Zakon o opštoj bezbjednosti proizvoda

Ovim zakonom uređuju se bitna pravila o bezbjednosti proizvoda koji se stavljaju na tržište ili isporučuju na tržištu i druga pitanja od značaja za bezbjednost tih proizvoda u cilju poboljšanja funkcionisanja tržišta uz obezbjeđivanje visokog nivoa zaštite potrošača.

Ovaj zakon sadrži odredbe koje su u skladu sa:

- Regulativom (EU) 2023/988 Evropskog parlamenta i Savjeta od 10. maja 2023. godine o opštoj bezbjednosti proizvoda, o izmjenama i dopunama Regulative (EU) 1025/2012 i Direktive (EU) 2020/1828, kao i o prestanku važenja Direktive 2001/95/EZ i Direktive 87/357/EEZ (u daljem tekstu: Regulativa (EU) 2023/988), i

- Regulativom (EU) 2022/2065 o jedinstvenom tržištu digitalnih usluga i izmjeni Direktive 2000/31/EZ (u daljem tekstu: Regulativa (EU) 2022/2065).

(1) Ovaj zakon primjenjuje se na proizvode koji se stavljaju na tržište ili isporučuju na tržištu za koje zahtjevi bezbjednosti nijesu uređeni posebnim zakonima.

(2) Kad se na proizvode primjenjuju posebni zahtjevi bezbjednosti utvrđeni posebnim zakonom, ovaj zakon primjenjuje se samo na one aspekte i rizike ili kategorije rizika koji nijesu obuhvaćeni tim zahtjevima.

(3) Na proizvode na koje se primjenjuju posebni zahtjevi bezbjednosti utvrđeni posebnim zakonom ne primjenjuju se:

1) odredbe čl. 8 do 11 ovog zakona ako se radi o rizicima ili kategorijama rizika obuhvaćenim posebnim zakonom;

2) odredbe čl. 12 do 23 i čl. 41 i 43 ovog zakona.

(4) Ovaj zakon ne primjenjuje se na:

1) ljekove za humanu upotrebu ili upotrebu u veterinarstvu;

2) hranu;

3) hranu za životinje;

4) žive biljke i životinje, genetički modifikovane organizme i genetički modifikovane mikroorganizme u zatvorenom sistemu, kao i na proizvode od biljaka i životinja koji su neposredno povezani sa njihovom budućom reprodukcijom;

5) nusproizvode životinjskog porijekla i proizvode dobijene od njih;

6) sredstva za zaštitu bilja;

7) opremu kojom se potrošači voze ili putuju kad tom opremom neposredno upravlja pružalac usluga u kontekstu usluge prevoza pružene potrošačima, a kojom ne upravljaju sami potrošači;

8) vazduhoplove koji predstavljaju nizak rizik za bezbjednost vazdušnog saobraćaja u skladu sa propisima kojima se uređuje vazdušni saobraćaj;

9) antikvitete.

(5) Ovaj zakon primjenjuje se na proizvode koji se stavljaju na tržište ili isporučuju na tržištu, bez obzira na to da li su novi, korišćeni, popravljeni ili prepravljeni.

(6) Ovaj zakon ne primjenjuje se na proizvode koje prije upotrebe treba popraviti ili prepraviti kad se ti proizvodi stavljaju na tržište ili isporučuju na tržištu, a jasno su označeni kao takvi.

(7) Odredbe ovog zakona koje se odnose na pitanja zaštite potrošača ne isključuju primjenu drugih propisa kojima se uređuje zaštita potrošača.

Sprovođenje ovog zakona zasniva se na načelu predostrožnosti u smislu zakona kojim se uređuje nadzor proizvoda na tržištu.

(1) Proizvodi koji se nude na prodaju na internetu ili putem drugih sredstava prodaje na daljinu smatraju se isporučenim na tržištu ako je ponuda usmjerena na potrošače u Crnoj Gori.

(2) Ponuda za prodaju smatra se usmjerenom na potrošače u Crnoj Gori ako isporučilac koji nudi proizvod na bilo koji način usmjerava svoje aktivnosti na Crnu Goru.

