Zakon o izmjenama i dopunama zakona o sprečavanju pranja novca i finansiranja terorizma

U Zakonu o sprečavanju pranja novca i finansiranja terorizma („Službeni list CG”, br. 110/23, 65/24, 24/25 i 41/25) u članu 3 stav 1 tačka 1 poslije alineje 2 veznik „ili” briše se i dodaje nova alineja koja glasi:

„- za finansiranje putovanja fizičkih lica u svrhu izvršenja, planiranja, pripreme ili učešća u terorističkim aktima, ili radi pružanja ili pohađanja obuke za izvršenje terorističkog akta, ili”.

U članu 4 stav 2 tačka 2 alineja 6 zarez na kraju rečenice briše se i dodaju riječi: „ako upravlja sredstvima kredita,”.

U tački 13 alineja 12 riječi: „umjetničkih predmeta” zamjenjuju se riječima: „kulturnih dobara”, a poslije riječi: „i proizvoda od dragocjenih metala i dragog kamenja,” dodaju se riječi: „ručnim satovima i satovima,”.

U alineji 13 riječi: „umjetničkih predmeta” zamjenjuju se riječima: „kulturnih dobara” a riječi: „umjetničkim predmetima” zamjenjuju se riječima: „kulturnim dobrima”.

Tačka 14 mijenja se i glasi:

„14) osnivači i operatori slobodne zone, kao i lučki operatori u okviru slobodne zone.“

U članu 6 stav 1 tačka 5 mijenja se i glasi:

„5) finansijski sektor u smislu ovog zakona su obveznici iz člana 4 stav 2 tač. 1 do 9 i tačka 12;

Poslije tačke 5 dodaje se nova tačka koja glasi:

„5a) nefinansijski sektor u smislu ovog zakona su obveznici iz člana 4 stav 2 tač. 10, 11, 13 i 14 i st. 3 i 4 ovog zakona;”.

Tačka 6 mijenja se i glasi:

„6) klijent je domaće ili strano pravno lice, privredno društvo, preduzetnik, fizičko lice, trast, drugo lice, odnosno sa njim izjednačeni subjekat kojem obveznik pruža usluge u okviru svoje profesionalne djelatnosti, ili sa kojim uspostavlja poslovni odnos ili vrši transakciju;”.

Poslije tačke 18 dodaje se nova tačka koja glasi:

„18a) platna transakcija je uplata, isplata ili prenos novčanih sredstava, inicirana od platioca, u njegovo ime ili od primaoca plaćanja, bez obzira na obaveze između platioca i primaoca plaćanja;”.

Poslije tačke 21 dodaje se nova tačka koja glasi:

„21a) sumnjivo poslovanje je skup transakcija (koje pojedinačno nisu sumnjive transakcije) ili aktivnosti koje sprovodi klijent u vezi sa novčanim sredstvima ili drugom imovinom, za koje obveznik, analizom svih relevantnih činjenica uključujući karakteristike klijenta i njegovog poslovanja, veličinu i vrstu transakcije ili aktivnosti, povezanost između nekoliko transakcija ili aktivnosti, porijeklo, odredište ili upotrebu sredstava ili bilo koju drugu okolnost poznatu obvezniku, uključujući i usklađenost transakcije ili aktivnosti sa poslovanjem klijenta i uključujući profil rizičnosti, ima razloge za sumnju da predstavljaju imovinsku korist stečenu kriminalnom djelatnošću ili da su povezane sa pranjem novca ili finansiranjem terorizma, bez obzira na njihov iznos;”.

Poslije tačke 26 dodaje se nova tačka koja glasi:

„26a) fizički prenosiva sredstva plaćanja jesu gotov novac, hartije od vrijednosti na donosioca, čekovi, mjenice i druga fizički prenosiva sredstva plaćanja, plativa na donosioca;“.

Tačka 27 mijenja se i glasi:

„27) novac (novčana sredstva) je gotov novac (novčanice i kovani novac, domaći i strani), sredstva na računima i elektronski novac;”.

