Law on official controls

Ovim zakonom utvrđuju se pravila za sprovođenje službenih kontrola i drugih službenih aktivnosti, nadležni organi za organizaciju, sprovođenje i koordinaciju službenih kontrola i drugih službenih aktivnosti, finansiranje službenih kontrola, administrativnu pomoć i saradnju sa drugim državama i državama članicama Evropske unije, komunikaciju i izvještavanje, uslove koji treba da budu ispunjeni za unošenje životinja i roba u Crnu Goru, naknade i troškove za službene kontrole, sistem službenih i nacionalnih referentnih laboratorija, upotreba evropskog informacionog sistema za upravljanje informacijama i podacima u vezi sa službenim kontrolama, kao i druga pitanja od značaja za sprovođenje službenih kontrola i drugih službenih aktivnosti.

(1) Ovaj zakon se primjenjuje na službene kontrole koje se sprovode radi potvrde ispunjenosti propisanih zahtjeva utvrđenih ovim zakonom i propisanih zahtjeva iz oblasti:

1) hrane i bezbjednosti hrane, integriteta u svim fazama proizvodnje, prerade i distribucije hrane, uključujući pravila kojima je cilj da se obezbijede poštene prakse u trgovini i zaštita interesa potrošača i informacije za potrošače, proizvodnju i upotrebu materijala i predmeta koji su namijenjeni da dolaze u kontakt sa hranom;

2) namjernog uvođenja u životnu sredinu genetički modifikovanih organizama u svrhu proizvodnje hrane i hrane za životinje;

3) hrane za životinje i bezbjednosti hrane za životinje u svim fazama proizvodnje, prerade i distribucije i upotrebe hrane za životinje, uključujući pravila kojima se obezbjeđuje poštena trgovačka praksa i zaštita zdravlja i interesa potrošača i informisanje potrošača;

4) zdravlja životinja;

5) sprečavanja i svođenja na najmanju moguću mjeru rizika za zdravlje ljudi i životinja koji proizlaze iz nusproizvoda životinjskog porijekla i dobijenih proizvoda;

6) zahtjeva za dobrobit životinja;

7) zaštitnih mjera protiv štetnih organizama bilja;

8) stavljanja na tržište i upotrebu sredstava za zaštitu bilja i održivu upotrebu pesticida, osim uređaja za primjenu pesticida;

9) organske proizvodnje i označavanja organskih proizvoda;

10) upotrebe i označavanja oznaka zaštićenog porijekla, zaštićenih oznaka geografskog porijekla i garantovano tradicionalnih specijaliteta.

(2) Čl. 7, 8, 9 i 11, član 19 st. 2 i 3, član 22, čl. 25 do 34, čl. 37 do 41, čl. 43 do 48, član 91, čl. 91 do 104 i član 108 ovog zakona primjenjuju se na druge službene aktivnosti koje sprovode nadležni organi u skladu sa ovim zakonom.

Ovaj zakon se ne primjenjuje na službene kontrole u cilju potvrđivanja ispunjenosti zahtjeva utvrđenih propisima kojim se uređuju:

1) organizacija tržišta poljoprivrednih proizvoda, osim u dijelu provjera koje se odnose na pravila trgovine, kada se tim provjerama utvrde moguće prevarne ili obmanjujuće prakse u pogledu tržišnih standarda;

2) zaštita životinja koje se koriste u naučne svrhe;

3) veterinarski ljekovi, osim u dijelu službenih kontrola za unos životinja i hrane životinjskog porijekla radi provjere usaglašenosti zabranjene upotrebe antimikrobnih ljekova radi posticanja rasta i povećanja prinosa kod životinja koje se uzgajaju za proizvodnju kao i radi provjere usaglašenosti sa pravilima kojima su utvrđeni antimikrobni ljekovi namijenjeni isključivo za liječenje ljudi.

Službene kontrole se vrše radi verifikacije ispunjenosti propisanih zahtjeva iz člana 2 ovog zakona, kada su ti zahtjevi primjenljivi za životinje i robu koja se unosi u Crnu Goru ili koja će biti izvezena iz Crne Gore.

(1) Službene kontrole u skladu sa ovim zakonom predstavljaju svaki oblik aktivnosti koju sprovode nadležni organi u skladu sa podjelom nadležnosti iz člana 7 ovog zakona ili delegirano tijelo kome je nadležni organ povjerio određene poslove službenih kontrola ili određene poslove povezane sa drugim službenim aktivnostima, radi verifikacije usaglašenosti:

1) subjekata, u skladu sa ovim zakonom, kao i sa drugim propisima iz oblasti navedenim u čl. 2, 3 i 4 ovog zakona, i

2) životinja ili roba, u skladu sa ovim zakonom, kao i sa drugim propisima iz oblasti navedenim u čl. 2, 3 i 4 ovog zakona, uključujući i one koji se odnose na izdavanje službenog sertifikata ili službene potvrde.

(2) U skladu sa ovim zakonom druge službene aktivnosti su aktivnosti koje nijesu službene kontrole, ali ih sprovode nadležni organi ili delegirana tijela ili fizička lica kojima su povjerene određene druge službene aktivnosti u skladu sa ovim zakonom i pravilima iz člana 2 ovog zakona, uključujući aktivnosti kojima je cilj potvrda prisustva bolesti životinja ili štetnih organizama bilja, sprečavanje ili suzbijanje širenja bolesti životinja ili štetnih organizama bilja, iskorjenjivanje tih bolesti životinja ili štetnih organizama bilja, davanje ovlašćenja ili odobrenja kao i izdavanje službenih sertifikata ili službenih potvrda.

