristi stečene kriminalnom aktivnošću, nadležni je organ ovlašćen da, neposredno i bez odlaganja, elektronskim putem pristupa i pretražuje podatke iz člana 112 stav 3 ovog zakona, kada je to neophodno za obavljanje njenih poslova radi sprečavanja ili otkrivanja teških krivičnih djela, vršenja izviđaja, sprovođenja istrage ili krivičnog gonjenja učinilaca tih krivičnih djela, odnosno radi pružanja podrške krivičnoj istrazi koja se odnosi na teško krivično djelo, uključujući identifikovanje, praćenje i zamrzavanje imovine povezane sa tom istragom.

Organizaciona jedinica policije nadležna za poslove Nacionalne kancelarije za povraćaj imovine Crne Gore ovlašćena je da, preko nacionalne jedinice nadležne za saradnju sa Europolom, odgovori na opravdani zahtjev Europola koji se odnosi na podatke iz člana 112 stav 3 ovog zakona, podnesen u pojedinačnom slučaju, u okviru nadležnosti Europola i radi izvršavanja njegovih zadataka.

Uslovi za pristup i pretraživanje podataka

Član 113b

Pristup i pretraživanje podataka iz člana 113a stav 1 ovog zakona vrše se samo u pojedinačnom slučaju, a mogu ih vršiti samo službenici organizacione jedinice nadležne za poslove Nacionalne kancelarije za povraćaj imovine Crne Gore koje je za vršenje tih poslova posebnim aktom odredio i ovlastio direktor Policije.

Policija obezbjeđuje da službenici iz stava 1 ovog člana imaju visok stepen integriteta, da su odgovarajuće stručno osposobljeni i obučeni i da poštuju visoke profesionalne standarde povjerljivosti i zaštite ličnih podataka.

Centralna banka Crne Gore i Policija dužne su da uspostave i primjenjuju tehničke i organizacione mjere kojima se obezbjeđuje bezbjednost podataka prilikom pristupa i pretraživanja, u skladu sa visokim tehnološkim standardima.

Evidentiranje pristupa i pretraživanja podataka iz registara računa i sefova

Član 113c

Centralna banka Crne Gore dužna je da obezbijedi automatsko evidentiranje svakog pristupa i pretraživanja podataka iz registara računa i sefova.

Evidencija iz stava 1 ovog člana sadrži:

1) oznaku predmeta u kojem se vrši pristup ili pretraživanje;

2) datum i vrijeme pristupa ili pretraživanja;

3) vrstu podatka korišćenog za pokretanje pretraživanja;

4) jedinstvenu oznaku rezultata pretraživanja;

5) naziv organa koji je izvršio pristup ili pretraživanje;

6) jedinstvenu korisničku oznaku službenika koji je izvršio pristup ili pretraživanje i, kad je primjenjivo, službenika koji ga je naložio, kao i, kad je to moguće, jedinstvenu korisničku oznaku primaoca rezultata pristupa ili pretraživanja.

Lice odgovorno za zaštitu ličnih podataka u Centralnoj banci Crne Gore redovno provjerava evidenciju iz stava 1 ovog člana, koja se, na zahtjev, stavlja na raspolaganje organu nadležnom za nadzor nad zaštitom ličnih podataka.

Podaci iz evidencije iz stava 1 ovog člana mogu se koristiti samo radi nadzora nad zaštitom ličnih podataka, provjere dopuštenosti pristupa i zakonitosti obrade i obezbjeđivanja sigurnosti podataka.

Podaci iz evidencije iz stava 1 ovog člana štite se odgovarajućim tehničkim i organizacionim mjerama od neovlašćenog pristupa i brišu nakon pet godina od dana njihovog evidentiranja, osim ako su potrebni za postupak nadzora koji je u toku.

Centralna banka Crne Gore obezbjeđuje da zaposleni koji obavljaju poslove vođenja registara računa i sefova budu upoznati sa propisima kojima se uređuju pristup tim registrima i zaštita ličnih podataka, uključujući sprovođenje specijalizovane obuke.’’

