Zakon o nevladinim organizacijama

Ovim zakonom uređuje se način osnivanja, upisa i brisanja iz registra, status, organi, finansiranje i druga pitanja od značaja za rad i djelovanje nevladinih organizacija.

Nevladine organizacije, u smislu ovog zakona, su nevladina udruženja i nevladine fondacije.

Nevladino udruženje (u daljem tekstu: udruženje) je dobrovoljna neprofitna organizacija sa članstvom, koju osnivaju domaća i/ili strana fizička i/ili pravna lica, radi ostvarivanja određenih zajedničkih ili opštih ciljeva i interesa.

Nevladina fondacija (u daljem tekstu: fondacija) je dobrovoljna neprofitna organizacija bez članstva, koju osnivaju domaća i/ili strana fizička i/ili pravna lica sa ili bez početne imovine, radi ostvarivanja opštih ciljeva i interesa.

Strana nevladina organizacija (u daljem tekstu: strana organizacija) može djelovati na teritoriji Crne Gore radi ostvarivanja ciljeva i interesa koji nijesu zabranjeni Ustavom i zakonom.

Strana organizacija, u smislu ovog zakona, je nevladina organizacija sa svojstvom pravnog lica, čije je sjedište u drugoj državi, a koja je osnovana po propisima te države radi ostvarivanja zajedničkih ili opštih ciljeva i interesa.

Ovaj zakon ne primjenjuje se na političke partije, sindikalne organizacije, sportske organizacije, vjerske zajednice, poslovna udruženja, organizacije i fondacije čiji je osnivač država, kao i na druge oblike udruživanja, koji se osnivaju posebnim zakonom ili na osnovu posebnog zakona, osim na pitanja koja nijesu uređena tim posebnim zakonima.

Nevladina organizacija ima svojstvo pravnog lica koje stiče danom upisa u registar, u skladu sa ovim zakonom.

Rad nevladinih organizacija je javan.

Javnost rada ostvaruje se u skladu sa statutom nevladine organizacije.

Nevladina organizacija se osniva na neodređeno ili određeno vrijeme.

Ako statutom nije drukčije propisano, smatraće se da je nevladina organizacija osnovana na neodređeno vrijeme.

Nevladina organizacija se može učlanjivati u saveze ili druge oblike povezivanja nevladinih organizacija u Crnoj Gori i inostranstvu.

Na osnivanje saveza ili drugog oblika povezivanja nevladinih organizacija u Crnoj Gori primjenjuju se odredbe ovog zakona kojima je uređeno osnivanje udruženja.

Izrazi koji se u ovom zakonu koriste za fizička lica u muškom rodu podrazumijevaju iste izraze u ženskom rodu.

Udruženje mogu osnovati najmanje tri lica, od kojih jedno mora imati prebivalište, boravište ili sjedište u Crnoj Gori.

Osnivač udruženja može biti i maloljetno lice sa navršenih 14 godina života, uz saglasnost zakonskog zastupnika, u skladu sa zakonom.

Fondaciju može osnovati jedno ili više lica nezavisno od prebivališta, boravišta ili sjedišta u Crnoj Gori.

Ukoliko fondaciju osniva više lica, svoja prava ostvaruju zajednički, ako statutom nije drukčije utvrđeno.

Fondacija se može osnovati i testamentom.

Nevladina organizacija osniva se osnivačkim aktom koji sadrži:

1) podatke o osnivačima, i to:

- lično ime ili naziv osnivača;

- jedinstveni matični broj osnivača, a ukoliko je osnivač strani državljanin, broj putne isprave i naziv države koja je izdala putnu ispravu;

- poreski identifikacioni broj (PIB) i pečat pravnog lica ako je osnivač pravno lice;

- potpise osnivača, odnosno ovlašćenog lica u pravnom licu ako je osnivač pravno lice;

2) podatke o nevladinoj organizaciji, i to:

- naziv;

- adresu i sjedište;

- ciljeve i djelatnost;

- lično ime, jedinstveni matični broj, adresu i potpis lica ovlašćenog za zastupanje organizacije, a ukoliko je to lice strani državljanin, lično ime, broj putne isprave i naziv države koja je izdala putnu ispravu, kao i njegov potpis.

Pored podataka iz stava 1 ovog člana, osnivački akt fondacije sadrži i podatke o predsjedniku i članovima upravnog odbora, kao i podatke o početnoj imovini fondacije, ukoliko fondacija ima početnu imovinu.

Ako se fondacija osniva testamentom, testament mora da sadrži podatke o osnivačima, ciljevima i djelatnostima fondacije, kao i podatke o licu koje je ovlašćeno da preduzme sve radnje potrebne za osnivanje i upis fondacije u registar.

Nevladina organizacija ima statut.

Statutom nevladine organizacije uređuju se:

- naziv i sjedište organizacije, ciljevi i djelatnosti radi kojih se osniva, kao i organi nevladine organizacije;

- ovlašćenja organa upravljanja i njegov sastav, način izbora, opoziva, rada i sazivanja sjednica organa upravljanja, kvorum i način odlučivanja, kao i mandat organa upravljanja;

-način izbora i opoziva lica ovlašćenog za zastupanje i njegov mandat;

- postupak izmjena i dopuna statuta i način donošenja drugih opštih akata organizacije;

- način ostvarivanja javnosti rada;

- način finansiranja, kao i privredna djelatnost koju će nevladina organizacija obavljati, ako se za to opredijeli;

- raspolaganje imovinom, uključujući i raspolaganje u slučaju prestanka rada nevladine organizacije;

- oblik i sadržinu pečata;

- prestanak rada;

- druga pitanja od značaja za djelovanje i rad nevladine organizacije.

Statutom udruženja uređuju se i:

- uslovi za sticanje i gubitak članstva;

- prava i obaveze članova, uključujući i način ostvarivanja prava na sazivanje skupštine kad ona nije sazvana u roku utvrđenom statutom;

- način vođenja evidencije članova.

Statutom fondacije mogu se urediti i posebna prava osnivača prema fondaciji, kao i pitanja u vezi sa početnom imovinom fondacije, ako fondacija ima početnu imovinu.

Naziv nevladine organizacije upisuje se u odgovarajući registar u skladu sa ovim zakonom na crnogorskom jeziku i mora se razlikovati od naziva nevladinih organizacija upisanih u registre iz člana 14 ovog zakona.

Izuzetno od stava 1 ovog člana, naziv nevladine organizacije može da sadrži strane riječi ako te riječi čine ime strane ili međunarodne organizacije čija je organizacija članica, odnosno ako se te riječi uobičajeno koriste u crnogorskom jeziku ili za njih nema odgovarajućih riječi u crnogorskom jeziku ili ako se radi o latinskim izrazima.

Naziv nevladine organizacije može se upisati u registar i na jeziku koji je u službenoj upotrebi, odnosno na jednom ili više stranih jezika.

Naziv nevladine organizacije ne može da sadrži riječi koje su slične nazivu državnog organa, organa državne uprave, odnosno organa lokalne samouprave i organa lokalne uprave.

Naziv nevladine organizacije može da sadrži ime fizičkog lica ako je to lice dalo pristanak, odnosno ako su za umrlo lice pristanak dali njegovi nasljednici.

Nevladina organizacija može imati i skraćeni naziv koji se određuje statutom.