Pojedini izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeće značenje:

1) propisi o hrani (food regulations) su zakoni i drugi propisi koji uređuju oblast hrane, a naročito bezbjednost hrane, uključujući sve faze proizvodnje, prerade i distribucije hrane, kao i hrane za životinje koja se proizvodi ili kojom se hrane životinje za proizvodnju hrane;

2) propisi o hrani za životinje (feed regulations) su zakoni i drugi propisi koji uređuju oblast hrane za životinje uopšteno, a naročito bezbjednost hrane za životinje, uključujući sve faze proizvodnje, prerade i distribucije ili upotrebe hrane za životinje;

3) nadležni organi (competent authorities) su organi odgovorni za organizaciju i sprovođenje službenih kontrola u oblastima navedenim u članu 2 ovog zakona i u skladu sa podjelom nadležnosti iz člana 7 ovog zakona, a prema potrebi i odgovarajući organi drugih država;

4) nadležni organ za kontrolu organske proizvodnje (organic control authority) je organizacija javne uprave za organsku proizvodnju i označavanje organskih proizvoda, na koje su nadležni organi, u cjelini ili dijelom prenijeli svoje nadležnosti u vezi sa primjenom propisa koji uređuje organsku proizvodnju, uključujući, prema potrebi, odgovarajuće tijelo druge zemlje ili tijelo koje djeluje u drugoj zemlji;

5) delegirano tijelo (delegated body) je posebno pravno lice kojem su nadležni organi povjerili (delegated) sprovođenje određenih poslova službenih kontrola ili određenih poslova povezanih sa drugim službenim aktivnostima;

6) postupci za verifikaciju kontrola (control verification procedures) su uspostavljeni postupci i radnje koje sprovode nadležni organi radi obezbjeđivanja dosljednosti i efektivnosti službenih kontrola i drugih službenih aktivnosti;

7) sistem kontrola (control system) je sistem koji obuhvata nadležne organe, uključujući resurse, strukture, uspostavljene sisteme i postupke kojima se obezbjeđuje sprovođenje službenih kontrola u skladu sa ovim zakonom i zahtjevima iz čl. 24 do 33 ovog zakona;

8) plan kontrole (control plan) je plan koji donose nadležni organi, a koji sadrži informacije o organizaciji i strukturi sistema službenih kontrola, njegovom funkcionisanju sa detaljnim planom službenih kontrola koje treba sprovesti tokom određenog perioda u svakoj oblasti u skladu sa čl. 2, 3 i 4 ovog zakona;

9) životinje (animals) su kičmenjaci i beskičmenjaci;

10) bolesti životinja (animal diseases) je pojava infekcije i/ili infestacije kod životinja, sa ili bez kliničkih ili patoloških manifestacija (znakova), izazvana sa jednim ili više uzročnika bolesti;

11) roba (goods) je sve što je obuhvaćeno jednom ili više oblasti definisanih čl. 2, 3 i 4 ovog zakona, osim životinja;

12) hrana (food) je svaka supstanca ili proizvod, prerađen, djelimično prerađen ili neprerađen koji je namijenjen za ishranu ljudi ili se može očekivati da će ga ljudi konzumirati, a obuhvata i piće, žvakaće gume i svaku drugu supstancu, uključujući i vodu koja se namjenski ugrađuje u hranu tokom njene proizvodnje, pripreme ili obrade i koja ispunjava na kontrolnim tačkama propisane vrijednosti parametara za vodu u skladu sa posebnim zakonom o obezbjeđivanju zdravstveno ispravne vode za ljudsku upotrebu, pri čemu hrana ne obuhvata:

- hranu za životinje;

- žive životinje, osim ako su pripremljene za stavljanje na tržište za ishranu ljudi;

- biljke prije žetve, berbe ili sakupljanja;

- medicinske proizvode u skladu sa zakonom o ljekovima;

- kozmetičke proizvode u skladu sa zakonom o kozmetičkim proizvodima;

- duvan i duvanske proizvode u skladu sa zakonom o ograničavanju upotrebe duvanskih proizvoda;

- narkotike ili psihotropne supstance u skladu sa Jedinstvenom Konvencijom Ujedinjenih Nacija o narkoticima iz 1961. godine i Konvencije Ujedinjenih Nacija o psihotropnim supstancama iz 1971. godine;

- rezidue i kontaminente;

- medicinska sredstva u skladu sa zakonom o medicinskim sredstvima;

13) hrana za životinje (feed) je svaka supstanca ili proizvod, uključujući i dodatke hrani za životinje, aditive, bilo da je prerađena, djelimično prerađena ili neprerađena, a namijenjena je za ishranu životinja;

14) nusproizvodi životinjskog porijekla (animal by-products) su cijela tijela ili djelovi životinja, proizvodi životinjskog porijekla ili drugi proizvodi dobijeni od životinja koji nijesu namijenjeni za ishranu ljudi, uključujući jajne ćelije, embrione i sjeme;

15) dobijeni proizvodi (derived products) su proizvodi dobijeni postupkom obrade, odnosno prerade nusproizvoda životinjskog porijekla;

16) bilje (plants) je živo bilje i živi djelovi bilja uključujući:

a) sjeme u botaničkom smislu, osim onog koje nije namijenjeno sjetvi (planting);

b) plodove, u botaničkom smislu;

c) povrće;

d) krtole, lukovice, gomolje, rizome, korijenje, podloge, vriježe;

e) izdanke, stabljike, živiće (runners);

f) rezano cvijeće;

g) grane sa lišćem ili bez njega;

h) rezana stabla koja su zadržala lišće;

i) listove, lišće;

j) kulture biljnog tkiva, uključujući kulture ćelija, germplazmu, meristeme, himerične klonove, mikropropagandni materijal;

k) živi polen i spore;

l) pupove, rodne grane, reznice, plemke, kalemove;

