Pravilnik o bližim uslovima koji se odnose na zdravstvene mjere i mjere zaštite na radu pomoraca

Ovim pravilnikom propisuju se bliži uslovi koji se odnose na smještaj i prostorije za odmor, zdravstvene mjere i mjere zaštite na radu pomoraca i drugih lica na brodu.

Ovaj pravilnik primjenjuje se na:

1) nove brodove, putničke brodove, teretne brodove, tehničke plovne objekte, brodove javne službe ili istraživačke brodove;

2) postojeće brodove iz tačke 1 ovog člana, na kojima se izvode veće preinake, odnosno u odnosu na one djelove opreme i uređaja koji su predmet preinake;

3) svaki novi ribarski brod i svaki postojeći ribarski brod.

Izrazi upotrijebljeni u ovom pravilniku imaju sljedeća značenja:

1) ribarski brod je svaki plovni objekat koji vije zastavu Crne Gore ili je upisan u odgovarajući upisnik pod jurisdikcijom Crne Gore i koji se koristi u komercijalne svrhe za izlov ili za izlov i preradu ribe ili drugih živih morskih resursa;

2) novi ribarski brod je ribarski brod dužine između perpendikulara od 15 m ili više za koji, na dan utvrđen ovim pravilnikom ili nakon tog dana:

a) je zaključen ugovor o gradnji ili većoj preinaci; ili

b) je ugovor o gradnji ili većoj preinaci zaključen prije dana utvrđenog ovim pravilnikom, a brod se isporučuje tri ili više godina nakon tog dana; ili

c) u odsustvu ugovora o gradnji:

– položena je kobilica, ili

– otpočela je gradnja koja se može identifikovati sa određenim plovnim objektom, ili

– otpočelo je sklapanje koje obuhvata najmanje 50 tona ili 1% procijenjene mase svog konstruktivnog materijala, zavisno od toga koja je vrijednost manja;

3) postojeći ribarski brod je svaki ribarski brod dužine između perpendikulara od 18 m ili više koji ne ispunjava uslove iz tačke 2 ovog člana;

4) plovni objekat je svaki novi ili postojeći ribarski brod iz tač. 2 i 3 ovog člana, kao i brod iz člana 2 stav 1 tačka 1 ovog pravilnika;

5) radnik je svako lice koje obavlja rad na plovnom objektu, uključujući pripravnike i lica na obuci, ali isključujući osoblje sa kopna koje obavlja rad na plovnom objektu dok je vezan uz obalu, kao i lučke pilote;

6) brodovlasnik je upisani vlasnik plovnog objekta, osim ako je plovni objekat dat u zakup bez posade (demise charter) ili njime, u cjelini ili djelimično, upravlja drugo fizičko ili pravno lice na osnovu ugovora o upravljanju, u kom slučaju se pod „brodovlasnikom" podrazumijeva zakupac bez posade ili fizičko, odnosno pravno lice koje upravlja plovnim objektom, zavisno od slučaja;

7) zapovjednik je radnik koji, u skladu sa nacionalnim propisima i/ili praksom, zapovijeda plovnim objektom ili je odgovoran za njega;

8) stalno radno mjesto na brodu je mjesto na kojem članovi posade ili lučki radnici obavljaju svoje redovne poslove;

9) povremeno radno mjesto na brodu je mjesto koje članovi posade povremeno posjećuju radi rukovanja, pregleda ili održavanja opreme i uređaja;

10) jednosmjerni prolaz je prolaz širine dovoljne samo za prolaz jednog lica, bez mogućnosti mimoilaženja lica;

11) dvosmjerni prolaz je prolaz širine dovoljne da omogući mimoilaženje lica;

12) stepenice su sredstvo pristupa smješteno između različitih nivoa paluba i pričvršćeno za kose nosače;

13) jednokrake stepenice su stepenice koje nemaju podest cijelom svojom dužinom;

14) dvokrake stepenice su stepenice koje imaju podest između dva nivoa;

15) stube su sredstvo pristupa koje se koristi za vertikalno ili koso penjanje i sastoje se od prečki ili gazišta pričvršćenih za bočne konstrukcije ili za pregradu uz koju se lice penje;

16) brodski mostić (gangway) je sredstvo pristupa između plovnog objekta i obale, sa odgovarajućim gazištima koja se mogu podešavati na svaki ugao nagiba u odnosu na horizontalu od 0° do 55°, i trajno pričvršćeno za bok broda;

