Zakon o nedozvoljenom oglašavanju

Ovim zakonom uređuje se zaštita trgovaca i potrošača od nedozvoljenog oglašavanja, kao i druga pitanja od značaja za nedozvoljeno oglašavanje.

(1) Oglašavanje je obavještavanje kojim se preporučuje oglašivač, njegova profesionalna ili poslovna djelatnost, radi podsticanja prodaje roba, usluga i nepokretnosti.

(2) Nedozvoljeno oglašavanje je obmanjujuće i nedozvoljeno upoređujuće oglašavanje.

(3) Obmanjujućim oglašavanjem smatra se svako oglašavanje uključujući način predstavljanja oglašivača, čime se primalac oglasne poruke dovodi u zabludu i koje, zbog takve obmanjujuće prirode, može uticati na njegovo ekonomsko ponašanje, odnosno povrijediti ili mogu povrijediti interesi konkurenata.

(4) Upoređujuće oglašavanje je oglašavanje koje direktno ili indirektno upućuje na konkurenta, odnosno na robu ili usluge koje nudi konkurent.

Na oglašavanje pojedinih roba ili usluga primjenjuju se i posebni propisi kojima se zabranjuje ili ograničava oglašavanje pojedinih roba i/ili usluga u određenim medijima, ako ovim zakonom nije drukčije uređeno.

Izrazi koji se u ovom zakonu koriste za fizička lica u muškom rodu podrazumijevaju iste izraze u ženskom rodu.

(1) Obmanjujuće oglašavanje je zabranjeno.

(2) Upoređujuće oglašavanje je dozvoljeno samo ako ispunjava uslove iz člana 7 ovog zakona.

(3) Za obmanjujuće i nedozvoljeno upoređujuće oglašavanje, odgovoran je trgovac koji vrši oglašavanje.

(4) U slučajevima iz člana 6 stav 1 ovog zakona, teret dokazivanja da oglašavanje nije zabranjeno je na trgovcu koji vrši oglašavanje.

(5) Trgovac iz stava 3 ovog člana je svako fizičko lice, odnosno pravno lice u privatnoj ili državnoj svojini koje, samostalno ili preko drugog lica koje nastupa u njegovo ime ili za njegov račun, zaključuje pravni posao ili djeluje na tržištu u okviru svoje trgovinske, poslovne, zanatske ili profesionalne djelatnosti.

U postupku utvrđivanja obmanjujućeg oglašavanja cijene se sve karakteristike tog oglašavanja, a naročito informacije, koje se odnose na:

- svojstva roba ili usluga, kao što su njihova dostupnost, priroda, način izvršenja, sastav, način i datum izrade robe, način i vrijeme pružanja usluge, prikladnost za korišćenje u određene svrhe, upotreba, količina, specifikacija, geografsko ili tržišno porijeklo ili rezultati koji se očekuju od njihove upotrebe, rezultati i bitni pokazatelji ispitivanja ili provjera sprovedenih na toj robi ili u vezi sa uslugama;

- cijenu ili način na koji je cijena obračunata i uslove pod kojima se roba isporučuje, odnosno pružaju usluge; i

- prirodu, svojstva i prava trgovca koji se oglašava, kao što su identitet, imovina, kvalifikacije, industrijska, komercijalna ili intelektualna svojina, nagrade i priznanja.

Upoređujuće oglašavanje dozvoljeno je ako:

- nije obmanjujuće u smislu člana 2 stav 3 ovog zakona i zakona kojim se uređuje zaštita potrošača;

- se upoređuje roba ili usluga kojom se zadovoljava ista potreba ili koja služi istoj namjeni;

- je roba ili usluga objektivno upoređena u pogledu jedne ili više materijalnih, bitnih, reprezentativnih i provjerljivih karakteristika, uključujući i cijenu;

- ne obezvrjeđuje ili omalovažava žig, trgovački naziv ili drugi znak raspoznavanja, robe, usluge, aktivnosti ili odnose konkurenata na tržištu;

- se kod proizvoda sa geografskom oznakom porijekla upoređuju proizvodi sa istom oznakom;

- ne vrši nepošteno iskorišćavanje ugleda žiga, trgovačkog naziva ili drugog znaka raspoznavanja konkurenta, ili oznake geografskog porijekla proizvoda konkurenta;

- roba ili usluga koja se oglašava ne predstavlja kao imitacija robe ili usluge koje su zaštićene žigom ili trgovačkim nazivom; i

- oglašavanje ne stvara zabunu u pogledu trgovaca, trgovca koji se oglašava i konkurenta ili između žiga, trgovačkog naziva ili drugog znaka raspoznavanja, robe ili usluge trgovca koji se oglašava i konkurenta.

(1) Lica iz člana 9 st. 1 i 2 ovog zakona, koja imaju pravni interes za kolektivnu zaštitu trgovaca (u daljem tekstu: ovlašćena lica) mogu sudu podnijeti tužbu za prestanak obmanjujućeg, odnosno nedozvoljenog upoređujućeg oglašavanja.

(2) Tužba iz stava 1 ovog člana može se podnijeti protiv određenog trgovca ili grupe trgovaca iz istog privrednog sektora koji koriste ili podstiču isto ili slično obmanjujuće, odnosno nedozvoljeno upoređujuće oglašavanje, ili nosioca kodeksa čija pravila podstiču takvo oglašavanje.