17) štetni organizmi bilja (pests of plants) su fitosanitarni rizici koje predstavlja bilo koja vrsta, soj ili biotip patogenih organizama, životinja ili parazitsko bilje štetno za bilje ili biljne proizvode;

18) sredstva za zaštitu bilja (plant protection products) su proizvodi, u obliku u kojem se isporučuju korisniku, a koja se sastoje ili sadrže aktivne supstance, protektante ili sinergiste, a koja se koriste za sljedeće namjene:

- za zaštitu bilja ili biljnih proizvoda od svih štetnih organizama ili za sprečavanje djelovanja tih organizama, osim u slučaju kada su ovi proizvodi namijenjeni za druge svrhe (higijenske), a ne za zaštitu bilja i biljnih proizvoda;

- utiču na životne procese bilja, kao što su supstance koje djeluju na rast, osim sredstava za ishranu bilja i biostimulatora;

- za čuvanje biljnih proizvoda, osim ukoliko nije drugačije uređeno propisima kojima se uređuju konzervansi;

- za uništavanje neželjenog bilja ili djelova bilja, izuzimajući alge, osim ukoliko se ti proizvodi koriste na zemljištu ili u vodi radi zaštite bilja;

- za kontrolu ili sprečavanje neželjenog rasta bilja, izuzimajući alge, osim ukoliko se ti proizvodi koriste na zemljištu ili u vodi radi zaštite bilja;

19) proizvodi životinjskog porijekla (products of animal origin) su:

- hrana životinjskog porijekla, uključujući med i krv;

- žive školjke, bodljokošci, plaštaši, morski puževi namijenjeni ishrani ljudi;

- druge životinje koje se dostavljaju krajnjem potrošaču žive, radi pripreme za konzumiranje;

20) reproduktivni materijal (germinal products) su:

- sjeme, jajne ćelije i embrioni namijenjeni za vještačku reprodukciju;

- jaja za priplod;

21) biljni proizvodi (plant products) su neprerađeni materijali biljnog porijekla, prerađeni proizvodi koji po svojoj prirodi ili načinu prerade mogu bit nosioci rizika od širenja karantinski štetnih organizama, osim u slučaju ako je drugačije propisano posebnim propisom, drvo se smatra biljnim proizvodom, i ako ispunjava sljedeće kriterijume:

- zadržava cijelu ili njen dio svoje prirodne oble površine, sa korom ili bez nje;

- nije zadržalo svoju prirodnu oblu površinu zbog piljenja, rezanja ili cijepanja;

- u obliku je iverka, čestica, piljevine, drvnog otpada, strugotina ili drvnih ostataka i ako nije prošlo preradu upotrebom ljepila, toplote ili pritiska ili kombinacijom navedenog, radi proizvodnje peleta, briketa, šperploča ili daski od iverja;

- se koristi ili se namjerava koristiti kao materijal za pakovanje, bez obzira na to da li se ili se ne koristi za prevoz robe;

22) drugi objekti (other objects) znači bilo koji materijali ili objekti, osim bilja ili biljnih proizvoda, koji mogu da sadrže ili šire štetne organizme, uključujući zemlju ili uzgojni supstrat;

23) opasnost (hazard) je svaki uzročnik ili stanje koji može da ima štetan uticaj na zdravlje ljudi, životinja ili bilja, dobrobit životinja ili životnu sredinu;

24) rizik (risk) je funkcija vjerovatnoće nastajanja nepovoljnog uticaja na zdravlje ljudi, životinja ili bilja, dobrobit životinja ili životnu sredinu i ozbiljnost tog uticaja, koji nastupa kao posljedica te opasnosti;

25) službena sertifikacija (official certification) je postupak kojim nadležni organi izdaju garanciju o usaglašenosti sa jednim ili više zahtjeva propisanim u čl. 2 i 4 ovog zakona;

26) službeno lice za sertifikaciju (certifying officer) je:

a) službenik nadležnog organa ovlašćen za potpisivanje službenih sertifikata ili

b) drugo fizičko lice koje je nadležni organ ovlastio za potpisivanje službenih sertifikata u skladu sa pravilima utvrđenim u zahtjevima iz čl. 2 i 4 ovog zakona;

27) službeni sertifikat (official certificate) je papirni ili elektronski dokument potpisan od strane službenog lica za sertifikaciju, kojim se garantuje usaglašenost sa zahtjevima iz čl. 2 i 4 ovog zakona;

28) službena potvrda (official attestation) je svaka etiketa, oznaka ili drugi oblik potvrde koju izdaju subjekti pod nadzorom nadležnog organa kroz ciljane službene kontrole, ili koje izdaje nadležni organ, a kojima se pruža garancija u pogledu

usklađenosti sa jednim ili više zahtjeva u skladu sa ovim za zakonom i čl. 2 i 4 ovog zakona;

29) subjekat (operator) je svako fizičko ili pravno lice koje podliježe izvršavanju jedne ili više obaveza utvrđenih u oblastima iz čl. 2 i 4 ovog zakona;

30) revizija (audit) je sistematsko i nezavisno provjeravanje kojim se utvrđuje da li su postupanja i rezultati tog postupanja u skladu sa planiranim postupanjima za sprovođenje i da li se postupanja sprovode efikasno i da li su odgovarajuća za postizanje ciljeva;

