Pravilnik o bližem sadržaju prethodnog obavještavanja za izvoz hemikalija

Ovim pravilnikom propisuju se bliži sadržaj obavještenja koje dostavlja organ uprave nadležan za poslove zaštite životne sredine (u daljem tekstu: Agencija) zemlji u koju se izvozi hemikalija, obavještenja koje izvoznik hemikalije podnosi Agenciji, postupak i rokovi za sprovođenje postupka prethodnog obavještenja.

Odredbe ovog pravilnika primjenjuju se i na izvoz hemikalija u države koje nijesu strane Roterdamske konvencije.

Izrazi upotrijebljeni u ovom pravilniku imaju sljedeća značenja:

1) hemikalija je supstanca, sama za sebe ili u smjesi, bilo da je proizvedena ili dobijena iz prirode, koja ne uključuje žive organizme i pripada jednoj od sljedećih kategorija: pesticidi (uključujući posebno opasne formulacije pesticida) i industrijske hemikalije;

2) pesticidi su pesticidi koji se koriste kao sredstva za zaštitu bilja, i drugi pesticidi, uključujući biocidne proizvode, dezinfekciona sredstva, insekticide i antiparazitike, uključujući dezinfekciona sredstva, insekticide i antiparazitike uređene propisima o ljekovima za humanu ili veterinarsku upotrebu;

3) predmet je gotov proizvod koji nije ni supstanca ni smješa, a koji sadrži ili uključuje hemikaliju čija je upotreba zabranjena ili strogo ograničena u tom konkretnom proizvodu;

4) hemikalija koja podliježe obavještavanju o izvozu je svaka hemikalija koja je zabranjena ili strogo ograničena u jednoj ili više kategorija ili potkategorija i koja podliježe PIC postupku;

5) hemikalija koja ispunjava uslove za PIC obavještavanje je svaka hemikalija koja je zabranjena ili strogo ograničena u jednoj ili više kategorija;

6) hemikalija koja podliježe PIC postupku je svaka hemikalija navedena u Prilogu III Roterdamske Konvencije;

7) zabranjena hemikalija je hemikalija:

- čija je upotreba u jednoj ili više kategorija ili potkategorija zabranjena konačnom regulatornom mjerom radi zaštite zdravlja ljudi ili životne sredine;

- kojoj je odbijeno odobrenje za prvo stavljanje u upotrebu ili je povučena od strane industrije sa tržišta ili iz daljeg razmatranja u postupku prijave, registracije ili odobravanja, i za koju postoje dokazi da predstavlja rizik za zdravlje ljudi ili životnu sredinu;

8) strogo ograničena hemikalija je hemikalija:

- čija je gotovo cjelokupna upotreba u jednoj ili više kategorija ili potkategorija zabranjena konačnom regulatornom mjerom radi zaštite zdravlja ljudi ili životne sredine, ali su određene specifične upotrebe i dalje dozvoljene;

- kojoj je za gotovo sve upotrebe odbijeno odobrenje ili je povučena od strane industrije sa tržišta ili iz daljeg razmatranja u postupku prijave, registracije ili odobravanja i za koju postoje dokazi da predstavlja rizik za zdravlje ljudi ili životnu sredinu;

9) hemikalija zabranjena ili strogo ograničena je svaka hemikalija koja je zabranjena ili strogo ograničena konačnom regulatornom mjerom u Crnoj Gori;

10) konačna regulatorna mjera je pravno obavezujući akt čija je svrha zabrana ili strogo ograničavanje hemikalije;

11) posebno opasna formulacija pesticida je hemikalija formulisana za upotrebu kao pesticid koja izaziva ozbiljne štetne efekte na zdravlje ljudi ili životnu sredinu, uočljive u kratkom vremenskom periodu nakon jednokratne ili višekratne izloženosti, u uslovima upotrebe;

12) izvoz je trajni ili privremeni izvoz hemikalije, odnosno ponovni izvoz hemikalije koja se nalazi pod carinskim postupkom koji nije postupak eksternog tranzita, a koja se kreće kroz carinsko područje;

