Zakon o izvršenju kazni zatvora, novčane kazne i mjera bezbjednosti

Ovim zakonom uređuju se izvršenje kazne zatvora, kazne dugotrajnog zatvora, novčane kazne i mjera bezbjednosti, prava i obaveze osuđenih, kao i druga pitanja od značaja za izvršenje krivičnih sankcija.

Odredbe ovog zakona primjenjuju se i na izvršenje kazne zatvora i novčane kazne izrečenih u prekršajnom postupku, ako posebnim zakonom nije drukčije propisano.

Odredbe ovog zakona primjenjuju se i na izvršenje stranih sudskih odluka u skladu sa zakonom kojim se uređuje međunarodna pravna pomoć u krivičnim stvarima i potvrđenim međunarodnim ugovorima.

Izvršenje sankcija iz člana 1 ovog zakona ima za cilj da osuđeni tokom izvršenja sankcije kroz sistem programa tretmana usvoji društveno prihvatljive vrijednosti radi ponovnog uključivanja u društvo.

Sankcije iz člana 1 ovog zakona izvršavaju se na način kojim se jemči humano postupanje i poštovanje ljudskog dostojanstva svakog pojedinca.

Osuđeni se ne smije podvrgavati bilo kakvom obliku mučenja, neljudskom ili ponižavajućem postupanju ili kažnjavanju.

Zabranjena je diskriminacija osuđenog kome je izrečena sankcija iz člana 1 ovog zakona, po osnovu rase, boje kože, nacionalne pripadnosti, društvenog ili etničkog porijekla, veze sa nekim manjinskim narodom ili manjinskom nacionalnom zajednicom, jezika, vjere ili uvjerenja, političkog ili drugog mišljenja, pola, rodnog identiteta, seksualne orijentacije, zdravstvenog stanja, invaliditeta, starosne dobi, imovnog stanja, bračnog ili porodičnog stanja, pripadnosti grupi ili pretpostavci o pripadnosti grupi, političkoj partiji ili drugoj organizaciji, kao i po osnovu drugih ličnih svojstava.

Izrazi koji se u ovom zakonu koriste za fizička lica u muškom rodu podrazumijevaju iste izraze u ženskom rodu.

Kazna zatvora i kazna dugotrajnog zatvora izvršavaju se u organu uprave nadležnom za izvršenje krivičnih sankcija (u daljem tekstu: Uprava), osim ako je pravosnažnom odlukom suda određeno da se kazna zatvora izvršava u prostorijama u kojima osuđeni stanuje.

U Upravi se obavljaju poslovi obezbjeđenja pritvorenih lica i zatvorenika, zdravstvene zaštite, tretmana i reintegracije zatvorenika, stručnih obuka i rada zatvorenika, stručnog osposobljavanja i usavršavanja službenika Uprave i drugi poslovi od značaja za izvršenje krivičnih sankcija.

Poslove iz stava 1 ovog člana obavljaju službenici za poslove obezbjeđenja pritvorenih lica i zatvorenika (u daljem tekstu: službenici obezbjeđenja), zdravstveni radnici, službenici tretmana, instruktori za rad i stručno osposobljavanje zatvorenika i drugi zaposleni (u daljem tekstu: zaposleni u Upravi).

Kazna zatvora i kazna dugotrajnog zatvora izvršavaju se u organizacionim jedinicama Uprave (u daljem tekstu: zatvor).

Osuđeni izdržava kaznu iz stava 1 ovog člana u zatvoru organizovanom prema mjesnoj nadležnosti suda i dužini trajanja kazne.

U zavisnosti od nivoa bezbjednosti, vrste programa tretmana i reintegracije, kao i obima ograničenja sloboda i prava osuđenog, kazna iz stava 1 ovog člana izvršava se u prostorijama zatvorenog, poluotvorenog i otvorenog tipa.

