Pravilnik o mašinama

Ovim pravilnikom propisuju se zahtjevi za zdravlje i bezbjednost za projektovanje i izradu mašina, srodnih proizvoda i djelimično završenih mašina kako bi se omogućilo njihovo stavljanje na tržište ili stavljanje u upotrebu, uz obezbjeđivanje visokog nivoa zaštite zdravlja i bezbjednosti ljudi, posebno potrošača i profesionalnih korisnika i, gdje je to potrebno, domaćih životinja i imovine i gdje je to primjenljivo, životne sredine.

(1) Ovaj pravilnik primjenjuje se na mašine, djelimično završene mašine i sljedeće srodne proizvode (u daljem tekstu: proizvodi):

1) zamjenjivu opremu;

2) bezbjednosne komponente;

3) pribor za dizanje;

4) lanci, konopci i mreže za vezivanje;

5) uklonjivi mehanički prenosni uređaji.

(2) Ovaj pravilnik se primjenjuje i na djelimično završene mašine.

(3) Ovaj pravilnik se ne primjenjuje na:

1) bezbjednosne komponente namijenjene za upotrebu kao rezervni djelovi za zamjenu identičnih komponenti i koje isporučuje proizvođač originalne mašine, srodnog proizvoda ili djelimično kompletirane mašine;

2) specifičnu opremu za upotrebu na sajmištima ili u zabavnim parkovima;

3) mašine i srodne proizvode specijalno projektovane za upotrebu unutar ili korišćene u nuklearnom postrojenju i čija usaglašenost sa ovim pravilnikom može ugroziti nuklearnu bezbjednost tog postrojenja;

4) oružje, uključujući vatreno oružje;

5) prevozna sredstva vazdušnim, vodnim i željezničkim mrežama, osim mašina montiranih na ta prevozna sredstva;

6) vazduhoplovne proizvode, djelove i opremu koji spadaju u djelokrug posebnog zakonodavstva usklađenog sa Uredbom (EU) 2018/1139 Evropskog parlamenta i Savjeta od 4. jula 2018. godine o zajedničkim pravilima u oblasti civilnog vazduhoplovstva i osnivanju Agencije Evropske unije za bezbjednost vazduhoplovstva (SL L 212, 22.8.2018, str. 1–122) i u okviru definicije mašina prema ovom pravilniku, u mjeri u kojoj to posebno zakonodavstvo pokriva relevantne bitne zahtjeve za zdravlje i bezbjednost utvrđene u ovom pravilniku;

7) motorna vozila i njihove prikolice, kao i sisteme, komponente, zasebne tehničke jedinice, djelove i opremu projektovane i konstruisane za takva vozila, koji spadaju u djelokrug posebnog zakonodavstva usklađenog sa Uredbom (EU) 2018/858 o odobravanju i nadzoru tržišta motornih vozila i njihovih prikolica, kao i sistema, komponenti i zasebnih

tehničkih jedinica namijenjenih za takva vozila (SL L 151, 14.6.2018, str. 1–218), osim za mašine montirane na ta vozila;

8) dvotočkaše ili trotočkaše i četvorocikle, kao i sisteme, komponente, zasebne tehničke jedinice, djelove i opremu projektovane i konstruisane za takva vozila, koji spadaju u djelokrug posebnog zakonodavstva usklađenog sa Uredbom (EU) br. 168/2013 Evropskog parlamenta i Savjeta od 15. januara 2013. godine o odobravanju i nadzoru tržišta dvotočkaša ili trotočkaša i četvorocikala (SL L 60, 2.3.2013, str. 52–128), osim za mašine montirane na ta vozila;

9) poljoprivredne i šumske traktore, kao i sisteme, komponente, odvojene tehničke jedinice, djelove i opremu projektovane i konstruisane za takve traktore, koji spadaju u djelokrug posebnog zakonodavstva usklađenog sa Uredbom (EU) br. 167/2013 Evropskog parlamenta i Savjeta od 5. februara 2013. godine o odobravanju i nadzoru tržišta poljoprivrednih i šumskih vozila (SL L 60, 2.3.2013, str. 1–51), osim za mašine montirane na te traktore;

10) motorna vozila isključivo namijenjena za takmičenje;

11) morske brodove i mobilne priobalne jedinice i mašine instalirane na takvim brodovima ili jedinicama;

12) mašine ili srodne proizvode koji su specijalno projektovani i konstruisani za vojne ili policijske svrhe;

13) mašine ili srodne proizvode koji su specijalno projektovani i konstruisani za istraživačke svrhe za privremenu upotrebu u laboratorijama;

14) opremu za namotavanje u rudnicima;

15) mašine ili srodne proizvode koji su namijenjeni za kretanje izvođača tokom umjetničkih nastupa;

16) sljedeće električne i elektronske proizvodi, ako spadaju u obim posebnog zakonodavstva usklađenog sa Direktivom 2014/35/EU Evropskog parlamenta i Savjeta od 26. februara 2014. godine o harmonizaciji zakona država članica u vezi sa stavljanjem na tržište električne opreme projektovane za upotrebu u okviru određenih naponskih granica (SL L 96, 29.3.2014, str. 357–374) ili Direktivom 2014/53/EU o harmonizaciji zakona država članica u vezi sa stavljanjem radio-opreme na tržište (SL L 153, 22.5.2014, str. 62–106);

17) kućne aparate namijenjene za kućnu upotrebu koji nisu namještaj sa električnim napajanjem;

18) audio i video opremu;

19) opremu za informacione tehnologije;

20) obične kancelarijske mašine, osim mašina za aditivnu štampu za proizvodnju trodimenzionalnih proizvoda;

21) niskonaponsku rasklopnu i upravljačku opremu;

22) elektromotore.

