Na osnovu člana 82 stav 1 tačka 2 Ustava Crne Gore i Amandmana IV stav 1 na Ustav Crne Gore, Skupština Crne Gore 28. saziva, na Sedmoj sjednici Drugog redovnog (jesenjeg) zasijedanja u 2025. godini, dana 31. decembra 2025. godine, donijela je
Montenegro · Saobraćaj I Komunikacije
Zakon o radnom vremenu i pauzama u toku radnog vremena mobilnih radnika i uređajima za evidentiranje u drumskom prevozu
I. OSNOVNE ODREDBE
Član 1
(1) Ovim zakonom uređuje se radno vrijeme i pauze u toku radnog vremena mobilnih radnika u drumskom prevozu putnika i tereta, vrijeme vožnje, pauze i odmori vozača, odgovornost prevoznika, upotreba uređaja za evidentiranje u drumskom prevozu (u daljem tekstu: tahografi), način, uslovi i postupak ovlašćivanja radionica i izdavaoca kartica, pravila o upućivanju vozača i druga pitanja od značaja za rad mobilnih radnika i bezbjednost drumskog saobraćaja.
(2) Odredbe čl. 14, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27 i 103 ovog zakona primjenjuju se na vozače zaposlene kod poslodavaca sa sjedištem u državi članici koji preduzimaju prekograničnu mjeru upućivanja radnika na teritoriju države članice Crne Gore, za njihov račun i pod njihovim rukovodstvom, na osnovu ugovora zaključenog između poslodavca koji upućuje radnike i naručioca usluga za koje su radnici namijenjeni, koji posluje u toj državi članici Crne Gore, pod uslovom da za cijelo vrijeme upućivanja postoji radni odnos između poslodavca koji upućuje radnike i radnika koji se upućuje.
Član 2
(1) Ovaj zakon primjenjuje se na drumski prevoz putnika i tereta (u daljem tekstu: drumski prevoz):
1) tereta, kada je najveća dozvoljena masa vozila sa ili bez priključnog vozila veća od 3,5 tone a od 1. jula 2026. godine, tereta u međunarodnom prevozu ili tokom kabotaže, pri čemu najveća dozvoljena masa vozila, uključujući prikolicu ili poluprikolicu, prelazi 2,5 tone; i
2) putnika, vozilima koja su namijenjena za prevoz više od devet putnika, uključujući i vozača.
(2) Ovaj zakon se primjenjuje, bez obzira na državu registracije vozila, na drumski prevoz koji se obavlja na teritoriji Crne Gore i između Crne Gore, država članica Evropske unije, Švajcarske, Ujedinjenog Kraljevstva Velike Britanije i Sjeverne Irske i države koje su stranke Sporazuma u evropskom privrednom prostoru.
(3) Na međunarodni drumski prevoz koji se obavlja u potpunosti ili dijelom van područja iz stava 2 ovog člana primjenjivaće se Evropski sporazum o radu posade na vozilima koja obavljaju međunarodni drumski prevoz (u daljem tekstu: AETR sporazum) i to:
1) na vozila registrovana u Crnoj Gori ili državama koje su potpisnice AETR sporazuma, tokom čitave vožnje;
2) na vozila registrovana u državi koja nije potpisnica AETR sporazuma, samo na dijelu vožnje na teritoriji evropske unije i na teritoriji Crne Gore.