13) uvoz je fizičko unošenje hemikalije u carinsko područje, kada je hemikalija stavljena pod carinski postupak koji nije eksterni tranzitni postupak kretanja robe kroz carinsko područje;

14) uvoznik u državi uvoza je fizičko ili pravno lice koje je u trenutku uvoza primalac hemikalije u državi uvoza:

15) strana Konvencije je država ili regionalna organizacija za ekonomsku integraciju koja je pristala da bude obavezana Konvencijom i za koju je Konvencija stupila na snagu;

16) druga država je svaka država koja nije strana Konvencije;

17) kontrolisani prekursor opojnih droga i psihotropnih supstanci je supstanca koja je uvrštena u listu kontrolisanih supstanci utvrđenu propisima kojima se uređuje nadzor nad proizvodnjom i prometom prekursora opojnih droga i psihotropnih supstanci;

18) EINECS broj je broj dodijeljen supstanci u Evropskom inventaru postojećih komercijalnih hemijskih supstanci (European Inventory of Existing Commercial Chemical Substances – EINECS);

19) CAS broj je karakterističan broj supstanci pod kojim je hemikalija upisana na listu međunarodne Službe abstrakata (Chemical Abstract Service);

20) hemijski naziv hemikalije prema IUPAC nomenklaturi je naziv hemikalije određen nomenklaturom Međunarodne unije za čistu i primijenjenu hemiju (International Union of Pure and Applied Chemistry -IUPAC);

Izvoznik, u smislu ovog pravilnika, je pravno lice ili preduzetnik, i to:

1) lice u čije ime se podnosi izvozna deklaracija, odnosno lice koje u trenutku prihvatanja deklaracije ima zaključen ugovor sa primaocem u drugoj državi i ima ovlašćenje da odluči o upućivanju hemikalije izvan carinskog područja;

2) lice koje ima ovlašćenje da odluči o upućivanju hemikalije izvan carinskog područja, kada nije zaključen izvozni ugovor ili kada imalac ugovora ne postupa u svoje ime;

3) ugovorna strana koja je registrovana na carinskom području, kada pravo raspolaganja hemikalijom po osnovu ugovora pripada licu koje je van carinskog područja;

Postupak prethodnog obaveštavanja sprovodi se za:

1) hemikalije sa Liste hemikalija za postupak prethodnog obaveštavanja;

2) hemikalije koje sadrže supstancu sa Liste hemikalija za postupak prethodnog obaveštavanja u koncentraciji koja je, prema propisu kojim se uređuje klasifikacija, pakovanje, obilježavanje i oglašavanje hemikalija, klasifikovana i obilježena kao opasna;

3) proizvode koji sadrže supstancu sa Liste hemikalija za PIC postupak u nereagovanom obliku ili smješu koja sadrži tu supstancu u koncentraciji koja je, prema propisu kojim se uređuje klasifikacija, pakovanje, obilježavanje i oglašavanje hemikalija, klasifikovana i obeležena kao opasna, bez obzira na prisustvo drugih supstanci.

Postupak prethodnog obaveštavanja sprovodi se za hemikalije iz stava 1 ovog člana, bez obzira na način upotrebe u zemlji u koju se izvoze.

Lista hemikalija za postupak prethodnog obavještenja sadrži serijski broj hemikalije, hemijski naziv, CAS broj, EINECS broj, carinsku tarifnu šifru, podkategoriju hemikalije, ograničenje upotrebe hemikalije i data je u Dijelu 1 Priloga 1.

Lista hemikalija iz Priloga 1 objavljuju se na internet stranici Agencije.

