Plan raspodjele radio-frekvencija namijenjenih amaterskoj i amaterskoj-satelitskoj službi

1.1) Ovim planom raspodjele utvrđuje se raspodjela opsega koji su Planom namjene radio-frekvencijskog spektra namijenjeni amaterskoj i amaterskoj-satelitskoj službi, podjela opsega na radio-frekvencijske kanale, opšti regulatorni i tehnički uslovi korišćenja, način dodjele i maksimalni period važenja odobrenja za korišćenje radio-frekvencija za amaterske komunikacije.

1.2) Korišćenje radio-frekvencija za amaterske komunikacije zasniva se na ITU Propisima o radiokomunikacijama (ITU Radio Regulations 2024) i odgovarajućim preporukama Međunarodne radioamaterske unije (IARU).

1.3) Izrazi upotrijebljeni u ovom planu raspodjele imaju sljedeća značenja:

- Amaterska služba je radiokomunikaciona služba u svrhu ličnog usavršavanja, međusobnih komunikacija i tehničkih ispitivanja koje obavljaju radioamateri, tj. propisno ovlašćene osobe koje se zanimaju za radio-tehniku isključivo iz ličnih razloga i bez materijalne koristi;

- Amaterska-satelitska služba je radiokomunikaciona služba koja koristi svemirske stanice na Zemljinim satelitima za iste svrhe kao što su svrhe amaterske službe;

- Vršna snaga obvojnice (PEP - Peak Envelope Power) je srednja snaga kojom predajnik u uslovima normalnog rada napaja antenski vod u toku jedne radio-frekvencijske periode pri maksimalnoj amplitudi obvojnice modulisanog signala;

- Efektivna izračena snaga (ERP – Effective Radiated Power) (u posmatranom smjeru) je proizvod snage koja se dovodi anteni i dobitka antene u posmatranom smjeru u odnosu na polutalasni dipol;

- Ekvivalentna izotropna izračena snaga (EIRP – Equivalent Isotropically Radiated Power) je proizvod snage koja se dovodi anteni i dobitka antene u posmatranom smjeru u odnosu na izotropnu antenu (apsolutnog ili izotropnog dobitka);

- Amaterski repetitori i digipiteri su daljinski upravljane radio stanice koje u prvom redu služe za bolje premošćavanje udaljenosti između pokretnih i nepokretnih radio-amaterskih stanica, ili između pokretnih radio-amaterskih stanica;

- Uskopojasni režim rada obuhvata sve emisije čija širina zauzetog opsega nije veća od 500 Hz;

- Digitalni režim rada (DIGIMODE) obuhvata komunikacije digitalnim vrstama emisija;

- EME (Earth – Moon – Earth) je radiokomunikaciona tehnika bazirana na propagaciji radio talasa sa predajnika na Zemlji usmjerena preko refleksije od Mjeseca nazad do prijemnika na Zemlji;

- NBFM (Narrow Band Frequency Modulation) je uskopojasna frekvencijska modulacija;

- IBP (International Beacon Project) je globalna mreža od 18 visokofrekvencijskih (HF) radio-farova, koje prvenstveno koriste radio-amateri za procjenu širenja jonosfere u realnom vremenu, na pet amaterskih opsega i na radio-frekvencijama: 14,100 MHz (20 m), 18,110 MHz (17 m), 21,150 MHz (15 m), 24,930 MHz (12 m) i 28,200 MHz (10 m).

2.1) Amaterske radio stanice mogu, zavisno od klase radio-amatera, koristiti radio-frekvencijske opsege, koji su Planom namjene radio-frekvencijskog spektra namijenjeni amaterskoj i amaterskoj-satelitskoj službi, za primjene i pod uslovima datim u Tabeli 1.

Tabela 1 - Radio-frekvencijski opsezi namijenjeni amaterskoj i amaterskoj-satelitskoj službi

1) U opsezima 135,7-137,8 kHz i 472-479 kHz najveća dozvoljena ekvivalentna izotropna izračena snaga predajnika (EIRP) iznosi 1 W.

