Правила о здравоохранении и военно-медицинской службе в Армии Черногории

Ovim pravilnikom propisuje se bliži sadržaj i način vršenja zdravstvene zaštite i vojnog saniteta u Vojsci Crne Gore (u daljem tekstu: Vojska).

Izrazi koji se u ovom pravilniku koriste za fizička lica u muškom rodu podrazumijevaju iste izraze u ženskom rodu.

Zdravstvena zaštita lica u službi u Vojsci, u smislu ovog pravilnika, podrazumijeva:

- zdravstvenu zaštitu na primarnom nivou,

- mjere specifične zdravstvene zaštite.

Zdravstvena zaštita lica u službi u Vojsci na primarnom nivou, obuhvata:

- aktivnosti na unapređenju zdravlja,

- promovisanje zdravih stilova života, uključujući i zdravu ishranu i fizičku aktivnost lica u službi u Vojsci,

- prevenciju, otkrivanje i kontrolu zaraznih i nezaraznih bolesti,

- imunizaciju protiv zaraznih bolesti, u skladu sa programom imunizacije,

- laboratorijsku i radiološku dijagnostiku,

- preventivne preglede,

- sprečavanje, otkrivanje i liječenje bolesti usta i zuba,

- procjenu epidemiološke situacije u zemlji i inostranstvu,

- sanitetski prevoz,

- obezbjeđivanje potrebnih ljekova,

- utvrđivanje privremene spriječenosti za rad,

- upućivanje na ljekarsku i invalidsku komisiju,

- kućne posjete,

- zdravstvenu zaštitu žena,

- planiranje, organizaciju i sprovođenje mjera i postupaka dezinfekcije, dezinsekcije i deratizacije objekata radi poboljšanja uslova životne i radne sredine i higijenskih uslova za život i rad lica u službi u Vojsci.

Mjere specifične zdravstvene zaštite lica u službi u Vojsci su:

- ljekarski pregledi radi utvrđivanja radne sposobnosti, u skladu sa zakonom,

- zaštita zdravlja lica u službi u Vojsci koja su na formacijskom mjestu izložena povećanom riziku po zdravlje, a na osnovu zaključka specijaliste medicine rada,

- otkrivanje i suzbijanje faktora rizika za nastanak hroničnih nezaraznih bolesti,

- sprečavanje povreda na radu,

- sprečavanje i suzbijanje zaraznih bolesti,

- očuvanje i unapređenje zdravlja,

- redovni sistematski pregledi profesionalnih vojnih lica,

- vanredni sistematski pregledi profesionalnih vojnih lica, nakon korišćenja privremene spriječenosti za rad u trajanju od najmanje šest mjeseci,

- sistematski pregledi kandidata za upućivanje u međunarodne snage ili na obrazovanje ili usavršavanje.

Redovni i vanredni sistematski pregledi iz stava 1 al. 7 i 8 ovog člana se ne sprovode za profesionalna vojna lica koja nijesu postavljena.

Mjere specifične zaštite iz stava 1 al. 1, 2, 7, 8 i 9 ovog člana sprovode se u skladu sa Spiskom bolesti, rana, povreda, ozljeda, tjelesnih mana, stanja i nedostataka prema kome se ocjenjuje zdravstvena sposobnost za službu u Vojsci (Prilog 1).

Radi vršenja zdravstvene zaštite lica u službi u Vojsci, u skladu sa Formacijom Vojske, osnivaju se ambulante za izabranog doktora medicine, izabranog ginekologa, stomatologiju, medicinu rada, internu medicinu, oftalmologiju, otorinolaringologiju, psihijatriju-psihologiju, epidemiologiju, radiološku i laboratorijsku dijagnostiku.

Zdravstvenu zaštitu na primarnom nivou lice u službi u Vojsci ostvaruje preko izabranog doktora medicine ili izabranog tima doktora medicine koji su zaposleni u Vojsci.

Izbor izabranog doktora medicine lice u službi u Vojsci vrši u skladu sa propisom kojim se bliže propisuju uslovi u pogledu standarda, normativa i načina ostvarivanja zdravstvene zaštite na primarnom nivou.

Izabrani tim iz stava 1 ovog člana čine doktor opšte medicine, stomatolog, specijalista opšte/urgentne medicine, specijalista porodične medicine, izabrani ginekolog i drugi zdravstveni radnici sa VII1, VI, V ili IV nivoom kvalifikacije obrazovanja.

Lica u službi u Vojsci zdravstvenu zaštitu iz člana 4 ovog pravilnika ostvaruju u vojnoj ambulanti koja je udaljena najviše 20 km od mjesta njihovog stanovanja.

U slučaju da lica u službi u Vojsci stanuju dalje od 20 km od najbliže vojne ambulante, zdravstvenu zaštitu ostvaruju preko izabranog doktora medicine u zdravstvenim ustanovama javnog zdravstvenog sistema.

