Zakon o akvakulturi

Ovim zakonom uređuju se način i uslovi obavljanja djelatnosti akvakulture, uslovi za stavljanje na tržište proizvoda akvakulture, kao i druga pitanja od značaja za akvakulturu.

Ovaj zakon ne primjenjuje se na uzgoj ukrasnih vodenih organizama.

Akvakultura je uzgoj ili oplemenjivanje vodenih organizama korišćenjem tehnika, koje su predviđene za povećanje proizvodnje vodenih organizama preko prirodnog kapaciteta okruženja, gdje organizmi ostaju u vlasništvu pravnog lica ili preduzetnika tokom svih faza uzgoja i proizvodnje uključujući i fazu izlova.

Obavljanje djelatnosti akvakulture je djelatnost od javnog interesa.

Javni interes ostvaruje se na način da se obezbijedi dugoročna održivost i održivi razvoj akvakulture, kroz mjere:

1) poboljšanja konkurentnosti industrije akvakulture i podrške razvoju i inovacijama u akvakulturi;

2) smanjenja administrativnog opterećenja i povećanja efikasnosti u skladu sa potrebama učesnika;

3) podsticanja privredne aktivnosti;

4) diverzifikacije i poboljšanja kvaliteta života u obalnim i kopnenim područjima;

5) integrisanja aktivnosti akvakulture u pomorsko, obalno i kopneno prostorno planiranje.

Izrazi koji se u ovom zakonu koriste za fizička lica u muškom rodu podrazumijevaju iste izraze u ženskom rodu.

Izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeća značenja:

1) karantin je proces kojim se vodeni organizmi i svi organizmi koji su sa njima povezani mogu držati u potpunoj izolaciji od životne sredine;

2) karantinski objekat je objekat u kojem se vodeni organizmi i svi organizmi koji su sa njima povezani mogu držati u potpunoj izolaciji od životne sredine;

3) kopnene vode su stajaće i tekuće vode na površini zemlje i sve podzemne vode na kopnenoj strani od linije od koje se mjeri širina teritorijalnih voda određene posebnim propisom o vodama;

4) lokalno neprisutna vrsta je vrsta ili podvrsta vodenog organizma koja zbog biogeografskih razloga nije lokalno prisutna u određenom dijelu područja njene prirodne rasprostranjenosti;

5) neciljana vrsta je svaka vrsta ili podvrsta vodenog organizma koja bi mogla štetiti vodenoj sredini, a koja se slučajno prenosi zajedno sa vodenim organizmom, koji se unosi ili prenosi, ne uključujući organizme uzročnike bolesti čije je praćenje i suzbijanje uređeno posebnim propisom o veterinarstvu;

6) nerutinsko premještanje je svako premještanje vodenih organizama koje ne ispunjava kriterijume za rutinsko premještanje;

7) otvoreni objekat akvakulture znači objekat u kojem se akvakultura sprovodi u vodenom medijumu koji nije odvojen od divljeg vodenog medijuma preprekama koja sprečavaju bekstvo uzgajanih primjeraka ili biološkog materijala koji bi mogli preživjeti i kasnije se razmnožavati;

8) eksperimentalno puštanje je unošenje ili prenos stranih ili lokalno neprisutnih vrsta u ograničenom obimu kako bi se ocijenile ekološke interakcije sa autohtonim vrstama i staništima, i na taj način ispitale pretpostavke o procjeni rizika;

9) premještanje je unošenje i/ili prenos vodenog organizma;

10) prenos je postupak kojim se strane i lokalno neprisutna vrsta premješta unutar područja njene prirodne rasprostranjenosti u svrhu korišćenja u akvakulturi u dijelu tog područja u kojem ranije nije postojala zbog biogeografskih razloga;

11) prioritetna vrsta je vrsta vodenog organizma koja je ugrožena i za čije očuvanje je odgovorna država, zbog veličine njihove rasprostranjenosti u prirodi, u skladu sa pravilima međunarodnog prava i potvrđenim međunarodnim ugovorima;

12) rutinsko premještanje je premještanje vodenih organizama iz nekog izvora pri kojem postoji nizak stepen opasnosti od prijenosa neciljanih vrsta i koji zbog karakteristika vodenih organizama i/ili metode akvakulture koja će se koristiti, nema štetnih uticaja na životnu sredinu;