2) U opsegu 50-52 MHz najveća dozvoljena efektivna izračena snaga (ERP) iznosi 35 W u urbanim, odnosno 100 W van urbanih sredina.

3) Ulazne frekvencije repetitora u opsegu 51,21-51,39 MHz imaju širinu kanala 12,5 kHz i koriste se kao ulazni kanali za repetitore upareni sa odgovarajućim izlaznim kanalima repetitora u opsegu 51,81-51,99 MHz (IARU Region 1) (Tabela 3).

4) Za opseg 50-52 MHz moguće je za veze koje se uspostavljaju odbijanjem od Mjeseca (EME) koristiti radio stanice snage do 1000 W uz upotrebu usmjerenih antena na način da se ne stvaraju dodatne smetnje za ostale radiokomunikacione službe.

5) Kanali uskopojasnih NBM repetitora (RV48 do RV63) u opsegu 145-145,875 MHz imaju širinu 12,5 kHz (Narrow FM) sa devijacijom koja je obično ograničena na ±2,5 kHz i upareni su sa odgovarajućim izlaznim kanalima repetitora u opsegu 145,6-145,7875 MHz (Tabela 4).

6) Simpleksne frekvencije u opsegu 145,2-145,5875 MHz (kanali V16 do V47) predviđene su za direktnu komunikaciju između dvije stanice koje imaju širinu kanala 12,5 kHz. Noseće radio-frekvencije su fn = 145,200 MHz + (n-1) x 12,5 kHz (n = 1, 2, ...) pri čemu se 145,5 MHz koristi kao opšti pozivni kanal (IARU Region 1) (Tabela 5).

7) Ulazne frekvencije repetitora u opsegu 430,6-430,925 MHz imaju širinu kanala 12,5 kHz i koriste se kao ulazni kanali za repetitore upareni sa odgovarajućim izlaznim kanalima repetitora u opsegu 438,2-438,525 MHz (IARU Region 1). Ovi kanali su rezervisani za digitalne repetitorske stanice (DV-Digital Voice) (Tabela 6).

8) Ulazne frekvencije repetitora u opsegu 431,050-431,9875 MHz imaju širinu kanala 12,5 kHz i koriste se (IARU Region 1) kao ulazni kanali za repetitore upareni sa odgovarajućim izlaznim kanalima repetitora u opsegu 438,65-439,5875 MHz (Tabela 7).

8) Simpleksne frekvencije repetitora u opsegu 433,4-433,575 MHz imaju širinu kanala 25 kHz sa standardnom FM modulacijom (8 kanala sa oznakom U272 do U286). Ovi kanali se koriste (IARU Region 1) za FM i digitalnu glasovnu komunikaciju (DV) (Tabela 8).

10) Ulazne frekvencije repetitora u opsegu 1291-1291,475 MHz uparene su sa izlaznim frekvencijama u opsegu 1297-1297,475 MHz sa kanalnim razmakom od 25 kHz i najvećom širinom kanala od 20 kHz. Kanali su najčešće rezervisani za digitalne komunikacije i prenos podataka (npr. high-speed data ili paketski radio) (Tabela 9).

3.1) Amaterske stanice koje rade u amaterskoj i amaterskoj-satelitskoj službi na sekundarnoj osnovi ne smiju stvarati štetne smetnje radio stanicama primarnih službi i ne mogu zahtijevati zaštitu od štetnih smetnji radio stanica u primarnoj službi, koje rade u istom radio-frekvencijskom opsegu.

3.2) Radio-amateri usklađuju način korišćenja radio-frekvencijskih podopsega u okviru radio-frekvencijskih opsega namijenjenih amaterskoj i amaterskoj-satelitskoj službi u skladu sa odgovarajućim preporukama IARU.

3.3) Koriste se vrste emisije i širine opsega signala radio-amaterskih stanica u skladu sa odgovarajućim preporukama IARU.