Član 3
(1) Ovaj zakon ne primjenjuje se na drumski prevoz:
1) vozila koja se koriste za prevoz putnika u linijskom gradskom i prigradskom prevozu putnika na udaljenosti do 50 kilometara;
2) vozila ili kombinacije vozila s najvećom dozvoljenom masom koja ne prelazi 7,5 tona i koja se upotrebljavaju:
- za prevoz materijala, opreme ili mašina koje vozač upotrebljava prilikom izvođenja posla; ili
- za dostavu robe koja je proizvedena u okviru zanatske djelatnosti, isključivo unutar radijusa do 100 km od sjedišta preduzeća i pod uslovom da vožnja vozila nije glavna djelatnost vozača i da se prevoz ne obavlja uz naknadu;
3) vozilima čija najveća dozvoljena brzina ne prelazi 40 km/h;
4) vozilima koja su u svojini ili u zakupu angažovana bez vozača od strane oružanih snaga, službe civilne zaštite i vatrogasne službe, ako je prevoz koji se obavlja vezan za poslove tih službi i obavlja se pod njihovom kontrolom;
5) vozilima koja se koriste u vanrednim situacijama ili operacijama spašavanja, uključujući vozila koja se koriste za nekomercijalni prevoz humanitarne pomoći;
6) specijalnim vozilima koja se koriste u medicinske svrhe;
7) specijalnim vozilima koja se koriste za popravak kvarova, a koja se kreću u radijusu do 100 km od njihovog sjedišta;
8) vozilima kojima se vrše probne vožnje na putu, u svrhu tehničkog razvoja, popravke ili održavanja i novim ili remontovanim vozilima koja još nijesu puštena u saobraćaj;
9) vozilima ili skupom vozila čija najveća dozvoljena masa nije veća od 7,5 tona, a koja se koriste za nekomercijalni prevoz tereta;
10) vozila s najvećom dopuštenom masom, uključujući prikolicu ili poluprikolicu, koja prelazi 2,5 tona, ali ne prelazi 3,5 tona i koja se upotrebljavaju za prevoz tereta, ako se prevoz ne obavlja uz naknadu već za vlastiti račun preduzeća ili vozača te ako vožnja nije glavna djelatnost osobe koja upravlja vozilom.
11) komercijalnim vozilima koja imaju oldtajmer status, a koja se koriste za nekomercijalni prevoz putnika i tereta.
(2) U slučaju iz stava 1 tač. 2 do 11 ovog člana, vozač je dužan da kada upravlja vozilom u kojem je ugrađen analogni tahograf, prije otpočinjanja prevoza, na tahografskom listiću naznači „van oblasti primjene”, a kada upravlja vozilom u kojem je ugrađen digitalni tahograf, prije otpočinjanja prevoza, stavi karticu vozača i koristi funkciju „out of scope” (van oblasti primjene).
Član 4
Izrazi koji se u ovom zakonu koriste za fizička lica u muškom rodu podrazumijevaju iste izraze u ženskom rodu.
Član 5
Izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeća značenja:
1) drumski prevoz je svaki prevoz putnika ili tereta, uključujući i vožnju praznog vozila, koji se u cjelini ili djelimično obavlja na javnom putu;
2) vozilo znači motorno vozilo, vučno vozilo, prikolica ili poluprikolica ili kombinacija ovih vozila, prema sljedećim definicijama:
- motorno vozilo: svako vozilo na vlastiti pogon koje se kreće putem, koje nije vozilo koje se stalno kreće šinama, te se obično koristi za prevoz putnika ili tereta,
- vučno vozilo: svako vozilo na vlastiti pogon koje se kreće putem, koje nije vozilo koje se stalno kreće šinama te je posebno projektovano za vuču, guranje ili prevoz prikolica, poluprikolica, oruđa ili mašina,
- prikolica: svako vozilo projektovano za priključivanje na motorno vozilo ili vučno vozilo,
- poluprikolica: prikolica bez prednje osovine koja se priključuje tako da se znatnim dijelom svoje težine i težine svog tereta oslanja na motorno ili vučno vozilo;
3) vozač je fizičko lice koje upravlja vozilom ili koje se nalazi u vozilu i prema potrebi je na raspolaganju za upravljanje vozilom;
4) prekid vožnje znači svako vrijeme tokom kojeg vozač ne može ni na koji način upravljati vozilom ili obavljati drugi posao te se koristi isključivo za odmor;
