Odluka o primanjima u kreditnim institucijama

Ovom odlukom propisuju se osnovni principi za definisanje politika primanja, pravila, procedura i kriterijuma u vezi sa politikama primanja u kreditnim institucijama, uključujući i kriterijume za utvrđivanje značajne poslovne jedinice i kriterijume i kategorije zaposlenih koji imaju materijalno uticaj na rizični profil kreditne institucije, kao i način izvještavanja Centralne banke Crne Gore (u daljem tekstu: Centralna banka) u vezi sa tim primanjima.

(1) Zaposleni koji ima značajan uticaj na rizični profil kreditne institucije (u daljem tekstu: identifikovani zaposleni) je zaposleni čije profesionalne aktivnosti imaju materijalno značajan uticaj na rizični profil kreditne institucije na individualnoj ili grupnoj osnovi, u skladu sa kriterijumima koje propisuje ova odluka ili dodatnim kriterijumima koje definiše kreditna institucija.

(2) Zaposleni, u smislu ove odluke, je svako lice koje na osnovu ugovora o radu ili drugog ugovora zaključenog sa kreditnom institucijom obavlja određene poslove za kreditnu instituciju, uključujući i člana nadzornog odbora kreditne institucije.

(3) Odredbe ove odluke primjenjuju se i na lica koja su, na osnovu ugovora o radu ili drugog ugovora zaključenog sa pružaocem usluga eksternalizacije koji je član grupe kreditnih institucija, direktno uključena u pružanje tih usluga, a koja mogu imati značajan uticaj na rizični profil kreditne institucije.

(4) Kreditna institucija može, odredbe ove odluke koje se odnose na identifikovane zaposlene da primjenjuje i na sve zaposlene na pojedinačnoj, konsolidovanoj ili potkonsolidovanoj osnovi.

(1) Primanja, u smislu ove odluke, su sva primanja u bruto iznosu u novcu, stvarima ili pravima, koje kreditna institucija isplaćuje identifikovanom zaposlenom, a obuhvataju i indirektna plaćanja u novcu, stvarima ili pravima, koje identifikovanom zaposlenom u kreditnoj instituciji isplaćuje kreditna institucija, odnosno matično društvo kreditne institucije ili društva koja su povezana sa kreditnom institucijom za poslove koje to lice obavlja za kreditnu instituciju.

(2) Dividenda koja se isplaćuje identifikovanom zaposlenom u svojstvu akcionara kreditne institucije i isplaćene kamate po osnovu drugih stečenih instrumenata ili ulaganja ne smatraju se primanjem u smislu stava 1 ovog člana i ne mogu da se koriste kao način plaćanja varijabilnih primanja kojim bi se izbjegla odredba člana 27 ove odluke.

(3) Primanja se sastoje od fiksnih i varijabilnih primanja.

(1) Odlaganje primanja, u smislu ove odluke, je ugovorna odredba prema kojoj se varijabilna primanja ne isplaćuju neposredno po isteku perioda procjene.

(2) Odlaganje primanja u smislu stava 1 ovog člana, vrši se ako:

1) identifikovanom zaposlenom nijesu isplaćena primanja, odnosno nijesu mu prenesena prava iz instrumenata; i

2) ugovoren je malus.

(3) Period odlaganja primanja je period između dodjele i sticanja varijabilnih primanja tokom kojeg identifikovani zaposleni nije vlasnik dodijeljenih primanja.

(4) Period odlaganja primanja počinje isplatom dijela varijabilnih primanja koji se ne odlaže ili prenosom prava iz instrumenata koji nijesu predmet odlaganja, a ako se odlaže cjelokupna isplata varijabilnog primanja, period odlaganja počinje danom dodjele varijabilnog primanja, a završava se isplatom posljednjeg dijela odloženih varijabilnih primanja ili posljednjim prenosom prava iz instrumenata koji su predmet odlaganja.

(5) Zadržavanje primanja, u smislu ove odluke, je ugovorna odredba po kojoj je identifikovani zaposleni saglasan da varijabilna primanja koja su mu isplaćena u obliku instrumenata i za koja su mu prenesena prava iz tih instrumenata, ne može da proda ni na drugi način sa njima raspolaže tokom unaprijed ugovorenog perioda zadržavanja primanja.

(6) Period zadržavanja primanja, u smislu ove odluke, je period tokom kojeg identifikovani zaposleni zadržava varijabilna primanja isplaćena u obliku instrumenata.