17) prelazni mostić je sredstvo pristupa između obale i plovnog objekta ili između dva plovna objekta, sa ravnim gazištima opremljenim poprečnim letvama protiv klizanja, namijenjeno za male uglove nagiba;

18) tečni teret je sirova nafta, njeni derivati i druge zapaljive tečnosti koje mogu izazvati požar;

19) zapaljiva tečnost je tečnost čija je tačka paljenja do 61 °C (ispitivanje u zatvorenoj posudi);

20) pranje tankova je postupak uklanjanja ostataka tereta pranjem parom, morskom vodom, slatkom vodom, hemikalijama ili samim teretom;

21) čišćenje tankova je ručni ili mehanički postupak uklanjanja ostataka tereta preostalih u tanku nakon pranja;

22) degazacija tankova je postupak uklanjanja inertnog gasa i gasova i para preostalih od tečnog tereta iz tankova;

23) dizalica u mašinskom prostoru i tunelu je mehanički ili ručno pokretan uređaj za dizanje, spuštanje i horizontalno premještanje djelova mašina, smješten iznad porivnih i pomoćnih mašina i opreme;

24) osnovna izolacija je izolacija koja pruža osnovnu zaštitu od električnog udara;

25) dvostruka izolacija je izolacija koja se primjenjuje na električnu opremu sa dostupnim metalnim djelovima, a sastoji se od dopunske izolacije uz osnovnu izolaciju, koja, nezavisno od osnovne izolacije, pruža zaštitu od električnog udara u slučaju oštećenja osnovne izolacije;

26) pojačana izolacija je izolacija između djelova pod naponom i dostupnih metalnih djelova koja ima poboljšana mehanička ili električna svojstva u poređenju sa osnovnom izolacijom i pruža stepen zaštite jednak dvostrukoj izolaciji;

27) prostor za smještaj je prostor namijenjen posadi i drugim licima (spavaonice, kancelarije, prostorije za rekreaciju, ekonomski prostori, sanitarni prostori, medicinski prostori);

28) prostori za rekreaciju su blagovaonice, dnevni boravci, saloni i biblioteke;

29) ekonomski prostori su kuhinje, ostave, pekare, skladišta namirnica, prostorije za pranje posuđa i drugi prostori za skladištenje i pripremu hrane;

30) sanitarni prostori su toaleti, umivaonici, kupatila i garderobe;

31) medicinski prostori su prostori namijenjeni pružanju medicinske njege (bolnice, ambulante i priručne apoteke);

32) uređaji za dizanje namirnica i opreme su uređaji namijenjeni dizanju ili premještanju mašina, opreme, rezervnih djelova i ribarskih mreža (dizalice, samarice, sohe, koloturnici i čekrci);

33) buka je zvuk (čujne promjene pritiska vazduha) koji nastaje radom brodskih mašina, sistema i konstrukcija, a koji može izazvati oštećenje sluha ili biti štetan po zdravlje (frekvencije u opsegu od 20 do 20.000 Hz);

34) vibracija je svako oscilovanje konstrukcije broda koje se prenosi na ljudsko tijelo kroz čvrste konstrukcije, a štetno je po zdravlje (frekvencije u opsegu od 1 do 100 Hz).

Organ državne uprave nadležan za poslove pomorstva (u daljem tekstu: Ministarstvo) treba da preduzima neophodne mjere kako bi se obezbijedilo da:

1) brodovlasnici obezbijede da se njihovi plovni objekti koriste i eksploatišu bez ugrožavanja zaštite i zdravlja radnika, naročito u predvidivim meteorološkim uslovima, bez uticaja na odgovornost zapovjednika;

2) se uzmu u obzir opasnosti kojima su izloženi drugi radnici prilikom primjene člana 42 Zakona o zaštiti i zdravlju na radu;

3) se svaki događaj na moru koji utiče ili bi mogao uticati na zaštitu i zdravlje radnika na brodu opiše u detaljnom izvještaju koji se dostavlja nadležnom organu i uredno i u potpunosti evidentira u brodski dnevnik odnosnog plovnog objekta ili, kada se takav dnevnik ne mora voditi, u dokument propisan za tu svrhu.

Ministarstvo redovno vrši preglede plovnih objekata radi provjere usklađenosti sa ovim pravilnikom, a takvi pregledi mogu se vršiti i na moru koji moraju da ispune uslove date u Prilogu 1.

