Решение о разработке пространственно-урбанистического плана общины Тиват

Pristupa se izradi Prostorno-urbanističkog plana Opštine Tivat (u daljem tekstu: PUP).

PUP se izrađuje i donosi za cjelokupnu teritoriju lokalne samouprave.

Za PUP će se raditi strateška procjena uticaja na životnu sredinu u skladu sa zakonom kojim se uređuje strateška procjena uticaja određenih planova i programa na životnu sredinu.

PUP se donosi za period do 2040. godine.

PUP će izrađivati DOO „Agencija za planiranje prostora Crne Gore”.

Rok za izradu PUP-a je 12 mjeseci od dana dostavljanja ove odluke DOO „Agenciji za planiranje prostora Crne Gore”.

Finansijska sredstva potrebna za izradu PUP-a obezbijediće se iz budžeta Opštine Tivat u iznosu od 270.000,00 eura.

PUP se izrađuje na osnovu Programskog zadatka koji čini sastavni dio ove odluke.

Ova odluka stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom listu Crne Gore”.

Osnovni cilj i zadatak izrade Prostorno-urbanističkog plana Opštine Tivat (u daljem tekstu: PUP) je da se nakon sveobuhvatne analize postojećeg stanja, prepoznavanja problema i analize mogućnosti za usmjeravanje daljeg prostornog razvoja, stvore planski preduslovi za obezbjeđenje održivog razvoja koji predstavlja jedan od najvažnijih izazova politike uređenja prostora.

Ovo se prvenstveno odnosi na rješavanje ključnih razvojnih problema, naročito za pojedine segmente koje plan tretira kao što su: infrastruktura, sa posebnim naglaskom na saobraćaj i komunalnu opremljenost, kontrolisan turistički razvoj, izgradnju stambenih objekata, objekte školstva i socijalne zaštite, poseban tretman seizmičkog rizika, poštovanje svih aspekata zaštite životne sredine, planski tretman neformalnih objekata i dr.

Pravni osnov za izradu i donošenje Prostorno-urbanističkog plana Opštine Tivat sadržan je u članovima 32 i 51 Zakona o uređenju prostora ("Službeni list CG", broj 19/25).

Članom 32 stav 1 Zakona o uređenju prostora („Službeni list CG", broj 19/25), propisano je da se izradi planskog dokumenta pristupa na osnovu odluke o izradi koju donosi Vlada odnosno izvršni organ jedinice lokalne samouprave.

Prema članu 49 Zakona o uređenju prostora, lokalna planska dokumenta donosi skupština jedinice lokalne samouprave. Međutim, predviđeno je (član 51) da, izuzetno, Vlada CG može donijeti lokalni planski dokument u tri slučaja, od kojih je jedan ako se o tome sporazumije sa jedinicom lokalne samouprave. U ovim slučajevima lokalni planski dokument donosi se na način i po postupku propisanom ovim zakonom za državni planski dokument.

Programski zadatak za izradu PUP-a Tivat izrađuje se u skladu sa članom 33 Zakona o uređenju prostora, budući da je isti sastavni dio Odluke o izradi planskog dokumenta.

PUP se izrađuje i donosi za cjelokupnu teritoriju lokalne samouprave na kopnu.

Slika br. 1: Obuhvat PUP-a Tivat na kopnu

U postupku izrade PUP-a potrebno je voditi se uslovima i smjernicama iz sljedećih dokumenata:

- Prostornog plana Crne Gore do 2040.god. („Službeni list CG“, broj 68/25);

- Prostornog plana posebne namjene za Obalno područje Crne Gore („Službeni list CG“, broj 56/18);

- Važeće prostorno planske dokumentacije na državnom i lokalnom nivou;

- Studije zaštite kulturnih dobara za potrebe izrade PPPN OP.

S obzirom da se Opština Tivat nalazi u zaštićenoj okolini Prirodnog i kulturno-istorijskog područja Kotora pod zaštitom UNESCO-a, obavezno je u postupku izrade PUP-a ispoštovati važeću zakonsku regulative iz oblasti zaštite kulturnih dobara, kao i sinhronizovati sa izradom "Studije zaštite kulturne baštine Prirodnog i kulturno-istorijskog područja Kotora sa zaštićenom okolinom", čija je izrada u toku.

Strategije sa najvećim uticajem na sistem planiranja prostora i aktivnosti u prostoru, između ostalih, su:

- Nacionalna strategija održivog razvoja do 2030. utvrđuje principe, strateške ciljeve i mjere za dostizanje dugoročnog održivog razvoja crnogorskog društva, uzimajući u obzir postojeće stanje i preuzete međunarodne obaveze, prioritetno Agendu Ujedinjenih nacija za održivi razvoj do 2030. godine.

- Strategija regionalnog razvoja za period 2023-2027. godine je postizanje ravnomjernijeg socio-ekonomskog razvoja svih jedinica lokalne samouprave i regiona, zasnovanog na konkurentnosti, inovativnosti i zapošljavanju.

