Zakon o geološkim istraživanjima

Ovim zakonom uređuju se uslovi i način izvođenja geoloških istraživanja, finansiranje i druga pitanja od značaja za geološka istraživanja.

Geološka istraživanja su istraživanja i ispitivanja koja se vrše radi: upoznavanja razvoja, sastava i građe zemljine kore, prognoziranja, pronalaženja i utvrđivanja ležišta mineralnih sirovina i ocjene ekonomskih efekata njihovog korišćenja, utvrđivanja geoloških, geomehaničkih i seizmičkih osobina tla, za potrebe izgradnje, dogradnje i nadogradnje i rekonstrukcije objekata, prostornog planiranja, uređenja prostora i zaštite i unapređenja životne sredine.

Geološka istraživanja, u smislu stava 1 ovog člana, obuhvataju: opšta geološka, paleontološka, stratigrafska, sedimentološka, minerološka, petrografska, geohemijska, metalogenetska, strukturno-geološka, inženjersko-geološka, hidrogeološka, geofizička, seizmološka, geomorfološka, geodinamička, geobotanička, fotogeološka, geostatička, hemijsko-tehnološka, ekonomsko-geološka i druga istraživanja i ispitivanja.

Mineralne sirovine u smislu ovog zakona su sve vrste metaličnih mineralnih sirovina, nemetaličnih mineralnih sirovina, energetskih mineralnih sirovina, tehnogenih mineralnih sirovina, radioaktivnih mineralnih sirovina i pitkih, mineralnih i termalnih podzemnih voda.

Izrazi koji se u ovom zakonu koriste za fizička lica u muškom rodu podrazumijevaju iste izraze u ženskom rodu.

Geološka istraživanja su osnovna i detaljna.

Osnovna geološka istraživanja se vrše radi dobijanja osnovnih geoloških podataka o razvoju, sastavu i građi zemljine kore, izradi odgovarajućih geoloških karata, utvrđivanja potencijalnosti područja u pogledu otkrivanja i utvrđivanja rezervi mineralnih sirovina do stepena geološke istraženosti pretpostavljenih rezervi po Panevropskom kodeksu istraživanja mineralnih resursa i rezervi utvrđivanju stanja, svojstva i karakteristika stijena i tla za potrebe planiranja namjene prostora i pogodnosti terena za izradu planskih dokumenata i za zaštitu terena od odrona, klizišta, erozije, poplava, zemljotresa, režima podzemnih voda i drugih prirodnih nepogoda, kao i radi utvrđivanja geoloških uslova za detaljna geološka istraživanja, projektovanja investicionih objekata, zaštite i unapređenja životne sredine.

Podaci dobijeni osnovnim geološkim istraživanjima čine podlogu za projektovanje detaljnih geoloških istraživanja.

Nakon izvršenih osnovnih geoloških istraživanja izrađuju se geološke karte, studije i elaborat o izvršenim osnovnim geološkim istraživanjima sa pratećom dokumentacijom.

Geološke karte su: opšte geološke, tektonske, geofizičke, seizmološke, hidrogeološke, inženjerskogeološke, geotermalne, minerogenetske, geohemijske i druge karte koje prikazuju navedena i druga geološka svojstva određenog područja odgovarajuće razmjere.

Geološke karte sadrže grafički i tekstualni prikaz određene vrste podataka geoloških istraživanja na određenom prostoru.

Osnovna geološka istraživanja i detaljna geološka istraživanja van eksploatacionog polja su od interesa za državu Crnu Goru i vrši ih Javna ustanova Zavod za geološka istraživanja Crne Gore na osnovu Godišnjeg programa geoloških istraživanja od interesa za Crnu Goru koji donosi organ državne uprave nadležan za poslove geoloških istraživanja (u daljem tekstu: Ministarstvo).

Detaljna geološka istraživanja van eksploatacionog polja koja nijesu obuhvaćena godišnjim programom iz stava 1 ovog člana mogu vršiti privredna društva iz člana 22 ovog zakona na osnovu odobrenja Ministarstva.

Detaljna geološka istraživanja vrše se na prostoru na kome je utvrđeno postojanje jedne ili više mineralnih sirovina radi dobijanja podataka o položaju, obliku, nastanku i kvalitetu ležišta, rezervama, uslovima i mogućnostima njihovog korišćenja; za potrebe izrade tehničke dokumentacije za izgradnju, dogradnju i nadogradnju i rekonstrukciju objekata, radi utvrđivanja inženjersko-geoloških, geotehničkih, seizmoloških i drugih osobina tla i stijena; na prostorima na kojima treba da se izvede sanacija oštećenja u terenu izazvanih klizištima i odronima, slijeganjima terena, zemljotresima, bujicama i poplavama; za potrebe utvrđivanja, korišćenja i zaštite resursa i rezervi svih tipova podzemnih voda; za potrebe izrade planske dokumentacije i izrade studije zaštite životne sredine i elaborata o procjeni uticaja na životnu sredinu.

