Устав Союза профсоюзов Черногории

Svojstvo člana granskog sindikata i Saveza stiče se učlanjenjem u sindikalnu organizaciju.

Izuzetno, zaposleni koji u svom pravnom licu ili državnom organu nema sindikalnu organizaciju, može se učlaniti u granski sindikat, iste ili srodne djelatnosti, što će se bliže urediti statutom granskog sindikata.

Član sindikata je zaposleni koji prihvata Pravila sindikalne organizacije, statut granskog sindikata i Statut Saveza.

Učlanjenje se vrši na osnovu slobodno izraženje volje.

Član sindikata prilikom učlanjenja potpisuje pristupnicu i od predsjednika sindikalne organizacije dobija člansku kartu.

Članska karta je vlasništvo Saveza i danom prestanka članstva vraća se sindikalnoj organizaciji.

Sindikalna organizacija je dužna da vodi evidenciju o članovima.

Novo primljeni član prvu sindikalnu članarinu plaća po dobijanju prve mjesečne zarade, a sindikalna prava počinje da ostvaruje nakon mjesec dana od dana prijema.

Član sindikata može biti član samo jedne sindikalne organizacije.

Sindikalni staž i prava člana se ne prekidaju ako zbog promjene radnog mjesta prestaje da bude član jednog i u roku od mjesec postaje član drugog sindikata.

Članstvo u sindikatu prestaje:

- istupanjem tj. potpisivanjem istupnice - pisane izjave;

- brisanjem iz evidencije u slučaju neplaćanja članarine duže od 3 mjeseca;

- isključenjem u slučajevima kada član djeluje suprotno sindikalnom programu i statutu, protivzakonito koristi sindikalnu imovinu, kao i u slučajevima kada sprečava druge članove u aktivnostima koje vodi sindikat;

- prestankom radnog odnosa.

Član sindikata kome je prestao radni odnos otkazom od strane poslodavca ili stečajem ima sva prava i obaveze člana sindikata do okončanja sudskog odnosno stečajnog postupka, bez obaveze plaćanja sindikalne članarine.

Odluku o isključenju donosi Skupština sindikalne organizacije kojoj član pripada, odnosno organ na višem nivou sindikalnog organizovanja čiji je član.

Ponovno učlanjenje u sindikat ostvaruje se podnošenjem zahtjeva za prijem u članstvo sindikata.

O svim navedenim činjenicama vodi se evidencija u sindikalnoj organizaciji, odnosno organu višeg nivoa sindikalnog organizovanja.

Član sindikata koji je isključen ili je istupio iz sindikata ne može koristiti simbole, imovinu i akta Saveza.

Prestankom članstva u Savezu prestaju sva prava i zahtjevi u odnosu na Savez i imovinu Saveza, kao i povraćaj sindikalne članarine.

Prava člana sindikata su:

- zaštita po osnovu kolektivnog ugovora, uslova rada i zaštite i zdravlja na radu;

- učestvovanje u kreiranju i sprovođenju sindikalne politike;

- da bira i da bude biran u sindikalne organe, u skladu sa kriterijumima iz ovog Statuta;

- pravna zaštita i pomoć kod ostvarivanja prava iz rada i po osnovu rada;

- sindikalno obrazovanje, osposobljavanje i informisanje.

Posebna sindikalna prava člana su:

- posredovanje i pravna zaštita;

- stručna pomoć i podrška u štrajku;

- preventivno liječenje i rehabilitacija u skladu sa posebnim aktima organa Saveza.

Obaveze člana sindikata su:

- poštovanje Statuta Saveza, statuta granskog sindikata, odluka sindikalnih organa i ostalih sindikalnih akata i djelovanje u skladu sa njima;

- učestvovanje u sindikalnim akcijama;

- redovno plaćanje sindikalne članarine.

Ostvarivanje pojedinih prava i obaveza člana preciznije se regulišu pravilima koja donosi sindikalna organizacija.