Izrazi upotrijebljeni u ovom pravilniku imaju sljedeća značenja:

1) mašine obuhvataju:

a) sklop, opremljen ili namijenjen za opremanje pogonskim sistemom koji nije direktno primijenjen ljudski ili životinjski napor, koji se sastoji od povezanih djelova ili komponenti, od kojih se barem jedan kreće, a koji su spojeni za određenu primjenu;

b) sklop iz podtačke a ove tačke, kome nedostaju samo komponente za povezivanje na licu mjestu ili sa izvorima energije i kretanja;

c) sklop iz podtač. a i b ove tačke, spreman za ugradnju i sposoban da funkcioniše u svom predviđenom stanju samo ako je montiran na prevozno sredstvo ili ugrađen u zgradu ili konstrukciju;

d) sklopovi mašina iz podtač. a, b i c ove tačke, ili djelimično završenih mašina, koje su, da bi se postigao isti cilj, raspoređene i kontrolisane tako da funkcionišu kao integralna cjelina;

e) sklop povezanih djelova ili komponenti, od kojih se barem jedan kreće, i koji su spojeni zajedno, namijenjen za podizanje tereta i čiji je jedini izvor energije direktno primijenjeni ljudski napor;

f) sklop kako je navedeno u podtač. a do e ove tačke kome nedostaje samo učitavanje softvera namijenjenog za specifičnu primjenu koju je predvidio proizvođač;

2) zamjenjiva oprema je uređaj koji, nakon stavljanja mašine ili poljoprivrednog ili šumskog traktora u upotrebu, operater sklapa sa tom mašinom ili poljoprivrednim ili šumskim traktorom kako bi promijenio njenu funkciju ili joj dodijelio novu funkciju, pod uslovom da uređaj nije alat;

3) bezbjednosna komponenta je fizička ili digitalna komponenta, uključujući softver, proizvoda u okviru ovog pravilnika, koja je projektovana ili namijenjena da ispuni bezbjednosnu funkciju i koja se samostalno stavlja na tržište, čiji kvar ili neispravnost ugrožava bezbjednost lica, ali koja nije neophodna da bi taj proizvod funkcionisao ili kojom se mogu zamijeniti normalne komponente da bi taj proizvod funkcionisao;

4) bezbjednosna funkcija je funkcija koja služi za ispunjavanje zaštitne mjere osmišljene da eliminiše ili, ako to nije moguće, smanji rizik, a koja, ako ne uspije, može dovesti do povećanja tog rizika;

5) pribor za dizanje jeste komponenta ili oprema, koja nije pričvršćena za mašinu za dizanje, koja omogućava držanje tereta, koja se postavlja između mašine i tereta ili na sam teret, ili koja je namijenjena da čini sastavni dio tereta i koja se nezavisno stavlja na tržište, uključujući priveznice i njihove komponente;

6) lanci označavaju lance projektovane i konstruisane za potrebe dizanja kao dio mašina za dizanje ili pribora za dizanje;

7) užad su užad projektovana i napravljena za potrebe dizanja kao dio mašina za dizanje ili pribora za dizanje;

8) traka za dizanje je traka projektovana i izrađena za potrebe dizanja kao dio mašina za dizanje ili pribora za dizanje;

9) uklonjivi mehanički prenosni uređaj jeste uklonjiva komponenta za prenos snage između samohodne mašine ili traktora i druge mašine ili srodnih proizvoda njihovim spajanjem na prvom fiksnom ležaju. Kada se stavlja na tržište sa zaštitnim oklopom, uređaj i zaštitni oklop se smatraju jednom jedinicom;

10) djelimično završena mašina je sklop koji sam po sebi ne može da obavlja određenu namjenu i koji je namijenjen samo za ugradnju u mašinu ili drugu djelimično završenu mašinu ili opremu ili za sklapanje sa njom, čime se formira mašina na koju se primjenjuje ovaj pravilnik;

11) stavljanje u upotrebu je prva upotreba mašina ili srodnih proizvoda u Crnoj Gori, za njihovu namjenu;

12) osnovni zahtjevi za zdravlje i bezbjednost znače obavezne odredbe, koje se odnose na projektovanje i izradu proizvoda u okviru ovog pravilnika radi obezbjeđivanja visokog nivoa zaštite zdravlja i bezbjednosti ljudi, a gdje je to potrebno, domaćih životinja i imovine i, gdje je to primjenljivo, životne sredine;

13) usklađeno zakonodavstvo EU je svako zakonodavstvo EU kojim se usklađuju uslovi za stavljanje proizvoda na tržište;