31) rangiranje (rating) je klasifikovanje subjekata prema ocjeni njihove usaglašenosti sa kriterijumima rangiranja;

32) službeni veterinar (official veterinarian) je veterinar određen (appointed) od organa uprave nadležnog za poslove veterinarstva koji je ili službenik ili u drugom svojstvu i koji ima odgovarajuće kvalifikacije za sprovođenje službenih kontrola i drugih službenih aktivnosti u skladu sa ovim zakonom i relevantnim zahtjevima čl. 2 i 4 ovog zakona;

33) službeno lice za zdravlje bilja (official plant health officer) je fizičko lice određeno od organa uprave nadležnog za zdravstvenu zaštitu bilja koji je ili službenik ili u drugom svojstvu i koji ima odgovarajuće kvalifikacije za sprovođenje službenih kontrola i drugih službenih aktivnosti u skladu sa ovim zakonom i relevantnim zahtjevima u skladu sa zahtjevima iz člana 2 stav 1 tačka 7 ovog zakona;

34) specifični rizični materijal (specific risk material) se sastoji od sljedećih tkiva ako potiču od životinja čije je porijeklo iz treće zemlje ili iz jedne od njenih regija sa kontrolisanim ili neodređenim rizikom od goveđe spongiformne encefalopatije (BSE):

1) kod goveda:

- starijih od 12 mjeseci: lobanja, osim kosti donje vilice, uključujući mozak, oči i kičmenu moždinu sa ovojnicom;

- starijih od 30 mjeseci: kičmeni stub, osim pršljenova repa, transverzalnih i spinalnih izdanaka vratnih, grudnih i lumbalnih pršljenova, medijalnog grebena i krila krsne kosti, uključujući dorzalne korjenove ganglija;

- krajnici, poslednja četiri metra tankog crijeva, slijepo crijevo i mezenterijum, bez obzira na starost goveda;

2) kod ovaca i koza starijih od 12 mjeseci, odnosno koje imaju stalne sjekutiće koji su izbili kroz desni: lobanja uključujući mozak i oči i kičmenu moždinu sa ovojnicom, osim ako nije drugačije propisano, ne obuhvata proizvode koji sadrže ili su nastali iz tih tkiva;

35) dugo putovanje (long journey) je putovanje koje traje duže od osam sati i počinje trenutkom kretanja prve životinje iz pošiljke;

36) uređaji za primjenu pesticida (pesticide application equipment) su aparatura namijenjena za upotrebu sredstava za zaštitu bilja, uključujući sve pripadajuće djelove potrebne za efikasno funkcionisanje opreme kao što su: dizne (mlaznice), manometri, filteri, sita, uređaji za čišćenje rezervoara;

37) pošiljka (consignment) je određeni broj životinja ili količina robe obuhvaćena istim službenim sertifikatom, službenom potvrdom ili bilo kojim drugim dokumentom, koja se prevozi istim prevoznim sredstvom i koja dolazi iz istog područja ili iste države, osim robe koja je predmet posebnih propisa iz člana 2 stav 1 tačka 7 ovog zakona koji uređuju štetne organizme bilja koja pripada istom tipu, klasi ili opisu;

38) granično kontrolno mjesto (border control post) je mjesto sa pripadajućim objektima koje je odredila država Crna Gora za sprovođenje službenih kontrola u skladu sa članom 54 stav 1 ovog zakona;

39) izlazna tačka (exit point) je granično kontrolno mjesto ili bilo koje drugo mjesto koje je odredila država Crna Gora gdje životinje napuštaju carinsko područje Crne Gore obuhvaćeno posebnim propisom o dobrobiti životinja tokom transporta i odgovarajućih operacija;

40) unošenje u Crnu Goru ili unos u Crnu Goru (entering the or entry into the) znači unos životinja i robe na teritoriju Crne Gore sa drugih teritorija, osim u slučaju robe koja se unosi a koja je predmet propisa iz člana 2 stav 1 tačka 7 ovog zakona, u skladu sa propisom kojim se uređuje zdravlje bilja;

41) pregled dokumentacije (documentary check) je pregled službenih sertifikata, službenih potvrda i drugih dokumenata, uključujući i komercijalne dokumente, koji moraju pratiti pošiljku u skladu sa članom 2 stav 1, 63 stav 1 ovog zakona ili u skladu sa posebnim propisom iz člana 83 st. 2 i 3, člana 107 stav 3, člana 108 stav 1 ovog zakona;

42) identifikacijski pregled (identity check) je vizuelni pregled kojim se potvrđuje/verifikuje da sadržaj i etiketa (labelling), oznake (mark) i pečati na pošiljci, uključujući oznake na životinjama, žigovi (pečati) i prevozna sredstva, odgovaraju infromacijama navedenim u službenim sertifikatima, službenim potvrdama i drugoj pratećoj dokumentaciji;

43) fizički pregled je provjera životinja ili robe i prema potrebi provjera pakovanja, prevoznog sredstva, označavanja i temperature, uzorkovanje za analize, testiranja ili dijagnostiku, kao i ostale potrebne provjere kako bi se verifikovala usaglašenost sa zahtjevima iz čl. 2 i 4 ovog zakona;

44) tranzit je premještanje iz jedne treće države u drugu preko teritorije Crne Gore pod carinskim nadzorom, osim u slučaju pravila za tranzit koja se vrše u skladu sa specifičnim zahtjevima propisa koji uređuje zdravstvenu zaštitu bilja;

45) carinski nadzor (supervision by the customs authorities) označava radnje koje uopšteno preduzimaju carinski organi sa ciljem da obezbijede poštovanje carinskih propisa i, gdje je primjenjivo, drugih odredbi koje se odnose na robu podložnu takvim radnjama;

