Zakon o sprečavanju pranja novca i finansiranja terorizma

Ovim zakonom uređuju se mjere i radnje koje se preduzimaju radi sprečavanja i otkrivanja pranja novca i finansiranja terorizma, kao i poslovi, ovlašćenja i način rada organizacione jedinice u okviru organizacione jedinice organa državne uprave nadležnog za unutrašnje poslove koja vrši policijske poslove (u daljem tekstu: Policija) koja vrši poslove koji se odnose na sprečavanje pranja novca i finansiranja terorizma (u daljem tekstu: finansijsko-obavještajna jedinica) i druga pitanja od značaja za sprečavanje i otkrivanje pranja novca i finansiranja terorizma.

Pranjem novca, u smislu ovog zakona, smatra se naročito:

1) konverzija ili prenos novca ili druge imovine, sa znanjem da su taj novac ili druga imovina stečeni kriminalnom djelatnošću ili učestvovanjem u toj djelatnosti u svrhu

prikrivanja ili lažnog prikazivanja nezakonitog porijekla imovine ili pomaganja bilo kom licu koje učestvuje u vršenju te djelatnosti u izbjegavanju pravnih posljedica djelovanja tog lica;

2) prikrivanje ili lažno prikazivanje prirode, porijekla, mjesta na kojem se nalazi, kretanja, raspolaganja ili vlasništva nad novcem ili drugom imovinom, prava povezanih sa novcem ili drugom imovinom, sa znanjem da su taj novac ili druga imovina stečeni kriminalnom djelatnošću ili učestvovanjem u toj djelatnosti;

3) sticanje, posjedovanje ili upotreba novca ili druge imovine ako se u vrijeme prijema zna da su taj novac ili druga imovina stečeni kriminalnom djelatnošću ili učestvovanjem u toj djelatnosti;

4) učestvovanje u izvršenju, udruživanje radi izvršenja, pokušaj izvršenja i pomaganje, podsticanje, olakšavanje i savjetovanje u vezi sa izvršenjem radnji iz tač. 1, 2 i 3 ovog stava.

Pranjem novca smatraju se radnje iz stava 1 ovog člana i kad je lice koje je izvršilo te radnje bilo dužno ili moglo da zna da dovac ili druga imovina potiču iz kriminalne djelatnosti.

Pranjem novca smatraju se radnje iz stava 1 ovog člana i u slučaju da su novac ili druga imovina koji su predmet pranja novca stečeni na teritoriji druge države, ako bi radnje kojima su stečeni predstavljale kriminalnu djelatnost u Crnoj Gori ili drugoj državi.

Finansiranjem terorizma, u smislu ovog zakona, smatra se naročito:

1) obezbjeđivanje, stavljanje na raspolaganje ili prikupljanje novčanih sredstava ili imovine, na bilo koji način, neposredno ili posredno, sa namjerom da se upotrijebe ili ako se zna da će se u cjelosti ili djelimično upotrijebiti za izvršenje terorističkog akta, odnosno pokušaj njihovog obezbjeđivanja, stavljanja na raspolaganje ili prikupljanja na bilo koji način, neposredno ili posredno, sa namjerom da se upotrijebe ili uz saznanje da mogu biti upotrijebljeni u cjelosti ili djelimično:

- za pripremanje ili izvršenje terorističkog akta u smislu ovog zakona,

- za finansiranje organizacija koje za cilj imaju vršenje djela iz alineje 1 ove tačke ili pripadnika tih organizacija ili pojedinca koji za cilj ima vršenje tih djela,

- za finansiranje putovanja fizičkih lica u svrhu izvršenja, planiranja, pripreme ili učešća u terorističkim aktima, ili radi pružanja ili pohađanja obuke za izvršenje terorističkog akta, ili

- od strane terorista ili terorističkih organizacija u bilo koju svrhu;

2) podstrekavanje ili pomaganje u obezbjeđivanju ili prikupljanju novčanih sredstava ili imovine iz tačke 1 ovog člana.