Vojnici na obuci i lica u rezervnom sastavu dok su u službi u Vojsci zdravstvenu zaštitu ostvaruju u skladu sa ovim pravilnikom.

Lica u službi u Vojsci zdravstvenu zaštitu iz člana 5 ovog pravilnika ostvaruju preko doktora specijaliste, i to: medicine rada, interne medicine, oftalmologa, otorinolaringologa, radiologa, specijaliste medicinske biohemije, psihijatra i psihologa.

Kad se mjere zdravstvene zaštite iz člana 5 ovog pravilnika ne mogu sprovesti u ambulantama iz člana 8 stav 1 ovog pravilnika, sprovode se u zdravstvenim ustanovama javnog zdravstvenog sistema.

Redovni sistematski pregledi profesionalnih vojnih lica organizuju se radi utvrđivanja njihove zdravstvene sposobnosti preko službe medicine rada.

Sistematski pregledi iz stava 1 ovog člana organizuju se svake parne godine za lica starija od 40 godina života, odnosno svake neparne godine za lica mlađa od 40 godina života.

Sistematski pregledi iz stava 1 ovog člana obuhvataju:

1) antropometrijska mjerenja;

2) pregled doktora medicine;

3) laboratorijska ispitivanja;

4) pregled radiologa;

5) pregled oftalmologa;

6) pregled otorinolaringologa;

7) pregled psihijatra;

8) pregled stomatologa;

9) pregled ginekologa;

10) psihološka ispitivanja;

11) pregled interniste.

Antropometrijska mjerenja obuhvataju osnovna antropometrijska mjerenja (tjelesna težina, visina, indeks tjelesne mase (BMI), uhranjenost, obim struka i obim kukova).

Antropometrijska mjerenja iz stava 1 ovog člana vrše se u skladu sa:

- Normama fizičke razvijenosti (Prilog 2),

- Tabelom odstupanja stvarne od idealne tjelesne mase za procjenu uhranjenosti (Prilog 3).

Pregled doktora medicine obuhvata:

1) uzimanje anamnestičkih podataka značajnih za ocjenu zdravstvene sposobnosti;

2) utvrđivanje opšteg fizičkog izgleda lica, pojedinačnim pregledom, radi utvrđivanja izgleda i reagovanja pojedinih djelova tijela pri stajanju, okretanju, sjedanju, ustajanju i hodanju, a naročito utvrđivanje nedostataka i deformacija;

3) procjenu fizičke razvijenosti i uhranjenosti koja se ocjenjuje vršenjem antropometrijskih mjerenja i određivanjem indeksa tjelesne mase (BMI);

4) pregled glave i vrata sa pripadajućim čulima;

5) utvrđivanje izgleda i boje kože, njenih adneksa i vidljivih sluzokoža;

6) ispitivanje funkcionalnog statusa koštano mišićnog sistema (stepen pokretljivosti ramenih zglobova, lakatnih zglobova, ručnih zglobova, kukova, koljena, skočnih zglobova, kičmenog stuba);

7) pregled grudnog koša i pluća;

8) mjerenje krvnog pritiska, pulsa i elektrokardiografsko snimanje;

9) pregled trbuha i trbušnih organa;

10) ispitivanje mokraćnog sistema i polnih organa;

11) grubi neurološki pregled:

- kranijalnih nerava,

- gornjih ekstremiteta (trofika, tonus, gruba motorna snaga, aktivna i pasivna pokretljivost i koordinacija, refleksi i senzibilitet),

- trupa (pokretljivost, senzibilitet i pokretljivost kičmenog stuba),

- donjih ekstremiteta (trofika, tonus, gruba motorna snaga, aktivna i pasivna pokretljivost i koordinacija, refleksi, senzibilitet, hod i stajanje);

12) pregled analne regije (pilonidalni sinus, fisure, fistule, teži slučajevi spoljnih hemoroida, polipa, prolaps rektuma, perianalna hernija i dr.).

Laboratorijska ispitivanja obuhvataju ispitivanje krvi i urina.

Pored utvrđivanja brzine sedimentacije eritrocita i nivoa hemoglobina, utvrđuje se broj eritrocita i leukocita i vrše se neophodne serumske analize u koje spadaju bilirubin, šećer, urea, kreatinin, transiminaze (ALT, AST i GGT), holesterol, trigliceridi i acidum uricum.

Urin se analizira kvalitativno i kvantitativno.

Po indikaciji vrši se utvrđivanje prisutnosti psihoaktivnih supstanci (narkotika).

Pregled radiologa obuhvata RTG pluća sa opisom snimka i ultrazvučni pregled abdomena i druga dopunska dijagnostika po indikacijama.

U slučaju otkrivanja specifičnih ili drugih promjena indikovano je dalje radiološko ispitivanje.