5) ostali poslovi su sve druge aktivnosti člana posade vozila u okviru drumskog prevoza, osim upravljanja vozilom uključujući i svaki rad za prevoznika ili drugog poslodavca;
6) odmor je neprekidni period tokom kojeg vozač može slobodno raspolagati svojim vremenom;
7) dnevni odmor je dnevni period tokom kojeg vozač može slobodno raspolagati svojim vremenom, a obuhvata redovni dnevni odmor i skraćeni dnevni odmor;
8) redovni dnevni odmor je dnevni odmor koji neprekidno traje najmanje 11 sati i koji može da se podijeli na dva dijela, na način da prvi dio odmora traje neprekidno najmanje tri sata, a drugi neprekidno najmanje devet sati;
9) skraćeni dnevni odmor je dnevni odmor koji neprekidno traje najmanje devet sati, a ne više od 11 sati;
10) nedjeljni odmor je nedjeljni neprekidni period tokom kojeg vozač može slobodno da raspolaže svojim vremenom, a obuhvata redovni nedjeljni odmor i skraćeni nedjeljni odmor;
11) redovni nedjeljni odmor je vrijeme odmora koje traje najmanje 45 sati;
12) skraćeni nedjeljni odmor je svaki odmor koji traje manje od 45 sati, a može biti skraćen na najmanje 24 uzastopna sata;
13) nedjelja je period između 00:00 sati u ponedjeljak i 24:00 sata u nedjelju;
14) vrijeme vožnje je trajanje aktivnosti vožnje koje se evidentira automatski ili poluautomatski pomoću tahografa;
15) dnevno vrijeme vožnje je ukupno vrijeme vožnje između završetka jednog dnevnog odmora i početka sljedećeg dnevnog odmora ili između dnevnog odmora i nedjeljnog odmora;
16) nedjeljno vrijeme vožnje je ukupno vrijeme vožnje tokom jedne nedjelje;
17) najveća dozvoljena masa je najveća dopuštena operativna masa vozila pod punim opterećenjem;
18) linijski prevoz putnika je javni prevoz koji se obavlja na određenoj liniji, po utvrđenom režimu održavanja, pri čemu se putnici ukrcavaju i iskrcavaju na unaprijed određenim autobuskim stanicama, odnosno stajalištima;
19) povremeni prevoz podrazumijeva usluge prevoza koje ne spadaju u usluge linijskog prevoza, uključujući poseban linijski prevoz, i kojim se prevoze grupe putnika koje sastavlja klijent ili sami prevoznik;
20) višečlana posada je posada koju čine najmanje dva vozača koji mogu da upravljaju vozilom tokom svakog perioda upravljanja vozilom, između dva uzastopna dnevna odmora ili između dnevnog i nedjeljnog odmora, s tim da tokom prvog sata vožnje višečlane posade prisutnost drugog ili drugih vozača nije obavezna, već za ostatatak vremena;
21) prevoznik je fizičko odnosno pravno lice, odnosno organizacija koja obavlja drumski prevoz uz naknadu;
22) period vožnje je ukupno vrijeme vožnje od trenutka kada vozač započne upravljanje vozilom nakon odmora ili pauze dok ponovno ne započne odmor ili pauze, koji može da bude kontinuiran ili podijeljen;
23) nekomercijalni prevoz je prevoz u drumskom saobraćaju koji obavljaju pravna ili fizička lica, odnosno preduzetnik za obavljanje svoje djelatnosti, odnosno sopstvene potrebe, bez naknade;
24) radno vrijeme je vremenski period od početka do završetka rada, tokom koga se član posade vozila nalazi na mjestu rada, na raspolaganju poslodavcu i obavlja svoje poslove, a posebno obuhvata:
a) vrijeme provedeno u obavljanju djelatnosti drumskog prevoza i to:
- vožnje;
- utovara i istovara;
- pružanja pomoći putnicima pri ulasku i izlasku iz vozila;
- čišćenja i tehničkog održavanja;
- drugih poslova kojima se osigurava bezbjednost vozila, tereta i putnika, uključujući kontrolu utovara i istovara, kao i administrativne procedure i drugo;
b) vrijeme tokom kojeg radnik ne može slobodno da raspolaže svojim vremenom i mora da bude na svom radnom mjestu;