Obavještenje koje dostavlja Agencija zemlji u koju se izvozi hemikalija sadrži sljedeće podatke:

1) referentni broj koji dodjeljuje Agencija;

2) određeni nacionalni organ ili imenovani nacionalni organ (DNA);

3) naziv i kontakt nadležnog organa zemlje izvoza;

4) naziv i kontakt nadležnog organa države uvoza, ako je poznat;

5) podatke o izvozniku i uvozniku u državi uvoza;

6) identitet hemikalije, smješe ili proizvoda;

7) trgovački naziv, hemijski naziv hemikalije prema IUPAC nomenklaturi, CAS broj, EINECS-broj i tarifnu oznaku;

8) očekivani datum prvog izvoza u tekućoj kalendarskoj godini;

9) procijenjenu količinu koja će biti izvezena u državu uvoza tokom te godine;

10) namjeravanu upotrebu u državi uvoza i odgovarajuću kategoriju, odnosno potkategoriju;

11) klasifikaciju opasnosti koja se vrši u skladu sa propisima o klasifikaciji, pakovanju i označavanju, vrstu opasnosti, upozorenja i savjete za bezbjedno rukovanje;

12) mjere predostrožnosti radi smanjenja izloženosti i emisija;

13) fizičko-hemijska, toksikološka i ekotoksikološka svojstva;

14) sažetak regulatornog ograničenja ili zabrane i razloge za preduzimanje te mjere;

15) informacije o konačnoj regulatornoj mjeri, kojom je hemikalija zabranjena ili strogo ograničena;

16) druge informacije značajne za bezbjedan izvoz i upotrebu hemikalija.

Obavještenje iz stava 5 ovog člana sačinjava se u skladu sa Prilogom 2.

Obavještenje iz člana 5 stav 5 ovog pravilnika dostavlja se najkasnije 35 dana prije prvog izvoza hemikalije, a svake naredne kalendarske godine najkasnije 35 dana prije prvog izvoza u toj godini, sa bezbjednosnim listom za tu hemikaliju.

Agencija provjerava potpunost i usklađenost dostavljenog obavještenja i ako je obavještenje potpuno, dostavlja ga nadležnom organu države uvoza najkasnije 15 dana prije planiranog izvoza.

Ako Agencija ne primi potvrdu o prijemu obavještenja od nadležnog organa države uvoza u roku od 30 dana od dana dostavljanja, ponovo dostavlja obavještenje i preduzima dodatne mjere radi obezbjeđivanja njegovog prijema.

Novo obavještenje dostavlja se u skladu sa st. 1 do 3 ovog člana u sljedećim slučajevima:

1) kada dođe do izmjena propisa kojima se uređuje klasifikacija, pakovanje, označavanje, stavljanje u promet ili upotreba hemikalije;

2) kada dođe do promjene sastava smješe koja utiče na njenu klasifikaciju ili označavanje.

U hitnim slučajevima u kojima bi odlaganje izvoza moglo ugroziti zdravlje ljudi ili životnu sredinu u državi uvoza, Agencija može, na obrazloženi zahtjev izvoznika ili nadležnog organa države uvoza, odobriti odstupanje od rokova iz stava 1 ovog člana.

Obaveza dostavljanja obavještenja prestaje kada hemikalija postane predmet PIC postupka i država uvoza dostavi odluku o saglasnosti ili odbijanju uvoza i kada nadležni organ države uvoza izričito obavijesti da odustaje od zahtjeva za dostavljanje obavještenja.

Agencija, na zahtjev nadležnog organa države uvoza ili druge nadležne strane Roterdamske konvencije, dostavlja dodatne dostupne informacije o hemikaliji koja se izvozi.

Agencija vodi evidenciju o dostavljenim obavještenjima i dodjeljuje referentni identifikacioni broj svakom obavještenju, koji se koristi u daljoj komunikaciji i izvoznim dokumentima.

Referentni identifikacioni broj iz stava 8 ovog člana navodi se na svim izvoznim dokumentima i carinskoj deklaraciji.

Kada Agencija primi obavještenje o izvozu hemikalije od nadležnog organa druge države, koje se odnosi na hemikaliju čija je proizvodnja, upotreba, rukovanje, potrošnja, promet ili transport zabranjen ili strogo ograničen u toj državi, treba da:

1) evidentira primljeno obavještenje u odgovarajućoj evidenciji;

2) učini obavještenje dostupnim u informacionom sistemu u roku od 15 dana od dana prijema;

3) potvrdi prijem prvog obavještenja za tu hemikaliju nadležnom organu države pošiljaoca;

4) dostavi kopiju obavještenja nadležnim organima u Crnoj Gori u roku od deset dana od dana prijema, zajedno sa svim raspoloživim informacijama;

5) na zahtjev nadležnih organa, dostavi dodatne informacije ako su dostupne.

