Zakon o izmjeni i dopunama zakona o zaštiti jednakosti i zabrani diskriminacije

U Zakonu o zaštiti jednakosti i zabrani diskriminacije* („Službeni list CG”, broj 2/26) u članu 4 stav 1 poslije tačke 3 dodaje se nova tačka koja glasi:

„3a) socijalne olakšice;”.

Poslije tačke 4 dodaju se dvije nove tačke koje glase:

„4a) profesionalne sisteme socijalnog osiguranja kojima se obezbjeđuju druga davanja u novcu ili naturi, naročito davanja članovima porodice nakon smrti osiguranika i porodična davanja, kada ta davanja predstavljaju naknadu koju poslodavac obezbjeđuje zaposlenom po osnovu radnog odnosa;

4b) penzijske sisteme uspostavljene za određene kategorije zaposlenih, uključujući zaposlene u javnom sektoru, kada se prava iz tih sistema ostvaruju po osnovu radnog odnosa sa organom javnog sektora, bez obzira na to da li su takvi sistemi dio opšteg zakonskog sistema socijalnog osiguranja;”.

Poslije stava 1 dodaje se novi stav koji glasi:

„Odredbe stava 1 tač. 4, 4a i 4b ovog člana ne primjenjuju se na:

- pojedinačne ugovore koje zaključuju lica koja samostalno obavljaju privrednu djelatnost;

- sisteme socijalnog osiguranja za lica koja samostalno obavljaju djelatnost;

- ugovore o osiguranju zaposlenih lica kod kojih poslodavac nije ugovorna strana;

- neobavezne odredbe profesionalnih sistema socijalnog osiguranja koje se pojedinačno nude članovima i kojima se obezbjeđuju dodatna davanja ili mogućnost izbora datuma početka korišćenja prava odnosno izbora između više vrsta davanja;

- profesionalne sisteme socijalnog osiguranja u dijelu u kojem se prava finansiraju doprinosima koje zaposleni uplaćuju na dobrovoljnoj osnovi.”

Poslije člana 4 dodaje se novi član koji glasi:

„Diskriminacija u profesionalnim sistemima socijalnog osiguranja

Član 4a

Diskriminacijom po osnovu pola u profesionalnim sistemima socijalnog osiguranja smatra se svaka neposredna ili posredna diskriminacija kojom se:

1) određuje koja lica mogu pristupiti profesionalnom sistemu socijalnog osiguranja;

2) propisuje obavezno ili dobrovoljno učešće u profesionalnom sistemu socijalnog osiguranja na osnovu pola;

3) utvrđuju različiti uslovi u pogledu starosne dobi, trajanja zaposlenja ili trajanja članstva potrebnog za ostvarivanje prava;

4) propisuju različita pravila za povraćaj doprinosa kada lice napusti sistem prije ispunjenja uslova za ostvarivanje prava;

5) određuju različiti uslovi za ostvarivanje prava ili se prava ograničavaju licima jednog pola;

6) određuju različiti iznosi davanja ili naknada;

7) tokom odsustva zbog materinstva, roditeljskog odsustva ili odsustva iz porodičnih razloga koje plaća poslodavac obustavlja sticanje ili zadržavanje prava;

8) određuju različiti iznosi davanja ili naknada;

9) određuju različiti iznosi doprinosa zaposlenih;

10) određuju različiti iznosi doprinosa poslodavaca;

11) određuju različiti uslovi ili kriterijumi za sticanje, očuvanje ili ostvarivanje prava nakon prestanka članstva u sistemu.

Odredbe iz stava 1 ovog člana primjenjuju se bez obzira na oblik organizovanja profesionalnog sistema socijalnog osiguranja.”

U članu 11 stav 1 mijenja se i glasi:

„Neposredna diskriminacija postoji kada se prema licu ili grupi lica, u istoj ili uporedivoj situaciji u odnosu na drugo lice ili grupu lica, postupa, postupalo se ili bi se postupalo nepovoljnije aktom, radnjom ili nečinjenjem, po nekom od osnova iz člana 1 ovog zakona.“

U članu 19 stav 1 poslije tačke 8 dodaju se dvije nove tačke koje glase:

„8a) određivanjem ili primjenom fleksibilne starosne granice za ostvarivanje prava na penziju u profesionalnim sistemima socijalnog osiguranja, pod uslovom da žene i muškarci to pravo ostvaruju pod jednakim uslovima;

8b) odobravanjem dodatka uz penziju licima koja su stekla pravo na penziju iz profesionalnog sistema socijalnog osiguranja, a nijesu navršila zakonom propisanu starosnu granicu za ostvarivanje prava na starosnu penziju, kada je cilj takvog dodatka izjednačavanje ili približno izjednačavanje ukupnog iznosa davanja sa iznosom davanja koja ostvaruju lica drugog pola koja se nalaze u uporedivom položaju;”.

U članu 26 poslije stava 2 dodaju se dva nova stava koja glase:

„Pravilo o teretu dokazivanja iz stava 1 ovog člana ne primjenjuje se u krivičnom i prekršajnom postupku.

Pravilo o teretu dokazivanja iz stava 1 ovog člana ne dovodi u pitanje ovlašćenje suda ili drugog nadležnog organa da, u skladu sa posebnim propisima, utvrđuje činjenice od značaja za donošenje odluke.”

Poslije člana 42 dodaje se novi član koji glasi:

„Član 42a

Odredbe člana 4 stav 1 tač. 4, 4a i 4b, člana 4 stav 2, člana 4a i člana 19 stav 1 tač. 8a i 8b ovog zakona primjenjivaće se na sva prava i davanja iz profesionalnih sistema socijalnog osiguranja koja proizlaze iz perioda zaposlenja nakon dana pristupanja Crne Gore Evropskoj uniji.

Izuzetno od stava 1 ovog člana, odredbe člana 4 stav 1 tač. 4, 4a i 4b, člana 4 stav 2, člana 4a i člana 19 stav 1 tač. 8a i 8b ovog zakona primjenjuju se i na prava i davanja koja proizlaze iz perioda zaposlenja prije dana pristupanja Crne Gore Evropskoj uniji, ako je zaposleni ili drugo lice koje pravo izvodi iz njegovog statusa prije dana pristupanja Crne Gore Evropskoj uniji pokrenulo sudski, upravni ili drugi zakonom propisani postupak radi zaštite prava na jednako postupanje žena i muškaraca.”

Ovaj zakon stupa na snagu danom objavljivanja u „Službenom listu Crne Gore”.