c) u slučaju samozaposlenih vozača, na vrijeme od početka do kraja rada, primjenjuje se ista definicija tokom kojega se samozaposleni vozač nalazi na svom radnom mjestu na raspolaganju strankama i obavljajući svoje zadatke ili aktivnosti izuzev
opštih administrativnih poslova koji nijesu direktno vezani uz određenu vožnju koja se odvija;
25) samozaposleni vozač je fizičko lice – preduzetnik znači osoba čija je glavna djelatnost drumski prevoz putnika ili tereta kao javni prevoz u smislu ovog zakona, koji posjeduje licencu za tu djelatnost, koji radi za sebe i nije vezan za poslodavca ugovorom o radu ili drugim oblikom radnog odnosa, koja je slobodna organizovati radne aktivnosti, čiji prihod direktno zavisi o zaradi i koji ima slobodu samostalno ili u saradnji sa samozaposlenim vozačima, stupati u poslovne odnose sa više klijenata;
26) periodi raspoloživosti su periodi:
- tokom kojih mobilni radnik ne mora da bude na svom radnom mjestu, ali mora da bude na raspolaganju za sve pozive radi otpočinjanja ili nastavka vožnje ili obavljanja drugih poslova, a koji ne uključuju pauze i odmore, uključujući posebne periode tokom kojih mobilni radnik prati vozilo koje se prevozi trajektom ili vozom, čeka na graničnim prelazima ili čeka zbog zabrane obavljanja saobraćaja;
- tokom kojih mobilni radnici koji su dio višečlane posade provedu sjedeći pored vozača ili na ležaju dok je vozilo u pokretu;
- periodi raspoloživosti i njihovo predviđeno trajanje moraju mobilnom radniku biti poznati unaprijed, prije polaska ili neposredno prije stvarnog početka utvrđenog perioda, u skladu sa opštim uslovima dogovorenim između socijalnih partnera i/ili u skladu sa uslovima propisanim nacionalnim zakonodavstvom;
27) mjesto rada je:
- sjedište privrednog društva u kojem je lice koje obavlja mobilnu djelatnost u drumskom prevozu zaposleno, kao i mjesto poslovne jedinice, bez obzira da li je smještena u sjedištu privrednog društva;
- vozilo u kojem lice obavlja djelatnost drumskog prevoza;
- drugo mjesto u kojem se obavlja djelatnost prevoza;
28) mobilni radnik je svaki radnik koji čini dio posade (vozač, suvozač, kondukter i lice na obuci) koji obavlja drumski prevoz kao javni prevoz ili prevoz za sopstvene potrebe;
29) noćni rad je rad koji se obavlja tokom noćnog vremena, u periodu od 00:00 do 06:00 sati;
30) tahograf je uređaj za evidentiranje podataka koji se ugrađuje u drumska vozila radi prikaza, evidentiranja, ispisa, čuvanja i automatskog ili poluautomatskog generisanja podataka o kretanju tih vozila, uključujući brzinu, kao i podatke o aktivnostima vozača;
31) jedinica u vozilu je tahograf bez senzora kretanja i kablova za spajanje senzora kretanja koji se koristi za obradu, memorisanje podataka i mjerenje vremena i ima dva uređaja sa ulazom za pametne kartice za vozača i suvozača, pisač, zaslon, priključne uređaje i mogućnost unošenja podataka korisnika;
32) senzor kretanja je dio tahografa na kojem se prikazuje signalna oznaka brzine vozila i/ili dužine pređenog puta vozila;
33) tahografska kartica je pametna kartica koja omogućava identifikaciju, kao i prenos i čuvanje podataka;
34) tahografski listić je listić za zapisivanje i arhiviranje evidentiranih podataka koji se ubacuje u analogni tahograf i na koji pisač analognog tahografa neprekidno zapisuje podatke koje treba evidentirati;
35) kartica vozača je tahografska kartica koju ovlašćeno tijelo izdaje vozaču, a koja služi za identifikaciju vozača i omogućava čuvanje podataka o aktivnosti vozača;
36) kontrolna kartica je tahografska kartica koju ovlašćeno tijelo izdaje organima državne uprave koji vrše kontrolu i nadzor, a koja služi za identifikaciju tog organa i ovlašćenog službenika za kontrolu i omogućava pristup podacima evidentiranim u memoriji, kartici vozača ili karticama radionice, radi čitanja, ispisivanja i/ili preuzimanja;