Pod detaljnim geološkim istraživanjima podrazumijevaju se detaljna geološka istraživanja tla i stijena iz člana 11 st. 1 i 2 ovog zakona i detaljna hidrogeološka istraživanja podzemnih voda iz člana 12 stav 1 ovog zakona.

Vrstu, obim i bliže uslove za vršenje detaljnih geoloških istraživanja propisuje Ministarstvo.

Detaljna geološka istraživanja vrše se unutar granica odobrenog istražnog prostora.

Pod istražnim prostorom podrazumijeva se dio terena na kome se vrše projektovana geološka istraživanja, koji je na topografskoj osnovi definisan granicama koje prolaze kroz konturne tačke sa tačno određenim koordinatama i prostire se, tehnički posmatrano, neograničeno u dubinu zemlje između vertikalnih ravni položenih kroz ucrtane strane istražnog prostora.

Detaljna geološka istraživanja mineralnih sirovina se vrše prije početka eksploatacije mineralnih sirovina.

Privredno društvo koje obavlja detaljna geološka istraživanja mineralnih sirovina dužno je da posjeduje zaključen ugovor o koncesiji i odobrenje izdato od strane Ministarstva.

Vrstu, obim i bliže uslove za vršenje detaljnih geoloških istraživanja mineralnih sirovina propisuje Ministarstvo.

Detaljna geološka istraživanja tla i stijena obavezno se vrše za potrebe izrade tehničke dokumentacije za izgradnju, dogradnju i nadogradnju i rekonstrukciju objekata i to:

1) autoputeva, brzih saobraćajnica, magistralnih i regionalnih puteva;

2) opštinskih puteva (lokalnih puteva i ulica u naseljima);

3) mostova i vijadukata;

4) tunela;

5) podzemnih objekata i podzemnih objekata posebne namjene (skloništa, magacini, rezervoari i slično);

6) podzemnih i nadzemnih prolaza;

7) nasipa i potpornih konstrukcija, konstrukcija za sprečavanje nestabilnosti terena - klizišta i drugih prirodnih nepogoda;

8) trgova;

9) parking prostora;

10) aerodroma;

11) luka, lukobrana, pristaništa, marina i slično;

12) kopnenih i pomorskih graničnih prelaza;

13) objekata uređenja i osiguranja obala;

14) brana i akumulacija ispunjenih vodom ili jalovinom i/ili pepelom za koje je propisano tehničko osmatranje;

15) plovnih kanala i ostalih hidrotehničkih objekata, vodotornjeva i rezervoara za vodu;

16) gasovoda, naftovoda, toplovoda i parovoda;

17) željezničke infrastrukture odnosno željezničke pruge i objekata u funkciji željeznice;

18) tramvajske pruge;

19) industrijskih postrojenja;

20) rudarskih objekata i postrojenja;

21) drugih infrastrukturnih objekta od značaja za Crnu Goru;

22) elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme i/ili elektronske komunikacione mreže;

23) svih vrsta tornjeva i antenskih stubova;

24) objekata namijenjenih za bezbjednosne službe;

25) radio-difuznih objekta;

26) manevarske površine i platforme;

27) objekata za zahvatanje i tretman vode za piće i druge potrebe;

28) međunarodnih i regionalnih objekata vodosnabdijevanja;

29) vodovodne i kanalizacione infrastrukture;

30) objekata za prikupljanje i prečišćavanje otpadnih voda;

31) postrojenja za skladištenje i pretakanje tečnog prirodnog gasa, postrojenja za skladištenje i pretakanje tečnog naftnog gasa, postrojenja za skladištenje i pretakanje nafte i derivate nafte, stanice za snabdijevanje motornih vozila naftnim derivatima, gasom i električnom energijom;

32) objekata u kojima se proizvode i skladište opasne materije i sličnih objekata i postrojenja koja bi svojim radom mogla ugroziti životnu sredinu;

33) postrojenja za proizvodnju i skladištenje tečnih atmosferskih gasova i tečnog ugljen-dioksida, koja nijesu namijenjena trajnom geološkom skladištenju ugljen-dioksida u smislu zakona kojim se uređuju klimatske promjene;

34) objekata za proizvodnju toplote za daljinsko grijanje;

35) distributivnih i prenosnih elektroenergetskih objekata (nadzemnih i podzemnih elektrovoda, rasklopnih postrojenja, trafostanica i razvodnih postrojenja);

36) proizvodnih elektroenergetskih objekata (hidroelektrana, termoelektrana, vjetroelektrana, solarna elektrana i drugo);

37) objekata distributivne mreže;

38) javne rasvjete;

39) kablovskih podzemnih instalacija;

40) žičara;

41) ski liftova;

42) složenih industrijskih objekata;

43) hangara i industrijskih hala;

44) objekata za hemijsku i tešku industriju;

45) deponija, postrojenja za dobijanje energije iz otpada, postrojenja za anaerobnu digestiju otpada;

46) objekata za zdravstvo, obrazovanje, nauku, socijalnu zaštitu, kulturu, sport, za potrebe državnih organa i organa lokalne samouprave, javnih službi, grobalja, javnih garaža, pijaca i drugo;

47) objekata nepokretne kulturne baštine;

48) objekata za proizvodnju i/ili preradu koji zapošljavaju 50 zaposlenih i više;

49) objekata za proizvodnju, odnosno preradu koji imaju najmanje 20 zaposlenih;

50) objekata za proizvodnju naoružanja i vojne opreme;

51) objekata ruralnog razvoja (poljoprivrednog, seoskog stanovanja i turizma, stočarstva, vinogradarstva, voćarstva i drugo);

52) porodičnih stambenih zgrada;

53) postrojenja;

54) stambenih zgrada;

55) poslovnih zgrada.