14) značajna modifikacija je modifikacija mašine ili srodnog proizvoda, fizičkim ili digitalnim sredstvima nakon što je ta mašina ili srodni proizvod stavljen na tržište ili pušten u upotrebu,

koju proizvođač nije predvidio ili planirao, a koja utiče na bezbjednost te mašine ili srodnog proizvoda, stvaranjem nove opasnosti ili povećanjem postojećeg rizika, što zahtijeva:

a) dodavanje zaštitnih uređaja ili štitnika na mašinu ili srodni proizvoda čija obrada zahtijeva modifikaciju postojećeg sistema bezbjednosne kontrole; ili

b) usvajanje dodatnih zaštitnih mjera radi obezbjeđivanja stabilnosti ili mehaničke čvrstoće te mašine ili srodnog proizvoda;

15) uputstvo za upotrebu je informacija koju proizvođač daje kada se mašina ili srodni proizvod stavlja na tržište ili u upotrebu, radi obavještavanja korisnika mašine ili srodnog proizvoda o predviđenoj i pravilnoj upotrebi te mašine ili srodnog proizvoda, kao i informacije o svim mjerama predostrožnosti koje treba preduzeti prilikom korišćenja ili instaliranja mašine ili srodnog proizvoda, uključujući informacije o bezbjednosnim aspektima i o tome kako održavati tu mašinu ili srodni proizvod bezbjednim, i kako bi se osiguralo da ostane pogodan za namjenu tokom cijelog svog životnog vijeka;

16) CE oznaka je oznaka kojom proizvođač ukazuje da je mašina ili srodni proizvod u skladu sa važećim zahtjevima utvrđenim u usklađenom zakonodavstvu EU kojim se predviđa njeno postavljanje;

17) vijek trajanja je period od trenutka kada je mašina ili srodni proizvod stavljen na tržište ili u upotrebu do trenutka kada je odbačen, uključujući efektivno vrijeme kada je mašina ili srodni proizvod sposoban za upotrebu u faze transporta, montaže, demontaže, onesposobljavanja, odlaganja ili drugih fizičkih ili digitalnih modifikacija koje je predvidio proizvođač;

18) izvorni kod je trenutno instalirana verzija softvera proizvoda u okviru ovog pravilnika, napisana u programskom jeziku tako da je nedvosmislena i razumljiva ljudima;

19) profesionalni korisnik je fizičko lice koje koristi ili upravlja mašinom ili srodnim proizvodom u toku svoje profesionalne djelatnosti ili rada;

20) roba relevantna za krizu je roba koja je nezamjenjiva, nediverzifikovana ili neophodna za održavanje vitalnih društvenih funkcija ili ekonomskih aktivnosti kako bi se obezbijedilo pravilno funkcionisanje unutrašnjeg tržišta i njegovih lanaca snabdijevanja, a koja se smatra neophodnom za reagovanje na krizu i koja je navedena u implementacionom aktu koji je usvojila EU u skladu sa članom 18 stav 4 Uredbe (EU) 2024/2747;

21) vanredni režim na unutrašnjem tržištu je okvir za rješavanje krize sa značajnim negativnim uticajem na unutrašnje tržište koja ozbiljno remeti slobodno kretanje robe, usluga i lica ili, tamo gdje je takav ozbiljan poremećaj bio ili će vjerovatno biti predmet različitih nacionalnih mjera, funkcionisanje njegovih lanaca snabdijevanja;

22) proizvođač je svako fizičko ili pravno lice koje:

a) proizvodi proizvode u okviru ovog pravilnika ili koje je naručilo projektovanje ili proizvodnju tih proizvoda i prodaje te proizvode pod svojim imenom ili zaštitnim znakom; ili

b) proizvodi proizvode u okviru ovog pravilnika i stavlja te proizvode u upotrebu za sopstvenu upotrebu;

23) distributer je svako fizičko ili pravno lice u lancu snabdijevanja, osim proizvođača ili uvoznika, koje stavlja proizvod koji obuhvata ovaj pravilnik na tržište.

(1) Mašine ili srodni proizvodi koji ispunjavaju zahtjeve propisane ovim pravilnikom upotrebljavaju se i stavljaju na tržište bez zabrana i ograničenja.

(2) Proizvodi obuhvaćeni ovim pravilnikom koji ne ispunjavaju zahtjeve i uslove ovog pravilnika mogu se izlagati na sajmovima, izložbama, prezentacijama i drugim sličnim događajima, pod uslovom da se na njih postavi vidljiva oznaka koja ukazuje da ne ispunjavaju zahtjeve ovog pravilnika i da neće biti dostupni na tržištu dok se ne usaglase.

(3) Tokom demonstracije proizvoda iz stava 2 ovog člana, preduzimaju se odgovarajuće mjere bezbjednosti radi obezbjeđivanja zaštite lica.

Posebnim propisima u oblasti bezbjednosti i zdravlja na radu mogu se propisati zahtjevi kojima se osigurava da su lica, uključujući radnike, zaštićena prilikom instaliranja ili korišćenja mašina ili srodnih proizvoda, pod uslovom da takvi zahtjevi ne dozvoljavaju modifikaciju mašina ili srodnih proizvoda na način koji nije kompatibilan sa ovim pravilnikom.