46) carinska kontrola (control by the customs authorities) označava posebne radnje koje preduzimaju carinski organi radi obezbjeđivanja usklađenosti sa carinskim i drugim propisima koji uređuju ulazak, izlazak, tranzit, kretanje, skladištenje i krajnju upotrebu robe koja se kreće između carinske teritorije Crne Gore i zemalja ili teritorija van te teritorije, kao i prisustvo i kretanje unutar carinske teritorije Crne Gore robe koja nije porijeklom iz Crne Gore i robe stavljene u postupak krajnje upotrebe;

47) službeno zadržavanje (official detention) je postupak kojim nadležni organ obezbjeđuje da se životinje i robe pod službenim kontrolama ne premještaju niti se njima rukuje, sve dok se ne donese odluka o njihovom krajnjem odredištu, a postupak obuhvata i skladištenje koje sprovodi subjekat, u skladu sa uputstvom i pod nadzorom nadležnog organa;

48) dnevnik puta je dokument utvrđen propisom o dobrobiti životinja za vrijeme putovanja i odgovarajućih operacija koji sadrži podatke o:

1) licu koje planira dugo putovanje priprema, ovjerava pečatom i potpisuje sve stranice plana puta;

2) djelovima koje sadrži, pri čemu se sve stranice dnevnika povezuju: planiranje (dio 1), mjesto polaska (dio 2), mjesto odredišta (dio 3), izjava prevoznika (dio 4) i obrazac izvještaja o odstupanjima (dio 5);

3) organizatoru koji mora:

- za svaki plan puta da odredi poseban broj;

- obezbijedi da nadležni organ u mjestu polaska dobije potpisan primjerak dijela 1. dnevnika puta, ispravno ispunjen, osim brojeva veterinarskog sertifikata, dva radna dana prije vremena polaska;

- da se pridržava uputstva koje daje nadležni organ;

- obezbijediti da dnevnik puta bude ovjeren pečatom;

- obezbijediti da dnevnik puta prati životinje tokom putovanja do tačke odredišta ili, u slučaju izvoza u treću zemlju, barem do mjesta izlaska;

4) držaoci u mjestu polaska i, kad se mjesto odredišta nalazi unutar područja Crne Gore, držaoci u mjestu odredišta treba da ispune i potpišu relevantne dijelove dnevnika puta i izvještavaju nadležni organ što je prije moguće o svakom odstupanju u dijelu 5 dnevnika;

5) kada se mjesto odredišta nalazi na području Crne Gore, držaoci u mjestu odredišta čuvaju dnevnik puta, osim dijela 4, najmanje tri godine od datuma dolaska u mjesto odredišta, a dnevnik puta daje se na zahtjev nadležnom organu na uvid;

49) službeni pomoćnik (official auxiliary) je predstavnik nadležnog organa osposobljen u skladu sa članom 25 ovog zakona i zaposlen za sprovođenje određenih zadataka službenih kontrola ili određenih zadataka povezanih sa drugim službenim aktivnostima;

50) meso i jestivi nusproizvodi klanja su, u shodno članu 56 stav 2 tačka 1 ovog zakona proizvodi navedeni u dijelu od 0201 do 0208 u propisu o tarifnoj i statističkoj nomenklaturi i zajedničkoj carinskoj tarifi;

51) zdravstvena oznaka je oznaka koja se stavlja nakon službene kontrole iz člana 25 stav 2 tač. 1 i 3 ovog zakona koja je sprovedena i kojom se potvrđuje da je meso podobno za ishranu ljudi.

(1) Nadležni organ za sprovođenje ovog zakona kao i ostalih propisa kojima su uređene oblasti iz člana 2 stav 1 ovog zakona je organ uprave nadležan za bezbjednost hrane, veterinu i fitosanitarne poslove (u daljem tekstu: Uprava).

(2) Nadležni organ za sprovođenje ovog zakona kao i ostalih propisa kojima su uređene oblasti iz člana 2 stav 1 tač. 1 i 10 ovog zakona je organ državne uprave nadležan za poljoprivredu (u daljem tekstu: Ministarstvo).

(3) Nadležni organ za sprovođenje ovog zakona kao i ostalih propisa kojim je uređena oblast iz člana 2 stav 1 tačka 2 ovog zakona je organ državne uprave nadležan po životnu sredinu.

(4) Izuzetno od stava 1 ovog člana, za potrebe sprovođenja ovog zakona u dijelu službenih kontrola prilikom unošenja i izvoza životinja i roba i drugih spoljnotrgovinskih aktivnosti, Uprava sarađuje sa organom državne uprave nadležnim za finansije, sa organom uprave nadležnim za poslove carina, sa organom državne uprave nadležnim za unutrašnje poslove i sa organom uprave nadležnim za policiju u sprovođenju službenih kontrola kojima se verifikuje usaglašenost sa zahtjevima, pravilima navedenim u ovom zakonu i propisima iz oblasti iz člana 2 ovog zakona.

(5) Nadležni organi iz st. 1, 2 i 3 ovog člana mogu povjeriti određene poslove službenih kontrola i drugih službenih aktivnosti iz svoje nadležnosti delegiranim tijelima i fizičkim licima za obavljanje drugih službenih aktivnosti kao stručnih poslova od javnog interesa u skladu sa čl. 35 do 40 ovog zakona.

(6) Revizije (audit) delegiranih tijela i fizičkih lica iz stava 5 ovog člana sprovode nadležni odgani iz st. 1, 2 i 3 ovog člana.

