Закон о платежных операциях

(1) Platni promet obavlja se na način i pod uslovima propisanim ovim zakonom.

(2) Platni promet obuhvata pružanje platnih usluga, izdavanje elektronskog novca, funkcionisanje platnih sistema i druge poslove u funkciji platnog prometa.

(1) Platne usluge obuhvataju:

1) usluge koje omogućavaju uplatu gotovog novca na račun za plaćanje, kao i sve aktivnosti potrebne za vođenje računa za plaćanje;

2) usluge koje omogućavaju isplatu gotovog novca sa računa za plaćanje, kao i sve aktivnosti potrebne za vođenje računa za plaćanje;

3) izvršavanje platnih transakcija, uključujući prenos novčanih sredstava na račun za plaćanje korisnika platnih usluga kod njegovog pružaoca platnih usluga ili kod drugog pružaoca platnih usluga, i to:

- izvršavanje direktnih zaduženja, uključujući jednokratna direktna zaduženja,

- izvršavanje platnih transakcija putem platnih kartica ili sličnog instrumenta,

- izvršavanje kreditnih transfera, uključujući trajne naloge;

4) izvršavanje platnih transakcija u kojima su novčana sredstva obezbijeđena kreditom odobrenim korisniku platnih usluga, i to:

- izvršavanje direktnih zaduženja, uključujući jednokratna direktna zaduženja,

- izvršavanje platnih transakcija putem platnih kartica ili sličnog instrumenta,

- izvršavanje kreditnih transfera, uključujući trajne naloge;

5) izdavanje platnih instrumenata i/ili prihvatanje platnih transakcija;

6) izvršavanje novčanih doznaka;

7) usluge iniciranja plaćanja;

8) usluge pružanja informacija o računu.

Platnim uslugama, u smislu ovog zakona, ne smatraju se:

1) platne transakcije izvršene isključivo u gotovom novcu neposredno između platioca i primaoca plaćanja, bez posrednika;

2) platne transakcije između platioca i primaoca plaćanja preko trgovačkog posrednika ovlašćenog za pregovaranje ili zaključivanje ugovora o prodaji ili kupovini robe ili usluga u ime samo platioca ili samo primaoca plaćanja;

3) transport novčanica i kovanog novca, uključujući njihovo prikupljanje, obradu i dostavu;

4) platne transakcije koje se sastoje u prikupljanju i dostavi gotovog novca u neprofitne djelatnosti ili dobrotvorne svrhe;

5) usluge kod kojih primalac plaćanja daje platiocu gotov novac kao dio platne transakcije na izričit zahtjev korisnika platnih usluga neposredno prije izvršavanja platne transakcije putem plaćanja za kupovinu robe ili usluga;

6) mjenjački poslovi koji se sastoje u zamjeni gotovog novca za gotov novac, pri čemu se taj novac ne drži na računu za plaćanje;

7) platne transakcije zasnovane na nekom od sljedećih dokumenata na osnovu kojih pružalac platnih usluga novčana sredstva stavlja na raspolaganje primaocu plaćanja:

a) papirni čekovi u skladu sa Ženevskom konvencijom o jedinstvenom zakonu o čekovima od 19. marta 1931. godine,

b) papirni čekovi slični čekovima iz podtačke a) ove tačke koji su uređeni pravom država članica koje nijesu potpisnice Ženevske konvencije o jedinstvenom zakonu o čekovima od 19. marta 1931. godine,

c) papirne mjenice u skladu sa Ženevskom konvencijom o jedinstvenom zakonu o trasiranim i sopstvenim mjenicama od 7. juna 1930. godine,

d) papirne mjenice slične mjenicama iz podtačke c) ove tačke koje su uređeni pravom država članica koje nijesu potpisnice Ženevske konvencije o jedinstvenom zakonu o trasiranim i sopstvenim mjenicama od 7. juna 1930. godine,

e) papirni vaučeri,

f) papirni putnički čekovi,

g) papirne poštanske uputnice prema definiciji Svjetske poštanske unije;

8) platne transakcije izvršene u okviru platnog sistema ili sistema za poravnanje hartija od vrijednosti između agenata za poravnanje, centralnih partnera, klirinških

organizacija i/ili centralnih banaka i drugih učesnika u tom sistemu i pružaoca platnih usluga, ne isključujući primjenu člana 142 ovog zakona;

9) platne transakcije u vezi sa upravljanjem hartijama od vrijednosti, uključujući raspodjelu dividendi i prihoda i druge raspodjele ili otkup ili prodaju hartija od vrijednosti, koje obavljaju subjekti koji su ovlašćeni za obavljanje kastodi poslova;

