Zakon o građevinskim proizvodima

Ovim zakonom uređuju se uslovi za stavljanje, odnosno isporuku građevinskog proizvoda na tržište i druga pitanja od značaja za stavljanje, odnosno isporuku tog proizvoda na tržište.

Građevinski proizvod, u smislu ovog zakona, je proizvod ili skup proizvoda od najmanje dva zasebna dijela, koje treba spojiti radi ugrađivanja u objekat, a koji su proizvedeni i stavljeni na tržište radi trajne ugradnje u objekte ili njihove djelove i utiču na svojstva objekta u odnosu na osnovne zahtjeve za objekat.

Na pitanja stavljanja na tržište građevinskog proizvoda koja nijesu uređena ovim zakonom primjenjuju se odredbe zakona kojim se uređuje opšta bezbjednost proizvoda i tehnički zahtjevi za proizvod.

Izrazi koji se u ovom zakonu koriste za fizička lica u muškom rodu obuhvataju iste izraze u ženskom rodu.

Građevinski proizvod mora imati svojstva kojima se, uz propisanu ugradnju i održavanje u skladu sa namjenom objekta, u ekonomski prihvatljivom roku upotrebe, obezbjeđuju osnovni zahtjevi za objekat, i to: mehanička otpornost i stabilnost, zaštita od požara, higijenska i zdravstvena zaštita, zaštita životne sredine, zaštita od buke, energetska efikasnost, bezbjednost tokom upotrebe i održivo korišćenje prirodnih resursa.

Svojstva građevinskog proizvoda su svojstva koja se odnose na odgovarajuće bitne karakteristike građevinskog proizvoda, izražene nivoom, graničnim nivoom, klasom ili opisno.

Bitne karakteristike građevinskog proizvoda koje se odnose na osnovne zahtjeve za objekat utvrđuju se usaglašenom tehničkom specifikacijom.

Izuzetno od stava 3 ovog člana, pozivanje na usaglašenu tehničku specifikaciju se ne zahtijeva u slučajevima sljedećih bitnih karakteristika:

1) reakcija na vatru;

2) otpornost na vatru;

3) svojstva u odnosu na spoljašnju vatru;

4) akustična svojstva;

5) emisije opasnih materija;

6) ekološka održivost.

Nivo je rezultat ocjene svojstava građevinskog proizvoda koja se odnose na njegove bitne karakteristike, izražene numeričkom vrijednošću.

Granični nivo je minimalni, odnosno maksimalni nivo svojstva bitne karakteristike građevinskog proizvoda.

Klasa je raspon nivoa svojstava građevinskog proizvoda, ograničenih minimalnom i maksimalnom vrijednošću.

Svojstva građevinskog proizvoda utvrđuju se tehničkim propisom.

Tehničkim propisom iz stava 1 ovog člana svojstva građevinskog proizvoda utvrđuju se u okviru klasa svojstava građevinskog proizvoda utvrđenih crnogorskim standardom.

Tehničke propise iz stava 1 ovog člana donosi organ državne uprave nadležan za poslove izgradnje objekata (u daljem tekstu: Ministarstvo).

U tehničkom propisu iz člana 6 ovog zakona navodi se oznaka i naziv crnogorskog standarda kojim:

1) je preuzet usaglašeni standard (u daljem tekstu: usaglašeni crnogorski standard); ili

2) nije preuzet usaglašeni standard.

Usaglašenim crnogorskim standardom ne može se mijenjati ili dopunjavati preuzeti usaglašeni standard.

Listu usaglašenih crnogorskih standarda Ministarstvo objavljuje u „Službenom listu Crne Gore“.

Na tržište može da se stavi građevinski proizvod:

1) za koji je sačinjena izjava o svojstvima, osim za građevinski proizvod koji:

- je proizvođač pojedinačno proizveo ili izradio po mjeri u proizvodnji koja nije serijska prema posebnoj narudžbi i ugradio u određeni objekat, i za čiju bezbjednu ugradnju je odgovoran u toku građenja objekta, u skladu sa zakonom kojim se uređuje izgradnja objekata;

- se proizvodi na gradilištu radi ugradnje tog proizvoda tokom građenja objekta, u skladu sa zakonom kojim se uređuje izgradnja objekata; ili

- je proizveden na tradicionalan način ili na način primjeren očuvanju graditeljskog nasljeđa ili neindustrijskim procesom zbog obnove objekata zaštićenih u skladu sa zakonom kao dio ambijentalne cjeline, posebne arhitektonske ili kulturno-istorijske vrijednosti, a u skladu sa revidovanim glavnim projektom objekta ili tehničkim propisom i zakonom;

2) koji je označen znakom usaglašenosti;

3) kojeg prati tehničko uputstvo.

Zabranjeno je izdavanje dokumenta koji nazivom, izgledom, sadržajem ili na drugi način može dovesti u zabludu da se radi o dokumentu kojim se utvrđuju svojstva građevinskog proizvoda ili potvrđuje njegova usaglašenost.