(1) Tužbu iz člana 8 stav 1 ovog zakona mogu da podnesu komorska i interesna udruženja trgovaca po sopstvenoj inicijativi ili na osnovu prijave pojedinog trgovca ili grupe trgovaca.

(2) Tužbu iz člana 8 stav 1 ovog zakona mogu da podnesu i organizacije za zaštitu potrošača koje su, zakonom kojim se uređuje zaštita potrošača, ovlašćene za podnošenje tužbe za zaštitu kolektivnih interesa potrošača.

(3) Ako obmanjujuće, odnosno nedozvoljeno upoređujuće oglašavanje trgovca, grupe trgovaca ili nosioca kodeksa ponašanja sa sjedištem u Crnoj Gori utiče ili može uticati na trgovce u drugoj državi članici Evropske unije, postupak iz člana 8 ovog zakona može pokrenuti i ovlašćeno lice te države.

(4) Lica iz stava 3 ovog člana ovlašćena su da pokrenu postupak iz člana 8 ovog zakona, ako su uvrštena na listu lica ovlašćenih za pokretanje postupka kolektivne zaštite trgovaca od obmanjujućeg, odnosno nedozvoljenog upoređujućeg oglašavanja.

(5) U slučaju iz stava 3 ovog člana ovlašćeno lice će uz tužbu ili najkasnije na prvom ročištu za glavnu raspravu dostaviti sudu dokaz da je u državi članici Evropske unije u kojoj ima sjedište ovlašćen za pokretanje postupka kolektivne zaštite trgovaca od obmanjujućeg, odnosno nedozvoljenog upoređujućeg oglašavanja.

(1) Prilikom odlučivanja o tužbi iz člana 8 ovog zakona, sud će voditi računa o opravdanim interesima svih strana u postupku a naročito o javnom interesu.

(2) Prilikom odlučivanja o tužbi iz člana 8 ovog zakona, sud neće uzimati u obzir da li je spornim oglašavanjem nekome prouzrokovana šteta, odnosno da li je vjerovatno da će nekome biti prouzrokovana šteta, kao ni da li je lice protiv kojeg se vodi postupak krivo za to što je oglašavanje obmanjujuće, odnosno što je upoređujuće oglašavanje nedozvoljeno.

(3) Sud će zahtijevati od tuženog, ako je to primjereno s obzirom na okolnosti slučaja i uzimajući u obzir opravdane interese tuženog i druge strane u postupku, da u roku od sedam dana dostavi dokaze koji potvrđuju istinitost činjeničnih navoda u oglašavanju.

(4) Ako tuženi ne dostavi tražene dokaze u roku iz stava 3 ovog člana ili ako sud utvrdi da su dostavljeni dokazi nepotpuni ili nedovoljni, smatra se da su činjenični navodi izneseni u oglašavanju neistiniti.

(1) Ako je tužba osnovana, sud će odlukom kojom usvaja tužbeni zahtjev narediti tuženom prekid obmanjujućeg, odnosno nedozvoljenog upoređujućeg oglašavanja, odnosno zabraniti objavljivanje još uvijek neobjavljenog obmanjujućeg, odnosno nedozvoljenog upoređujućeg oglašavanja, kao i za ubuduće zabraniti korišćenje takvog ili sličnog obmanjujućeg, odnosno nedozvoljenog upoređujućeg oglašavanja.

(2) Ako usvoji tužbeni zahtjev tužioca, sud će dodatno tuženom naložiti da o svom trošku objavi cijelu ili dio odluke, ako njeno objavljivanje može doprinijeti da se ublaže ili u potpunosti otklone štetne posljedice postupanja, kao i ispravku oglašavanja kada je to primjenljivo.

(1) Odluka kojom sud usvaja tužbeni zahtjev obavezuje tuženog da se i u odnosu na svakog trgovca koji nije bio stranka u postupku u budućnosti uzdrži od korišćenja istog ili sličnog obmanjujućeg, odnosno nedozvoljenog upoređujućeg oglašavanja za koje je tom odlukom utvrđeno da je nedozvoljeno.

(2) Izvršenje sudske odluke iz stava 1 ovog člana, osim tužioca i ovlašćenih lica iz člana 9 stav 1 ovog zakona, može tražiti i svaki trgovac koji ima pravni interes.

(1) Prije pokretanja, tokom i nakon okončanja postupka iz člana 8 stav 1 ovog zakona, sve dok odluka ne bude izvršena tužilac može sudu predložiti određivanje privremene mjere prekida ili zabrane objavljivanja obmanjujućeg ili nedozvoljenog upoređujućeg oglašavanja.

(2) Sud će odrediti privremenu mjeru ako tužilac učini vjerovatnim da je sporno oglašavanje obmanjujuće ili upoređujuće oglašavanje nedozvoljeno.

(3) Sud može utvrditi da je predlog iz stava 1 ovog člana osnovan i kad oglašavanje još nije učinjeno, ali je njegovo izvršenje izvjesno, odnosno tek predstoji.

Ako ovim zakonom nije drukčije određeno u postupku po tužbi iz člana 8 stav 1 ovog zakona nadležni sud će shodno primjenjivati odredbe zakona kojim se uređuje parnični postupak, zakona kojim se uređuje izvršenje i obezbjeđenje i zakona kojim se uređuje zaštita potrošača.