Detaljna geološka istraživanja tla i stijena obavezno se vrše za potrebe projekata:

1) sanacije oštećenja u terenu izazvanih klizištima i odronima, slijeganjima terena, zemljotresima, bujicama i poplavama;

2) izrade planskih dokumenata;

3) izrade elaborata o procjeni uticaja na životnu sredinu.

Detaljna geološka istraživanja tla i stijena iz st. 1 i 2 ovog člana vrše se na osnovu odobrenja Ministarstva za detaljna geološka istraživanja.

Privredno društvo iz člana 22 ovog zakona koje vrši detaljna geološka istraživanja tla i stijena iz st. 1 i 2 ovog člana dužno je da u roku od sedam dana prije otpočinjanja izvođenja obaveznih detaljnih geoloških istraživanja tla i stijena obavijesti geološku inspekciju.

Geološki materijal dobijen obaveznim detaljnim geološkim istraživanjima tla i stijena iz st. 1 i 2 ovog člana ispituje se u laboratoriji iz člana 24 ovog zakona, a rezultati laboratorijskih ispitivanja su sastavni dio elaborata o izvršenim detaljnim geološkim istraživanjima.

Vrstu i obim obaveznih detaljnih geoloških istraživanja tla i stijena iz st. 1 i 2 ovog člana propisuje Ministarstvo.

Detaljna hidrogeološka istraživanja podzemnih voda obavezno se vrše radi:

1) utvrđivanja, korišćenja i zaštite resursa i rezervi podzemnih voda;

2) projektovanja hidroenergetskih objekata;

3) izrade istražno-eksploatacionih bunara;

4) izrade glavnih projekata zona sanitarne zaštite;

5) snižavanja nivoa podzemnih voda;

6) potrebe sanacije i rekultivacije terena;

7) zaštite životne sredine i prirodnih dobara i objekata geonasljeđa, potrebe izrade studije zaštite životne sredine i elaborata o procjeni uticaja na životnu sredinu;

8) potrebe korišćenja hidrogeotermalnih i petrogeotermalnih resursa, odnosno korišćenja toplotne energije stijena;

9) utvrđivanja režima i bilansa podzemnih voda;

10) projektovanja navodnjavanja površina i melioracije terena;

11) odvodnjavanja rudnika, temeljnih jama i drugih prostora;

12) potrebe zaštite od podzemnih i površinskih voda;

13) projektovanja podzemnih etaža ispod nivoa podzemnih voda;

14) remedijacije geosredine i podzemnih voda;

15) izrade elaborata o rezervama podzemnih voda, obezbjeđenje i prekategorizacije u viši stepen istraženosti rezervi svih vrsta podzemnih voda;

16) istraživanja mogućnosti zagađenja izdanskih voda.

Detaljna hidrogeološka istraživanja podzemnih voda iz stava 1 ovog člana vrše se na osnovu odobrenja Ministarstva za detaljna geološka istraživanja.

Privredno društvo iz člana 22 ovog zakona koje vrši detaljna hidrogeološka istraživanja podzemnih voda iz stava 1 ovog člana je dužno da u roku od sedam dana prije otpočinjanja izvođenja obaveznih detaljnih hidrogeoloških istraživanja podzemnih voda obavijesti geološku inspekciju.

Geološki materijal dobijen obaveznim detaljnim hidrogeološkim istraživanjima podzemnih voda iz stava 1 ovog člana ispituje se u laboratoriji iz člana 24 ovog zakona, a rezultati laboratorijskih ispitivanja su sastavni dio elaborata o izvršenim detaljnim geološkim istraživanjima.

Vrstu i obim detaljnih hidrogeoloških istraživanja podzemnih voda propisuje Ministarstvo.

Detaljna geološka istraživanja vrše se na osnovu odobrenja Ministarstva.

Uz zahtjev investitora za dobijanje odobrenja za detaljna geološka istraživanja prilažu se:

1) projekat detaljnih geoloških istraživanja sa izvještajem o izvršenoj reviziji i revizionom klauzulom;

2) ugovor sa privrednim društvom iz člana 22 ovog zakona koje vrši detaljna geološka istraživanja;

3) ugovor sa privrednim društvom iz člana 22 ovog zakona ili sa licem koje vrši stručni nadzor;

4) ugovor sa privrednim društvom iz člana 24 ovog zakona koje vrši laboratorijska ispitivanja.