Zakon o sudskim vještacima

Ovim zakonom uređuju se uslovi za vršenje vještačenja, postupak postavljanja i razrješenja sudskih vještaka (u daljem tekstu: vještak), odnosno upis pravnih lica u registar pravnih lica za vršenje vještačenja, prava i dužnosti vještaka, kao i druga pitanja od značaja za njihov rad.

Vještačenjem, u smislu ovog zakona, smatraju se stručne aktivnosti čijim se vršenjem, uz korišćenje naučnih, tehničkih i drugih dostignuća, sudu, državnom tužilaštvu, odnosno drugom organu koji vodi postupak pružaju potrebna stručna znanja koja se koriste prilikom utvrđivanja, ocjene ili razjašnjenja pravno relevantnih činjenica.

Vještačenje mogu vršiti:

- fizičko lice koje ispunjava uslove propisane ovim zakonom;

- pravno lice koje ispunjava uslove propisane ovim zakonom; i

- ustanove visokog obrazovanja, naučne i stručne ustanove, instituti i drugi organi u okviru kojih se može vršiti vještačenje.

Ako nema vještaka ili pravnih lica u odgovarajućoj oblasti, grani, odnosno specijalističkom području vještačenja ili postoje drugi opravdani razlozi zbog kojih vještaci postavljeni u skladu sa ovim zakonom ne mogu vršiti vještačenje u konkretnom predmetu, vještačenje može vršiti i vještak ili pravno lice iz druge države, koji u skladu sa zakonom te države vrše poslove vještačenja.

Vještak u vršenju vještačenja postupa zakonito, nepristrasno, nezavisno, stručno, savjesno i u skladu sa Kodeksom profesionalne etike sudskih vještaka (u daljem tekstu: Etički kodeks).

Vještak u vršenju vještačenja postupa na način kojim se štiti integritet Komore sudskih vještaka (u daljem tekstu: Komora) i vještaka kao njenog člana.

Izrazi koji se u ovom zakonu koriste za fizička lica u muškom rodu podrazumijevaju iste izraze u ženskom rodu.

Vještaci su dužni da u nalazima i mišljenjima koje izrađuju koriste riječi u rodu kojem pripada lice na koje se ti nalazi i mišljenja odnose.

Za vještaka može biti postavljeno lice:

1) koje je crnogorski državljanin;

2) koje ima opštu zdravstvenu i poslovnu sposobnost;

3) koje nije osuđivano za krivično djelo na bezuslovnu kaznu zatvora od najmanje šest mjeseci ili za krivično djelo koje ga čini nedostojnim za vršenje vještačenja;

4) protiv koga se ne vodi krivični postupak za krivično djelo koje ga čini nedostojnim za vršenje vještačenja, a za koje se gonjenje preduzima po službenoj dužnosti;

5) koje ima najmanje VIII nivo kvalifikacije obrazovanja u odgovarajućoj oblasti;

6) koje ima najmanje pet godina radnog iskustva sa VIII1 nivoom kvalifikacije obrazovanja u odgovarajućoj oblasti, grani, odnosno specijalističkom području vještačenja;

7) koje posjeduje stručno znanje za određenu oblast vještačenja i poznaje organizaciju javne vlasti, pravosuđa i državne uprave i procesnu pravnu terminologiju.

Izuzetno od stava 1 tač. 5 i 6 ovog člana, za vještaka se može postaviti i lice koje ima najmanje srednje obrazovanje i deset godina radnog iskustva u odgovarajućoj oblasti, grani, odnosno specijalističkom području vještačenja, ako nema više od pet postavljenih vještaka za određenu oblast, granu, odnosno specijalističko područje ili za tu oblast, granu odnosno specijalističko područje nema odgovarajućeg osnovnog ili specijalističkog studija.

Za vještaka može biti postavljeno i lice koje je državljanin države članice Evropske unije, Evropskog ekonomskog prostora ili Švajcarske Konfederacije, a koje ispunjava uslove iz stava 1 tač. 2 do 7 ovog člana.

Ispunjenost uslova iz stava 1 tačka 7 ovog člana provjerava se na ispitu za vještaka.

Za vještaka ne može biti postavljeno lice koje je razriješeno kao vještak.