Mašine i srodni proizvodi koji spadaju u kategorije date u Prilogu 1, dio A, podliježu posebnim postupcima ocjenjivanja usaglašenosti iz člana 25 stav 2 ovog pravilnika, a mašine i srodni proizvodi koji spadaju u kategorije date u Prilogu 1, dio B, podliježu posebnim postupcima ocjenjivanja usaglašenosti iz člana 25 stav 3 ovog pravilnika.

Indikativna lista bezbjednosnih komponenti data je u Prilogu 2.

(1) Mašine ili srodni proizvodi stavljaju se na tržište ili u upotrebu samo ako, kada su pravilno instalirani i održavani i koriste se za svoju namjenu ili pod uslovima koji se razumno mogu predvidjeti, ispunjavaju bitne zdravstvene i bezbjednosne zahtjeve date u Prilogu 3.

(2) Djelimično završene mašine stavljaju se na tržište samo ako ispunjavaju relevantne bitne zdravstvene i bezbjednosne zahtjeve date u Prilogu 3.

Ako su, za određeni proizvod u okviru ovog pravilnika, rizici na koje se odnose suštinski zahtjevi za zdravlje i bezbjednost dati u Prilogu 3 u potpunosti ili djelimično obuhvaćeni zakonodavstvom usklađenim sa usklađenim zakonodavstvom EU koje je specifičnije od ovog pravilnika, ovaj pravilnik se neće primjenjivati na taj proizvod u mjeri u kojoj to specifično zakonodavstvo pokriva takve rizike.

(1) Prilikom stavljanja mašine ili srodnog proizvoda na tržište ili stavljanja u upotrebu, proizvođači treba da obezbijede da je projektovan i izgrađen u skladu sa bitnim zahtjevima za zdravlje i bezbjednost datim u Prilogu 3.

(2) Prije stavljanja mašine ili srodnog proizvoda na tržište ili stavljanja u upotrebu, proizvođači treba da sastave tehničku dokumentaciju navedenu u Prilogu 4, Dio A i

sprovedu odgovarajući postupak ocjenjivanja usaglašenosti iz člana 25 ovog pravilnika ili da obezbijede njegovo sprovođenje.

(3) Kada je postupkom ocjenjivanja usaglašenosti dokazana usaglašenost mašine ili srodnog proizvoda sa bitnim zahtjevima za zdravlje i bezbjednost utvrđenim u Prilogu 3, proizvođači sastavljaju deklaraciju o usaglašenosti u skladu sa članom 21 ovog pravilnika i postavljaju oznaku usaglašenosti u skladu sa članom 24 ovog pravilnika.

(4) Proizvođač treba da tehničku dokumentaciju i deklaraciju o usaglašenosti čuva na raspolaganju organima nadzora nad tržištem najmanje 10 godina nakon što je mašina ili srodni proizvod stavljen na tržište ili u upotrebu.

(5) Gdje je to relevantno, izvorni kod ili programska logika uključeni u tehničku dokumentaciju, na obrazložen zahtjev, stavljaju se na raspolaganje nadležnim nacionalnim organima, ako je taj izvorni kod ili programska logika neophodna da bi mogli da provjere usaglašenost sa bitnim zahtjevima za zdravlje i bezbjednost datim u Prilogu 3.

(6) Proizvođač treba da obezbijedi da su na snazi odgovarajuće procedure kako bi mašine ili srodni proizvodi koji su dio serijske proizvodnje ostali u skladu sa ovim pravilnikom.

(7) Uzimaju se u obzir odgovarajuće mjere u slučaju promjena u proizvodnom procesu ili u projektu ili karakteristikama mašine ili srodnog proizvoda, kao i promjene u usklađenim standardima ili u drugim tehničkim specifikacijama sa kojima je deklarisana usaglašenost mašine ili srodnog proizvoda. Kada se smatra prikladnim s obzirom na rizike koje predstavljaju mašine ili srodni proizvodi, proizvođač je dužan, radi zaštite zdravlja i bezbjednosti korisnika, da sprovede ispitivanje uzoraka mašina ili srodnih proizvoda koji su stavljeni na tržište i da istraži njihove rezultate.

(8) Ako je potrebno, proizvođač treba da vodi registar žalbi, neusaglašenih mašina ili srodnih proizvoda i povlačenja mašina ili srodnih proizvoda, i obavještava distributere o svakom takvom praćenju.

(9) Proizvođač treba da obezbijedi da mašina ili srodni proizvod koji stavlja na tržište ili stavlja u upotrebu nosi najmanje oznaku modela, serije ili tipa mašine ili srodnog proizvoda, godinu proizvodnje, odnosno godinu u kojoj je završen proizvodni proces, i svaki serijski broj ili drugi element koji omogućava njenu identifikaciju koji postoji, ili, tamo gdje veličina ili priroda mašine ili srodnog proizvoda to ne dozvoljava, da su potrebne informacije date na ambalaži ili u dokumentu koji prati mašinu ili srodni proizvod.