Novi ribarski brodovi moraju ispuniti minimalne uslove zaštite i zdravlja na radu date u Prilogu 2.

Postojeći ribarski brodovi moraju ispuniti minimalne uslove zaštite i zdravlja na radu date u Prilogu 3.

Ako se na plovnim objektima izvode opsežni popravci, rekonstrukcije ili izmjene, ti opsežni popravci, rekonstrukcije i izmjene moraju biti u skladu sa odgovarajućim minimalnim uslovima datim u Prilogu 2.

Radi zaštite i zdravlja radnika, brodovlasnici treba da:

1) obezbijede da se plovni objekti, njihova oprema i uređaji, naročito oni navedeni u Prilogu 2 i 3, tehnički održavaju i da se svaki utvrđeni nedostatak koji može uticati na zaštitu i zdravlje radnika otkloni što je prije moguće;

2) preduzmu mjere kojima se obezbjeđuje da se plovni objekti i sva oprema i uređaji redovno čiste radi održavanja odgovarajućeg standarda higijene;

3) obezbijede da se na plovnom objektu čuva odgovarajuća količina prikladne opreme za slučaj opasnosti i opreme za preživljavanje u ispravnom stanju;

4) obezbijede ispunjenje minimalnih zahtjeva zaštite i zdravlja na radu datih u Prilogu 4, a koji se odnose na opremu za spašavanje života i preživljavanje;

5) uzmu u obzir specifikacije lične zaštitne opreme date u Prilogu 5.

Ispunjavanje obaveza brodovlasnika iz stava 1 ovog člana ne utiče na odgovornost zapovjednika propisanu zakonom.

Prilikom ispunjavanja obaveza iz st. 1 i 2 ovog člana, brodovlasnici postupaju u skladu sa odredbama propisa kojima se uređuje zaštita i zdravlje na radu, naročito u pogledu uslova zaštite i zdravlja na radu pri korišćenju lične zaštitne opreme.

Brodovlasnik obezbjeđuje zapovjedniku sredstva neophodna da mu omoguće ispunjavanje obaveza utvrđenih ovim pravilnikom i propisima kojima se uređuje zaštita i zdravlje na radu.

Ne isključujući primjenu propisa kojima se uređuje zaštita i zdravlje na radu u dijelu koji se odnosi na informisanje radnika o zaštiti i zdravlju na radu, radnici i/ili njihovi predstavnici se obavještavaju o svim mjerama koje treba preduzeti u vezi sa zaštitom i zdravljem na brodu.

Informacije moraju biti razumljive odnosnim radnicima.

Ne isključujući primjenu propisa kojima se uređuje zaštita i zdravlje na radu u dijelu koji se odnosi na obuku, radnicima se pruža odgovarajuća obuka, naročito u obliku preciznih i razumljivih uputstava, o zaštiti i zdravlju na brodu, a posebno o sprječavanju nezgoda.

Obuka iz stava 1 ovog člana obuhvata naročito gašenje požara, korišćenje opreme za spašavanje života i preživljavanje i, za odnosne radnike, korišćenje ribolovnog alata i opreme za izvlačenje, kao i korišćenje raznih vrsta znakova, uključujući ručne znake.

Obuka iz stava 2 ovog člana usklađuje se sa promjenama u aktivnostima na brodu.

Svako lice za koje je vjerovatno da će zapovijedati plovnim objektom, mora proći obuku iz:

1) sprečavanja profesionalnih oboljenja i nezgoda na brodu i mjera koje treba preduzeti u slučaju nezgode;

2) stabiliteta i održavanja plovnog objekta u svim predvidivim uslovima krcanja i tokom ribolovnih operacija;

3) radio-navigacije i komunikacije, uključujući procedure.

Konsultovanje radnika i/ili njihovih predstavnika i njihovo učešće u raspravama o pitanjima koja su predmet uređivanja ovog pravilnika sprovodi se u skladu sa propisima kojima se uređuje zaštita i zdravlje na radu.

Prilozi 1 do 5 čine sastavni dio ovog pravilnika.

Odredba člana 5 ovog pravilnika primjenjivaće se od dana pristupanja Crne Gore Evropskoj uniji.

Odredba člana 6 ovog pravilnika primjenjivaće se u roku od godinu dana od dana stupanja na snagu ovog pravilnika.