(7) Period zadržavanja iz stava 6 ovog člana, počinje od trenutka prenosa prava iz instrumenata, a ako su predmet odlaganja primanja instrumenti, period zadržavanja počinje prenosom prava iz tih instrumenata za svaki odloženi dio primanja, s tim da tokom perioda zadržavanja identifikovani zaposleni ne može prodati instrumente ni raspolagati tim instrumentima na drugi način.

Izrazi upotrijebljeni u ovoj odluci imaju sljedeća značenja:

1) maksimalni iznos varijabilnih primanja (eng. bonus pool) je najveći iznos varijabilnih primanja koji se može dodijeliti u postupku dodjele primanja koji je uspostavljen na nivou kreditne institucije ili za pojedinu organizacionu jedinicu kreditne institucije;

2) period procjene (eng. accrual period) je period za koji se procjenjuje i mjeri uspješnost identifikovanih zaposlenih, organizacione jedinice i kreditne institucije za potrebe utvrđivanja varijabilnih primanja identifikovanih zaposlenih;

3) dodjela (eng. award) je odobrenje varijabilnih primanja za određeni period procjene uspješnosti nezavisno od trenutka isplate dodijeljenog iznosa;

4) sticanje varijabilnih primanja je radnja kojom identifikovani zaposleni postaje vlasnik dodijeljenih varijabilnih primanja, nezavisno od sredstava korišćenih za isplatu ili u slučaju kada isplata podliježe dodatnim periodima odlaganja ili mehanizmima povraćaja primanja;

5) instrumenti su finansijski instrumenti ili drugi instrumenti iz člana 41 stav 3 ove odluke;

6) instrumenti povezani sa akcijama su instrumenti čija se vrijednost zasniva na tržišnoj cijeni akcija, odnosno na njihovoj fer vrijednosti, ako tržišna cijena akcija nije dostupna;

7) malus je ugovorna odredba po kojoj je identifikovani zaposleni saglasan da kreditna institucija nije dužna da mu isplati, odnosno prenese prava nad dijelom odloženih neisplaćenih varijabilnih primanja ili nad cijelim odloženih neisplaćenih varijabilnih primanjima, ako su prethodno preuzeti rizici doveli do narušene uspješnosti odnosno lošijeg finansijskog rezultata kreditne institucije;

8) povraćaj primanja (eng. clawback) je ugovorna odredba kojom se identifikovani zaposleni obavezuje da kreditnoj instituciji vrati određeni iznos varijabilnih primanja ili drugi isplaćeni iznos ili prava iz instrumenata, ako su prethodno preuzeti rizici doveli do narušavanja uspješnosti, odnosno lošijeg finansijskog rezultata i takva odredba se može ugovoriti na odložena i neodložena varijabilna primanja;

9) prenos prava (eng. vesting) je prenos vlasništva identifikovanom zaposlenom na primanja koje je dobio po osnovu varijabilnog primanja, nezavisno od instrumenta koji se koristi za plaćanje ili da li je plaćanje podložno dodatnom periodu zadržavanja ili povraćaju primanja;

10) rizični profil je mjera, odnosno procjena svih rizika kojima je izložena ili bi mogla da bude izložena kreditna institucija u svom poslovanju;

11) kultura rizika su norme, stavovi i ponašanja koji su povezani sa sviješću o rizicima, preuzimanjem rizika i upravljanjem rizicima, kao i kontrolama na osnovu kojih se donose odluke o rizicima;

12) sklonost preuzimanju rizika (eng. risk appetite) je nivo i vrste rizika koje je kreditna institucija spremna da preuzme u okviru svoje sposobnosti podnošenja rizika kako bi ostvarila strateške ciljeve;

13) vanredna javna finansijska pomoć je državna pomoć koja se dodjeljuje u skladu sa zakonom kojim se uređuje kontrola državne pomoći, sa ciljem očuvanja ili obnavljanja održivosti, likvidnosti ili solventnosti kreditne institucije ili grupe u čijem se sastavu ta kreditna institucija nalazi;

14) prudencijalna konsolidacija je primjena prudencijalnih zahtjeva utvrđenih Zakonom o kreditnim institucijama (u daljem tekstu: Zakon) i propisom kojom se uređuje adekvatnost kapitala kreditnih institucija na konsolidovanoj ili potkonsolidovanoj osnovi;