(10) Proizvođač treba da na mašini ili srodnom proizvodu ili, kada to nije moguće, na njenom pakovanju ili u dokumentu koji prati mašinu ili srodni proizvod navede kontakt podatke na jeziku koji je lako razumljiv potrošaču i to: svoje ime, registrovano trgovačko ime ili registrovani zaštitni znak, poštansku adresu u kojoj je navedena jedinstvena tačka na kojoj se može kontaktirati i veb stranicu, adresu e-pošte ili drugi digitalni kontakt putem kojeg se može kontaktirati.

(11) Proizvođač treba da obezbijedi da mašine ili srodne proizvode prate uputstva za upotrebu i informacije date u Prilogu 3.

(12) Uputstva treba da jasno opisuju model proizvoda kojem odgovaraju.

(13) Uputstva mogu biti dostavljena u digitalnom formatu i tada proizvođač treba da:

1) navede oznaku na mašini ili srodnom proizvodu, ili, gdje to nije moguće, na njenom pakovanju ili u pratećem dokumentu, o tome kako pristupiti digitalnim uputstvima;

2) predstavi ih u formatu koji omogućava korisniku da odštampa i preuzme uputstva za upotrebu i sačuva ih na elektronskom uređaju kako bi im mogao pristupiti u svakom trenutku, posebno tokom kvara mašine ili srodnog proizvoda i u slučaju kada su uputstva za upotrebu ugrađena u softver mašine ili srodnog proizvoda;

3) učini ih dostupnim putem interneta tokom očekivanog životnog vijeka mašine ili srodnog proizvoda i najmanje 10 godina nakon stavljanja mašine ili srodnog proizvoda na tržište.

(14) Međutim, na zahtjev korisnika prilikom kupovine, proizvođač treba da besplatno obezbijedi uputstvo za upotrebu u papirnom formatu u roku od jednog mjeseca. U slučaju mašina ili srodnih proizvoda namijenjenih neprofesionalnim korisnicima ili koje, pod razumno predvidljivim uslovima, mogu koristiti neprofesionalni korisnici, čak i ako nisu namijenjene njima, proizvođač treba da obezbijedi, u papirnom formatu, bezbjednosne informacije koje su neophodne za stavljanje mašine ili srodnih proizvoda u upotrebu i za njihovo bezbjedno korišćenje.

(15) Uputstvo za upotrebu, bezbjednosne informacije i informacije date u Prilogu 3 treba da budu jasne, razumljive i čitljive, na jeziku koji je u službenoj upotrebi u Crnoj Gori.

(16) Proizvođač treba da obezbijedi da mašinu ili srodni proizvod prati deklaracija o usaglašenosti navedena u Prilogu 5, Dio A ovog pravilnika ili, alternativno, proizvođači treba da navedu internet adresu ili mašinski čitljiv kod putem kojeg se može pristupiti toj deklaraciji o usaglašenosti u uputstvu za upotrebu i informacijama datim u Prilogu 3.

(17) Digitalna deklaracija o usaglašenosti mora biti dostupna putem interneta tokom očekivanog životnog vijeka mašine ili srodnog proizvoda, a u svakom slučaju najmanje 10 godina nakon stavljanja na tržište ili puštanja u upotrebu mašine ili srodnog proizvoda.

(18) Proizvođač koji smatra ili ima razloga da vjeruje da mašina ili srodni proizvod, koji je stavio na tržište ili u upotrebu, nije u skladu sa ovim pravilnikom, treba da odmah preduzme korektivne mjere neophodne da bi se ta mašina ili srodni proizvod doveli u usaglašenost, da bi se povukla ili opozvala, prema potrebi.

(19)Tamo gdje mašina ili srodni proizvod predstavlja rizik po zdravlje ili bezbjednost ljudi, i, gdje je to potrebno, domaćih životinja ili imovine, i, gdje je to primjenljivo, po životnu sredinu, proizvođač treba da odmah obavijesti nadležne organe, navodeći detalje, posebno o neusaglašenosti i svim preduzetim korektivnim mjerama.

(20) Proizvođač treba da, na obrazložen zahtjev nadležnog organa, dostavi tom organu sve informacije i dokumentaciju, u papirnom ili digitalnom formatu, potrebne za dokazivanje usaglašenosti mašine ili srodnih proizvoda sa ovim pravilnikom, na jeziku koji je u službenoj upotrebi u Crnoj Gori.

(31) Proizvođači treba da sarađuju sa nadležnim organom, na njegov zahtjev, u svim preduzetim mjerama za otklanjanje rizika koje predstavljaju mašine ili srodni proizvodi koje su stavili na tržište ili u upotrebu.

(1) Prilikom stavljanja na tržište djelimično završene mašine, proizvođač treba da obezbijedi da je ona projektovana i izrađena u skladu sa relevantnim bitnim zahtjevima za zdravlje i bezbjednost datim u Prilogu 3.

(2) Prije stavljanja djelimično završene mašine na tržište, proizvođač treba da sastave tehničku dokumentaciju navedenu u Prilogu 4, Dio B ovog pravilnika. Kada je usklađenost djelimično završenih mašina sa relevantnim bitnim zahtjevima za zdravlje i bezbjednost datim u Prilogu 3 dokazana u tehničkoj dokumentaciji navedenoj u Prilogu 4, Dio B, proizvođač sastavlja deklaraciju o ugradnji u skladu sa članom 22 ovog pravilnika.

