Zakon o eksproprijaciji

Eksproprijacija je lišenje ili ograničenje prava svojine na nepokretnostima kada to zahtijeva javni interes, uz pravičnu naknadu.

Javni interes za eksproprijaciju nepokretnosti utvrđuje se zakonom, ili na osnovu zakona.

Eksproprijacijom nepokretnosti korisnik eksproprijacije stiče pravo da tu nepokretnost koristi za svrhu radi koje je eksproprijacija izvršena.

Postupak eksproprijacije i organi za njeno sprovođenje regulišu se ovim zakonom.

Eksproprijacija može biti potpuna i nepotpuna.

Nepokretnostima, u smislu ovog zakona, smatraju se zemljišta, zgrade i drugi građevinski objekti.

Eksproprijacijom se mijenja vlasnik na ekspropriprisanoj nepokretnosti (potpuna eksproprijacija).

Danom pravosnažnosti rješenja o eksproprijaciji mijenja se vlasnik, odnosno oblik svojine na eksproprisanoj nepokretnosti (potpuna eksproprijacija).

Eksproprijacijom može da se ustanovi i službenost na nepokretnostima i zakup na zemljištu na određeno vrijeme (nepotpuna eksproprijacija).

Zakup može da se ustanovi samo u slučaju kada će se zemljište, s obzirom na svrhu za koju se zakup predlaže, koristiti ograničeno vrijeme, a najviše do tri godine (za istraživanje rudnog i drugog blaga, korišćenja kamenoloma, vađenje gline, pijeska i šljunka, zakup prirodnih dobara za stavljanje pod zaštitu i sl.).

Po proteku roka na koji je izvršena nepotpuna eksproprijacija, korisnik eksproprijacije je dužan da zemljište vrati u prvobitno stanje.

„Nepokretnosti iz člana 2 ovog zakona mogu se eksproprisati radi izgradnje objekata ili izvođenja radova od javnog interesa, objekata komunalne infrastrukture, objekata za potrebe državnih organa, organa Glavnog grada, Prijestonice i opštine (u daljem tekstu: opštine), zdravstvenih, prosvjetnih, kulturnih i sportskih objekata, industrijskih, energetskih, vodoprivrednih objekata, saobraćajnih objekata sa pripadajućom infrastrukturom, objekata mreža infrastrukture elektronskih komunikacija, kao i istraživanja i eksploatacija rudnog i drugog prirodnog bogatstva.“

Zemljište koje treba da služi određenoj potrebi u vezi sa izgradnjom objekta (radi smještaja radnika, materijala, mašine i sl. može se privremeno zauzeti (privremeno zauzimanje).

Privremeno zauzimanje će se ukinuti čim prestane potreba zbog koje je određeno.

Na određenoj nepokretnosti može se dozvoliti vršenje pripremnih radnji u svrhu eksproprijacije.

Eksproprijacija se može vršiti za potrebe države, opštine, državnih fondova i privrednih društava u većinskom vlasništvu države koja, u skladu sa zakonom, obavljaju djelatnosti od javnog interesa.

U postupku eksproprijacije može da se ustanovi službenost u korist građana, ako je to zakonom predviđeno, radi postavljanja vodovodnih cijevi, električnih i telefonskih kablova i sl.

Ako se prilikom eksproprijacije jednog dijela nepokretnosti utvrdi da vlasnik nema ekonomskog interesa da koristi preostali dio nepokretnosti, odnosno ako je zbog toga na preostalom dijelu nepokretnosti onemogućena ili bitno otežana njegova egzistencija, eksproprisaće se, na njegov zahtjev, i taj dio nepokretnosti.

Pravična naknada za eksproprisanu nepokretnost može se odrediti u novcu ili davanjem u svojinu ili susvojinu druge odgovarajuće nepokretnosti.

Eksproprijacijom građevinskog objekta na građevinskom zemljištu ekspropropriše se ili prestaje pravo korišćenja na zemljištu pod objektom i zemljištu koje služi za njegovu redovnu upotrebu.

Eksproprisana nepokretnost može se vratiti ranijem vlasniku pod uslovima propisanim ovim zakonom.

Na područjima zahvaćenim elementarnim nepogodama eksproprijacija nepokretnosti se sprovodi po posebnom postupku propisanom ovim zakonom.