Zakon o organizovanju tržišta u ribarstvu i akvakulturi

Ovim zakonom uređuje se način organizovanja proizvođača u ribarstvu i akvakulturi, tržišni standardi za proizvode ribarstva, informacije za potrošače proizvoda ribarstva i akvakulture i druga pitanja od značaja za ribarstvo i akvakulturu.

Izrazi koji se u ovom zakonu koriste za fizička lica u muškom rodu podrazumijevaju iste izraze u ženskom rodu.

Izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeća značenja:

1) proizvođač proizvoda ribarstva i akvakulture je privredno društvo ili preduzetnik, odnosno drugo pravno ili fizičko lice koje proizvodi proizvode ribarstva ili akvakulture, radi stavljanja na tržište;

2) stavljanje na tržište proizvoda ribarstva i akvakulture je prvo stavljanje na tržište proizvoda ribarstva i akvakulture;

3) pravila priznate organizacije proizvođača su interna pravila i propisi organizacije proizvođača kojima se utvrđuje unutrašnje funkcionisanje i rad organizacije;

4) proizvodi ribarstva su vodeni organizmi koji su rezultat ribolovnih aktivnosti ili proizvodi koji se od njih dobijaju i;

5) proizvodi akvakulture su vodeni organizmi u bilo kojoj fazi njihovog životnog ciklusa koji su rezultat aktivnosti akvakulture ili proizvodi koji se od njih dobijaju.

Na postupke i rokove propisane ovim zakonom primjenjuju se odredbe zakona kojim se uređuje upravni postupak, ako ovim zakonom nije drugačije određeno.

Tržište proizvoda ribarstva i akvakulture organizuje se sprovođenjem sljedećih mjera:

1) osnivanjem organizacija proizvođača, udruženja organizacija proizvođača i međusektorskih organizacija;

2) uspostavljanjem tržišnih standarda;

3) obezbjeđivanjem informacija za potrošače;

4) uspostavljanjem tržišne konkurencije i;

5) istraživanjem tržišta proizvoda ribarstva i akvakulture.

Organizacija proizvođača u ribarstvu je pravno lice koje predstavlja dobrovoljan oblik udruživanja i organizovanja privrednih društava ili preduzetnika, odnosno drugih pravnih ili fizičkih lica u ribarstvu, radi ostvarivanja ekonomskih i drugih interesa.

Organizacije proizvođača u ribarstvu osnivaju se radi sprovođenja sljedećih ciljeva:

1) promovisanja održivih ribolovnih aktivnosti svojih članova u cilju očuvanja resursa ribe i drugih morskih organizama i zaštite životne sredine;

2) obezbjeđivanja sljedljivosti proizvoda ribarstva na osnovu jasnih i sveobuhvatnih informacija za potrošače;

3) izbjegavanja i smanjivanja neželjenog ulova ekonomski važnih vrsta riba i drugih morskih organizama korišćenjem odgovarajućih ribolovnih alata i najboljeg iskorišćavanja ulova, bez stavljanja na tržište riba i drugih morskih organizama ispod minimalne referentne veličine i;

4) suzbijanja nezakonitog, neprijavljenog i neregulisanog ribolova.

Pored ciljeva iz stava 2 ovog člana, organizacije proizvođača u ribarstvu mogu ostvarivati i najmanje dva od sljedećih ciljeva:

1) poboljšanje uslova za stavljanje na tržište proizvoda ribarstva;

2) poboljšanje ekonomske dobiti svojih članova;

3) stabilizacija tržišta;

4) poboljšanje snabdijevanja hranom i promovisanje visokih standarda kvaliteta i bezbjednosti hrane, kao i zapošljavanje u priobalnim i ruralnim područjima i;

5) smanjenje uticaja ribolova na životnu sredinu, uključujući mjere poboljšanja selektivnosti ribolovnih alata.

Organizacija proizvođača u akvakulturi je pravno lice koje predstavlja dobrovoljan oblik udruživanja i organizovanja privrednih društava ili preduzetnika, odnosno drugih pravnih ili fizičkih lica u akvakulturi, radi ostvarivanja ekonomskih i drugih interesa.