Tačka 31 mijenja se i glasi:

„31) prenos novčanih sredstava je bilo koja transakcija koja se najmanje jednim dijelom izvršava elektronskim putem od strane pružaoca platnih usluga u ime platioca, sa ciljem da ta novčana sredstva budu dostupna primaocu plaćanja kod pružaoca platnih usluga, bez obzira na to da li su platilac ili primalac plaćanja isto lice i da li su pružalac platnih usluga platioca i pružalac platnih usluga primaoca plaćanja isto lice, uključujući platnu transakciju koja se izvršava:

- kreditnim transferom u smislu zakona kojim se uređuje platni promet;

- novčanom pošiljkom, platnom uslugom pri kojoj se primaju novčana sredstva od platioca, bez otvaranja računa za plaćanje na ime platioca ili primaoca plaćanja, isključivo radi prenosa odgovarajućeg iznosa sredstava primaocu plaćanja ili drugom pružaocu platnih usluga koji djeluje za primaoca plaćanja i/ili se ta sredstva primaju za primaoca plaćanja i stavljaju na raspolaganje tom primaocu plaćanja;

- korišćenjem platne kartice, platnog instrumenta koji služi za raspolaganje elektronskim novcem, mobilnog telefona ili bilo kojeg drugog elektronskog ili informatičkog uređaja sa sličnim obilježjima;

- direktnim zaduženjem u smislu zakona kojim se uređuje platni promet;”.

Tačka 33 mijenja se i glasi:

„33) poslovni odnos je poslovni, profesionalni ili komercijalni odnos koji je u vezi sa profesionalnim aktivnostima obveznika uspostavljen između obveznika i klijenta, uključujući slučajeve kada se taj odnos uspostavlja bez pisanog ugovora, a za koji se u trenutku uspostavljanja očekuje da će imati element ponavljanja ili biti trajnog karaktera, kao i:

- registracija klijenta za učešće u sistemu priređivanja igara na sreću,

- zaključivanje ugovora o kupovini investicionih jedinica i/ili udjela u investicionom fondu, u skladu sa zakonom kojim se uređuje poslovanje investicionih fondova,

- zaključivanje ugovora o pružanju investicionih i/ili pomoćnih usluga, u skladu sa zakonom kojim se uređuje tržište kapitala;”.

Tačka 35 mijenja se i glasi:

„35) viši rukovodilac je fizičko lice koje je član organa upravljanja obveznika, kao i fizičko lice koje obavlja izvršnu funkciju i koje za to upravljanje odgovara organu upravljanja, kao i zaposleni koji posjeduje dovoljno znanja o izloženosti obveznika riziku od pranja novca i finansiranja terorizma i koji ima ovlašćenja koja mu omogućavaju donošenje odluka koje utiču na izloženost obveznika riziku;".

Tačka 41 mijenja se i glasi:

„41) Trast je pravni aranžman u kojem osnivač (settlor) prenosi imovinu upravniku trasta (trustee), koji tom imovinom upravlja u korist jednog ili više korisnika trasta (beneficiaries), pri čemu nad upravljanjem može postojati lice sa ovlašćenjima nadzora ili kontrole (protector ili zaštitnik trasta);".

Poslije tačke 41 dodaju se dvije nove tačke koje glase:

„41a) Pravni aranžman podrazumijeva: trast osnovan izričitom izjavom, drugo lice, odnosno sa njim izjednačeni subjekt stranog prava (aranžman slične strukture ili funkcije trastu, uključujući fiduciju i određene vrste aranžmana Treuhand i fideicomiso);

41b) Upravnik trasta (Trustee) je lice koje je pravni vlasnik imovine trasta, upravlja imovinom trasta, izvršava transakcije, potpisuje ugovore, predstavlja trast prema trećim licima, imenuje svoje zastupnike ili ovlašćena lica, imenuje diskrecione korisnike;".

U tački 66 riječi: „zakonom kojim se uređuje inspekcijski nadzor" zamjenjuju se riječima: „zakonom".

U tački 68 poslije riječi „primaoca" veznik „i" zamjenjuje se veznikom „ili".