Proizvođač, uvoznik, ovlašćeni zastupnik i distributer građevinskog proizvoda dužni su da preduzmu mjere kojima se obezbjeđuje da svojstva građevinskog proizvoda tokom isporuke na tržište ostanu nepromijenjena.

Izvođač radova i drugo lice koje je preuzelo građevinski proizvod radi ugradnje u objekat dužno je da preduzme mjere kojima se obezbjeđuje da svojstva građevinskog proizvoda od njegovog preuzimanja do ugradnje ostanu nepromijenjena.

Pojedini izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeća značenja:

1) bitne karakteristike su karakteristike koje treba da ispunjava građevinski proizvod u odnosu na osnovne zahtjeve za objekat;

2) tip proizvoda je skup nivoa ili klasa svojstava građevinskog proizvoda, u odnosu na njegove bitne karakteristike, koji se proizvodi primjenom određene kombinacije sirovina, odnosno drugih elemenata, kroz specifičan proces proizvodnje;

2a) objekat je zgrada i inženjerski objekat;

3) tehnička specifikacija je crnogorski standard na koji upućuje tehnički propis ili dokument o ocjeni svojstava građevinskog proizvoda;

4) usaglašena tehnička specifikacija je crnogorski standard kojim je preuzet usaglašeni evropski standard na koji upućuje tehnički propis ili dokument o ocjeni kojim je preuzet evropski dokument o ocjeni;

5) usaglašeni standard je evropski standard koji je donijela nadležna evropska organizacija za standardizaciju, na osnovu zahtjeva Evropske komisije;

6) dokument o ocjeni je dokument koji je izdalo imenovano tijelo za potrebe izdavanja tehničkih ocjena;

6a) neusaglašena tehnička specifikacija je crnogorski standard koji nije usaglašeni crnogorski standard, odnosno dokument o ocjeni kojim nije preuzet evropski dokument o ocjeni;

7) imenovano tijelo je pravno lice imenovano za izdavanje dokumenta o ocjeni i tehničke ocjene;

8) imenovano tijelo za ocjenu i provjeru je pravno lice imenovano za ocjenu i provjeru postojanosti svojstava građevinskog proizvoda;

9) evropski dokument o ocjeni je dokument koji je usvojila evropska organizacija tijela za tehničku ocjenu za potrebe izdavanja evropskih tehničkih ocjena;

10) tehnička ocjena je dokumentovana ocjena svojstava građevinskog proizvoda, u odnosu na njegove bitne karakteristike, u skladu sa odgovarajućim dokumentom o ocjeni;

11) Evropska tehnička ocjena je dokumentovana ocjena svojstava građevinskog proizvoda, u odnosu na njegove bitne karakteristike, u skladu sa odgovarajućim evropskim dokumentom o ocjeni;

12) tehnička dokumentacija je dokument koji sadrži detaljni opis svih postupaka koji su bili sprovedeni za ocjenu i provjeru postojanosti svojstava građevinskog proizvoda na osnovu kojeg se daje izjava o svojstvima građevinskog proizvoda;

13) posebna tehnička dokumentacija je dokumentacija kojom se dokazuje da su metodi u okviru primjenjivog sistema za ocjenu i provjeru postojanosti svojstava zamijenjeni drugim metodama, pod uslovom da su rezultati dobijeni tim drugim metodama jednaki rezultatima dobijenim metodama ispitivanja prema odgovarajućem crnogorskom standardu;

14) predviđena namjena je namjena građevinskog proizvoda određena primijenjenom tehničkom specifikacijom;

15) stavljanje na tržište je prvo stavljanje građevinskog proizvoda na tržište;

16) isporuka na tržište je isporuka građevinskog proizvoda za potrebe distribucije ili upotrebe na tržištu u okviru obavljanja privredne djelatnosti, sa ili bez naknade;

17) distribucija građevinskog proizvoda je kretanje građevinskog proizvoda na tržištu od trenutka stavljanja na tržište do njegove upotrebe;

18) upotreba građevinskog proizvoda je ugradnja i eksploatacija građevinskog proizvoda nakon ugradnje u objekat, kao i držanje građevinskog proizvoda na gradilištu;

19) privredni subjekt je proizvođač, uvoznik, distributer ili ovlašćeni zastupnik;

20) proizvođač je privredno društvo, pravno lice, preduzetnik, odnosno fizičko lice koji proizvodi građevinski proizvod ili koji je naručio da se proizvod projektuje ili proizvode, odnosno proizvod stavlja na tržište pod njegovim imenom ili robnom markom;

21) distributer je privredno društvo, pravno lice, odnosno preduzetnik koji ima sjedište u Crnoj Gori, odnosno fizičko lice koje ima prebivalište u Crnoj Gori, koje nije proizvođač ili uvoznik, koji je uključen u lanac snabdijevanja odnosno koji građevinski proizvod isporučuje na tržište;

22) uvoznik je privredno društvo, pravno lice ili preduzetnik koji ima sjedište u Crnoj Gori, odnosno fizičko lice koje ima prebivalište u Crnoj Gori i koje stavlja građevinski proizvod iz druge države na tržište;

