Pravilnik o mjerama zaštite i zdravlja na radu od rizika izloženosti eksplozivnoj atmosferi

Ovim pravilnikom propisuju se minimalni zahtjevi koje je poslodavac dužan da ispuni u obezbjeđivanju mjera zaštite i zdravlja na radu, radi otklanjanja ili smanjenja rizika od nastanka povreda na radnim mjestima na kojima se obavljaju poslovi pri kojima su zaposleni izloženi ili mogu biti izloženi riziku od eksplozivne atmosfere, uključujući i poslove na kojima se pri radu koriste transportna sredstva koja su namijenjena za upotrebu u potencijalno eksplozivnim atmosferama.

Odredbe ovog pravilnika ne primjenjuju se na:

- prostorije koje se direktno koriste za i u fazi zdravstvenog tretmana pacijenata;

- korišćenje aparata na gas, ako je njihova upotreba uređena u skladu sa posebnim propisima;

- proizvodnju, korišćenje, skladištenje i prevoz eksploziva ili hemijski nestabilnih materija i rukovanje sa njima;

- rudarsku djelatnost; i

- korišćenje transportnih sredstava na kopnu, moru ili vazduhu, koje je uređeno potvrđenim i objavljenim međunarodnim ugovorima i opšteprihvaćenim pravilima međunarodnog prava.

Eksplozivna atmosfera podrazumijeva smješu materija u obliku gasova, pare, magle ili prašine sa vazduhom u atmosferskim uslovima u kojima se, nakon što je došlo do paljenja, sagorijevanje proširuje na cijelu smješu koja nije sagorjela.

Poslodavac je dužan da, u cilju prevencije i zaštite od eksplozija, preduzme tehničke i/ili organizacione mjere u skladu sa prirodom poslova koji se obavljaju, prema prioritetu i u skladu sa sljedećim načelima:

- sprječavanje nastanka eksplozivnih atmosfera ili ako to priroda poslova ne dozvoljava;

- izbjegavanje paljenja eksplozivnih atmosfera; i

- ublažavanje štetnih efekata eksplozije radi obezbjeđivanja zaštite i zdravlja na radu zaposlenih.

Mjere iz stava 1 ovog člana, prema potrebi, kombinuju se i/ili dopunjavaju mjerama protiv širenja eksplozija i redovno i detaljno preispituju, a naročito u slučaju značajnih promjena.

Poslodavac vrši procjenu rizika povezanih sa eksplozivnim atmosferama, uzimajući u obzir naročito:

- vjerovatnoću nastanka eksplozivnih atmosfera i njihovo trajanje;

- vjerovatnoću da su izvori paljenja, uključujući i elektrostatsko pražnjenje, prisutni, kao i mogućnost njihovog aktiviranja i djelovanja;

- instalacije, sredstva i opremu lične zaštite na radu, supstance i sredstva koja se koriste, procese i mogućnost njihove interakcije;

- obim predviđenih posljedica.

Procjena iz stava 1 ovog člana mora da bude sveobuhvatna i da uzime u obzir prostorije koje su ili mogu biti otvorima povezane sa prostorijama u kojima može doći do pojave eksplozivnih atmosfera.

Poslodavac preduzima potrebne mjere zaštite i zdravlja kako bi osigurao zaštitu i zdravlje na radu zaposlenih, u skladu sa procjenom rizika i načelima iz člana 4 ovog pravilnika, tako da:

- tamo gdje se eksplozivne atmosfere mogu pojaviti u obimu koji može da ugrozi zaštitu i zdravlje zaposlenih ili drugih lica, radna sredina i radna okolina bude takva da se u njoj rad može bezbjedno obavljati;

- u radnoj sredini i radnoj okolini gdje se eksplozivne atmosfere mogu pojaviti u obimu koji može da ugrozi zaštitu i zdravlje na radu zaposlenih, upotrebom odgovarajućih tehničkih sredstava obezbijedi, u skladu sa procjenom rizika, odgovarajući nadzor za vrijeme prisustva zaposlenih.

Kada zaposleni kod dva ili više poslodavaca obavljaju rad na istom, svaki poslodavac je odgovoran za pitanja koja se odnose na zaštitu i zdravlje na radu, kao i na pitanja koja su pod njegovom kontrolom.

Ne dovodeći u pitanje pojedinačnu odgovornost poslodavaca iz stava 1 ovog člana utvrđenu u skladu sa zakonom kojim se uređuje zaštita i zdravlje na radu, poslodavac koji je odgovoran za radnu sredinu i radnu okolinu koordinira svoje aktivnosti u vezi sa mjerama zaštite i zdravlja na radu zaposlenih. Poslodavac koji je odgovoran za radni prostor iz stava 2 ovog člana, u dokumentu o zaštiti od eksplozije iz člana 9 ovog pravilnika navodi cilj koordinacije, mjere i postupke za njeno sprovođenje.