15) fiksna primanja su primanja koja se isplaćuju zaposlenim koji ispunjavaju uslove za dodjelu iz člana 15 ove odluke;

16) neodložene isplate su isplate koje se vrše neposredno nakon perioda procjene i koje ne podliježu odlaganju u skladu sa ovom odlukom;

17) rodno neutralna politika primanja je politika primanja koja se zasniva na principu jednakog plaćanja za jednak rad ili rad iste vrijednosti za zaposlene muškarce i žene;

18) uobičajeni paketi za zaposlene su dodatna primanja koje većina zaposlenih ili zaposleni na određenim funkcijama ostvaruju na osnovu unaprijed utvrđenih kriterijuma, uključujući na primjer, za zdravstveno osiguranje, čuvanje djece ili proporcionalne redovne penzijske doprinose iznad obaveznog sistema i putnih troškova;

19) varijabilna primanja su sva primanja koja se isplaćuju zaposlenom, a koja nisu fiksna primanja u skladu sa ovom odlukom;

20) višegodišnji period procjene je višegodišnji period procjene na neobnovljivoj osnovi koji se ne preklapa sa drugim višegodišnjim periodima procjene;

21) značajna poslovna jedinica je odvojeni organizacioni ili pravni subjekat, poslovna linija ili poslovna jedinica na geografskoj lokaciji, koja ispunjava jedan od sljedećih uslova:

- poslovnoj jedinici u rasporedu internog kapitala kreditne institucije pripada najmanje 2% tog kapitala, ili je kreditna institucija za navedenu poslovnu jedinicu na drugi način procijenila da ima značajan uticaj na interni kapital kreditne institucije;

- radi se o osnovnoj liniji poslovanja utvrđenoj u skladu sa zakonom kojim se uređuje sanacija kreditnih institucija.

(1) Kreditna institucija je dužna da pri definisanju politike primanja primijeni princip proporcionalnosti u ispunjavanju obaveza utvrđenih u čl. 7 do 44 ove odluke, uzimajući u obzir veličinu, unutrašnju organizaciju, vrstu, obim i složenost poslovnih aktivnosti.

(2) Kreditna institucija je dužna da, radi primjene principa proporcionalnosti iz stava 1 ovog člana, uzme u obzir sljedeće kriterijume:

1) bilans stanja i strukturu računa dobiti i gubitka;

2) vlasničke i dužničke instrumente koji su dostupni;

3) odobrenje za korišćenje internih pristupa za izračunavanje zahtjeva za kapital;

4) procjenu proporcionalnosti za grupu, ako je kreditna institucija članica grupe kreditnih institucija u Crnoj Gori;

5) vrste usluga koje pruža klijentima i vrste klijenata (npr. stanovništvo, pravna lica, subjekti od javnog interesa);

6) poslovnu strategiju, strukturu poslovnih aktivnosti i vremenski period, mjerljivost i predvidivost rizika poslovnih aktivnosti;

7) strukturu izvora finansiranja;

8) unutrašnju organizaciju, uključujući nivo varijabilnih primanja koji mogu da se isplate identifikovanim zaposlenim;

9) složenost proizvoda ili ugovora;

10) geografska prisutnost i obim aktivnosti u svakoj državi i

11) ispunjenost kriterijuma za određivanje kreditne institucije kao male i jednostavne kreditne institucije.

(3) Primjenom principa proporcionalnosti kreditna institucija je dužna da utvrdi politiku primanja koja je usklađena sa poslovnom strategijom, ciljevima, vrijednostima i dugoročnim interesima kreditne institucije, uzimajući u obzir rizični profil, sklonost preuzimanju rizika i druge karakteristike kreditne institucije.

(4) Prije utvrđivanja politike primanja u skladu sa principom proporcionalnosti iz ovog člana, kreditna institucija je dužna da utvrdi identifikovane zaposlene, ograničenje maksimalnog odnosa između varijabilnog i fiksnog dijela ukupnih primanja u skladu sa članom 22 ove odluke i zaposlene u zavisnim društvima kreditne institucije čije je sjedište u Crnoj Gori i koja su obuhvaćena prudencijalnom konsolidacijom, uključujući i zaposlene u zavisnim društvima koja nijesu obveznici primjene ove odluke, a koja imaju značajan uticaj na rizični profil grupe.

(5) Kreditna institucija je dužna da na zahtjev Centralne banke obrazloži način na koji je sprovela analizu kriterijuma iz st. 2 i 3 ovog člana i dostavi svu relevantnu dokumentaciju o tome.