(3) Proizvođač treba da čuva tehničku dokumentaciju i deklaraciju o ugradnji na raspolaganju organima nadzora nad tržištem najmanje 10 godina nakon što je djelimično završena mašina stavljena na tržište.

(4) Gdje je to relevantno, izvorni kod ili programska logika uključeni u tehničku dokumentaciju, na obrazložen zahtjev, stavljaju se na raspolaganje nadležnim nacionalnim

organima, ako je taj izvorni kod ili programska logika neophodna da bi mogli da provjere usklađenost sa relevantnim bitnim zahtjevima za zdravlje i bezbjednost datim u Prilogu 3.

(5) Proizvođač treba da obezbijedi da su na snazi postupci koji omogućavaju djelimično završenim mašinama koje su dio serijske proizvodnje da ostanu u skladu sa ovim pravilnikom, pri čemu se u odgovarajućoj mjeri vodi računa o promjenama u proizvodnom procesu ili u projektu ili karakteristikama djelimično završenih mašina, kao i o promjenama usklađenih standarda ili drugih tehničkih specifikacija na koje se deklariše ili potvrđuje usaglašenost djelimično završenih mašina.

(6) Proizvođač treba da obezbijedi da djelimično završena mašina koja je stavljena na tržište nosi najmanje oznaku djelimično završene mašine, godinu proizvodnje, odnosno godinu u kojoj je završen proizvodni proces, model i seriju ili tip i svaki serijski broj ili drugi element koji omogućava njenu identifikaciju ako postoji.

(7) Tamo gdje veličina ili priroda djelimično završene mašine to ne dozvoljava, potrebne informacije navode se na ambalaži ili u dokumentu koji prati djelimično završenu mašinu.

(8) Proizvođač treba da na djelimično završenoj mašini ili, kada to nije moguće, na njenom pakovanju ili u dokumentu koji prati djelimično završenu mašinu navede svoje ime, registrovano trgovačko ime ili registrovani zaštitni znak, kao i poštansku adresu i veb stranicu, adresu e-pošte ili drugi digitalni kontakt putem kojeg se može kontaktirati.

(9) Adresa treba da naznači jedinstvenu tačku na kojoj se može kontaktirati proizvođač.

(10) Kontakt podaci treba da budu na jeziku koji lako razumije lice koje ugrađuje djelimično završenu mašinu u mašinu i organi nadzora nad tržištem.

(11) Proizvođač treba da obezbijedi da djelimično završena mašina bude praćena uputstvom za montažu datim u Prilogu 11. koje proizvođač može dati u digitalnom formatu, u kom slučaju proizvođač treba da:

1) navede oznaku na djelimično završenoj mašini, ili, gdje to nije moguće, na njenom pakovanju ili u pratećem dokumentu, o tome kako pristupiti digitalnim uputstvima za montažu;

2) predstavi ih u formatu koji omogućava licu koje ugrađuje djelimično završenu mašinu da odštampa i preuzme uputstva za montažu i sačuva ih na elektronskom uređaju kako bi im mogao pristupiti u svakom trenutku, posebno tokom kvara djelimično završene mašine i kada su uputstva za montažu ugrađena u softver djelimično završene mašine;

3) učini ih dostupnim na mreži najmanje 10 godina nakon stavljanja djelimično završene mašine na tržište.

(12) Međutim, na zahtjev lica koje ugrađuje djelimično završenu mašinu prilikom kupovine, proizvođač treba da besplatno obezbijedi uputstvo za montažu u papirnom formatu u roku od jednog mjeseca.

(13) Uputstvo iz stava 12 ovog člana izdaje se na jeziku koji je u službenoj upotrebi u Crnoj Gori i treba da bude jasno, razumljivo i čitljivo licu koje ugrađuje djelimično završenu mašinu.

(14) Proizvođač treba da obezbijedi da djelimično završena mašina bude praćena deklaracijom o ugradnji navedenom u Prilogu 5, Dio B ili, alternativno, da navede internet adresu ili mašinski čitljiv kod putem kojeg se toj deklaraciji o ugradnji može pristupiti u uputstvu za montažu navedenom u Prilogu 11.

(15) Digitalne deklaracije o ugradnji treba da budu dostupne putem interneta najmanje 10 godina nakon stavljanja djelimično završene mašine na tržište.

(16) Proizvođač koji smatra ili ima razloga da vjeruje da djelimično završena mašina koju je stavio na tržište nije u skladu sa ovim pravilnikom, treba da odmah preduzme

korektivne mjere neophodne da bi se ta djelimično završena mašina dovela u usaglašenost, da je povuče sa tržišta ili opozove, prema potrebi.

(17) Pored toga, kada djelimično završena mašina predstavlja rizik u pogledu relevantnih bitnih zahtjeva za zdravlje i bezbjednost, proizvođač treba da odmah obavijesti nadležne organe, navodeći detalje, posebno o neusaglašenosti i svim preduzetim korektivnim mjerama.

(18) Proizvođač treba da, na obrazložen zahtjev nadležnog organa, dostavi tom organu sve informacije i dokumentaciju, u papirnom ili digitalnom formatu, potrebne za dokazivanje usaglašenosti djelimično završene mašine sa ovim pravilnikom, na jeziku koji je u službenoj upotrebi u Crnoj Gori.

