Zakon o regionalnom razvoju

Ovim zakonom uređuje se način podsticanja i planiranja regionalnog razvoja Crne Gore i druga pitanja od značaja za regionalni razvoj.

Ovaj zakon ne primjenjuje se na uslove i postupak proglašavanja i realizaciju strateških razvojnih investicija od javnog interesa za Crnu Goru, a koje se utvrđuju saglasno posebnim zakonom.

Podsticanje regionalnog razvoja zasniva se na načelima:

1) održivosti kojim se doprinosi skladnom i uravnoteženom razvoju kojim se obezbjeđuje zaštita i očuvanje životne sredine i unaprjeđenje životnog standarda, uz povećanje razvojnih potencijala;

2) solidarnosti koja se ostvaruje dodatnim podsticajima razvoja jedinica lokalne samouprave koje zaostaju za prosjekom razvoja na nivou Crne Gore;

3) obezbjeđivanja jednakih mogućnosti za razvoj sopstvenih potencijala jedinica lokalne samouprave;

4) nediskriminacije kojim se obezbjeđuje poštovanje ljudskih prava i unapređenja rodne ravnopravnosti;

5) partnerstva i saradnje između državnih organa, jedinica lokalne samouprave i domaćih i međunarodnih organizacija i institucija;

6) strateškog planiranja koje se ostvaruje donošenjem i sprovođenjem strateških planova razvoja jedinica lokalne samouprave;

7) udruživanja finansijskih sredstava iz različitih izvora za sprovođenje strateških planova razvoja jedinica lokalne samouprave;

8) praćenja i vrednovanja, sistematskim praćenjem i vrednovanjem sprovođenja politike regionalnog razvoja radi povećanja efikasnosti i efektivnosti uticaja na regionalni razvoj;

9) javnosti objavljivanjem razvojnih dokumenata i kriterijuma na osnovu kojih se utvrđuje stepen razvijenosti jedinice lokalne samouprave;

10) ravnomjernosti regionalnog razvoja kojim se podstiče brži razvoj nedovoljno razvijenih regiona i jedinica lokalne samouprave;

11) dodavanja kojim se iznos kofinansiranja za primaoce podrške u programima podrške investicionim i komercijalnim aktivnostima utvrđuje i diferencira u skladu sa nivoom razvijenosti lokalne samouprave ili teritorije koja se posebno podržava;

12) teritorijalnog razvojnog dijaloga kao načina rješavanja razvojnih problema i usklađivanja razvojnih odluka.

Ciljevi obezbjeđenja društveno-ekonomskog razvoja Crne Gore utvrđuju se politikom regionalnog razvoja Crne Gore u skladu sa načelima održivog razvoja i strateškim razvojnim dokumentima za pojedine oblasti kojima se planira razvoj Crne Gore.

Politikom regionalnog razvoja obezbjeđuje se ravnomjerniji rast i razvoj svih jedinica lokalne smouprave i regiona, zasnovan na konkurentnosti, podsticanju zapošljavanja i korišćenju sopstvenih razvojnih potencijala.

Radi postizanja cilja iz st. 1 i 2 ovog člana, aktivnosti politike regionalnog razvoja biće usmjerene na: povezanost lokalnih i regionalnih razvojnih potreba sa nacionalnim prioritetima razvoja, podršku manje razvijenim jedinicama lokalne samouprave za povećanje i optimalno korištenje sopstvenog razvojnog potencijala, uz otklanjanje uzroka razvojnih poteškoća i ravnomjeran i održivi razvoj svih jedinica lokalne samouprave.

Radi planiranja razvojnih prioriteta i sprovođenja i praćenja politike regionalnog razvoja, više jedinica lokalne samouprave, geografski povezanih, čine region.

Regioni iz stava 1 ovog člana su:

1) Primorski region;

2) Središnji region;

3) Sjeverni region.

Primorski region čine opštine: Bar, Budva, Herceg Novi, Kotor, Tivat i Ulcinj.

Središnji region čine: Glavni grad Podgorica, Prijestonica Cetinje i opštine: Danilovgrad, Tuzi, Zeta i Nikšić.

Sjeverni region čine opštine: Andrijevica, Berane, Bijelo Polje, Gusinje, Kolašin, Mojkovac, Petnjica, Plav, Plužine, Pljevlja, Rožaje, Šavnik i Žabljak.

Prioritetni ciljevi i oblasti djelovanja za sprovođenje politike regionalnog razvoja utvrđuju se strategijom (u daljem tekstu: Strategija) koju donosi Vlada Crne Gore (u daljem tekstu: Vlada), na predlog organa državne uprave nadležnog za poslove regionalnog razvoja (u daljem tekstu: Ministarstvo).