(1) Nadzorni odbor kreditne institucije (u daljem tekstu: nadzorni odbor) u vezi politike primanja:

1) daje saglasnost na izuzeće od utvrđenih pravila politike primanja u odnosu na pojedinog zaposlenog;

2) donosi odluku o maksimalnom iznosu varijabilnih primanja koji se utvrđuje za sve zaposlene u poslovnoj godini za određeni period procjene;

3) donosi odluke na pojedinačnoj osnovi o primanjima članova upravnog odbora kreditne institucije (u daljem tekstu: upravni odbor) i, u slučaju da odbor za primanja nije osnovan, donosi odluke i nadzire sprovođenje odluka o nagrađivanju višeg rukovodstva u funkcijama internih kontrola, uključujući funkciju upravljanja rizicima i funkciju praćenja usklađenosti;

4) donosi odluku o smanjenju ili ukidanju varijabilnih primanja zaposlenima, uključujući primjenu malusa ili povraćaj varijabilnih primanja, ako dođe do značajnog narušavanja uspješnosti ili ostvarivanja gubitka kreditne institucije, u skladu sa članom 39 ove odluke; i

5) donosi odluku o dodjeli otpremnina, uključujući maksimalan iznos ili kriterijume za određivanje tog iznosa koji se mogu dodijeliti kao otpremnina zaposlenima.

(2) Izuzetak iz stava 1 tačka 1 ovog člana, mora da uzme u obzir rodnu neutralnost politike primanja i treba da sadrži obrazloženje.

(3) Nadzorni odbor treba da obezbijedi primjereno sprovođenje politika i praksi primanja kreditne institucije u skladu sa cjelokupnim okvirom korporativnog upravljanja kreditne institucije, korporativnom kulturom i kulturom rizika, sklonošću preuzimanju rizika i sa tim povezanim postupcima upravljanja.

(4) Upravni odbor, u skladu sa politikom primanja, može primanja zaposlenih da odredi na nivou grupe poslova.

(5) Nadzorni i upravni odbor, ako su uspostavljeni, odbor za primanja i odbor za rizike sarađuju i obezbjeđuju dosljednost rodno neutralne politike primanja kojom se ostvaruje efikasan okvir za mjerenje uspješnosti i odnos uspješnosti i nagrađivanja, uz prilagođavanje rizicima i adekvatno upravljanje rizicima, uključujući i apetit kreditne institucije u pogledu ESG rizika.

(1) Izuzetno od člana 7 ove odluke, ako je statutom kreditne institucije utvrđeno da skupština akcionara kreditne institucije daje saglasnost na politiku primanja i da donosi odluke o primanjima članova upravnog odbora i drugih identifikovanih zaposlenih, uključujući i iznose otpremnina koji se mogu dodijeliti članovima upravnog odbora ili kriterijume za utvrđivanje iznosa otpremnina, nadzorni odbor je dužan da skupštini akcionara kreditne institucije podnosi predloge odluka i pruža potrebne informacije na osnovu kojih skupština akcionara donosi te odluke.

(2) U slučaju iz stava 1 ovog člana, radi određivanja maksimalnog iznosa varijabilnih primanja nadzorni odbor je dužan da blagovremeno dostavi skupštini akcionara detaljne informacije o politikama primanja i o postupcima odlučivanja, posebno o vrstama, glavnim karakteristikama i ciljevima primanja, kao i njihovim usklađivanjem sa poslovnom strategijom i strategijom upravljanja rizicima.

(3) Informacije iz stava 2 ovog člana, naročito sadrže podatke o:

1) pojedinim elementima primanja;

2) karakteristikama i ciljevima primanja i njihovom usklađivanju sa poslovnom strategijom i strategijom upravljanja rizicima, uključujući rizični profil i korporativnu vrijednost kreditne institucije;

3) način obezbjeđivanja rodne neutralnosti politike primanja;

4) način odlučivanja o elementima iz tačke 2 ovog stava u prethodnim/naknadnim prilagođavanjima, naročito za identifikovane zaposlene.

(1) Pri obavljanju poslova iz člana 7 stav 1 ove odluke nadzorni odbor je dužan da na primjeren način uključi funkcije internih kontrola, relevantne poslovne jedinice i organizacione jedinice kreditne institucije zadužene za poslove upravljanja ljudskim resursima, pravne poslove, strateško planiranje i izradu proračuna.