- Nacionalna strategija klimatskih promjena do 2030. godine utvrđuje smjernice i mapu puta prema klimatski otpornom i niskokarbonskom društvu i u okviru tog dokumenta usvojen je i Namjeravani nacionalno utvrđeni doprinos (INDC) Crne Gore za smanjenje emisija gasova staklene bašte.

- Strategijom razvoja turizma Crne Gore 2022 do 2025. godine su definisane smjernice za razvoj turizma u smislu dugoročne održivosti, optimiziranja privrednih efekata i smanjenja opterećenja na životnu sredinu.

- Cilj Strategije za razvoj poljoprivrede i ruralnih područja 2023-2028 je uspostavljanje okvira za dalji razvoj poljoprivrede i ruralnih područja u Crnoj Gori i njeno usklađivanje sa procesom pristupa EU.

- Strategija razvoja zdravstva 2023 do 2027. godine predstavlja krovni strateški dokument u oblasti zdravstva u Crnoj Gori kojim je definisan sistem ključnih prioriteta i okvir podrške generalnom razvoju i reformama zdravstvenog sistema.

- Strategija stambene politike do 2034. godine kojom se utvrđuju pravci razvoja stanovanja na način da se osigura povećanje socijalne, ekonomske i ekološke održivosti zajednice.

- Strategija razvoja saobraćaja Crne Gore u periodu 2019-2035. godine utvrđuje stanje u oblastima transporta, definiše insfrastrukturne, organizacione i operativne ciljeve razvoja transportnog sistema, koji se realizuju kroz oročene i dugoročne planove implementacije.

- Strategija razvoja energetike Crne Gore do 2030. godine obrađuje sve potencijale koji spadaju u sektor energetike i to: ugalj, nafta i gas, elektroenergetika, daljinsko grijanje, energetska efikasnost, obnovljivi izvori energije itd.

- Državni plan upravljanja otpadom Crne Gore za period od 2025-2029. godine definiše jasne i mjerljive ciljeve, u potpunosti usklađene sa okvirnom direktivom o otpadu i relevantnim propisima Evropske unije.

-Strategija biodiverziteta sa akcionim planom za period 2026-2031. godine uspostavlja novi, integrisani strateški okvir za zaustavljanje gubitka biodiverziteta i obnovu degradiranih ekosistema. U potpunosti je usklađena sa pravnom tekovinom Evropske unije.

Pri izradi planskog dokumenta potrebno je sagledati smjernice i preporuke Strateškog plana razvoja Opštine Tivat 2024-2029. Godina, kao i ostalih usvojenih lokalnih strategija.

Ukoliko se u toku izrade PUP-a donese neka nova strategija, potrebno je istu uzeti u obzir u daljem postupku izrade plana.

Pri izradi planskog dokumenta potrebno je imati u vidu i međunarodne sporazume i konvencije, i to:

- Konvenciju o zaštiti morske sredine i priobalnog područja Sredozemlja (Barselonska konvencija),

- Konvenciju UN (Rio) o biološkom diverzitetu,

- Okvirnu konvenciju UN o klimatskim promjenama,

- Parisku konvenciju o zaštiti svjetske kulturne i prirodne baštine,

- Evropsku konvenciju o zaštiti arheološkog nasleđa,

- Konvenciju za zaštitu arhitektonskog nasleđa Evrope,

- Aarhus konvenciju o pristupu informacijama, učešću javnosti u donošenju odluka i pristup pravosuđu u oblasti životne sredine,

- Espoo konvenciju,

- Konvenciju Savjeta Evrope o vrijednosti kulturnog nasljeđa za društvo,

- Sporazum o formiranju energetske zajednice,

- Ostalu relevantnu regulativa UN i EU koja se odnosi na održivi razvoj, životnu sredinu i kvalitet života i kulturnu baštinu.

Međunarodne smernice za urbanističko i teritorijalno planiranje (IGUTP), UN Habitat, donijete su 2015. godine u Nairobiju, Kenija i definišu dvanaest principa urbanog i teritorijalnog planiranja. Nova urbana agenda (NUA) usvojena je na Konferenciji Ujedinjenih nacija o stanovanju i održivom urbanom razvoju (Habitat III) u Kitu, Ekvador (17-20 oktobar 2016) i ona daje globalni okvir urbanog razvoja za narednih 20 godina, odnosno utvrđuje nove standarde integralnog i održivog razvoja, i sadrži smjernice za održivi urbani razvoj. NUA je proizašla iz cilja 11. Agende održivog razvoja 2030. donijete od strane UN u septembru 2015. godine, kao i da cilj 11. "Održivi gradovi i zajednice" teži ka tome da gradovi do 2030. godine budu održivi, otporni, bezbjedni i inkluzivni.