13) strana (alohtona) vrsta je:

a) vrsta ili podvrsta vodenog organizma koja se javlja izvan poznatog područja svoje prirodne rasprostranjenosti i područja mogućeg prirodnog širenja;

b) poliploidni organizam i vještački stvorena hibridna vrsta bez obzira na područje njihove prirodne rasprostranjenosti ili mogućnost širenja;

14) stok je biološki resurs koji se javlja na određenom području upravljanja;

15) unošenje je postupak kojim se strana i lokalno neprisutna vrsta namjerno premješta u okolinu van područja njene prirodne rasprostranjenosti u svrhu njenog korišćenja u akvakulturi;

16) uzgajališta u akvakulturi su tehnološke jedinice koje mogu da se sastoje od inkubatora, ribnjaka, objekata za uzgoj i drugih objekata koji se koriste za uzgoj vodenih organizama;

17) vodeni organizmi su organizmi koji žive u vodi i pripadaju carstvima Animalia, Plantae i Protista, uključujući bilo koji dio, gamete, sjemenke, jaja ili propagule njihovih jedinki koje mogu preživjeti i kasnije se razmnožavati;

18) zatvoreni objekat akvakulture označava objekat u kojem se akvakultura sprovodi u vodenom medijumu, što uključuje recirkulaciju vode i koji je od divljeg vodenog medijuma odvojen preprekama koje sprečavaju bjekstvo uzgajanih jedinki ili biološkog materijala koji bi mogli preživjeti i kasnije se razmnožavati.

Poslove državne uprave u oblasti akvakulturi vrši organ državne uprave nadležan za poslove akvakulture (u daljem tekstu: Ministarstvo).

Radi praćenja stanja i razvoja akvakulture i pružanja stručne pomoći u postupku donošenja odluka i pripremi propisa u oblasti akvakulture, kao i o drugim pitanjima koja se tiču primjene ovog zakona, osniva se savjetodavno tijelo za akvakulturu (u daljem tekstu: savjetodavno tijelo).

Savjetodavno tijelo osniva se odlukom Vlade Crne Gore (u daljem tekstu: Vlada).

Savjetodavno tijelo ima predsjednika i deset članova koje, na predlog Ministarstva, imenuje Vlada.

Članovi savjetodavnog tijela imenuju se na period od četiri godine.

Članovi savjetodavnog tijela imenuju se iz reda: istaknutih naučnih i stručnih lica iz oblasti akvakulture, privrede i finansija, organa državne uprave, jedinica lokalne samouprave, nevladinih organizacija iz oblasti akvakulture i zaštite životne sredine, organizacija proizvođača iz oblasti akvakulture, u skladu sa aktom o osnivanju savjetodavnog tijela.

Rad savjetodavnog tijela je javan.

Stručne i administrativno-tehničke poslove za potrebe savjetodavnog tijela obavlja Ministarstvo.

Savjetodavno tijelo podnosi Vladi godišnji izvještaj o svom radu.

Kriterijume za imenovanje članova savjetodavnog tijela propisuje Ministarstvo.

Odbor za strane i lokalno neprisutne vrste u akvakulturi (u daljem tekstu: Odbor) kao tijelo koje pruža stručnu pomoć i daje mišljenje u postupcima odobravanja korišćenja stranih i lokalno neprisutnih vrsta u akvakulturi osniva Ministarstvo.

Članovi Odbora imenuju se iz područja akvakulture, zaštite životne sredine i veterinarstva.

Članove iz stava 2 ovog člana imenuje Ministarstvo.

Odbor ima najmanje pet članova koji se imenuju na period od četiri godine.

Kriterijume za izbor članova Odbora propisuje Ministarstvo.

Naučno-istraživački rad u oblasti akvakulture, mogu da obavljaju domaće i strane naučne ustanove, na osnovu odobrenja Ministarstva.

Naučno-istraživački rad iz stava 1 ovog člana, može da se obavlja samo na registrovanim uzgajalištima.

Odobrenje iz stava 1 ovog člana izdaje se na osnovu podnijetog zahtjeva.

Zahtjev iz stava 3 ovog člana sadrži:

1) rezime naučno-istraživačkog projekta;

2) skicu lokacije sa ukupnom površinom uzgajališta na kojem će se obavljati naučno-istraživački rad;

3) vremenski period u kojem će se obavljati naučno istraživanje;

4) spisak lica koja će obavljati naučna istraživanja;

5) tehničko-tehnološke postupke koji će se vršiti tokom obavljanja istraživanja;

6) ugovor sa nosiocem dozvole za obavljanje akvakulture o korišćenju dijela uzgajališta.