(2) Organizaciona jedinica nadležna za poslove upravljanja ljudskim resursima učestvuje u izradi i procjeni politike primanja, uključujući strukturu primanja, rodnu neutralnost politike primanja, nivo nagrađivanja i programe podsticaja, kako bi se obezbijedila odgovarajuća kadrovska struktura kreditne institucije i usklađenost politike primanja sa rizičnim profilom kreditne institucije i o tome daje odgovarajuće predloge i izvještaje za potrebe odlučivanja organa upravljanja i relevantnih funkcija kreditne institucije.

(3) Funkcija upravljanja rizicima učestvuje u:

1) određivanju adekvatnih kriterijuma za usklađivanje varijabilnih primanja zavisno od uspješnosti kreditne institucije i rizika kojima je izložena, uključujući malus i povraćaj primanja;

2) procjeni načina na koji struktura varijabilnih primanja utiče na rizični profil i kulturu rizika kreditne institucije; i

3) procjeni i potvrđivanju podataka o usklađivanju varijabilnih primanja sa rizicima zajedno sa članovima odbora za primanja.

(4) Funkcija praćenja usklađenosti vrši analizu uticaja politike primanja na usklađenost kreditne institucije sa propisima, internim politikama i kulturom rizika i izvještava organe upravljanja o svim utvrđenim rizicima neusklađenosti.

(5) Funkcija praćenja usklađenosti i funkcija upravljanja rizicima, u skladu sa svojim ovlašćenjima, daju doprinos pri određivanju maksimalnog iznosa varijabilnih primanja, kriterijuma uspješnosti i dodjele primanja.

(6) Nadzorni odbor uzima u obzir izvještaje funkcije praćenja usklađenosti iz stava 4 ovog člana, tokom postupka davanja saglasnosti na politike primanja, kao i nadzora sprovođenja te politike.

(7) Funkcija interne revizije vrši nezavisnu provjeru izrade, primjene i uticaja politike primanja na rizični profil kreditne institucije, kao i načina na koji se sprovodi politika primanja.

(8) Na nivou grupe, nadležne funkcije internih kontrola u matičnoj kreditnoj instituciji i zavisnim društvima međusobno sarađuju i po potrebi razmjenjuju informacije.

(1) Matična kreditna institucija sa sjedištem u Crnoj Gori koja je matično društvo u grupi kreditnih institucija u Crnoj Gori, dužna je da za tu grupu utvrdi politiku primanja na nivou grupe i obezbijedi njenu primjenu u zavisnim društvima koja su obuhvaćena prudencijalnom konsolidacijom u skladu sa odredbama Zakona o ispunjavanju zahtjeva na konsolidovanoj osnovi i superviziji na konsolidovanoj osnovi.

(2) Kreditna institucija članica grupe iz stava 1 ovog člana, dužna je da utvrdi politiku primanja u skladu sa politikom primanja na nivou grupe.

(3) Pri utvrđivanju politike primanja iz stava 1 ovog člana, matična kreditna institucija u Crnoj Gori dužna je da uzme u obzir:

1) veličinu, unutrašnju organizaciju, vrstu, obim i složenost poslova zavisnih društava, vodeći računa o nivou rizika koji pojedino zavisno društvo predstavlja za tu grupu kreditnih institucija;

2) moguće razlike u modelima poslovanja matične kreditne institucije i zavisnih društava;

3) moguće razlike u sistemima upravljanja matične kreditne institucije i zavisnih društava;

4) poslovanje u drugim finansijskim sektorima, ako članovi grupe kreditnih institucija u Crnoj Gori obavljaju djelatnosti koje nijesu obuhvaćene Zakonom; i

5) rodnu neutralnost politike primanja i druge okolnosti za koje kreditna institucija procijeni da su značajne.

(4) Ako odredbe drugih propisa, čiji je obveznik primjene zavisno društvo obuhvaćeno prudencijalnom konsolidacijom, drugačije uređuju zahtjeve politike primanja u odnosu na odredbe ove odluke, odredbe ove odluke na to zavisno društvo primjenjuju se samo u dijelu kojim se uređuje odnos između varijabilnog i fiksnog dijela ukupnih primanja.