37) kartica prevoznika je tahografska kartica koju ovlašćeno tijelo izdaje prevozniku, koja služi za identifikaciju prevoznika i omogućava prikazivanje, preuzimanje i ispisivanje podataka evidentiranih u tahografu;
38) kartica radionice je tahografska kartica koju je ovlašćeno tijelo izdalo proizvođaču tahografa, instalateru, proizvođaču vozila ili radionici za tahografe, a koja služi za identifikaciju i omogućava ispitivanje, kalibraciju i aktiviranje tahografa i/ili preuzimanje podataka;
39) aktiviranje je faza u kojoj je tahograf u potpunosti operativan i sprovodi sve funkcije, uključujući bezbjednosne funkcije kroz upotrebu kartice radionice;
40) kalibracija digitalnog tahografa je ažuriranje ili potvrda parametara vozila, uključujući identifikaciju i karakteristike vozila, koji se čuvaju u memoriji korišćenjem kartice radionice;
41) preuzimanje podataka iz digitalnog tahografa je kopiranje dijela ili svih podataka evidentiranih u memoriji jedinice u vozilu ili u memoriji tahografske kartice pod uslovom da taj proces ne mijenja i ne briše sačuvane podatke;
42) događaj je neuobičajeno djelovanje koje registruje digitalni tahograf, a koje može da bude rezultat pokušaja manipulacije;
43) kvar je neuobičajeno djelovanje koje registruje digitalni tahograf, a koje može da bude rezultat nepravilnosti ili greške na uređaju;
44) periodični pregled podrazumijeva skup operacija koje se vrše za provjeru ispravnosti tahografa, postavki parametara vozila i da li su uređaji za manipulaciju povezani sa tahografom;
45) popravka je popravljanje senzora za kretanje ili jedinice u vozilu koje zahtijeva isključivanje sa napajanja ili isključivanje sa drugih sastavnih djelova tahografa ili otvaranje senzora za kretanje ili jedinice u vozilu;
46) homologacija tahografa je postupak sertifikacije kojim se utvrđuje da sastavni dijelovi tahografa ili tahografska kartica koji se stavljaju na tržište ispunjavaju tehničke zahtjeve;
47) interoperabilnost je kompatibilnost između tahografa i tahografskih kartica koje se koriste u sistemu za razmjenu podataka;
48) interfejs je tačka komunikacije između tahografa i drugih uređaja ili korisnika, koji omogućava prenos, učitavanje ili unos podataka;
49) izmjereno vrijeme je trajni digitalni zapis univerzalnog datuma i vremena (UTC);
50) adaptacija vremena je automatsko prilagođavanje aktuelnog vremena u redovnim intervalima i sa maksimalnim odstupanjem od jedne minute ili prilagođavanje koje se sprovodi tokom kalibracije;
51) otvorena norma je tehnički standard iz dokumenta o specifikaciji tahografa koji može da se kopira, dijeli ili koristi;
52) bilateralni prevoz robe je kretanje robe, na osnovu ugovora o transportu, iz države članice poslovnog sjedišta u drugoj državi članici ili trećoj zemlji ili iz druge države članice ili treće zemlje u državi članici poslovnog sjedišta;
53) bilateralni prevoz putnika u međunarodnom povremenom ili linijskom prevozu putnika je prevoz u kojem vozač obavlja bilo koju od sljedećih radnji:
a) prima putnike u državi članici sjedištu poslovanja i istovara ih u drugoj državi članici ili trećoj zemlji;
b) prima putnike u državi članici ili u treću zemlju i istovara ih u zemlji člana poslovnog subjekta ili
c) prima putnike i iskrcava ih u zemlji člana poslovnog subjekta odlaska na lokalne izlete u drugu državu članicu ili treću zemlju, u skladu s Uredbom (EZ) br. 1073/2009;
54) sistem IMI je informacioni sistem kako je definisan Uredbom (EU) br. 1024/2012 Evropskog parlamenta i Vijeća;
55) AETR je Evropski sporazum o radu posade na vozilima koja obavljaju međunarodni drumski prevoz, sklopljen u Ženevi 1. jula 1970.