(7) Nadležni organi iz st. 1, 2 i 3 ovog člana dužni su da obezbijede sprovođenje službenih kontrola i drugih službenih aktivnosti u skladu sa načelima i uslovima iz ovog zakona.

(8) Nadležni organi iz st. 1, 2 i 3 ovog člana dužni su da obezbijede transparentnost i povjerljivost službenih kontrola ili drugih službenih aktivnosti u skladu sa ovim zakonom.

(9) U slučajevima kada postoje mogući rizici za zdravlje ljudi, životinja ili bilja ili za životnu sredinu, a na osnovu procjene vrste, ozbiljnosti i obima takvih rizika, nadležni organi iz st. 1, 2 i 3 ovog člana odlučuju o tome postoji li javni interes za otkrivanje informacija obuhvaćenih obavezom čuvanja profesionalne tajne iz člana 15 stav 1 ovog zakona.

(10) Nadležni organi iz st. 1, 2 i 3 ovog člana utvrđuju procedure o mehanizmima saradnje radi obezbjeđivanja efikasne i efektivne koordinacije radi dosljedne organizacije i sprovođenja službenih kontrola i drugih službenih aktivnosti u svim oblastima primjene iz člana 2 ovog zakona, a u svrhu ispunjavanja obaveza iz ovog zakona.

(1) Ministarstvo donosi i predlaže politiku iz oblasti navedenih u članu 2 ovog zakona kao i propise za sprovođenje ovog zakona.

(2) Ministarstvo sprovodi službene kontrole i druge službene aktivnosti u oblasti iz člana 2 stav 1 tač. 9 i 10 ovog zakona o čemu izvještava Upravu.

(1) Uprava je centralni nadležni organ odgovoran za saradnju i komunikaciju sa Evropskom komisijom i drugim državama članicama u vezi sa sprovođenjem službenih kontrola u svim oblastima primjene iz člana 2 ovog zakona.

(2) Uprava je odgovorna za sprovođenje službenih kontrola u svim područjima primjene iz člana 2 ovog zakona, povjeravanje određenih zadataka službenih kontrola i drugih službenih aktivnosti delegiranim tijelima (pravnim licima) i fizičkim licima u skladu sa čl. 35 do 40 ovog zakona.

(3) Uprava je nadležna za sprovođenje zadataka iz stava 1 ovog člana i to:

1) kontrolu dobre proizvođačke prakse i dobre higijenske prakse, kao i postupaka vezanih uz primjenu načela na osnovu analize opasnosti i kritičnih kontrolnih tačaka u objektima;

2) prikupljanje podataka o informacijama iz prehrambenog lanca;

3) ante mortem pregled;

4) kontrola postupanja u skladu sa propisima o dobrobiti životinja;

5) post mortem pregled;

6) postupanja sa specifičnim rizičnim materijalima i ostalim nusproizvodima;

7) uzorkovanje za laboratorijske analize;

8) uzorkovanje u svrhu monitoringa;

9) kontrola usaglašenosti sa propisima koji uređuju posebne zahtjeve higijene za proizvode životinjskog porijekla koji se odnose na primjenu identifikacionih oznaka, kao i provjera usaglašenosti sa ostalim zahtjevima sledljivosti u objektima;

10) službena sertifikacija i povjeravanje fizičkom licu obavljanje drugih službenih aktivnosti kao stručnih poslova od javnog interesa;

11)obezbjeđivanje finansiranja službenih kontrola i drugih službenih aktivnosti koje sprovodi ili povjerava u skladu sa odredbama ovog zakona i u skladu sa propisima koji uređuju oblasti iz člana 2 ovog zakona;

12)službenu sertifikaciju, osim kada je sertifikovanje povjereno delegiranim tijelima, uz uspostavljeni sistem verifikacije;

13)ovlašćivanje (authorization) i ukidanje ovlašćenja službenih i referentnih laboratorija u skladu sa ovim zakonom, kao i reviziju službenih i referentnih laboratorija;

14)sprovođenje inspekcijskog nadzora nad radom službenih i referentnih laboratorija;

15)pripremu i koordinaciju sprovođenja Višegodišnjeg nacionalnog plana službenih kontrola (u daljnjem tekstu: VNPSK);

16)izradu godišnjeg i višegodišnjeg izvještaja o sprovođenju VNPSK i dostavljanje izvještaja Evropskoj komisiji;

17) upotrebu informacionih sistema koje vodi Evropska komisija i određivanje kontakt tačaka za komponente sistema IMSOC: ADIS, iRASFF, EUROPHYT i TRACES i kontakt tačaka za sprovođenje posebnog propisa koji uređuje pravila za funkcionisanje sistema za upravljanje informacijama za službene kontrole;

18)učestvuje u pružanju svih oblika administrativne pomoći drugim državnim organima u skladu sa ovim zakonom;

19)omogućava nadležnim organima drugih država sprovođenje nadzora;

20)planira, izrađuje, koordinira i izvještava o sprovođenju programa monitoringa;

21)izrađuje vodiče i procedure za sprovođenje drugih službenih aktivnosti;

22)vodi i ažurira registre;

23)vrši i druge poslove u skladu sa ovim zakonom.