U slučaju naučno-istraživačkog rada koji uključuje korišćenje stranih i lokalno neprisutnih vrsta, zahtjev iz stava 3 ovog člana, mora da sadrži i dozvolu za korišćenje stranih i lokalno neprisutnih vrsta.

Riba i drugi vodeni organizmi uzgojeni prilikom obavljanja naučno-istraživačkog rada u oblasti akvakulture ne smiju se stavljati na tržište.

Nosilac odobrenja za obavljanje naučno-istraživačkog rada u oblasti akvakulture dužan je da, u roku od šest mjeseci od završetka istraživanja, dostavi izvještaj Ministarstvu o rezultatima istraživanja sa predlogom mjera za unapređenje oblasti akvakulture.

Nacionalni strateški plan razvoja akvakulture (u daljem tekstu: Nacionalni plan akvakulture) kao srednjoročni akt strateškog planiranja iz oblasti akvakulture na predlog Ministarstva donosi Vlada.

Nacionalni plan akvakulture izrađuje se u skladu sa propisom kojim se uređuje područje strateškog planiranja i upravljanja razvojem Crne Gore.

Nacionalni plan akvakulture ima sljedeće ciljeve:

1) administrativno pojednostavljenje, posebno vezano za procjene i studije uticaja, kao i za dozvole;

2) razumnu sigurnost za subjekte u akvakulturi u vezi sa pristupom vodama i prostoru;

3) utvrđivanje indikatora za ekonomsku i socijalnu održivost, kao i održivost životne sredine;

4) ocjenu mogućih prekograničnih uticaja, posebno na morske biološke resurse i morske ekosisteme na susjedne države;

5) stvaranje bolje povezanosti između nacionalnih istraživačkih programa i saradnje između privrede i naučne zajednice;

6) promovisanje konkurentne prednosti održive, visokokvalitetne hrane;

7) promovisanje praksi u akvakulturi i istraživanja sa ciljem jačanja pozitivnih uticaja na životnu sredinu i riblje resurse, kao i smanjivanje negativnih uticaja, uključujući smanjenje pritiska na riblje stokove koji se koriste za proizvodnju hrane za životinje i povećanje efikasnosti resursa.

Osim ciljeva iz stava 3 ovog člana, Nacionalni plan akvakulture naročito sadrži i sljedeće ciljeve: dugoročne pravce, prioritete, mjere podrške, potrebna finansijska sredstva i rokove za njihovo izvršenje, kao i obaveze preuzete iz međunarodnih sporazuma.

Nacionalni plan akvakulture donosi se na period od najmanje sedam godina sa mogućnošću revizije tokom tog perioda na osnovu naučnog savjeta ili usljed promijenjenih okolnosti.

Mjere podrške obuhvataju finansijsku podršku za sprovođenje politike akvakulture.

Uslove i način i dinamiku sprovođenja mjera politike akvakulture utvrđenih Nacionalnim planom akvakulture, do početka fiskalne godine (Agrobudžet), propisuje Vlada.

Akvakulturom mogu da se bave samo privredna društva i preduzetnici koji imaju dozvolu za akvakulturu i koji:

1) su upisani u Centralni registar privrednih subjekata (u daljem tekstu: CRPS) za obavljanje djelatnosti akvakulture;

2) imaju saglasnost na Projekat o tehničko-tehnološkim uslovima akvakulture sa elaboratom o ekonomskoj opravdanosti investicije (u daljem tekstu: Projekat akvakulture); i

3) su platili naknadu za dozvolu za akvakulturu.

Lica iz stava 1 ovog člana, mogu da uzgajaju samo vrste vodenih organizama koje su upisane u dozvolu.

Saglasnost na Projekat akvakulture, izdaje Ministarstvo na osnovu podnijetog zahtjeva.

Uz zahtjev iz stava 1 ovog člana, dostavlja se:

1) Projekat akvakulture;

2) vodna akta izdata u skladu sa zakonom kojim su uređene vode;

3) skica lokacije sa ukupnom planiranom površinom uzgajališta;

4) urbanističko-tehnički uslovi za izgradnju uzgajališta;

5) druga dokumentacija od značaja za Projekat akvakulture.

Ako se planira obavljanje akvakulture u zaštićenom prirodnom dobru, pored dokumentacije iz stava 2 ovog člana, uz zahtjev se dostavlja i saglasnost, odnosno mišljenje upravljača prirodnim dobrom na Projekat akvakulture.

Sadržinu Projekta akvakulture propisuje Ministarstvo.