Organizacije proizvođača u akvakulturi osnivaju se radi sprovođenja sljedećih ciljeva:

1) promovisanja održive akvakulture kroz aktivnosti svojih članova koje su usklađene sa principima zaštite životne sredine;

2) usklađivanja aktivnosti svojih članova sa nacionalnim strateškim planovima i;

3) obezbjeđivanja da proizvodi ribljeg porijekla koji se koriste za ishranu u akvakulturi potiču iz održivog ribolova.

Pored ciljeva iz stava 2 ovog člana, organizacije proizvođača u akvakulturi mogu ostvarivati i najmanje dva od sljedećih ciljeva:

1) poboljšanje uslova za stavljanje na tržište proizvoda akvakulture;

2) poboljšanje ekonomske dobiti svojih članova;

3) stabilizacija tržišta;

4) poboljšanje snabdijevanja hranom i promovisanje visokih standarda kvaliteta i bezbjednosti hrane, kao i zapošljavanje u priobalnim i ruralnim područjima i;

5) smanjenje uticaja akvakulture na životnu sredinu.

Organizacije proizvođača u ribarstvu i akvakulturi mogu ostvarivati ciljeve iz čl. 6 i 7 ovog zakona sprovođenjem sljedećih mjera:

1) prilagođavanje proizvodnje zahtjevima tržišta;

2) obezbjeđivanje ponude i plasmana proizvoda svojih članova;

3) promovisanje proizvoda ribarstva i akvakulture svojih članova na nediskriminatorni način na osnovu sertifikata, oznaka porijekla i geografskog porijekla, garantovano tradicionalnih specijaliteta i primijenjenih mjera održivog upravljanja;

4) preduzimanje mjera radi obezbjeđivanja da aktivnosti njihovih članova budu u skladu sa pravilima organizacije proizvođača;

5) promovisanje programa stručnog usavršavanja i saradnje u cilju uključivanja mladih ljudi u sektor ribarstva i akvakulture;

6) smanjenje uticaja ribolova na životnu sredinu, uključujući i mjere za poboljšanje selektivnosti ribolovnih alata;

7) promovisanje korišćenja informacionih i komunikacionih tehnologija za poboljšanje stavljanja na tržište i;

8) osiguravanje dostupnosti informacija za potrošače o proizvodima ribarstva i akvakulture.

Organizacije proizvođača u ribarstvu mogu ostvarivati ciljeve i sljedećim mjerama:

1) planiranje i upravljanje ribolovnim aktivnostima njihovih članova, u skladu sa pravilima organizacije;

2) izbjegavanje i svođenje na minimum neželjenih ulova primjenom adekvatnih tehničkih mjera, odnosno korišćenjem odgovarajućih ribolovnih alata i najboljeg iskorišćavanja ulova, bez stavljanja na tržište riba i drugih morskih organizama ispod minimalne referentne veličine.

Organizacije proizvođača u akvakulturi mogu ostvarivati ciljeve i sljedećim mjerama:

1) promovisanje aktivnosti održive akvakulture, a naročito u pogledu zaštite životne sredine, zdravlja i dobrobiti životinja;

2) prikupljanje informacija o proizvodima na tržištu, uključujući informacije o prvoj prodaji, kao i o prognozama proizvodnje;

3) prikupljanje informacija o životnoj sredini;

4) planiranje aktivnosti svojih članova u akvakulturi i;

5) podsticanje promocije proizvoda iz održive akvakulture.

Organizacija proizvođača čiji članovi obavljaju aktivnosti iz oblasti ribarstva i akvakulture može se osnovati kao zajednička organizacija proizvođača ribarstva i akvakulture.