Strategija se priprema i izrađuje u skladu sa propisom kojim se uređuje način i postupak izrade, usklađivanja i praćenja sprovođenja strateških dokumenata.

Regionalni razvoj na nivou jedinica lokalne samouprave planira se i sprovodi strateškim planovima razvoja jedinica lokalne samouprave (u daljem tekstu: strateški plan).

Razvoj eko-industrijskih parkova na regionalnom nivou planira se posebnim programom koji donosi Vlada na predlog Ministarstva.

Strategija, strateški plan, drugi planovi i programi kojima se podstiče regionalni razvoj moraju da budu međusobno usklađeni.

Dokumenta iz st. 4 i 5 ovog člana moraju biti usklađena sa Prostornim planom Crne Gore.

Strateškim planom se utvrđuje postojeće stanje razvoja jedinice lokalne samouprave, opšti cilj razvoja, strateški ciljevi sa prioritetima za njihovo ostvarivanje, mjere i smjernice za ostvarivanje strateškog plana, tržišni iznos u trenutku izrade strateškog plana za njegovo sprovođenje, način njihovog obezbjeđivanja i druga pitanja od značaja za razvoj.

Jedinica lokalne samouprave dužna je da predlog strateškog plana dostavi na saglasnost Ministarstvu.

Strateški plan, na predlog predsjednika opštine, odnosno gradonačelnika, donosi nadležni organ jedinice lokalne samouprave na period od pet godina, uz prethodno dobijenu saglasnosti o usklađenosti sa Strategijom i mišljenjem organa državne uprave nadležnog za poslove uređenja prostora o usklađenosti sa Prostornim planom Crne Gore.

Predsjednik opštine, odnosno gradonačelnik, podnosi nadležnom organu jedinice lokalne samouprave, radi donošenja, predloge godišnjih akcionih planova strateškog plana i izvještaje o njihovoj realizaciji za prethodnu godinu, do 1. marta tekuće godine.

U postupku davanja saglasnosti iz stava 2 ovog člana, Ministarstvo provjerava usklađenost predloga strateškog plana sa Strategijom i Metodologijom izrade strateškog plana.

Ministarstvo je dužno da ocijeni usklađenost predloga strateškog plana sa Strategijom u roku od 30 dana od dana prijema predloga strateškog plana.

Predlog strateškog plana koji nije usklađen sa Strategijom vraća se na doradu.

Jedinica lokalne samouprave dužna je da inovirani strateški plan dostavi Ministarstvu na saglasnost u roku od 15 dana.

Jedinica lokalne samouprave dužna je da donese strateški plan u roku od 30 dana od dana dobijanja saglasnosti iz stava 2 ovog člana.

Jedinica lokalne samouprave dužna je da donese novi strateški plan najkasnije u roku od 90 dana od dana isteka važenja prethodnog strateškog plana.

Metodologiju izrade strateškog plana propisuje Ministarstvo.

U pripremi i sprovođenju politike regionalnog razvoja dužni su da učestvuju: organ državne uprave nadležan za poslove ekonomskog razvoja; organ državne uprave nadležan za poslove energetike i rudarstva; organ državne uprave nadležan za poslove finansija; organ državne uprave nadležan za poslove javne uprave; organ državne uprave nadležan za poslove kulture i medija; organ državne uprave nadležan za poslove poljoprivrede; organ državne uprave nadležan za poslove šumarstva i vodoprivrede; organ državne uprave nadležan za poslove prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine; organ državne uprave nadležan za poslove prosvjete, nauke i inovacija; organ državne uprave nadležan za poslove rada; organ državne uprave nadležan za poslove socijalnog staranja i demografije; organ državne uprave nadležan za poslove sporta i mladih; organ državne uprave nadležan za poslove ljudskih i manjinskih prava; organ državne uprave nadležan za poslove saobraćaja; organ državne uprave nadležan za poslove pomorstva; organ državne uprave nadležan za poslove zdravlja; organ državne uprave nadležan za poslove dijaspore; Razvojna banka Crne Gore; Zavod za zapošljavanje Crne Gore; Agencija za investicije Crne Gore; jedinice lokalne samouprave, drugi organi, organizacije i privredna društva u većinskom državnom vlasništvu koja obavljaju poslove kojima se podstiče regionalni razvoj (u daljem tekstu: organi i organizacije).

Organi i organizacije dužni su da planove i programe kojima se podstiče regionalni razvoj usaglase sa Strategijom.

Organi i organizacije dužni su da programima i planovima koji se donose u skladu sa zakonom i Strategijom opredjeljuju razvojne projekte, obim i vrstu mjera i sredstva za njihovo sprovođenje, primjereno stepenu razvijenosti jedinica lokalne samouprave, na način kojim se obezbjeđuje ravnomjeran regionalni razvoj.