(5) Matična kreditna institucija iz stava 1 ovog člana dužna je da za zavisno društvo sa sjedištem u trećoj zemlji, ako to zavisno društvo da je u Evropskoj uniji ne bi bilo obveznik primjene posebnih propisa o primanjima u skladu sa ostalim propisima Evropske unije, a koje je uključeno u prudencijalnu konsolidaciju:

1) politikom primanja na nivou grupe odredi maksimalni odnos između varijabilnog i fiksnog dijela ukupnih primanja i obezbijedi da za potrebe isplate varijabilnih primanja koristi instrumente iz člana 41 ove odluke, osim ukoliko bi to bilo protivno propisima treće zemlje u kojoj je zavisno društvo osnovano; i

2) obezbijedi da je politika primanja tog zavisnog društva usklađena sa politikom primanja na nivou grupe, koja se primjenjuje na:

- sve zaposlene;

- identifikovane zaposlene u zavisnom društvu čije profesionalne aktivnosti imaju značajan uticaj na rizični profil grupe.

(6) Odredbe ove odluke primjenjuju se i na ugovore o radu na određeno vrijeme, odluke, odnosno ugovore o upućivanju zaposlenih na rad u inostranstvo, kao i na upućene zaposlene za vrijeme njihovog rada u kreditnoj instituciji sa sjedištem u Crnoj Gori.

(7) Nadležni organi u matičnoj kreditnoj instituciji i zavisna društva po potrebi razmjenjuju informacije povezane sa izradom, donošenjem, sprovođenjem, preispitivanjem i provjerom sprovođenja politike primanja.

(1) Nadzorni odbor, odnosno odbor za primanja ukoliko je uspostavljen, dužan je da najmanje jednom godišnje preispituje usklađenost politike primanja sa propisima i procedurama kreditne institucije u vezi sa primanjima, kao i da prati njeno sprovođenje.

(2) Tokom preispitivanja i praćenja politike primanja iz stava 1 ovog člana, naročito se uzima u obzir i:

1) da li su isplate primanja usklađene sa planom, poslovnom strategijom, politikom primanja i da li na odgovarajući način odražavaju rizični profil, dugoročne interese i druge ciljeve kreditne institucije;

2) da li je politika primanja usklađena sa članom 167 stav 2 tačka 2 Zakona i da li ograničava sposobnost kreditne institucije da održi ili poveća svoj kapital;

3) da li zaposleni i dalje ispunjavaju kriterijume na osnovu kojih su utvrđeni kao identifikovani zaposleni u skladu sa odredbama ove odluke.

(3) Pored aktivnosti iz stava 2 ovog člana, nadzorni odbor, odnosno odbor za primanja matične kreditne institucije u grupi kreditnih institucija u Crnoj Gori dužan je da najmanje jednom godišnje provjerava da li se utvrđena politika primanja na nivou grupe primjenjuje dosljedno u cijeloj grupi.

(4) U sprovođenju postupka iz stava 2 tačka 1 ovog člana, nadzorni odbor, odnosno odbor za primanja, uključuje druge relevantne organizacione jedinice kreditne institucije (nadležne za poslove upravljanja ljudskim resursima, pravne poslove, strateško planiranje itd.), kao i druga radna tijela nadzornog odbora.

(5) Ako se u postupku preispitivanja politike primanja utvrde nedostaci u politici primanja ili njenom sprovođenju, nadzorni odbor, odnosno odbor za primanja je dužan da bez odlaganja donese plan za otklanjanje utvrđenih nedostataka koji sprovodi upravni odbor.

(6) Izuzetno od stava 1 ovog člana, nadzorni odbor kreditne institucije koja se ne smatra značajnom može aktivnosti iz stava 1 ovog člana djelimično ili potpuno povjeriti pružaocu usluga po osnovu ugovora o eksternalizaciji u skladu sa Zakonom i propisom kojim se uređuje eksternalizacija.

(7) O postupku provjere iz stava 1 ovog člana sačinjava se izvještaj koji sadrži nalaze sprovedene provjere i mjere koje su preduzete za otklanjanje utvrđenih neusklađenosti, a dostavlja se nadzornom odboru i upravnom odboru, radnim tijelima nadzornog odbora i funkcijama internih kontrola.

(8) Provjeru usklađenosti sprovođenja politike primanja sa propisima, politikama grupe, procedurama i internim pravilima, kao i preispitivanje politike primanja za grupu kreditnih institucija u Crnoj Gori vrši funkcija interne revizije matične kreditne institucije u Crnoj Gori.