Upućivanje na izvršenje kazne iz stava 1 ovog člana u odgovarajući zatvor, u smislu stava 2 ovog člana, vrši se u skladu sa propisom organa državne uprave nadležnog za poslove pravosuđa (u daljem tekstu: Ministarstvo).

Zatvorenik ima pravo na zaštitu prava utvrđenih Ustavom Crne Gore, potvrđenim međunarodnim ugovorima, opšteprihvaćenim pravilima međunarodnog prava i ovim zakonom.

Zatvorenik je osuđeni koji je započeo izdržavanje kazne zatvora ili kazne dugotrajnog zatvora.

Zatvorenik ima pravo na sudsku kontrolu akata koji se odnose na njegova prava i obaveze, u skladu sa ovim zakonom.

Uslovi života u zatvoru treba da budu što je moguće približniji pozitivnim aspektima života u zajednici.

Zatvoreniku mogu biti ograničena određena prava u skladu sa potvrđenim međunarodnim ugovorima, u mjeri koja odgovara prirodi i sadržini izrečene sankcije i na način kojim se obezbjeđuje poštovanje njegove ličnosti i dostojanstva.

U toku izvršenja kazne zatvora ili kazne dugotrajnog zatvora, prava zatvorenika na fizički integritet, slobodu, tajnost pošte i telekomunikacija, mogu biti ograničena u skladu sa ovim zakonom.

Ograničenja iz stava 2 ovog člana treba da budu minimalna, neophodna i srazmjerna cilju zbog kojeg su nametnuta.

Zatvorenik ima pravo da podnese pritužbu starješini Uprave, radi zaštite prava i interesa tokom izdržavanja kazne zatvora ili kazne dugotrajnog zatvora.

Starješina Uprave dužan je da ispita navode iz pritužbe i donese rješenje, u roku od 15 dana od dana prijema pritužbe.

Rješenje iz stava 2 ovog člana dostavlja se zatvoreniku, bez odlaganja.

Nepismenom zatvoreniku Uprava će omogućiti podnošenje pritužbe, u skladu sa zakonom kojim se uređuje upravni postupak.

Protiv rješenja iz stava 2 ovog člana zatvorenik ima pravo žalbe Ministarstvu, u roku od osam dana od dana prijema rješenja.

O žalbi iz stava 5 ovog člana Ministarstvo odlučuje u roku od 15 dana od dana prijema žalbe.

Protiv odluke iz stava 6 ovog člana, kao i u slučaju da odluka nije donijeta u roku iz stava 6 ovog člana, može se pokrenuti upravni spor.

Kazna zatvora i kazna dugotrajnog zatvora izvršavaju se nakon što su odluke suda kojima su te kazne izrečene postale pravosnažne i izvršne i po redosljedu njihovog prijema.

Izuzetno, izvršenje kazne zatvora ili kazne dugotrajnog zatvora može započeti i prije pravosnažnosti odluke suda, u slučajevima propisanim zakonom kojim se uređuje krivični postupak.

Izvršenje kazne zatvora ili kazne dugotrajnog zatvora može se odložiti u slučajevima propisanim ovim zakonom.

Na izvršenje kazne zatvora ili kazne dugotrajnog zatvora osuđenog upućuje osnovni sud na čijem području osuđeni ima prebivalište ili boravište.

Sud iz stava 1 ovog člana dužan je da, radi izvršenja kazne iz stava 1 ovog člana, preduzme potrebne radnje odmah, a najkasnije u roku od tri dana od dana prijema pravosnažne odluke suda.

Ako je prebivalište ili boravište osuđenog nepoznato, za upućivanje na izvršenje kazne zatvora ili kazne dugotrajnog zatvora nadležan je sud koji je donio odluku u prvom stepenu.

Ako je odluku u prvom stepenu donio viši sud, za upućivanje na izvršenje kazne iz stava 1 ovog člana nadležan je osnovni sud u sjedištu višeg suda.