Kada drugi nadležni organi u Crnoj Gori prime obavještenje o izvozu hemikalije direktno ili indirektno od nadležnog organa druge države, to obavještenje bez odlaganja dostavljaju Agenciji zajedno sa svim raspoloživim informacijama.

PIC postupak sprovodi se za izvoz:

1) hemikalija sa Liste hemikalija za PIC postupak;

2) hemikalija sa Liste Roterdamske konvencije.

Hemikalije koje podliježu PIC postupku date su u Prilogu 1 Dio 2 i 3.

Izvoznik hemikalija iz člana 5 stav 1, člana 8 stav 1 i člana 11 ovog pravilnika Agenciji, tokom prvog tromjesečja svake godine, dostavlja podatke o količinama hemikalija koje su, kao supstance, u sastavu smješa ili u proizvodima, izvezene u svaku državu tokom prethodne kalendarske godine.

Podaci iz stava 1 ovog člana dostavljaju se zajedno sa listom imena i adresa svakog fizičkog ili pravnog lica koje je uvozilo hemikalije u državu uvoza tokom tog perioda.

Izvoznik treba da podatke iz st. 1 i 2 ovog člana razvrsta prema:

1) supstancama;

2) smješama koje sadrže te supstance u koncentracijama koje utiču na njihovu klasifikaciju;

3) proizvodima koji sadrže hemikalije Priloga 1 Dio 2 i 3 u neizreagovanom obliku ili u koncentracijama koje utiču na njihovu klasifikaciju.

Uvoznik hemikalija Agenciji dostavlja odgovarajuće podatke o količinama hemikalija uvezenih, u skladu sa st. 1 i 3 ovog člana.

Na zahtjev Agencije, izvoznik ili uvoznik dostavlja dodatne informacije o hemikalijama.

Agencija vodi evidenciju o dostavljenim podacima i izrađuje godišnji sažetak o izvozu i uvozu hemikalija.

Agencija obezbjeđuje javnu dostupnost podataka iz stava 6 ovog člana koji nijesu povjerljive prirode.

Agencija Sekretarijatu Roterdamske konvencije dostavlja pisano obavještenje o hemikalijama koje su zabranjene ili strogo ograničene konačnom regulatornom mjerom u Crnoj Gori, a koje ispunjavaju uslove za PIC obavještavanje.

Obavještenje iz stava 1 ovog člana dostavlja se što je prije moguće nakon donošenja konačne regulatorne mjere, a najkasnije u roku od 90 dana od dana početka njene primjene.

Obavještenje iz stava 1 ovog člana sadrži podatke u skladu sa zahtjevima Roterdamske konvencije, uključujući informacije o:

1) identitetu hemikalije;

2) vrsti i obimu regulatorne mjere;

3) razlozima za donošenje mjere;

4) procjeni rizika za zdravlje ljudi i životnu sredinu;

5) drugim relevantnim tehničkim i naučnim podacima.

Obavještavanje iz stava 1 ovog člana sačinjava se u skladu sa Prilogom 3.

Prilikom određivanja prioriteta za dostavljanje obavještenja, Agencija uzima u obzir:

1) da li je hemikalija već obuhvaćena PIC postupkom;

2) dostupnost podataka potrebnih za obavještenje;

3) nivo rizika koji hemikalija predstavlja, naročito za zemlje u razvoju.

Ako za određenu hemikaliju ne postoje potpuni podaci za dostavljanje obavještenja, Agencija traži od izvoznika, uvoznika ili drugih relevantnih subjekata da, u roku od 60 dana, dostave sve raspoložive informacije koje posjeduju, uključujući podatke iz nacionalnih ili međunarodnih sistema kontrole hemikalija.

U slučaju izmjene konačne regulatorne mjere, Agencija treba da o tome obavijesti Sekretarijat Roterdamske konvencije što je prije moguće, a najkasnije u roku od 60 dana od dana početka primjene izmjene, uz dostavljanje svih novih relevantnih informacija.