23) ovlašćeni zastupnik je privredno društvo, pravno lice, odnosno preduzetnik koji ima sjedište u Crnoj Gori, odnosno fizičko lice koje ima prebivalište u Crnoj Gori, koga je proizvođač pisano ovlastio da u njegovo ime obavlja određene poslove;

24) mikro privredno društvo je privredno društvo koje ima manje od deset zaposlenih i godišnji promet, odnosno ukupan godišnji bilans stanja koji ne prelazi dva miliona eura;

25) povlačenje je radnja kojom se sprječava dostupnost građevinskog proizvoda iz lanca snabdijevanja na tržište;

26) opoziv je mjera koja se preduzima radi povraćaja građevinskog proizvoda koji je već bio isporučen krajnjem korisniku;

26a) period upotrebe građevinskog proizvoda su međusobno u kontinuitetu povezane faze trajanja građevinskog proizvoda od nabavke sirovog materijala ili prerade iz prirodnih resursa do konačnog odstranjivanja tog proizvoda;

27) fabrička kontrola proizvodnje je dokumentovana, stalna unutrašnja kontrola proizvodnje u fabrici, u skladu sa odgovarajućim tehničkim specifikacijama.

Izjavom o svojstvima navode se svojstva građevinskog proizvoda u odnosu na njihove bitne karakteristike u skladu sa odgovarajućom tehničkom specifikacijom.

Izjava o svojstvima iz stava 1 ovog člana obavezno sadrži:

1) upućivanje na vrstu građevinskog proizvoda za koji je izjava o svojstvima sačinjena;

2) sistem ili sisteme za ocjenu i provjeru postojanosti svojstava građevinskog proizvoda iz člana 30 ovog zakona;

3) broj i datum izdavanja tehničke specifikacije koja je primijenjena za ocjenu svake bitne karakteristike građevinskog proizvoda;

4) predviđenu namjenu ili namjene građevinskog proizvoda, u skladu sa odgovarajućom tehničkom specifikacijom;

5) listu bitnih karakteristika koje su utvrđene u tehničkoj specifikaciji za izjavom predviđenu namjenu ili namjene;

6) svojstva najmanje jedne od bitnih karakteristika građevinskog proizvoda koja je odgovarajuća za izjavom predviđenu namjenu ili namjene;

7) svojstva građevinskog proizvoda po nivoima ili klasama ili opisno, koja se po potrebi zasnivaju na proračunu u vezi sa njegovim bitnim karakteristikama, ako je primjenjivo;

8) svojstva onih bitnih karakteristika građevinskog proizvoda koja se odnose na predviđenu namjenu ili namjene, imajući u vidu tehničke propise;

9) oznaku „neispitano” („NPD“) za propisane bitne karakteristike građevinskog proizvoda sa liste iz tačke 5 ovog stava;

10) svojstva građevinskog proizvoda po nivoima, klasama ili opisno, u vezi sa bitnim karakteristikama koje su sadržane u toj tehničkoj ocjeni, ako je za građevinski proizvod izdata tehnička ocjena kojom je preuzeta evropska tehnička ocjena;

11) referentni broj posebne tehničke dokumentacije koja je korišćena i zahtjeve sa kojima je građevinski proizvod usaglašen prema izjavi proizvođača, ako je primjenjivo.

Građevinski proizvod koji se isporučuje na tržište mora da prati i kopija izjave o svojstvima u pisanoj ili elektronskoj formi, a građevinski proizvod iz grupe hemikalija mora da prati i bezbjednosni list za hemikalije u skladu sa zakonom kojim se uređuju hemikalije.

Građevinski proizvod iz iste serije koji se dostavlja istom korisniku može da prati samo jedna kopija izjave o svojstvima.

Primjerak izjave o svojstvima u papirnoj formi mora se dostaviti na zahtjev korisniku.

Bliži oblik i sadržaj izjave o svojstvima propisuje Ministarstvo.

Građevinski proizvod za koji se izjavom o svojstvima potvrđuje usaglašenost sa usaglašenim crnogorskim standardom ili tehničkom ocjenom kojom je preuzeta evropska tehnička ocjena označava se latiničnim slovom: „CE“ - znak usaglašenosti.

Usaglašenost građevinskog proizvoda sa izjavom o svojstvima može se potvrditi samo znakom „CE“.

Sačinjavanjem izjave o svojstvima iz člana 12 ovog zakona i stavljanjem znaka usaglašenosti proizvođač preuzima odgovornost za usaglašenost građevinskog proizvoda sa svojstvima navedenim u izjavi o svojstvima i sa ovim zakonom.

Zabranjeno je označavati građevinski proizvod na način koji može dovesti u zabludu u pogledu svojstava vezanih za znak usaglašenosti.

Stavljanjem drugih oznaka na građevinski proizvod ne smije se narušavati vidljivost i čitljivost znaka usaglašenosti.

Bliži način označavanja građevinskog proizvoda propisuje Ministarstvo.