Izrazi koji se u ovom zakonu koriste za fizička lica u muškom rodu podrazumijevaju iste izraze u ženskom rodu.

Izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeća značenja:

1) proizvod je svaki predmet, bez obzira na to da li je međusobno povezan sa drugim predmetima ili ne, isporučen ili stavljen na raspolaganje, uz naknadu ili bez nje, uključujući i u kontekstu pružanja usluge, koji je namijenjen potrošačima ili za koji je vjerovatno da će ga, u razumno predvidljivim uslovima, potrošači koristiti čak i ako im nije namijenjen;

2) bezbjedan proizvod je svaki proizvod koji u uobičajenim ili razumno predvidljivim uslovima upotrebe, uključujući stvarno trajanje upotrebe, ne predstavlja nikakav rizik ili samo minimalne rizike kompatibilne sa upotrebom proizvoda, koji se smatra prihvatljivim i usaglašenim sa visokim nivoom zaštite zdravlja i bezbjednosti potrošača;

3) opasan proizvod je svaki proizvod koji nije bezbjedan proizvod;

4) rizik je kombinacija vjerovatnoće pojave opasnosti koja izaziva štetu i stepena ozbiljnosti te štete;

5) ozbiljan rizik je rizik za koji se, na osnovu procjene rizika i uzimajući u obzir uobičajenu i predvidljivu upotrebu proizvoda, smatra da zahtijeva brzu intervenciju organa nadležnih za nadzor na tržištu, uključujući slučajeve u kojima dejstva rizika nijesu trenutna;

6) isporuka na tržištu je svako činjenje dostupnim proizvoda na tržištu Crne Gore radi distribucije, potrošnje ili upotrebe u okviru obavljanja privredne djelatnosti, sa ili bez naknade;

7) stavljanje na tržište je prva isporuka proizvoda na tržište Crne Gore;

8) proizvođač je svako pravno ili fizičko lice, odnosno preduzetnik koje izrađuje proizvod ili za koje se proizvod projektuje ili izrađuje i koje taj proizvod stavlja na tržište pod svojim poslovnim imenom, odnosno nazivom ili žigom;

9) zastupnik je pravno ili fizičko lice, odnosno preduzetnik, sa sjedištem, odnosno prebivalištem u Crnoj Gori, koje ima pisano ovlašćenje proizvođača da u njegovo ime preduzima određene radnje u vezi sa isporukom proizvoda na tržištu, u skladu sa ovim zakonom ili posebnim propisima;

10) uvoznik je pravno ili fizičko lice, odnosno preduzetnik, sa sjedištem, odnosno prebivalištem u Crnoj Gori, koji stavlja na tržište proizvod iz drugih država;

11) distributer je pravno ili fizičko lice, odnosno preduzetnik, sa sjedištem, odnosno prebivalištem u Crnoj Gori, koji je uključen u lanac isporuke, a nije proizvođač ili uvoznik;

12) pružalac usluga sprovođenja narudžbina je pravno ili fizičko lice, odnosno preduzetnik koji u okviru obavljanja privredne djelatnosti nudi najmanje dvije od sljedećih usluga: skladištenje, pakovanje, adresiranje i slanje proizvoda koji nijesu u njegovoj svojini, isključujući poštanske usluge prijema, sortiranja, transporta i distribucije poštanskih pošiljaka, usluge dostavljanja paketa, kao i druge poštanske usluge koje se vrše u skladu sa zakonom kojim se uređuju poštanske usluge i zakonom kojim se uređuju usluge prevoza tereta;

13) isporučilac je proizvođač, zastupnik, uvoznik, distributer, pružalac usluge sprovođenja narudžbina ili bilo koje drugo pravno ili fizičko lice, odnosno preduzetnik koji podliježe obavezama povezanim sa proizvodnjom proizvoda, njihovom isporukom na tržištu ili puštanjem u rad u skladu sa posebnim propisima;