Na zahtjev Sekretarijata Roterdamske konvencije ili druge strane Konvencije, Agencija dostavlja dodatne informacije o hemikaliji ili regulatornoj mjeri, u mjeri u kojoj su te informacije dostupne.

Nadležni organi pružaju stručnu i tehničku pomoć u prikupljanju i dostavljanju informacija iz stava 3 ovog člana.

Kada Agencija primi informacije od Sekretarijata Roterdamske konvencije o hemikalijama koje su druge države zabranile ili strogo ograničile, treba da:

1) bez odlaganja proslijedi te informacije svim nadležnim organima;

2) po potrebi procijeni potrebu za preduzimanjem mjera radi zaštite zdravlja ljudi i životne sredine.

Ako u roku od 60 dana od dana dostavljanja zahtjeva za saglasnost za izvoz te hemikalije ne primi odgovor od nadležnog organa zemlje u koju se hemikalija izvozi i ako ne postoji službena informacija o konačnom regulatornom postupku kojim se zabranjuje ili strogo ograničava upotreba te hemikalije, Agencija može izdati potvrdu da je sproveden PIC postupak sa upisanom saglasnošću Agencije da se izvrši izvoz pod uslovom da:

1) postoji službeni dokaz zemlje u koju se hemikalija izvozi da je za tu hemikaliju izdat akt kojim se dozvoljava stavljanje u promet; ili

2) da je u obavještenju o izvozu navedeno i potvrđeno od strane uvoznika da namjeravani način korišćenja te hemikalije nije u kategoriji koja je za tu hemikaliju navedena u Listu hemikalija za PIC postupak, kao i da postoje službeni dokazi da je ta hemikalija u poslednjih pet godina korišćena ili uvezena u zemlju u koju se izvozi.

Izuzetno od stava 1 tačka 2 ovog člana, za hemikalije sa Liste Roterdamske konvencije Agencija može odlučiti da ne izda potvrdu iz stava 1 ovog člana, ako je ta hemikalija klasifikovana kao karcinogena, kategorija 1A ili 1B ili mutagena, kategorija 1A ili 1B ili toksična po reprodukciju, kategorija 1A ili 1B ili hemikalija ispunjava kriterijum da je perzistentna - bioakumulativna - toksična ili veoma perzistentna - veoma bioakumulativna.

Kada se hemikalije koje podliježu PIC postupku prevoze preko teritorije države koja zahtijeva informacije o tranzitu, izvoznik treba da Agenciji dostavi tražene informacije.

Informacije iz stava 1 ovog člana dostavljaju se najkasnije 30 dana prije prvog tranzita i najkasnije osam dana prije svakog narednog tranzita.

Agencija dostavlja primljene informacije nadležnom organu države kroz koju se vrši tranzit, zajedno sa svim raspoloživim dodatnim informacijama.

Agencija vodi evidenciju o dostavljenim informacijama o tranzitu hemikalija.

Hemikalije koje se izvoze treba da budu praćene bezbjednosnim listom izrađenim u skladu sa zakonom kojim se uređuje uvoz i izvoz hemikalija.

Kada se bezbjednosni list dostavlja na engleskom jeziku, izvoznik treba da, u mjeri u kojoj je to moguće, uz njega dostavi i verziju na službenom jeziku ili na jednom ili više glavnih jezika države uvoznice ili područja predviđene upotrebe.

Podaci na etiketi navode se, u mjeri u kojoj je to praktično moguće, na službenom jeziku ili na jednom ili više glavnih jezika države uvoznice ili područja predviđene upotrebe.

Kada je primjenjivo, na oznaci hemikalije navodi se datum proizvodnje i rok upotrebe.

Prilikom izvoza pesticida, izvoznik obezbjeđuje da etiketa pesticida sadrži posebne podatke o uslovima skladištenja i stabilnosti pri skladištenju u klimatskim uslovima države uvoznice.

Izvoznik treba da obezbijedi da pesticid koji se izvozi ispunjava odgovarajuće specifikacije čistoće utvrđene propisima kojima se uređuju sredstva za zaštitu bilja i biocidni proizvodi.

Prilozi 1, 2 i 3 čine sastavni dio ovog pravilnika.