Zakon o kontroli državne pomoći

Ovim zakonom propisuju se uslovi i postupak dodjele i kontrole namjenskog korišćenja državne pomoći, radi zaštite konkurencije i ispunjavanja obaveza preuzetih potvrđenim međunarodnim ugovorima.

Ovaj zakon ne primjenjuje se na podsticaje za razvoj poljoprivrede i ribarstva.

Državna pomoć je:

1) finansijska pomoć koja se direktno ili indirektno dodjeljuje iz državnog budžeta, odlukom Vlade Crne Gore (u daljem tekstu: Vlada), budžeta opštine, odlukom nadležnog organa opštine, uključujući fondove Evropske unije i druge javne fondove;

2) pomoć koja se dodjeljuje korisnicima koji obavljaju privrednu djelatnost, čime se dovode u povoljniji položaj u odnosu na druge učesnike na tržištu;

3) finansijska pomoć koja se ne pruža privrednim društvima pod istim uslovima, ili se pruža selektivno privrednim društvima na osnovu veličine privrednog društva, mjesta poslovanja ili mjesta registracije, ili je namijenjena jednom privrednom društvu; i

4) pomoć koja ugrožava konkurenciju i utiče na trgovinu između Crne Gore i drugih država suprotno potvrđenim međunarodnim ugovorima.

Davalac državne pomoći je nadležni organ državne uprave, nadležni organ opštine i pravno lice koje upravlja i raspolaže sredstvima javnih prihoda i državnom imovinom u skladu sa zakonom.

Korisnik državne pomoći je fizičko ili pravno lice, privredno društvo ili udruženje privrednih društava, koje koristi državnu pomoć u obavljanju privredne djelatnosti.

Privredna djelatnost je aktivnost koja obuhvata ponudu robe ili usluga na tržištu, bez obzira na pravni status i način na koji se subjekt finansira.

Šema državne pomoći je akt (zakon, drugi propis, odluka, ugovor ili program) na osnovu kojeg se korisniku neposredno, u skladu sa uslovima određenim aktom, može dodijeliti državna pomoć na određeno ili na neodređeno vrijeme i u određenom ili neodređenom iznosu.

Individualna državna pomoć je pomoć koja nije zasnovana na šemi državne pomoći i dodjeljuje se određenom korisniku za određeni projekat.

Kontrolu usklađenosti državne pomoći sa ovim zakonom i kontrolu namjenskog korišćenja dodijeljene državne pomoći vrši, i u skladu sa ovim zakonom, nalaže povraćaj nezakonite i neusklađene državne pomoći Agencija za zaštitu konkurencije (u daljem tekstu: Agencija), osnovana u skladu sa posebnim zakonom.

Nezakonita državna pomoć je pomoć koja je dodijeljena bez prethodne prijave ili prije odlučivanja Agencije o usklađenosti te pomoći sa ovim zakonom.

Neusklađena državna pomoć je pomoć koja ne ispunjava zahtjeve utvrđene ovim zakonom.

Namjensko korišćenje državne pomoći je korišćenje državne pomoći za namjenu za koju nije dodijeljena.

Neprivredne djelatnosti su djelatnosti koje se pružaju na neprofitnoj osnovi kojima se obezbjeđuje vršenje poslova od javnog interesa preko privrednih društava ili pravnih lica.

Neprivrednim djelatnostima iz stava 1 ovog člana naročito se smatraju predškolsko, osnovno, srednje i visoko obrazovanje, organizovanje i izvođenje javno dostupnih kulturnih manifestacija, razvoj i unapređenje obrazovanja, kulture i naučnoistraživačkih djelatnosti i širenje rezultata naučnih istraživanja koje vrše naučno istraživačke i ustanove visokog obrazovanja, kao i finansiranje infrastrukture koja nije namijenjena komercijalnoj eksploataciji.

Na finansiranje neprivrednih djelatnosti ne primjenjuju se odredbe ovog zakona.

Bliži spisak djelatnosti iz st. 1 i 2 ovog člana na predlog organa državne uprave nadležnog za poslove finansija (u daljem tekstu: Ministarstvo) propisuje Vlada.

Usklađenom državnom pomoći smatra se pomoć za:

1) unapređenje ekonomskog razvoja Crne Gore, odnosno određenog regiona u kojem su životni standard ili stepen zaposlenosti niži od prosječnog u Crnoj Gori;

2) izvršenje projekta koji zajednički finansiraju Evropska unija i Crna Gora ili za otklanjanje ozbiljnog poremećaja u privredi Crne Gore;

3) podsticanje razvoja određenih privrednih djelatnosti i područja, ako pomoć ne utiče na položaj drugih učesnika na tržištu;

4) promovisanje i očuvanje kulturne baštine ako pomoć ne utiče na položaj drugih učesnika na tržištu.