U članu 7 stav 3 tačka na kraju rečenice briše se, a poslije riječi „potrebi" dodaju se riječi: „,a naročito u slučaju identifikovanja novih rizika proizašlih iz uvođenja novih proizvoda, usluga, poslovnih praksi ili distributivnih kanala, uključujući razvoj novih tehnologija.".

U članu 11 poslije tačke 10 dodaje se nova tačka koja glasi:

„10a) uspostavi i održava tehničke uslove za korišćenje internet aplikacije finansijsko-obavještajne jedinice, uključujući dostavljanje javnih ključeva kvalifikovanih sertifikata, u skladu sa aktom iz člana 66 stav 15 ovog zakona;";

Stav 2 mijenja se i glasi:

„Pored mjera i radnji iz stava 1 ovog člana, obveznik finansijskog sektora koji ima kolegijalni organ upravljanja dužan je da imenuje jednog člana tog organa koji je odgovoran za praćenje usklađenosti poslovanja sa ovim zakonom, a naročito za:

- uspostavljanje unutrašnje politike, procedure i mehanizma unutrašnje kontrole i osiguravanje da su oni u skladu sa procijenjenim rizikom poslovanja obveznika;

- obezbjeđivanje adekvatnih ljudskih, tehničkih i materijalnih resursa neophodnih za efikasno funkcionisanje sistema sprečavanja pranja novca i finansiranja terorizma, kroz donošenje odgovarajućih odluka;

- analizu o značajnim nedostacima u sistemu sprečavanja pranja novca i finansiranja terorizma i preduzimanje mjera za njihovo hitno otklanjanje, o čemu redovno izvještava organ upravljanja;

- pružanje podrške i savjetovanje organa upravljanja pri donošenju odluka koje utiču na izloženost obveznika riziku;

- osiguravanje nezavisnosti funkcije unutrašnje revizije i razmatranje njenih nalaza u dijelu koji se odnosi na sprečavanje pranja novca i finansiranja terorizma.".

U članu 17 stav 1 poslije tačke 2 dodaje se nova tačka koja glasi:

„2a) utvrdi da li je klijent, zastupnik klijenta ili stvarni vlasnik klijenta politički eksponirano lice u skladu sa ovim zakonom;";

Stav 4 mijenja se i glasi:

„Prije uspostavljanja poslovnog odnosa ili izvršenja povremenih transakcija, obveznik je dužan da utvrdi svrhu i namjeru prirode poslovnog odnosa odnosno transakcije, i u tom smislu obveznik je dužan da, u skladu sa procijenjenim rizikom, pribavi informacije o:

1) svrsi zaključivanja i prirodi poslovnog odnosa ili povremene transakcije;

2) iznosu sredstava, vrijednosti imovine ili obimu transakcije;

3) izvoru sredstava koja se koriste u poslovnom odnosu ili transakciji;

4) odredištu sredstava, u zavisnosti od vrste transakcije;

5) trajanju poslovnog odnosa; i

6) usklađenosti poslovanja sa svrhom zaključivanja poslovnog odnosa.".

Član 18 mijenja se i glasi:

„Mjere poznavanja i praćenja poslovanja klijenta obveznik je dužan da sprovodi:

1) prilikom uspostavljanja poslovnog odnosa sa klijentom;

2) prilikom vršenja povremenih transakcija u iznosu od 10.000 eura ili više, bez obzira na to da li se radi o jednoj ili više povezanih transakcija;

3) prilikom vršenja povremenih transakcija u gotovom novcu u iznosu od 3.000 eura ili više, a manjem od 10.000 eura, bez obzira da li se vrši u jednoj ili više povezanih transakcija;

4) prilikom svake povremene transakcije kojom se vrši prenos novčanih sredstava u iznosu od 1.000 eura ili više, bez obzira da li se radi o jednoj ili više povezanih transakcija u smislu čl. 35 do 38 ovog zakona;

5) kad postoji sumnja u tačnost ili vjerodostojnost pribavljenih podataka o identitetu klijenta ili stvarnog vlasnika klijenta;