3.4) Maksimalna širina kanala od 7 MHz odnosi se na amplitudno modulisani ili digitalni televizijski prenos, a širine od 18 MHz i 20 MHz odnose se na frekvencijski ili kvadraturno modulisani televizijski prenos.

3.5) Amaterske repetitorske radio stanice mogu da rade samo na određenim radio-frekvencijama unutar podopsega datim u Tabeli 2.

Tabela 2 - Radio-frekvencijski opsezi namijenjeni za rad amaterskih repetitorskih radio stanica

3.6) Devijacija radio-frekvencije predajnika amaterske repetitorske stanice za FM predajnik repetitorske stanice koja radi u opsezima 144-146 MHz i 430-440 MHz ne smije biti veća od ±3 kHz, a za predajnik koji radi u opsegu 1240-1300 MHz ne smije biti veća od ±5 kHz.

3.7) Efektivna izračena snaga za amatersku repetitorsku stanicu ne smije biti veća od 15 W za repetitorsku stanicu za primarno pokrivanje, odnosno 1 W za lokalno pokrivanje.

3.8) Kanalni aranžmani za amaterske repetitorske radio stanice u pojedinim opsezima koji se primjenjuju u Crnoj Gori dati su u tabelama 3 do 9.

Tabela 3 - Kanalni aranžman za analogne repetitore u opsegu 50-52 MHz (dupleks)

Tabela 4 - Kanalni aranžman za analogne repetitore u opsegu 144-146 MHz (dupleks)

Tabela 5 - Kanalni aranžman za analogne repetitore u opsegu 144-146 MHz (simpleks)

Tabela 6 - Kanalni aranžman za digitalne repetitore u opsegu 430-440 MHz (dupleks)

Tabela 7 - Kanalni aranžman za analogne repetitore u opsegu 430-440 MHz (dupleks)

Tabela 8 - Kanalni aranžman za analogne repetitore u opsegu 430-440 MHz (simpleks)

Tabela 9 - Kanalni aranžman za analogne repetitore u opsegu 1240-1300 MHz (dupleks)

3.9) Amaterski radio-farovi mogu da rade u sljedećim opsezima:

- 14099-14101 kHz,

- 18109-18111 kHz,

- 21149-21151 kHz,

- 24929-24931 kHz,

- 28190-28225 kHz,

- 50,4-50,5 MHz,

- 70-70,05 MHz,

- 144,4-144,49 MHz,

- 432,4-432,49 MHz,

- 1296,750-1296,994 MHz.

3.10) Efektivna izračena snaga ne smije biti veća od:

- 50 W za međunarodni amaterski radio-far,

- 10 W za državni amaterski radio-far,

- 1 W za lokalni amaterski radio-far.

3.11) Amaterske stanice mogu raditi radio-goniometrisanje u skladu sa međunarodno usklađenim pravilima za takmičenje u radio-amaterskoj radio-goniometriji u amaterskim radio-frekvencijskim opsezima 3500-3800 kHz i 144-146 MHz.

3.12) Efektivna izračena snaga predajnika ne smije biti veća od:

- 5 W za radio-amaterske stanice u opsegu iznad 30 MHz,

- 10 W za radio-amaterske stanice u opsegu do 30 MHz.

4.1) Radio-frekvencije iz opsega koji su Planom namjene radio-frekvencijskog spektra namijenjeni amaterskoj i amaterskoj-satelitskoj službi za amaterske komunikacije dodjeljuju se radio-amateru odgovarajuće klase na zahtjev, bez obaveze sprovođenja postupka javnog nadmetanja.

5.1) Odobrenje za korišćenje radio-frekvencija iz opsega koji su Planom namjene radio-frekvencijskog spektra namijenjeni amaterskoj i amaterskoj-satelitskoj službi za amaterske komunikacije izdaje se sa periodom važenja do 10 godina.

6.1) Danom stupanja na snagu ovog plana raspodjele prestaje da važi Plan raspodjele radio-frekvencija namijenjenih radioamaterskoj službi ("Službeni list CG", broj 25/12).

6.2) Ovaj plan raspodjele stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom listu Crne Gore”.