Pored pomoći iz stava 1 ovog člana, usklađenom se smatra i pomoć:

1) koja ima socijalni karakter, pojedinim kategorijama potrošača, ako se odobrava bez diskriminacije u vezi porijekla roba i usluga, i

2) za otklanjanje šteta nastalih usljed prirodnih nepogoda ili vanrednih okolnosti.

Bliže kriterijume, uslove i način dodjele državne pomoći iz st. 1 i 2 ovog člana, propisuje Vlada na predlog Ministarstva.

Državna pomoć može se dodijeliti kao:

1) subvencija ili subvencionisana kamatna stopa na kredite;

2) fiskalna olakšica (porez, doprinos i drugi javni prihodi);

3) garancija države ili opštine;

4) ustupanje dobiti i/ili dividende države ili opštine korisniku državne pomoći;

5) otpis duga prema državi, opštini ili pravnom licu koje upravlja i raspolaže sredstvima javnih prihoda i državnom imovinom;

6) prodaja nepokretne imovine od strane države ili opštine po cijeni nižoj od tržišne ili kupovina po cijeni višoj od tržišne;

7) korišćenje državne imovine bez naknade ili uz naknadu nižu od tržišne; i

8) druga pomoć u skladu sa zakonom.

Prihod koji korisnik ostvaruje korišćenjem državne pomoći pod uslovima povoljnijim od tržišnih izračunava se kao ekvivalent subvencije uključujući poreze, doprinose i druge javne prihode.

U slučaju povraćaja državne pomoći, utvrđuje se kamatna stopa povraćaja.

Način izračunavanja ekvivalenta subvencije i kamatne stope povraćaja propisuje Ministarstvo.

Radi utvrđivanja ili donošenja, odnosno dodjele individualne pomoći nadležni organ državne uprave, nadležni organ opštine i pravno lice koje upravlja i raspolaže sredstvima

javnih prihoda i državnom imovinom prije dostavljanja predloga šeme donosiocu, odnosno donošenja akta o individualnoj državnoj pomoći Agenciji podnosi prijavu sa predlogom akta i drugom potrebnom dokumentacijom (u daljem tekstu: prijava) radi davanja mišljenja da li se na osnovu predloženog akta vrši dodjela državne pomoći, najmanje 60 dana prije planiranog datuma utvrđivanja, odnosno donošenja.

Agencija daje mišljenje iz stava 1 ovog člana u roku od 15 dana od dana prijema predloga akta.

Predloženi akt iz stava 1 ovog člana može se prilikom donošenja, odnosno utvrđivanja predloga razmatrati samo uz mišljenje Agencije.

Ako u postupku davanja mišljenja utvrdi da se predlogom akta iz stava 1 ovog člana uređuju pitanja dodjele državne pomoći, Agencija može naložiti predlagaču da prije utvrđivanja, odnosno donošenja, akt dostavi Agenciji radi odlučivanja o usklađenosti sa ovim zakonom.

Državna pomoć se prijavljuje kao šema državne pomoći ili individualna državna pomoć na propisanom obrascu prijave uz koji se podnosi predlog akta i druga potrebna dokumentacija.

Za istinitost i tačnost podataka navedenih u prijavi odgovoran je podnosilac prijave.

Ako predložena pomoć ne predstavlja državnu pomoć, predlagač u prijavi navodi razloge zbog kojih smatra da akt ne predstavlja državnu pomoć u smislu ovog zakona.

Način podnošenja i obrazac prijave iz stava 1 ovog člana utvrđuje se propisom koji donosi Ministarstvo.

Državna pomoć prijavljena u skladu s ovim zakonom, ne smije se dodijeliti prije odlučivanja Agencije o usklađenosti državne pomoći sa ovim zakonom.

Podnosilac može povući prijavu državne pomoći prije donošenja rješenja o usklađenosti.

U slučaju iz stava 1 ovog člana Agencija obustavlja ispitni postupak.

Agencija odlučuje o usklađenosti državne pomoći sa ovim zakonom u roku od 60 dana od dana podnošenja uredne prijave državne pomoći.

Ako Agencija nakon prethodne kontrole ili sprovedenog ispitnog postupka utvrdi da prijavljena državna pomoć ne predstavlja državnu pomoć, o tome odlučuje rješenjem.

Ako Agencija nakon prethodne kontrole ili sprovedenog ispitnog postupka utvrdi da je prijavljena državna pomoć u skladu sa ovim zakonom, donijeće rješenje o usklađenosti.

Ako nakon prethodne kontrole utvrdi da postoji sumnja da prijavljena državna pomoć nije u skladu sa ovim zakonom, Agencija će po službenoj dužnosti pokrenuti ispitni postupak.

Protiv rješenja iz st. 2 i 3 ovog člana može se pokrenuti upravni spor.