10) usluge pružalaca tehničkih usluga koji podržavaju pružanje platnih usluga, osim usluga iniciranja plaćanja i usluga pružanja informacija o računu, a koji ni u jednom trenutku ne posjeduju novčana sredstva koja se prenose, uključujući obradu i čuvanje podataka, usluge zaštite privatnosti, provjeru autentičnosti podataka i subjekata, pružanje informacione tehnologije i komunikacione mreže i održavanje terminala i uređaja koji se koriste za platne usluge;

11) usluge koje se zasnivaju na određenim platnim instrumentima koji se mogu upotrebljavati samo ograničeno i koji ispunjavaju jedan od sljedećih uslova:

a) instrumenti koji omogućavaju imaocu da stiče robu ili usluge samo u prostorijama izdavaoca ili unutar ograničene mreže pružalaca usluga u okviru direktnog trgovačkog ugovora sa profesionalnim izdavaocem;

b) instrumenti koji se mogu koristiti samo za sticanje vrlo ograničenog izbora robe ili usluga;

c) instrumenti koji važe samo u jednoj državi i koji su dostupni na zahtjev privrednog društva ili drugog subjekta i koje reguliše nadležni organ ili organ lokalne samouprave za posebne socijalne ili poreske svrhe za sticanje određene robe ili usluga od dobavljača koji sa izdavaocem instrumenta imaju trgovački ugovor;

12) platne transakcije koje sprovodi davalac na korišćenje elektronskih komunikacionih mreža ili pružalac elektronske komunikacione usluge za pretplatnika mreže ili usluge za kupovinu digitalnog sadržaja i usluga baziranih na glasovnim tehnologijama, bez obzira na uređaj koji se koristio za kupovinu ili potrošnju digitalnog sadržaja koja se naplaćuje sa tog računa, ili usluga koje se obavljaju iz ili posredstvom elektronskog uređaja i koje se naplaćuju sa tog računa u okviru aktivnosti koje se sprovode u dobrotvorne svrhe ili za kupovinu karata, ako:

- vrijednost bilo koje jednokratne platne transakcije ne prelazi 50 eura;

- ukupna vrijednost platnih transakcija za pojedinačnog pretplatnika ne prelazi 300 eura mjesečno; ili

- pretplatnik unaprijed uplaćuje sredstva na svoj račun kod davaoca na korišćenje elektronske komunikacione mreže ili usluga, ukupna vrijednost platnih transakcija ne prelazi 300 eura mjesečno;

13) platne transakcije između pružalaca platnih usluga, njihovih agenata ili ogranaka za njihov račun;

14) platne transakcije i sa njima povezane uslinu između matičnog društva i zavisnog društva ili između zavisnih društava istog matičnog društva, ako se ove platne transakcije izvršavaju isključivo preko pružaoca platnih usluga koji je član iste grupe;

15) usluge u vezi sa isplatom gotovog novca na bankomatima trećih lica koji djeluju u ime jednog ili više izdavalaca platnih kartica, a nijesu strane u okvirnom ugovoru sa korisnikom platnih usluga koji podiže novac sa računa za plaćanje, pod uslovom da ta treća lica ne obavljaju druge platne usluge iz člana 2 ovog zakona, pri čemu su ta lica dužna da svojim korisnicima pruže informacije o naknadama iz čl. 14 do 17 ovog zakona prije podizanja gotovog novca, kao i na potvrdi nakon izvršenja transakcije podizanja gotovog novca.

(1) Pružaoci usluga koji pružaju usluge iz člana 3 stav 1 tačka 11 podtač. a i/ili b ovog zakona, za koje ukupna vrijednost platnih transakcija izvršenih tokom prethodnih 12 mjeseci prelazi iznos od 1.000.000 eura, dužni su da, najkasnije u roku od mjesec dana od dana ispunjenja ovog uslova, dostave obavještenje Centralnoj banci Crne Gore (u daljem tekstu: Centralna banka) o ukupnoj vrijednosti platnih transakcija izvršenih u tom periodu, sa detaljnim opisom usluga koje pružaju i naznakom usluge iz člana 3 stav 1 tačka 11 podtač. a i/ili b ovog zakona.

(2) Centralna banka, na osnovu obavještenja iz stava 1 ovog člana, utvrđuje da li su ispunjeni uslovi da se pružalac usluga koristi izuzećem iz člana 3 stav 1 tačka 11 podtač. a i/ili b ovog zakona.

(3) Ako Centralna banka, u slučaju iz stava 2 ovog člana, ocijeni da nije opravdano da se pružalac usluga i dalje koristi izuzećem iz člana 3 stav 1 tačka 11 podtač. a i/ili b ovog zakona, donosi rješenje kojim nalaže pružaocu usluga, da u roku određenom tim rješenjem, a koji ne može biti kraći od 90 dana, podnese Centralnoj banci zahtjev za izdavanje odobrenja za pružanje platnih usluga iz člana 72 ovog zakona ili da se, u istom roku, uskladi sa ograničenjima iz člana 3 stav 1 tačka 11 podtač. a i/ili b ovog zakona na način utvrđen rješenjem.