Poslije člana 121 dodaje se novi član koji glasi:

’’Evidencija zahtjeva za informacije

Član 121a

Finansijsko-obavještajna jedinica, nadležni organi iz člana 96 stav 1 ovog zakona i organizaciona jedinica policije nadležna za poslove Nacionalne kancelarije za povraćaj imovine Crne Gore vode evidenciju o zahtjevima podnesenim i primljenim u skladu sa čl. 92, 96, 106, 107, 108 i 113a stav 2 ovog zakona.

Evidencija iz stava 1 ovog člana sadrži:

1) naziv i kontakt podatke organa, ime i prezime i kontakt podatke zaposlenog koji je podnio zahtjev i, kad je moguće, ime i prezime i kontakt podatke primaoca rezultata postupanja po zahtjevu;

2) oznaku predmeta u vezi sa kojim je zahtjev podnesen;

3) predmet zahtjeva;

4) podatke o radnjama preduzetim radi postupanja po zahtjevu.

Izuzetno od člana 130 stav 1 ovog zakona, evidencija iz stava 1 ovog člana čuva se pet godina od dana evidentiranja zahtjeva i može se koristiti isključivo radi provjere zakonitosti obrade ličnih podataka.

Finansijsko-obavještajna jedinica, nadležni organi iz člana 96 stav 1 ovog zakona i organizaciona jedinica policije nadležna za poslove Nacionalne kancelarije za povraćaj imovine Crne Gore dužni su da evidenciju, na zahtjev, stave na raspolaganje organu nadležnom za nadzor nad sprovođenjem propisa kojim se uređuje zaštita ličnih podataka.’’

Poslije člana 139 dodaje se novi član koji glasi:

’’Podzakonski akti

Član 139a

Podzakonski akti iz člana 99a stav 5 i člana 112 stav 11 ovog zakona donijeće se u roku od šest mjeseci od dana stupanja na snagu ovog zakona.’’

Poslije člana 144 dodaje se novi član koji glasi:

’’Rok za prvo prikupljanje statističkih podataka

Član 144a

Statistički podaci iz člana 99a ovog zakona prvi put će se prikupljati za period od dana pristupanja Crne Gore Evropskoj uniji do 31. decembra godine u kojoj je Crna Gora pristupila Evropskoj uniji.’’

Poslije člana 145c dodaju se dva nova člana koji glase:

’’Rok za obezbjeđivanje tehničkih i organizacionih uslova

Član 145d

Centralna banka Crne Gore i organ uprave nadležan za naplatu poreza dužni su da, u roku od 12 mjeseci od dana stupanja na snagu ovog zakona obezbijede tehničke i organizacione uslove za elektronsko povezivanje registara računa i sefova sa Registrom stvarnih vlasnika i pristup podacima o stvarnom vlasniku imaoca računa, u skladu sa članom 112 stav 4 ovog zakona.

Centralna banka Crne Gore i Policija dužne su da, u roku od 12 mjeseci od dana stupanja na snagu ovog zakona, obezbijede tehničke i organizacione uslove za elektronski pristup, pretraživanje i evidentiranje pristupa i pretraživanja podataka, u skladu sa čl. 113a, 113b i 113c ovog zakona.

Rok za usklađivanje akta o unutrašnjoj organizaciji i sistematizaciji

Član 145e

Akt o unutrašnjoj organizaciji i sistematizaciji Ministarstva uskladiće se sa odredbama zakona kojim se uređuje oduzimanje imovinske koristi stečene kriminalnom aktivnošću kojima se uređuje Nacionalna kancelarija za povraćaj imovine Crne Gore i sa članom 113a ovog zakona, u roku od šest mjeseci od dana stupanja na snagu ovog zakona.’’

Poslije člana 146a dodaje se novi član koji glasi:

’’Odložena primjena pojedinih odredbi

Član 146b

Odredbe člana 96 stav 1 ovog zakona u dijelu kojim se uređuje postupanje po zahtjevu za finansijske informacije ili finansijske analize u vezi sa teškim krivičnim djelom i odredbe člana 99a, člana 112 st. 2 do 5, člana 113 stav 1 tačka 5, čl. 113a, 113b, 113c i 121a ovog zakona primjenjivaće se od dana pristupanja Crne Gore Evropskoj uniji.’’

Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom listu Crne Gore”.