(9) Kreditna institucija koja nije značajna, a zavisno je društvo u grupi kreditnih institucija u Crnoj Gori, može da povjeri provjeru usklađenosti iz stava 8 ovog člana funkciji interne revizije matične kreditne institucije u Crnoj Gori, ako su ispunjeni sljedeći uslovi:

1) zavisno društvo je uključeno u provjeru na konsolidovanoj osnovi; i

2) rezultati provjere su dostupni nadzornom odboru tog zavisnog društva.

(10) Značajnom kreditnom institucijom smatra se značajna kreditna institucija utvrđena posebnim propisom Centralne banke.

(11) Kreditna institucija dužna je da odvojeno prati kretanje rodne neutralnosti politike primanja za:

1) identifikovane zaposlene, ne uključujući članove upravnog i nadzornog odbora;

2) članove nadzornog odbora;

3) članove upravnog odbora; i

4) ostale zaposlene.

(12) U slučaju da kreditna institucija u postupku iz stava 11 ovog člana utvrdi postojanje materijalne razlike između prosječnih primanja po osnovu pola, dužna je da:

1) dokumentuje glavne razloge za postojanje razlika i preduzme adekvatne mjere, ili

2) dokaže da razlika ne proizlazi iz politike primanja koja nije rodno neutralna.

(1) Politika primanja i procedure za sprovođenje politike primanja moraju da budu jasne, dobro dokumentovane i dostupne svim zaposlenim.

(2) Kreditna institucija je dužna da upozna svakog zaposlenog sa odredbama politike primanja, procedurama za njeno sprovođenje i kriterijumima koji se koriste za procjenu uticaja poslova iz njegove nadležnosti na rizični profil kreditne institucije i njihova varijabilna primanja.

(1) Politika primanja u kreditnoj instituciji, treba da:

1) je u skladu i da podstiče adekvatno i efikasno upravljanje rizicima, odnosno da ne podstiče preuzimanje rizika koje prelazi nivo prihvatljivog rizika za kreditnu instituciju;

2) je u skladu sa ciljevima poslovne strategije i strategije rizika, uključujući ciljeve povezane sa rizicima povezanim sa životnom sredinom, društvom i upravljanjem, vrijednostima i dugoročnim interesima kreditne institucije i mjerama za sprječavanje sukoba interesa;

3) podstiče sposobnost kreditne institucije da održi ili poveća iznos svog kapitala;

4) omogućava efikasan okvir za mjerenje uspješnosti, usklađivanje sa rizičnim profilom i vezu između uspješnosti i nagrađivanja zaposlenih;

5) je u skladu sa dugoročnim interesima akcionara kreditne institucije; i

6) je u skladu sa njenom sklonošću za preuzimanje rizika, uključujući reputacioni rizik i rizike koji proizilaze iz obmanjujuće prodaje proizvoda.

(2) Smatra se da se politikom primanja podstiče preuzimanje rizika koje prelazi nivo prihvatljivog rizika za kreditnu instituciju iz stava 1 tačka 1 ovog člana, ako:

1) postoji neadekvatan odnos između varijabilnog i fiksnog dijela ukupnih primanja; ili

2) primanja zaposlenih u slučaju prestanka ugovornog odnosa sa kreditnom institucijom ne odražavaju ukupne rezultate rada zaposlenih, odnosno ne uzimaju u obzir postupanje zaposlenih suprotno propisima ili internim aktima kreditne institucije.

(3) Kreditna institucija je dužna da politikom primanja obuhvati:

1) ciljeve uspješnosti za kreditnu instituciju, poslovna područja i zaposlene;

2) metode mjerenja uspješnosti, uključujući kriterijume uspješnosti za funkcije internih kontrola, organizacione jedinice i zaposlene;

3) sve vrste primanja, uključujući strukturu varijabilnih primanja;

4) instrumente u kojima se mogu isplatiti varijabilna primanja, uključujući i potencijalni sukob interesa do kojeg bi moglo doći zbog isplate dijela varijabilnih primanja u instrumentima;

5) mjere za smanjenje varijabilnih primanja; i

6) okvir primanja za lice koje u ime i za račun kreditne institucije zaključuje ugovore i preduzima pravne radnje, kako bi se obezbijedilo da se izvršenim primanjama ne podstiče prekomjerno preuzimanje rizika ili obmanjujuća prodaja proizvoda te kreditne institucije.