(4) Uprava je odgovorna za:

1) obezbjeđivanje efikasne i efektivne koordinacije, dosljednosti i efektivnosti službenih kontrola i drugih službenih aktivnosti koje sprovodi, odnosno povjerava u skladu sa ovim zakonom;

2) sprovođenje inspekcijskih nadzora i revizija delegiranih tijela i fizičkih lica koja sprovode određene zadatke;

3) obezbjeđivanje komunikacije i izvještavanje o službenim kontrolama i drugim službenim aktivnostima koje sprovodi, odnosno povjerava u skladu sa ovim zakonom;

4) izvještavanje o sprovođenju službenih kontrola i drugih službenih aktivnosti u svrhu izrade godišnjeg izvještaja;

5) izradu godišnjih planova službenih kontrola, uključujući i koordinisane planove službenih kontrola, izradu planova monitoringa i planova za uzorkovanje;

6) izradu plana monitoringa pošiljki koje se unose u Crnu Goru;

7) izradu drugih planova, po potrebi, u skladu sa ovim zakonom;

8) izradu plana upravljanja kriznom situacijom u oblasti bezbjednosti hrane i hrane za životinje;

9) izradu kriznih planova u području zdravlja životinja i zdravlja bilja u skladu sa propisima o zdravlju životinja i propisima o zdravstvenoj zaštiti bilja;

10)izradu procedura za sprovođenje službenih kontrola koje sprovodi odnosno povjerava u skladu sa ovim zakonom.

(1) Nadležni organ carine (u daljem tekstu: Uprava carina) sprovodi službene kontrole i druge službene aktivnosti i to:

1) nad kućnim ljubimcima, u skladu sa propisom o nekomercijalnom premještanju kućnih ljubimaca;

2) nad robom, koja je dio ličnog prtljaga putnika, a namijenjena je za ličnu potrošnju ili upotrebu kao putnički prtljag i male pošiljke robe koje se šalju fizičkim licima i koje nijesu namijenjene stavljanju na tržište, u skladu sa u propisom kojim se ove pošiljke izuzimaju od pregleda;

3) nad drvenim materijalom za pakovanje, u skladu sa propisom o zdravlju bilja;

4) izvještava o sprovedenim službenim kontrolama u svrhu izrade godišnjeg izvještaja;

5) sarađuje u izradi VNPSK-e sa nadležnim organom.

(2) Uprava carina sprovodi službene kontrole sredstava za zaštitu bilja na svim graničnim kontrolnim mjestima određenim za pogranični promet u cilju otkrivanja prevarnih radnji.

(3) Pravila o sprovođenju službenih kontrola i drugih službenih aktivnosti iz stava 1 ovog člana propisuje Ministarstvo.

(4) Nadležni organ policije obavlja službene kontrole nad robom koja je dio ličnog prtljaga putnika, a namijenjena je za ličnu potrošnju ili upotrebu.

(5) Nadležni organ odgovoran za verifikaciju usklađenosti sa zahtjevima iz člana 9 stav 2 ovog zakona, određene odgovornosti povezane sa službenim kontrolama ili drugim službenim aktivnostima može da prenese na jedno ili više kontrolnih nadležnih organa za organsku proizvodnju u skladu sa propisima o organskoj proizvodnji, pri čemu se svakom dodjeljuje kodni broj.

(6) Detaljna pravila za sprovođenje službenih kontrola i drugih službenih aktivnosti iz stava 1 ovog člana propisuje Ministarstvo.

(1) Uprava obavještava Evropsku komisiju o kontakt detaljima i svim promjenama koji se odnose na:

1) nadležne organe iz člana 7 ovog zakona;

2) određenim nadležnim organima iz člana 9 ovog zakona;

3) kontrolne nadležne organe za organsku proizvodnju iz člana 10 stav 5 ovog zakona;

4) tijelima iz člana 35 ovog zakona.

(2) Informacije iz stava 1 ovog člana, Uprava objavljuje na internet stranici.

(1) Nadležni organi iz člana 7 st. 1 i 2 ovog zakona i kontrolni nadležni organi za organsku proizvodnju moraju:

1) da imaju uspostavljene procedure i/ili postupke koje obezbjeđuju efikasnost i adekvatnost službenih kontrola i drugih službenih aktivnosti;

2) da imaju uspostavljene procedure i/ili postupke koje obezbjeđuju nepristrasnost, kvalitet i dosljednost službenih kontrola i drugih službenih aktivnosti na svim nivoima;

3) da imaju uspostavljene procedure i/ili postupke koje obezbjeđuju da su lica koja sprovode službene kontrole i druge službene aktivnosti slobodna od bilo kojeg konflikta interesa;

4) da imaju ili da imaju pristup adekvatnim laboratorijskim kapacitetima za analize, testiranje i dijagnostiku;

5) da imaju ili da imaju pristup dovoljnom broju odgovarajućeg kvalifikovanog i iskusnog osoblja kako bi se službene kontrole i druge službene aktivnosti mogle obavljati efikasno i efektivno;

6) da imaju odgovarajuće i propisno održavane objekte i opremu koja obezbjeđuje da lica službene kontrole i druge službene aktivnosti vrše efikasno i efektivno;

7) da imaju zakonska ovlašćenja za sprovođenje službenih kontrola i drugih službenih aktivnosti, kao i preduzimanje mjera utvrđenim ovim zakonom i pravilima iz člana 2 ovog zakona;

8) da imaju zakonska ovlašćenja koja obezbjeđuju licima koja vrše službene kontrole i druge službene aktivnosti pristup prostorijama i dokumentaciji koju čuva subjekat (operator) radi pravilnog obavljanja svojih zadataka;

9) da imaju planove za krizne situacije i da su spremni da ih primijene u slučaju hitnosti, kada je to primjereno, u skladu sa članom 2 ovog zakona.