(4) Pružalac usluga iz člana 3 stav 1 tačka 12 ovog zakona, dužan je da o pružanju tih usluga obavijesti Agenciju za elektronske komunikacije i poštansku djelatnost i da joj, u skladu sa propisima, dostavi godišnji izvještaj revizora kojim se potvrđuje da je usluga koju pruža u skladu sa ograničenjima iz člana 3 tačka 12 ovog zakona.

(5) Agencija za elektronske komunikacije i poštansku djelatnost obavještava Centralnu banku o pružaocima usluga iz stava 4 ovog člana koji obavljaju uslugu iz člana 3 stav 1 tačka 12 ovog zakona.

(6) Ako Agencija za elektronske komunikacije i poštansku djelatnost ocijeni da usluga koju obavlja pružalac usluga iz stava 4 ovog člana nije u skladu sa ograničenjima iz člana 3 stav 1 tačka 12 ovog zakona, o tome odmah obavještava Centralnu banku.

(7) Centralna banka, na osnovu obavještenja iz stava 6 ovog člana, donosi rješenje kojim nalaže pružaocu usluga iz stava 4 ovog člana da, u roku koji odredi Centralna banka, a koji ne može biti kraći od 90 dana, podnese Centralnoj banci zahtjev za izdavanje odobrenja za pružanje platnih usluga iz člana 72 ovog zakona ili da se, u istom roku, uskladi sa ograničenjima iz člana 3 stav 1 tačka 12 ovog zakona na način utvrđen rješenjem.

(8) Pružaoci usluga iz st. 1 do 7 ovog člana upisuju se u registar iz člana 89 ovog zakona.

(1) Pružaoci platnih usluga u Crnoj Gori mogu biti:

1) banka i druga kreditna institucija sa sjedištem u Crnoj Gori;

2) platna institucija sa sjedištem u Crnoj Gori;

2a) registrovani pružalac usluga informacija o računu sa sjedištem u Crnoj Gori;

3) institucija za elektronski novac sa sjedištem u Crnoj Gori;

4) ogranak kreditne institucije iz treće države sa sjedištem u Crnoj Gori;

5) Centralna banka;

6) Država Crna Gora i jedinice lokalne samouprave kada ne djeluju u svojstvu vlasti.

(2) Lica koja nijesu pružaoci platnih usluga u smislu stava 1 ovog člana, ne smiju pružati platne usluge u Crnoj Gori.

(3) Pružaoci platnih usluga iz stava 1 tač. 1 i 4 ovog člana mogu pružati platne usluge na osnovu dozvole, odnosno odobrenja izdatih u skladu sa zakonom kojim se uređuje njihovo osnivanje i poslovanje.

(4) Pružaoci platnih usluga iz stava 1 tač. 2 i 3 ovog člana mogu pružati platne usluge na osnovu odobrenja izdatih u skladu sa ovim zakonom.

(5) Pružaoci platnih usluga iz stava 1 tačka 2a ovog člana mogu pružati platne usluge nakon upisa u registar u skladu sa ovim zakonom.

(6) Prava pružalaca platnih usluga iz stava 1 tač. 5 i 6 ovog člana za pružanje platnih usluga uređuju se posebnim propisima.

(1) Banke i druge kreditne institucije su dužne da platnim institucijama i institucijama za elektronski novac, na njihov zahtjev, otvore i vode transakcione račune i pružaju usluge povezane sa tim računima na objektivan, nediskriminatoran i srazmjeran način i u obimu koji tim subjektima omogućava pružanje platnih usluga na nesmetan i efikasan način.

(2) Banka i druga kreditna institucija može odbiti zahtjev iz stava 1 ovog člana kada ocijeni da za to postoje opravdani razlozi, o čemu je dužna da Centralnoj banci dostavi obavještenje sa obrazloženjem.

(1) Pružalac platnih usluga može platne usluge pružati i preko agenta, ako ovim zakonom nije drukčije uređeno.

(2) Agent je pravno lice ili preduzetnik koje, u ime i za račun pružaoca platnih usluga, pruža platne usluge.

(3) Pružalac platnih usluga koji pruža platne usluge preko agenta odgovoran je za sve postupke i propuste agenta u obavljanju tih poslova.

(4) Pružalac platnih usluga koji pruža platne usluge preko agenta dužan je da obezbijedi da agent koji djeluje u njegovo ime o tome obavijesti korisnike platnih usluga.