Član sindikata ostvaruje sindikalna prava u sindikalnoj organizaciji. U slučaju kada mu sindikalna organizacija ne obezbijedi ostvarivanje prava, član se obraća višim organima granskog sindikata i Saveza.

Sindikalna organizacija je osnovni oblik sindikalnog organizovanja koju osnivaju zaposleni u privrednim društvima, ustanovama ili drugim oblicima organizovanog rada.

Zaposleni iz različitih pravnih lica iste ili slične djelatnosti mogu formirati sindikalnu organizaciju ukoliko su ta pravna lica pravni sledbenici istog pravnog prethodnika.

Zaposleni se učlanjuju u sindikalnu organizaciju koja se udružuje u viši nivo sindikalnog organizovanja.

Sindikalnu organizaciju može formirati najmanje pet zaposlenih u istoj organizacijskoj cjelini.

U slučaju reorganizacije, shodno Zakonu o stečaju, zaposleni mogu formirati novu sindikalnu organizaciju, u stečaju.

Manji oblik organizovanosti unutar sindikalne organizacije su sindikalne podružnice koje se formiraju u skladu sa interesima članstva i procesa rada.

Sindikalna podružnica nema svojstvo pravnog lica i njeni članovi sindikalno i teritorijalno funkcionišu u skladu sa pravilima sindikalne organizacije i aktima granskog sindikata i Saveza, kojima se bliže utvrđuju kriterijumi za obrazovanje sindikalnih podružnica, njihove funkcije, zadaci i način djelovanja.

Sindikalna podružnica obrazuje se u teritorijalno izdvojenim djelovima pravnog lica ukoliko nije formirana sindikalna organizacija.

Sindikalne organizacije slobodno odlučuju o udruživanju u granske sindikate.

Organi sindikalne organizacije su:

- Skupština;

- Predsjednik;

- Izvršni odbor;

- Nadzorni odbor.

Skupština je najviši organ sindikalne organizacije. Skupština bira predsjednika, članove Izvršnog i Nadzornog odbora sindikalne organizacije, razmatra izvještaje o radu predsjednika sindikalne organizacije, Izvršnog i Nadzornog odbora.

Predsjednik sindikalne organizacije predstavlja i zastupa sindikalnu organizaciju pred poslodavcem i drugim organima. Njegovi zadaci određeni su programom sindikata, kolektivnim ugovorom i pravilima sindikalnih organizacija. Predsjednik sindikalne organizacije za svoj rad odgovoran je organima sindikalne organizacije.

Izvršni odbor je izvršni organ sindikalne organizacije, a njegovi zadaci su definisani pravilima sindikalne organizacije i za svoj rad odgovoran je Skupštini.

Nadzorni odbor vrši nadzor nad finansijskim poslovanjem sindikalne organizacije i za svoj rad odgovoran je Skupštini.

Sindikalna organizacija sa većim brojem članstva, svojim pravilima može predvidjeti i predsjedništvo kao operativno izvršni organ skupštine i izvršnog odbora.

Sindikalna organizacija sa pet članova bira samo predsjednika i blagajnika.

Pitanja organizovanja, načina rada sindikalnih organizacija preciznije se regulišu pravilima sindikalne organizacije, u skladu sa ovim Statutom i statutom granskog sindikata.

Zadaci sindikalne organizacije su:

- angažovanje na ostvarivanju i zaštiti prava koja proizilaze iz rada i po osnovu rada;

- unapređivanje uslova rada i zaštite i zdravlja na radu;

- zaključivanje i primjena kolektivnih ugovora i zaštita interesa članstva u postupku, statusnih, tehnoloških, ekonomskih i restrukturalnih promjena u skladu sa zakonom,

- ostvarivanje prava zaposlenih za čijim je radom prestala potreba;

- ostvarivanje drugih prava utvrđenim ovim Statutom i statutom granskog sindikata.

Sindikalna organizacija zastupa svoje članove pred organima kod poslodavca, sudskim i drugim državnim organima, pregovara sa poslodavcem, organizuje štrajk i stara se o informisanju članstva.