Mjere za sprečavanje i otkrivanje pranja novca i finansiranja terorizma sprovode se prije, prilikom i nakon završetka svih poslova primanja, ulaganja, konverzije, čuvanja ili drugog raspolaganja novcem ili drugom imovinom, odnosno transakcija.

Mjere iz stava 1 ovog člana dužni su da preduzimaju pravna lica, privredna društva, preduzetnici i fizička lica koja obavljaju djelatnost (u daljem tekstu: obveznici), i to:

1) kreditne institucije i filijale stranih kreditnih institucija;

2) subjekti koji vrše:

- poslove otkupa potraživanja,

- poslove finansijskog lizinga,

- poslove iznajmljivanja sefova,

- poslove faktoringa,

- poslove izdavanja garancija i drugih jemstava,

- poslove odobravanja kredita i kreditnog posredovanja ako upravlja sredstvima kredita,

- mjenjačke poslove;

3) platne institucije i institucije za elektronski novac u skladu sa zakonom kojim se uređuje pružanje platnih usluga i izdavanje elektronskog novca;

4) Pošta Crne Gore;

5) društva za upravljanje investicionim fondovima;

6) društva za upravljanje penzionim fondovima;

7) investiciona društva čije je poslovanje uređeno zakonom kojim se uređuje tržište kapitala, a koja pružaju:

- investicione usluge na tržištu kapitala u Crnoj Gori koje obuhvataju: prijem i prenos naloga koji se odnose na jedan ili više finansijskih instrumenata; izvršenje naloga za račun klijenta; trgovanje za svoj račun; upravljanje portfeljem; investiciono savjetovanje; usluge sprovođenja ponude, odnosno prodaje finansijskih instrumenata sa obavezom otkupa; usluge sprovođenja ponude, odnosno prodaje finansijskih instrumenata bez obaveze otkupa; upravljanje multilateralnom trgovačkom platformom (MTP), kao i upravljanje organizovanom trgovačkom platformom (OTP),

- pomoćne usluge na tržištu kapitala u Crnoj Gori koje obuhvataju: čuvanje i administriranje finansijskih instrumenata za račun klijenata, uključujući kastodi usluge i sa tim povezane usluge, kao što je upravljanje novčanim sredstvima i kolateralima; odobravanje kredita i zajmova investitoru radi omogućavanja zaključenja transakcije sa jednim ili više finansijskih instrumenata, ako je u transakciju uključeno društvo koje daje zajam ili kredit; davanje opštih preporuka u vezi sa strukturom kapitala, poslovnom strategijom i srodnim pitanjima i uslugama koje su u vezi sa spajanjem i sticanjem udjela u društvima; usluge poslovanja stranom valutom u vezi sa pružanjem investicionih usluga; istraživanje i finansijsku analizu ili opšte preporuke u vezi sa transakcijama finansijskim instrumentima; usluge u vezi sprovođenja ponude, odnosno prodaje finansijskih instrumenata sa obavezom otkupa; investicione usluge i aktivnosti, kao i pomoćne usluge koje se odnose na osnovnu imovinu sadržanu u finansijskom derivatu, ako su povezane sa investicionim i pomoćnim uslugama;

8) društva za životno osiguranje koja imaju dozvolu za vršenje poslova životnog osiguranja izdatu u skladu sa zakonom;

9) društva za posredovanje, društva za zastupanje i preduzetnici - zastupnici u osiguranju, u dijelu koji se odnosi na životno osiguranje;

10) priređivači igara na sreću;

11) zalagaonice;

12) pružaoci usluga povezanih sa kriptoimovinom;

13) pravna lica, privredna društva, preduzetnici i fizička lica koja obavljaju djelatnost, odnosno poslove:

- forfetinga,

- revizije, ovlašćenog revizora, računovodstva i pružanja usluga poreskog savjetovanja ili koje se obavezuje da će direktno ili preko drugih povezanih lica pružiti materijalnu ili drugu pomoć ili savjete o poreskim pitanjima,

- pružanja usluga prilikom osnivanja pravnih lica i drugih privrednih društava, kao i poslovnih ili fiducijarnih usluga,