Ministarstvo vrši sljedeće poslove:\n1) predlaže Strategiju i prati njeno sprovođenje;\n2) koordinira aktivnosti u sprovođenju strategije regionalnog razvoja;\n3) daje saglasnost na strateške planove;\n4) vodi elektronsku bazu podataka o razvojnim projektima i mjerama podrške regionalnom razvoju;\n5) izrađuje mapu resursa koja obuhvata prirodne i kulturne karakteristike, geografski položaj, ljudske i druge resurse sa procjenom optimalnih pravaca specijalizacije regiona;\n6) daje mišljenja na zakonska i strateška dokumenta koji se odnose na regionalni razvoj i investicije;\n7) druge poslove u skladu sa zakonom.

Uz predlog zakona i drugog propisa, kao i strateških i planskih dokumenata koji se odnose na regionalni razvoj i investicije, a prije dostavljanja Vladi organ državne uprave dužan je da pribavi mišljenje Ministarstva.

U postupku davanja mišljenja iz stava 1 ovog člana Ministarstvo naročito cijeni da li je predlog zakona i drugog propisa, kao i strateških i planskih dokumenata predložen u skladu sa politikom regionalnog razvoja i podsticanja investicija.

Ministarstvo je dužno da da mišljenje iz stava 1 ovog člana, da u roku od 15 dana od dana dostavljanja predloga.

Ministarstvo u postupku davanja mišljenja iz stava 1 ovog člana može da zatraži dodatne informacije od organa državne uprave, organa uprave, drugih nadležnih organa i organizacija.

Organi i organizacije iz člana 8 stav 1 ovog zakona dužni su da Ministarstvu dostave godišnji izvještaj o realizaciji razvojnih projekata koji su u funkciji sprovođenja Strategije i strateških planova, najkasnije do 31. marta tekuće za prethodnu godinu.

Jedinica lokalne samouprave dužna je da izvještaj iz člana 7 stav 4 ovog zakona dostavi Ministarstvu, najkasnije do 31. marta tekuće za prethodnu godinu.

Razvojni projekti, u smislu ovog zakona, koji su u funkciji sprovođenja Strategije, su projekti izgradnje i/ili rekonstrukcije saobraćajne, komunalne, obrazovne, zdravstvene, socijalne i energetske infrastrukture i infrastrukture u funkciji zaštite životne sredine, očuvanja i održivog korišćenja kulturnih dobara i unaprjeđenja kapaciteta naučnih, obrazovnih, zdravstvenih, kulturnih i drugih institucija, kao i drugi projekti koji su u funkciji regionalnog razvoja, jačanja regionalne konkurentnosti i unaprjeđenja životnog standarda građana.

Stepen razvijenosti jedinice lokalne samouprave utvrđuje se na osnovu indeksa razvijenosti.

Indeks razvijenosti iz stava 1 ovog člana izračunava se kao prosjek pokazatelja ekonomske razvijenosti, strukturnih promjena i demografskog stanja.

Procenat učešća pokazatelja iz stava 2 ovog člana u indeksu razvijenosti i bliži način izračunavanja propisuje Vlada.

Stepen razvijenosti jedinice lokalne samouprave utvrđuje Ministarstvo.

Lista jedinica lokalne samouprave prema stepenu razvijenosti objavljuje se u „Službenom listu Crne Gore”.

Stepen razvijenosti iz stava 1 ovoga člana utvrđuje se dvogodišnje.

Organi i organizacije iz člana 8 stav 1 ovog zakona dužni su da, radi praćenja stepena razvijenosti jedinica lokalne samouprave, na zahtjev Ministarstva, dostave podatke, uključujući i podatke razvrstane po polu, potrebne za izračunavanje stepena razvijenosti.

Prema stepenu razvijenosti jedinice lokalne samouprave razvrstavaju se u tri grupe, i to:

1) u prvu grupu - jedinice lokalne samouprave čija je vrijednost indeksa razvijenosti do 85% prosjeka indeksa razvijenosti u Crnoj Gori - nedovoljno razvijene jedinice lokalne samouprave;

2) u drugu grupu - jedinice lokalne samouprave čija je vrijednost indeksa razvijenosti iznad 85% do 100% prosjeka indeksa razvijenosti u Crnoj Gori - srednje razvijene jedinice lokalne samouprave;

3) u treću grupu - jedinice lokalne samouprave čija je vrijednost indeksa razvijenosti iznad 100% prosjeka indeksa razvijenosti u Crnoj Gori - razvijene jedinice lokalne samouprave.