(19) Proizvođač treba da sarađuje sa tim organom, na njegov zahtjev, u svim preduzetim mjerama radi otklanjanja rizika u pogledu relevantnih bitnih zahtjeva za zdravlje i bezbjednost koje predstavlja djelimično završena mašina koju je stavio na tržište.

(1) Proizvođač proizvoda na koji se odnosi ovaj pravilnik može, pismenim ovlašćenjem, imenovati ovlašćenog zastupnika, koji će zastupniku omogućiti da obavlja najmanje sljedeće:

1) čuva tehničku dokumentaciju i deklaraciju o usaglašenosti mašina i srodnih proizvoda ili deklaraciju o ugradnji djelimično završenih mašina na raspolaganju organima nadzora nad tržištem najmanje 10 godina nakon što je proizvod stavljen na tržište;

2) na obrazložen zahtjev nadležnog organa, dostavi tom organu sve informacije i dokumentaciju potrebne za dokazivanje usaglašenosti proizvoda u okviru ovog pravilnika, bilo u papirnom ili digitalnom formatu;

3) sarađuje sa nadležnim organima, na njihov zahtjev, u vezi sa svim preduzetim mjerama radi otklanjanja rizika koje predstavlja proizvod u okviru ovog pravilnika obuhvaćen ovlašćenjem zastupnika.

(2) Obaveze iz člana 10 stav 1 i člana 11 stav 1 ovog pravilnika kao i izrada tehničke dokumentacije date u Prilogu 4, ne mogu se prenijeti na ovlašćenog zastupnika.

(1) Uvoznici stavljaju na tržište samo mašine ili srodne proizvode koji su u skladu sa ovim pravilnikom.

(2) Prije stavljanja mašine ili srodnog proizvoda na tržište, uvoznici su dužni da obezbijede da je proizvođač sproveo odgovarajuće postupke ocjenjivanja usaglašenosti iz člana 25 ovog pravilnika.

(3) Uvoznik treba da obezbijedi da je proizvođač sastavio tehničku dokumentaciju navedenu u Prilogu 4, Dio A, da mašina ili srodni proizvod nosi oznaku usaglašenosti i da je praćen potrebnim dokumentima, kao i da je proizvođač ispunio zahtjeve navedene u članu 10 st. 6, 7,8, 9, 10, 14 i 15 ovog pravilnika.

(4) Ako uvoznik smatra ili ima razloga da vjeruje da mašina ili srodni proizvod nisu u skladu sa ovim pravilnikom, uvoznik ih ne smije staviti na tržište dok se ne usaglase. Ako mašina ili srodni proizvod predstavlja rizik po zdravlje i bezbjednost ljudi i, gdje je to potrebno, domaćih životinja i imovine, i, gdje je to primjenljivo, po životnu sredinu, uvoznik treba da o tome obavijesti proizvođača i organe nadzora nad tržištem.

(5) Uvoznik treba da na mašini ili srodnom proizvodu ili, kada to nije moguće, na njenom pakovanju ili u dokumentu koji prati mašinu ili srodni proizvod navede svoje ime, registrovano trgovačko ime ili registrovani zaštitni znak, kao i poštansku adresu i veb

stranicu, adresu e-pošte ili drugi digitalni kontakt putem kojeg se može kontaktirati, na jeziku koji korisnici i organi nadzora nad tržištem lako razumiju.

(6) Uvoznik treba da obezbijedi da mašinu ili srodni proizvod prate uputstva za upotrebu i informacije iz člana 10 st. 11, 12 i 13 ovog pravilnika.

(7) Uvoznik treba da obezbijedi da, dok je mašina ili srodni proizvod pod njegovom odgovornošću, uslovi skladištenja ili transporta ne ugrožavaju usaglašenost sa bitnim zahtjevima za zdravlje i bezbjednost utvrđenim u Prilogu 3.

(8) Kada se smatra prikladnim s obzirom na rizike koje predstavljaju mašine ili srodni proizvod, uvoznik je dužan, radi zaštite zdravlja i bezbjednosti ljudi, a gdje je to potrebno, domaćih životinja i imovine, i, gdje je to primjenljivo, životne sredine, da sprovede ispitivanje uzoraka mašina ili srodnih proizvoda koji su stavljeni na tržište, da istraži i, ako je potrebno, da vodi registar žalbi, neusaglašenih mašina ili srodnih proizvoda i povlačenja mašina ili srodnih proizvoda, i obavještava distributere o svakom takvom praćenju.

(9) Uvoznik koji smatra ili ima razloga da vjeruje da mašina ili srodni proizvod, koji je stavljen na tržište, nije u skladu sa ovim pravilnikom, treba da odmah preduzme korektivne mjere neophodne da bi se ta mašina ili srodni proizvod doveli u usaglašenost, da se povuče ili opozove, prema potrebi.

(10) Ako mašina ili srodni proizvod predstavlja rizik po zdravlje i bezbjednost ljudi i, gdje je to potrebno, domaćih životinja i imovine, i, gdje je to primjenljivo, po životnu sredinu, uvoznik treba da o tome odmah obavijesti nadležne organe, navodeći detalje, posebno o neusaglašenosti i svim preduzetim korektivnim mjerama.