14) pružalac usluga internet tržišta je pružalac usluga posredovanja koji koristi internet interfejs koji potrošačima omogućava zaključenje ugovora na daljinu sa trgovcima radi prodaje proizvoda;

15) internet interfejs je svaki kompjuterski program, uključujući internet stranicu, dio internet stranice ili aplikaciju, uključujući mobilne aplikacije;

16) ugovor na daljinu je svaki ugovor zaključen između trgovca i potrošača u okviru organizovanog sistema prodaje ili pružanja usluge bez istovremenog fizičkog prisustva trgovca i potrošača na istom mjestu, pri čemu se do trenutka zaključenja ugovora i za zaključenje ugovora isključivo koristi jedno ili više sredstava komunikacije na daljinu;

17) potrošač je svako fizičko lice koje zaključuje pravni posao ili djeluje na tržištu van svoje trgovinske, poslovne, zanatske ili profesionalne djelatnosti;

18) trgovac je svako fizičko, odnosno pravno lice u privatnom ili državnom vlasništvu koje, samostalno ili preko drugog lica koje nastupa u njegovo ime ili za njegov račun, zaključuje pravni posao ili djeluje na tržištu u okviru svoje trgovinske, poslovne, zanatske ili profesionalne djelatnosti;

19) evropski standard je standard koji je donijela evropska organizacija za standardizaciju;

20) međunarodni standard je standard koji je donijela međunarodna organizacija za standardizaciju;

21) nacionalni standard je standard koji je donijelo nacionalno tijelo za standardizaciju;

22) crnogorski standard je standard koji je donijelo nacionalno tijelo za standardizaciju Crne Gore (u daljem tekstu: MEST standard);

23) evropske organizacije za standardizaciju su:

- Evropski komitet za standardizaciju (CEN),

- Evropski komitet za standardizaciju u oblasti elektrotehnike (CENELEC),

- Evropski institut za standarde iz oblasti telekomunikacija (ETSI);

24) nadzor na tržištu obuhvata aktivnosti koje sprovode i mjere koje preduzimaju nadležne inspekcije kako bi obezbijedile da su proizvodi na tržištu usklađeni sa zahtjevima utvrđenim u ovom zakonu;

25) nadležna inspekcija je inspekcija nadležna za nadzor proizvoda na tržištu;

26) opoziv je svaka mjera čiji je cilj da se postigne povraćaj proizvoda koji je već stavljen na raspolaganje potrošaču;

27) povlačenje je svaka mjera čiji je cilj sprečavanje da proizvod u lancu snabdijevanja bude isporučen na tržištu;

28) zakonodavstvo Evropske unije o usklađivanju je zakonodavstvo Unije navedeno u Prilogu I Regulative (EU) 2019/1020 Evropskog parlamenta i Savjeta od 20. juna 2019. godine o nadzoru na tržištu i usaglašenosti proizvoda i o izmjenama i dopunama Direktive 2004/42/EZ i Regulativa (EZ) 765/2008 i (EU) 305/2011 (u daljem tekstu: Regulativa (EU) 2019/1020), kao i svako drugo zakonodavstvo Unije kojim se usklađuju uslovi za stavljanje proizvoda na tržište;

29) antikviteti su proizvodi, kao što su kolekcionarski predmeti ili umjetnička djela, za koje potrošači ne mogu razumno očekivati da ispunjavaju najsavremenije bezbjednosne standarde;

30) sistem sljedljivosti je sistem koji se sastoji od prikupljanja i čuvanja podataka, uključujući elektronskim putem, kojim se omogućava identifikacija proizvoda, njegovih sastavnih djelova ili isporučilaca uključenih u lanac nabavke, kao i od načina prikazivanja i omogućavanja pristupa tim podacima, uključujući stavljanje nosača podataka na proizvod, njegovo pakovanje ili u prateće dokumente;

31) bezbjednosno upozorenje je upozorenje isporučioca koje se pruža ako je potrošačima potrebno skrenuti pažnju na određene informacije kako bi se obezbijedila bezbjedna upotreba proizvoda.