- upravljanja imovinom za treća lica,

- iznajmljivanja i posredovanja u iznajmljivanju nepokretnosti u transakcijama u kojima mjesečni zakup iznosi 10.000 eura ili više ili ekvivalente ove vrijednosti,

- izgradnje stambeno-poslovnih objekata izgradnje ili montaže montažnih stambeno-poslovnih objekata,

- izdavanja i upravljanja platnim instrumentima (npr. čekovi, putnički čekovi, kreditne kartice, bankarske mjenice, novčani nalozi, debitne kartice) koji se ne smatraju platnim instrumentima u skladu sa zakonom kojim se uređuje platni promet,

- davanja zajmova i posredovanja prilikom ugovaranja poslova davanja zajmova,

- investiranja, prometa i posredovanja u prometu nepokretnosti,

- prometa motornih vozila ako se plaćanja vrše ili primaju u iznosu od 10.000 eura ili više, bez obzira da li se radi o jednoj ili više povezanih transakcija,

- prometa plovnih i vazduhoplovnih objekata, kao i uslužnih djelatnosti u vezi sa njima, ako se plaćanja vrše ili primaju u iznosu od 10.000 eura ili više, bez obzira da li se radi o jednoj ili više povezanih transakcija,

- prometa ili posredovanja u prometu, uključujući organizovanje i sprovođenje licitacija kulturnih dobara, dragocjenih metala i dragog kamenja, ručnim satovima i satovima, i proizvoda od dragocjenih metala i dragog kamenja, ako se plaćanja vrše ili primaju u iznosu od 10.000 eura ili više, bez obzira da li se radi o jednoj ili više povezanih transakcija,

- skladištenja i čuvanja kulturnih dobara ili prometa ili posredovanja u prometu kulturnim dobrima, kad se ti poslovi vrše u lukama, slobodnoj zoni ili skladištu, ako se plaćanja vrše ili primaju u iznosu od 10.000 eura ili više, bez obzira da li se radi o jednoj ili više povezanih transakcija,

14) osnivači i operatori slobodne zone, kao i lučki operatori u okviru slobodne zone.

Obveznikom, u smislu ovog zakona, smatra se i advokat kad:

1) pruža pravnu pomoć u planiranju i izvršavanju transakcija za klijenta u vezi sa:

- kupovinom ili prodajom nepokretnosti ili privrednog društva,

- upravljanjem novcem, hartijama od vrijednosti ili drugom imovinom klijenta,

- otvaranjem ili upravljanjem bankarskim računom, štednim ulogom ili računom za poslovanje sa hartijama od vrijednosti,

- prikupljanjem sredstava za osnivanje, poslovanje ili upravljanje privrednim društvom,

- osnivanjem, poslovanjem ili upravljanjem ustanovom, fondom, privrednim društvom ili drugim sličnim oblikom organizovanja;

2) u ime i za račun klijenta vrši finansijsku transakciju ili transakciju u vezi sa nepokretnošću.

Obveznikom, u smislu ovog zakona, smatra se i notar kad sačinjava notarske akte i ovjerava isprave u vezi sa poslovima iz stava 3 ovog člana, kao i ugovorom o zajmu.

Vlada Crne Gore (u daljem tekstu: Vlada) može odrediti druge obveznike koji su dužni da preduzimaju mjere iz stava 1 ovog člana ako zbog prirode i načina obavljanja djelatnosti ili posla, postoji viši rizik od pranja novca i finansiranja terorizma.

Vlada može izuzeti priređivače određenih igara na sreću, osim kazina, od obaveze primjene svih ili pojedinih mjera i radnji utvrđenih ovim zakonom u određenom dijelu obavljanja posla ili djelatnosti, kad se nakon sprovedene procjene rizika utvrdi niži rizik od pranja novca i finansiranja terorizma.

Procjena rizika iz stava 6 ovog člana zasniva se na prirodi, načinu obavljanja, metodama plaćanja i obimu poslovanja subjekata iz stava 6 ovog člana.