(11) Uvoznik treba da, najmanje 10 godina nakon što je mašina ili srodni proizvod stavljen na tržište, čuva kopiju deklaracije o usaglašenosti na raspolaganju organima nadzora nad tržištem i da obezbijedi da se tehnička dokumentacija navedena u Prilogu 4, Dio A može staviti na raspolaganje tim organima na zahtjev.

(12) Gdje je to relevantno, izvorni kod ili programska logika uključeni u tehničku dokumentaciju, na obrazložen zahtjev, stavljaju se na raspolaganje nadležnim organima, ako je taj izvorni kod ili programska logika neophodna kako bi mogli da provjere usklađenost sa bitnim zdravstvenim i bezbjednosnim zahtjevima datim u Prilogu 3.

(13) Uvoznik je dužan, na obrazložen zahtjev nadležnog organa, da tom organu dostavi sve informacije i dokumentaciju, u papirnom ili digitalnom formatu, potrebne za dokazivanje usaglašenosti mašine ili srodnih proizvoda sa ovim pravilnikom na jeziku koji je u službenoj upotrebi u Crnoj Gori.

(14) Uvoznik treba da sarađuje sa tim organom, na njegov zahtjev, u svakoj preduzetoj mjeri radi otklanjanja rizika po zdravlje i bezbjednost ljudi i, gdje je to prikladno, domaćih životinja i imovine, i, gdje je to primjenljivo, po životnu sredinu koje predstavljaju mašine ili srodni proizvodi koje je stavio na tržište.

(1) Uvoznik može da na tržište stavi samo djelimično završene mašine koje ispunjavaju zahtjeve ovog pravilnika.

(2) Prije stavljanja djelimično završene mašine na tržište, uvoznik treba da obezbijedi da je proizvođač sastavio tehničku dokumentaciju navedenu u Prilogu 4, Dio B, da je djelimično završena mašina praćena potrebnim dokumentima i da je proizvođač ispunio zahtjeve navedene u članu 11 st. 6, 7, 8, 9, 10, 14 i 15 ovog pravilnika.

(3) Ako uvoznik smatra ili ima razloga da vjeruje da djelimično završena mašina ne ispunjava zahtjeve propisane ovim pravilnikom, takva mašina se do usaglašavanja ne stavlja na tržište.

(4) Ako djelimično završena mašina predstavlja rizik u pogledu relevantnih bitnih zahtjeva za zdravlje i bezbjednost, uvoznik treba da o tome obavijesti proizvođača i organe nadzora nad tržištem.

(5) Uvoznik treba da na djelimično završenoj mašini ili, kada to nije moguće, na njenom pakovanju ili u dokumentu koji prati djelimično završenu mašinu navede svoje ime, registrovano trgovačko ime ili registrovani zaštitni znak, kao i poštansku adresu i veb stranicu, adresu e-pošte ili drugi digitalni kontakt putem kojeg se može kontaktirati, na jeziku koji lako razumije lice koje ugrađuje djelimično završenu mašinu i organi nadzora nad tržištem.

(6) Uvoznik treba da obezbijedi da djelimično završene mašine prate uputstva za montažu iz člana 11 st. 11, 12 i 13 ovog pravilnika.

(7) Uvoznik treba da obezbijedi da, dok je djelimično završena mašina pod njegovom odgovornošću, uslovi skladištenja ili transporta ne ugrožavaju usaglašenost sa relevantnim bitnim zahtjevima za zdravlje i bezbjednost datim u Prilogu 3.

(8) Uvoznik koji smatra ili ima razloga da vjeruje da djelimično završena mašina koja je stavljena na tržište nije u skladu sa ovim pravilnikom, treba da odmah preduzme korektivne mjere neophodne da bi se ta djelimično završena mašina dovela u usaglašenost, da bi se povukla ili opozvala, prema potrebi.

(9) Ako djelimično završena mašina predstavlja rizik u pogledu relevantnih bitnih zdravstvenih i bezbjednosnih zahtjeva, uvoznik treba da o tome odmah obavijesti nadležne organe, navodeći detalje, posebno o neusaglašenosti i svim preduzetim korektivnim mjerama.

(10) Uvoznik treba da, najmanje 10 godina nakon što je djelimično završena mašina stavljena na tržište, čuva kopiju deklaracije o ugradnji na raspolaganju organima nadzora nad tržištem i da obezbijedi da se tehnička dokumentacija navedena u Prilogu 4, Dio B ovog pravilnika može staviti na raspolaganje tim organima na zahtjev.

(11) Uvoznik treba da, na obrazložen zahtjev nadležnog organa, dostavi tom organu sve informacije i dokumentaciju, u papirnom ili digitalnom formatu, potrebne za dokazivanje usaglašenosti djelimično završene mašine sa ovim pravilnikom na jeziku koji je u službenoj upotrebi u Crnoj Gori.

(12) Uvoznik treba da sarađuje sa tim organom, na njegov zahtjev, u svakoj preduzetoj mjeri radi otklanjanja rizika u pogledu relevantnih bitnih zahtjeva za zdravlje i bezbjednost koje predstavlja djelimično završena mašina koja je stavljena na tržište.