Pravilnik o znakovima zaštite i zdravlja na radu

Ovim pravilnikom propisuju se minimalni zahtjevi za postavljanje znakova zaštite i/ili zdravlja na radu (u daljem tekstu: znakovi zaštite), koje je poslodavac dužan da postavi na mjestu rada i sredstvima za rad.

Ovaj pravilnik se ne primjenjuje na:

1) znakove za stavljanje na tržište opasnih materija, preparata, proizvoda i/ili opreme, osim u slučajevima kada je to drugim propisima utvrđeno;

2) znakove koji se koriste u drumskom, željezničkom, unutrašnjem plovnom, pomorskom ili vazdušnom saobraćaju.

Izrazi upotrijebljeni u ovom pravilniku imaju sljedeće značenje:

1) znakovi zaštite su znakovi koji se odnose na određeni objekat, djelatnost ili situaciju i koji obezbjeđuju informacije ili uputstva za zaštitu i/ili zdravlje na radu pomoću znaka na tabli, boje, svjetlosnog znaka ili zvučnog signala, govorne komunikacije ili znaka koji se daje rukom, u zavisnosti od situacije;

2) znak zabrane je znak koji zabranjuje postupanje koje može da dovede do nastanka opasnosti ili opasne pojave;

3) znak upozorenja je znak koji upozorava na opasnost ili opasnu pojavu;

4) znak za obavezno postupanje je znak koji propisuje određeno postupanje;

5) znak izlaza u slučaju opasnosti ili prve pomoći je znak koji daje informacije o izlazima u slučaju opasnosti ili prostorijama, sredstvima i opremi za pružanje prve pomoći i spašavanje;

6) znak obavještenja je znak koji daje drugačiju informaciju od informacije koje su date znakovima iz tač. 1 do 4 ovog stava;

7) znak na tabli je znak koji daje određenu informaciju putem kombinacije geometrijskih oblika, boja i simbola ili piktograma i koji je vidljiv pod dovoljnim osvjetljenjem;

8) dopunski znak na tabli je znak na tabli koji se upotrebljava zajedno sa znakom iz tačke 6 ovog stava i koji daje dopunske informacije;

9) zaštitna boja je boja kojoj je pripisano određeno značenje;

10)simbol ili piktogram je slika koja opisuje situaciju ili propisuje određeno postupanje i koja se upotrebljava na znaku na tabli ili osvijetljenoj površini;

11)svjetlosni znak je znak koji daje uređaj koji je napravljen od providnih ili prozirnih materijala koji su osvijetljeni iznutra ili otpozadi tako da je osvijetljena površina vidljiva;

12)zvučni signal je kodirani zvučni signal koji proizvodi i prenosi uređaj koji je napravljen za tu namjenu, bez upotrebe ljudskog ili vještačkog glasa;

13)govorna komunikacija je unaprijed dogovorena govorna poruka koja je saopštena ljudskim ili vještačkim glasom;

14)znak koji se daje rukom je pokret i/ili položaj ruku i/ili šaka, u kodiranom obliku, koji se daju licu koje izvodi manevre koji predstavljaju opasnost za zaposlene.

Poslodavac je dužan da obezbijedi i postavi znakove zaštite uzimajući u obzir procjenu rizika za zaštitu i zdravlje zaposlenih, tamo gdje se rizik, odnosno opasnosti i štetnosti ne mogu izbjeći ili dovoljno smanjiti tehnikama kolektivne zaštite ili mjerama, metodama ili postupcima koji se koriste u organizaciji rada.

Pri postavljanju znakova poslodavac uzima u obzir procjenu rizika u skladu sa članom 25 Zakona o zaštiti i zdravlju na radu i osigurava da su znakovi stalno na predviđenom mjestu.

Ne dovodeći u pitanje zahtjeve iz Priloga 5 ovog pravilnika, znakovi koji se koriste za drumski, željeznički, unutrašnji plovni, pomorski ili vazdušni saobraćaj postavljaju se, gdje god je to odgovarajuće za te vrste prevoza, unutar poslovnih prostorija privrednih društava i/ili pravnih lica.

Opšti i posebni minimalni zahtjevi u vezi sa znakovima zaštite dati su u prilozima koji su sastavni dio ovog pravilnika, i to:

1) Opšti zahtjevi za znakove zaštite (Prilog 1);

2) Zahtjevi za znakove zaštite na tablama (Prilog 2);

3) Zahtjevi za obilježavanje posuda i cjevovoda (Prilog 3);

4) Zahtjevi za označavanje lokacije i identifikaciju opreme za gašenje požara (Prilog 4);

5) Zahtjevi za znakove zaštite koji se upotrebljavaju za obilježavanje prepreka, opasnih zona i saobraćajnica (Prilog 5);

6) Zahtjevi za svjetlosne znakove zaštite (Prilog 6);

7) Zahtjevi za zvučne signale (Prilog 7);

8) Zahtjevi za govornu komunikaciju (Prilog 8); i

9) Zahtjevi za znakove zaštite koji se daju rukom (Prilog 9).

Poslodavac je dužan da upozna zaposlene i/ili predstavnike zaposlenih za zaštitu i zdravlje na radu sa svim mjerama zaštite koje se preduzimaju u vezi sa obezbjeđivanjem znakova zaštite i da obezbijedi zaposlenima odgovarajuća uputstva ili instrukcije u pisanom obliku u vezi znakova zaštite koji se upotrebljavaju na radu, naročito značenje znakova zaštite, posebno znakova koji sadrže riječi i načina postupanja u opštim i specifičnim situacijama.

Poslodavac se savjetuje sa zaposlenima i/ili predstavnicima zaposlenih, odnosno sindikata o pitanjima koja se uređuju ovim pravilnikom, u skladu sa zakonom kojim se uređuje zaštita i zdravlje na radu.