(4) Kreditna institucija je dužna da utvrdi okolnosti i situacije u kojima može doći do potencijalnog sukoba interesa u vezi sa politikom primanja u slučaju zaposlenih, uključujući i zaposlene u funkcijama internih kontrola, posebno u odnosu na isplatu fiksnih i varijabilnih primanja u instrumentima i preduzme mjere za njegovo sprečavanje, uključujući naročito:

1) da kriterijume za utvrđivanje i dodjelu primanja utvrđuje na način koji se zasniva na internom sistemu izvještavanja i odgovarajućim kontrolama koje moraju da budu zasnovane na načelu dvostruke kontrole; i

2) postupanje u skladu sa propisima kojima se uređuje tržište kapitala, a naročito sa odredbama o zabrani trgovanja na osnovu povlašćenih informacija i zabrani manipulisanja tržištem.

(5) Po zahtjevu Centralne banke kreditna institucija mora da dokaže da su politika i prakse primanja u skladu sa dobrim i efikasnim upravljanjem rizicima.

(6) U slučaju kada je zaposleni u kreditnoj instituciji istovremeno većinski vlasnik kreditne institucije ili zavisnog društva te kreditne institucije, politike primanja kreditne institucije, na individualnoj i/ili grupnoj osnovi, uključujući i u zavisnim društvima, prilagođavaju se toj specifičnoj situaciji ovih kreditnih institucija ili zavisnih društava.

(7) Politika primanja i svi povezani uslovi rada koji utiču na zaradu, po mjernoj ili vremenskoj jedinici, moraju da budu rodno neutralni i moraju se odnositi na sve aspekte politike primanja, uključujući uslove dodjele i isplate primanja, i treba da budu dokaziva.

(8) Prilikom utvrđivanja zarade u skladu sa stavom 7 ovog člana, kreditna institucija uzima u obzir dodijeljena primanja, radno vrijeme, trajanje godišnjih odmora i druge finansijske i nefinansijske povoljnosti zaposlenih, a kao mjernu jedinicu uzima u obzir godišnju bruto primanja zaposlenih izračunatih na osnovu ekvivalenta punom radnom vremenu.

(9) U svrhu praćenja sprovođenja rodno neutralne politike primanja, kreditna instituja na primjeren način dokumentuje razvrstavanje zaposlenih prema kategorijama zaposlenih.

(10) Kategorije zaposlenih iz stava 9 ovog člana mogu se odrediti u odnosu na opise poslova radnih mjesta, definisanjem kategorija zarada za sve zaposlene ili određenu grupu zaposlenih ili prema pozicijama za koje se smatra da imaju jednaku vrijednost (sprovođenjem sistema klasifikacije radnih mjesta, uzimajući u obzir minimum vrstu poslova radnog mjesta i dužnosti koje pripadaju tom radnom mjestu, odnosno zaposlenom), a moraju biti zasnovane na rodnoj neutralnosti.

(11) Kreditna institucija može da razmatra i dodatne aspekte prilikom utvrđivanja primanja zaposlenih, vodeći računa o rodnoj neutralnosti politike primanja, i to:

1) obrazovanje i profesionalne uslove, uslove usavršavanja, vještine, zalaganje i odgovornost, obavljeni posao;

2) mjesto zaposlenja i troškove života u tom mjestu;

3) hijerarhijski nivo zaposlenog u toj kreditnoj instituciji i da li zaposleni ima odgovornosti rukovodioca;

4) nivo obrazovanja zaposlenog;

5) deficit na tržištu rada određene kategorije zaposlenih za specijalizovane pozicije;

6) vrstu ugovora o radu;

7) godine radnog iskustva zaposlenog;

8) profesionalni sertifikati zaposlenog;

9) primjerene povoljnosti, uključujući dodatne naknade za domaćinstvo i djecu zaposlenih sa supružnicima i izdržavanim članovima porodice.

Kreditna institucija je dužna da u politici primanja utvrdi kriterijume za određivanje fiksnih i varijabilnih primanja, tako da:

1) fiksna primanja prvenstveno odražavaju odgovarajuće iskustvo i odgovornosti koje proizilaze iz opisa poslova radnog mjesta zaposlenog,

2) varijabilna primanja odražavaju uspješnost zaposlenih koja je u okviru nivoa prihvatljivog rizika za kreditnu instituciju, i koja prelaze standardna očekivanja u izvršavanju poslova tog radnog mjesta.