Zakon o dopunama zakona o penzijskom i invalidskom osiguranju

U Zakonu o penzijskom i invalidskom osiguranju („Službeni list RCG”, br. 54/03, 39/04, 61/04, 79/04, 14/07 i 47/07 i „Službeni list CG”, br. 79/08, 14/10, 78/10, 34/11, 66/12, 38/13, 61/13, 60/14, 10/15, 44/15, 42/16, 55/16, 80/20, 145/21, 86/22, 99/23, 125/23, 77/24 i 11/25) poslije člana 4 dodaje se novi član koji glasi:

„Član 4a

Obaveznim penzijskim i invalidskim osiguranjem na osnovu tekućeg finansiranja (u daljem tekstu: penzijsko i invalidsko osiguranje) osiguranicima se, po osnovu rada, zavisno od dužine ulaganja i visine osnovice na koju je plaćen doprinos za penzijsko i invalidsko osiguranje, uz primjenu načela uzajamnosti i solidarnosti, obezbjeđuju prava za slučaj starosti, invaliditeta i oštećenja organizma, a članovima njihovih porodica pravo za slučaj smrti osiguranika, odnosno korisnika prava.”

Poslije poglavlja III dodaje se novo poglavlje koje glasi:

„IIIa. LICA KOJIMA SE OBEZBJEĐUJU PRAVA ZA SLUČAJ INVALIDITETA I OŠTEĆENJA ORGANIZMA

Član 15a

Prava za slučaj invaliditeta i oštećenja organizma prouzrokovanih povredom na radu ili profesionalnom bolešću ostvaruju lica:

1) koja se nalaze na stručnom osposobljavanju, dokvalifikaciji ili prekvalifikaciji, koja uputi Zavod za zapošljavanje Crne Gore (u daljem tekstu: Zavod za zapošljavanje);

2) učenici i studenti kada se, u skladu sa zakonom, nalaze na obaveznom proizvodnom radu, profesionalnoj praksi ili praktičnoj nastavi;

3) lica koja se nalaze na izdržavanju kazne zatvora, dok rade u ustanovi za izdržavanje kazne zatvora (radionica, radilište i sl.).

Doprinos za lica iz stava 1 tačka 1 ovog člana plaća Zavod za zapošljavanje.

Sredstva za ostvarivanje prava iz stava 1 tač. 2 i 3 ovog člana, kao i prava iz člana 42 stav 2 ovog zakona za slučaj smrti lica iz stava 1 tač. 2 i 3 ovog člana, obezbjeđuju se iz budžeta države (u daljem tekstu: budžet).

Član 15b

Prava za slučaj invaliditeta i oštećenja organizma ostvaruju osiguranici i lica koja pretrpe povredu na radu učestvujući:

1) u akcijama spasavanja ili odbrane od elementarnih nepogoda ili nesreća;

2) u vojnoj vježbi ili u vršenju drugih obaveza iz oblasti odbrane zemlje utvrđenih zakonom;

3) na drugim poslovima i zadacima za koje je zakonom utvrđeno da su od opšteg interesa.

Sredstva za ostvarivanje prava iz stava 1 ovog člana, kao i prava iz člana 42 stav 2 ovog zakona za slučaj smrti lica iz stava 1 ovog člana obezbjeđuju se iz budžeta.”

Poslije člana 16 dodaje se novi član koji glasi:

„Član 16a

Prava iz penzijskog i invalidskog osiguranja su:

1) za slučaj starosti pravo na starosnu penziju i prijevremenu starosnu penziju;

2) za slučaj invaliditeta pravo na invalidsku penziju;

3) za slučaj smrti:

- pravo na porodičnu penziju;

- pravo na naknadu pogrebnih troškova;

4) za slučaj oštećenja organizma prouzrokovanog povredom na radu ili profesionalnom bolešću pravo na novčanu naknadu za oštećenje organizma.”

Poslije člana 30 dodaje se novi član koji glasi:

„Član 30a

Invaliditet, u smislu ovog zakona, postoji kod osiguranika kod koga je kao posljedica dugoročnih fizičkih, mentalnih, intelektualnih i/ili senzornih oštećenja došlo do:

1) potpunog gubitka radne sposobnosti;

2) djelimičnog gubitka radne sposobnosti od 75%.

Gubitak radne sposobnosti u smislu stava 1 ovog člana može nastati zbog povrede na radu, profesionalne bolesti, povrede van rada ili bolesti.

Gubitak radne sposobnosti utvrđuje se u skladu sa zakonom kojim se uređuje jedinstveno vještačenje invaliditeta.

Kontrolno vještačenje kojim se procjenjuje radna sposobnost korisnika prava mora se obaviti u roku od tri godine od dana utvrđivanja invaliditeta, osim u slučajevima predviđenim metodologijom vještačenja koja se donosi u skladu sa zakonom kojim se uređuje jedinstveno vještačenje invaliditeta.”