Organizacije proizvođača u ribarstvu i akvakulturi mogu se priznati ako ispunjavaju sljedeće uslove:

- imaju najmanje pet članova koji imaju dozvolu za privredni ribolov ili proizvodnju proizvoda ribarstva i akvakulture, radi stavljanja na tržište;

- imaju svojstvo pravnog lica koje se stiče upisom u Centralni registar privrednih subjekata;

- imaju statut i pravila unutrašnjeg funkcionisanja;

- imaju dokaz o članstvu u organizaciji, upravljanju i izvorima finansiranja;

- pridržavaju se principa unutrašnjeg funkcionisanja utvrđenih u članu 16 ovog zakona;

- poštuju pravila tržišne konkurencije;

- ne zloupotrebljavaju dominantnu poziciju na tržištu;

- ostvaruju ciljeve utvrđene u čl. 6 ili 7 ovog zakona;

- imaju utvrđen minimalni obim i vrijednost proizvodnje i;

- posjeduju dokaz o stepenu ekonomske aktivnosti.

Organizacije proizvođača u ribarstvu i akvakulturi koje ispunjavaju uslove iz stava 1 ovog člana, rješenjem priznaje organ državne uprave nadležan za poslove ribarstva (u daljem tekstu: Ministarstvo).

Rješenje iz stava 2 ovog člana donosi se na osnovu podnijetog zahtjeva organizacije proizvođača u ribarstvu i akvakulturi.

Priznata organizacija proizvođača upisuje se u registar priznatih organizacija proizvođača (u daljem tekstu: registar).

Sadržaj, obrazac i način podnošenja zahtjeva iz stava 3 ovog člana, minimalni obim i vrijednost proizvodnje neophodne za priznavanje organizacije proizvođača, sadržaj statuta i pravila unutrašnjeg funkcionisanja propisuje Ministarstvo.

Organizacije proizvođača u ribarstvu i akvakulturi moraju da sačine plan proizvodnje i stavljanja na tržište proizvoda ribarstva i akvakulture (u daljem tekstu: plan).

Plan naročito sadrži:

1) opšte informacije o organizaciji proizvođača;

2) program proizvodnje za ulovljene i uzgajane vrste;

3) strategiju stavljanja na tržište radi usklađivanja kvantiteta, kvaliteta i prezentacije ponude sa zahtjevima tržišta;

4) mjere koje organizacija proizvođača treba da preduzme za ostvarivanje ciljeva;

5) mjere za prilagođavanje ponude proizvoda ribarstva i akvakulture u slučaju poremećaja na tržištu i;

6) sankcije za članove koji ne poštuju pravila organizacije, finansijski plan i plan proizvodnje.

Na plan iz stava 1 ovog člana saglasnost daje Ministarstvo.

Kontrolu sprovođenja plana vrši Ministarstvo.

Bliži sadržaj plana, rok za dostavljanje i način kontrole sprovođenja plana propisuje Ministarstvo.

Priznata organizacija proizvođača u ribarstvu i akvakulturi dužna je da, najkasnije do 31. marta tekuće za prethodnu godinu, dostavi Ministarstvu godišnji izvještaj o realizaciji plana.

Godišnji izvještaj iz stava 1 ovog člana naročito sadrži:

1) podatke o stavljanju na tržište proizvoda ribarstva i akvakulture;

2) preduzete mjere, radi ostvarivanja ciljeva iz čl. 6 i 7 ovog zakona i;

3) podatke o izmjenama pravila unutrašnjeg funkcionisanja organizacije proizvođača.

Bliži sadržaj i način podnošenja izvještaja iz stava 2 ovog člana propisuje Ministarstvo.

U registar upisuje se naziv priznate organizacije proizvođača, datum upisa u registar, područje na kojem organizacija proizvođača djeluje, vrste riba i drugih vodenih organizama za koje je organizacija osnovana, obim i vrijednost proizvodnje.

Registar vodi Ministarstvo u elektronskoj formi.

Bliži sadržaj i način vođenja registra propisuje Ministarstvo.

Organizacije proizvođača u ribarstvu i akvakulturi koje su upisane u registar, mogu se udruživati u udruženja organizacija proizvođača.

Udruženje organizacija proizvođača može za organizacije proizvođača obavljati poslove iz njihove nadležnosti.

Udruženja organizacija proizvođača upisuju se u registar.

Na udruženja organizacija proizvođača u ribarstvu i akvakulturi primjenjuju se odredbe čl. 11, 12, 13, 16, 17 i 18 ovog zakona.

Način organizovanja i poslovanja udruženja organizacija proizvođača propisuje Ministarstvo.