6) kad u vezi transakcije, klijenta, sredstava ili imovine postoje razlozi za sumnju ili osnovi sumnje da imovina potiče iz kriminalne djelatnosti ili se radi o pranju novca ili finansiranju terorizma, bez obzira na iznos transakcije;

7) prema fizičkim i pravnim licima koja trguju robom, prilikom izvršenja povremenih transakcija u iznosu od 10.000 eura ili više, bez obzira da li se radi o jednoj ili više povezanih transakcija;

8) prilikom uplate uloga u iznosu od 20 eura ili više, kod izvršenja jedne ili više povezanih transakcija, kad je obveznik priređivač igara na sreću;

9) prilikom svake povremene transakcije koja predstavlja prenos kriptoimovine u vrijednosti od 1.000 eura ili više, bez obzira da li se radi o jednoj ili više povezanih transakcija.

Obveznik je dužan da mjere poznavanja i praćenja poslovanja klijenta periodično sprovodi i u odnosu na klijente sa kojima već ima uspostavljene poslovne odnose na osnovu procjene rizika od pranja novca i finansiranja terorizma ili kad se promijene određene okolnosti u odnosu na klijenta ili kad je obveznik na osnovu bilo kakve pravne obaveze dužan da tokom relevantne kalendarske godine ostvaruje kontakt sa klijentom radi provjere svih relevantnih informacija povezanih sa stvarnim vlasnikom klijenta ili ako je obveznik to bio dužan da učini u skladu sa propisom kojim se uređuje poreska administracija.

Ako obveznik, pored postojećeg poslovnog odnosa, zaključi dodatni poslovni odnos sa klijentom ili na osnovu postojećeg poslovnog odnosa izvrši transakciju iz stava 1 tač. 2, 3, 7, 8 i 9 ovog člana, obveznik je dužan da provjeri ažurnost postojećih podataka i pribavi samo one podatke i dokumentaciju koji nedostaju, koji su u međuvremenu promijenjeni ili čiji je rok važenja istekao.

Obveznik ne može zahtijevati od klijenta ponovno dostavljanje podataka i dokumentacije koju već posjeduje u elektronskoj ili papirnoj formi, pod uslovom da su ti podaci i dalje važeći, i da se podaci u njima poklapaju sa trenutnim podacima o klijentu.".

Obveznik je dužan da prilikom sprovođenja mjera poznavanja i praćenja poslovanja klijenta u svim slučajevima iz stava 1 ovog člana pribavi podatke iz člana 17 st. 1 i 2 ovog zakona.

Sadržaj i vrsta podataka koji se pribavljaju i evidentiraju prilikom sprovođenja mjera i radnji iz člana 17 st. 1 i 2 ovog zakona, su propisani članom 117 ovog zakona.

Izuzetno od st. 1 do 6 ovog člana, ako obveznik ima razloge za sumnju u pranje novca ili finansiranje terorizma i opravdano vjeruje da će sprovođenje mjera poznavanja i praćenja poslovanja klijenta inicirati dojavu klijentu, obveznik nije dužan da sprovede mjere poznavanja i praćenja poslovanja klijenta, već da o tome, bez odlaganja, obavijesti finansijsko-obavještajnu jedinicu.

Obveznik je dužan da klijentu pruži informacije o svrsi obrade podataka koje pribavlja prilikom sprovođenja mjera poznavanja i praćenja poslovanja klijenta, u skladu sa zakonom kojim se uređuje zaštita podataka o ličnosti.

Prilikom sprovođenja mjera iz stava 1 ovog člana, osim lica sa kojim se uspostavlja poslovni odnos ili vrši transakcija, klijentom se smatraju i:

- dobavljač robe, kod obveznika iz člana 4 stav 2 tačka 13 al. 10 do 13 ovog zakona;

- obje strane u transakciji, kod obveznika iz člana 4 stav 2 tačka 13 al. 5, 8 i 9, tačka 14 i kod obveznika iz člana 4 st. 3 i 4 ovog zakona."."