(2) U slučaju postupka ovlašćivanja službenog veterinara, ovlašćivanje se vrši rješenjem u pisanoj formi kojim se definišu službene kontrole i druge službene aktivnosti i sa njima povezani poslovi za koje je ovlašćenje dato i kojim je obezbijeđeno da je lice slobodno od bilo kojeg konflikta interesa, pri čemu se svi zahtjevi koji se odnose na lica zaposlena u Upravi odnose i na sve službene veterinare.

(3) U slučaju postupka ovlašćivanja službenog lica za zdravlje bilja (official plant health officer), ovlašćivanje se vrši rješenjem u pisanoj formi kojim se definišu službene kontrole i druge službene aktivnosti i sa njima povezani poslovi za koje je ovlašćenje dato i kojim je obezbijeđeno da je lice slobodno od bilo kojeg konflikta interesa, pri čemu se svi zahtjevi koji se odnose na lica zaposlena u Upravi odnose i na sva službena lica za zdravlje bilja (official plant health officer).

(4) Lica koja vrše službene kontrole i druge službene aktivnosti u skladu sa ovim zakonom moraju da:

1) imaju odgovarajuću obuku radi kompetentnog obavljanja dužnosti i dosljednog sprovođenja službenih kontrola i drugih službenih aktivnosti;

2) prate razvoj u svojoj oblasti nadležnosti i prema potrebi se redovno dodatno obučavaju; i

3) prema potrebi obučavaju se za:

a) različite kontrolne metode i tehnike, kao što su inspekcija, verifikacija, provjera (screening), ciljana provjera (targeted screening), uzorkovanje i laboratorijske analize, testiranje i dijagnostika;

b) procedure za kontrolu;

c) primjenu propisanih zahtjeva iz člana 2 ovog zakona;

d) procjenu neusaglašenosti sa zahtjevima iz člana 2 ovog zakona;

e) opasnosti u proizvodnji, preradi i distribuciji životinja i roba;

f) različite faze proizvodnje, prerade i distribucije, kao i moguće rizike po zdravlje ljudi, a gdje je primjenljivo i po zdravlje životinja i bilja, dobrobit životinja, kao i po životnu sredinu;

g) evaulaciju primjene HACCP principa i dobre poljoprivredne prakse;

h) sisteme upravljanja, kao što su programi obezbjeđivanja kvaliteta kojima upravljaju subjekti i njihova procjena u onoj mjeri u kojoj su relevantni za zahtjeve utvrđene pravilima iz člana 2 ovog zakona;

i) sistem službenog serfitikovanja;

j) planove u kriznim situacijama, uključujući komunikaciju sa drugim državama, državama članicama i Evropskom komisijom;

k) sudske postupke i pravne posledice službenih kontrola;

l) ispitivanje pisanog, dokumentovanog materijala i drugih evidencija, uključujući one koje se odnose na međulaboratorijsku uporednu analizu, akreditaciju i procjenu rizika, a koje mogu biti relevantne za procjenu usaglašenosti sa zahtjevima iz člana 2 ovog zakona, pri čemu se mogu obuhvatiti i finansijski i komercijalni aspekti;

m) kontrolne procedure i zahtjeve za unos životinja i roba u Crnu Goru porijeklom iz drugih država;

n) bilo koje druge oblasti koje su neophodne da se obezbijedi da se službene kontrole i druge službene aktivnosti vrše u skladu sa ovim zakonom.

(5) Nadležni organi iz člana 7 st. 1 i 2 ovog zakona, prema podjeli nadležnosti donose i sprovode godišnje programe obuka kako bi lica koja sprovode službene kontrole i druge službene aktivnosti bila obučena u skladu sa stavom 4 ovog člana.

(6) Nadležni organi iz člana 7 ovog zakona u sprovođenju službenih kontrola i drugih službenih aktivnosti obezbjeđuju efikasnu i efektivnu koordinaciju i saradnju u skladu procedurama iz člana 7 stav 10 ovog zakona.

(1) Nadležni organi iz člana 7 ovog zakona uspostavljaju unutrašnju samostalnu organizacionu jedinicu za nezavisno sprovođenje unutrašnjih revizija nadležnog organa, sa ciljem utvrđivanja adekvatnosti sprovođenja planiranih i sprovedenih službenih kontrola i drugih službenih aktivnosti kao i efektivnosti preduzetih mjera i postignutih ciljeva u skladu sa ovim zakonom.

(2) Jedinica iz stava 1 ovog člana utvrđuje stanje, sačinjava izvještaj i predlaže preduzimanje mjera u skladu sa rezultatima unutrašnje revizije kako bi se obezbijedila usklađenost zahtjeva ovog zakona.

(3) Audit se vrši na osnovu godišnjeg plana za vršenje unutrašnje revizije jedinice iz stava 1 ovog člana.

(4) Način vršenja revizije (audita) propisuje Ministarstvo.

(1) Protiv rješenja nadležnih organa iz člana 7 ovog zakona može se izjaviti žalba u vezi sa članom 62, članom 72 st. 4 i 12, članom 73, članom 110 stav 3 tačka 2 i članom 111 st. 1 i 2 ovog zakona, od strane pravnog ili fizičkog lica, u roku propisanom u skladu sa zakonom koji uređuje upravni postupak.

(2) Žalba iz stava 1 ovog člana ne odlaže izvršenje rješenja i ne utiče na obavezu preduzimanja hitnih mjera za uklanjanje ili ograničavanje rizika za zdravlje ljudi, životinja ili bilja, dobrobit životinja ili, u vezi sa genetički modifikovanim organizmima i sredstvima za zaštitu bilja, rizika za životnu sredinu u skladu sa ovim zakonom i pravilima iz člana 2 ovog zakona.