Zakon o sredstvima za ishranu bilja

Ovim zakonom uređuju se uslovi za proizvodnju, stavljanje i/ili isporuku na tržište, razvrstavanje (klasifikacija) u funkcionalne kategorije, karakteristike, označavanje i primjena sredstava za ishranu bilja, kao i druga pitanja od značaja za proizvodnju, stavljanje na tržište i isporuku sredstava za ishranu bilja.

(1) Ovaj zakon se ne primjenjuje na:

1) nusproizvode životinjskog porijekla ili izvedene proizvode u skladu sa posebnim propisom koji uređuje nusproizvode životinjskog porijekla kada se stavljaju na tržište;

2) sredstva za zaštitu bilja koja obuhvata posebni propis koji uređuje sredstva za zaštitu bilja.

(2) Ovaj zakon ne isključuje primjenu posebnih propisa koji uređuju:

1) zaštitu životne sredine, a naročito zemljišta prilikom upotrebe kanalizacionog mulja u poljoprivredi;

2) uvođenje mjera za podsticanje unapređenja bezbjednosti i zdravlja radnika na radu;

3) zaštitu voda od zagađenja uzrokovanog nitratima iz poljoprivrednih izvora;

4) oblast politike voda;

5) namjerno uvođenje genetski modifikovanih organizama u životnu sredinu;

6) higijenu hrane;

7) službene kontrole i druge službene aktivnosti;

8) najviši dozvoljeni nivoi određenih kontaminanata u hrani;

9) registraciju, evaluaciju, autorizaciju i ograničavanje hemikalija (REACH);

10) organsku proizvodnju i označavanje organskih proizvoda;

11) klasifikaciju, označavanje i pakovanje supstanci i smješa odnosno hemikalija;

12) stavljanje na tržište i upotrebu prekursora za eksplozive;

13) sprečavanje i upravljanje unošenjem i širenje invazivnih stranih vrsta;

14) zdravstvenu zaštitu bilja; i

15) smanjenje emisija određenih zagađivača atmosfere.

(3) EU đubriva koja su u skladu sa ovim zakonom mogu se stavljati na tržište Crne Gore i ne smije se ograničavati njihova dostupnost iz razloga koji se odnose na sastav, označavanje ili druge aspekte obuhvaćene ovim zakonom.

Pojedini izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeće značenje:

1) sredstvo za ishranu bilja (fertilising product) je supstanca, smješa, mikroorganizam ili bilo koji drugi materijal koji se primjenjuje ili je namijenjen upotrebi na bilju ili njihovoj rizosferi, ili na gljivama ili njihovoj mikosferi, ili koji je namijenjen da sačinjava rizosferu ili mikosferu, bilo samostalno ili pomiješan sa drugim materijalom, radi obezbjeđivanja bilja ili gljiva hranljivim elementima ili radi poboljšanja efikasnosti njihove ishrane;

2) sredstvo za ishranu bilja EU (EU fertilising product) je sredstvo za ishranu bilja propisano ovim zakonom koje ima oznaku CE kada se isporučuje na tržište;

3) supstanca (substance) je hemijski element i njegovi spojevi u prirodnom stanju ili dobijeni bilo kojim proizvodnim procesom, uključujući bilo koji aditiv neophodan za očuvanje stabilnosti i bilo koju nečistoću koja potiče iz proizvodnog procesa, isključujući bilo koji rastvarač koji se može odvojiti bez uticaja na stabilnost supstance ili promjenu sastava;

4) mješavina (mixture) je smješa ili rastvor sastavljen od dvije ili više supstanci;

5) mikroorganizmi (micro-organisms) su ćelijske ili nećelijske mikrobiološke jedinice, uključujući niže gljive i viruse, sposobni da se razmnožavaju ili da prenose genetski materijal;

6) tečni oblik (liquid form) je suspenzija ili rastvor, pri čemu je suspenzija dvofazna disperzija u kojoj su čvrste čestice suspendovane u tečnoj fazi, a rastvor je tečnost bez čvrstih čestica ili gel uključujući paste;

7) čvrsti oblik (solid form) karakteriše strukturna čvrstoća i otpornost na promjene oblika ili zapremine, u kojem su atomi čvrsto vezani jedni za druge, bilo u pravilnoj geometrijskoj rešetki (kristalni čvrsti materijali) ili na nepravilni način (amorfni čvrsti materijali);

8) procenat mase (% by mass) je procenat mase cjelokupnog sredstva za ishranu bilja u obliku u kojem se isporučuje na tržište;

9) isporuka na tržište (making available on the market) je svaka isporuka sredstava za ishranu bilja za distribuciju (na veliko i malo), potrošnju ili upotrebu na tržištu Crne Gore u okviru obavljanja privredne djelatnosti, sa ili bez naknade;

10) stavljanje na tržište (placing on the market) je prva isporuka sredstava za ishranu bilja na tržište Crne Gore;

11) proizvođač (manufacturer) je privredno društvo ili preduzetnik koji proizvodi sredstvo za ishranu bilja ili za koga se sredstvo za ishranu bilja dizajnira ili proizvodi i koji to sredstvo stavlja na tržište pod svojim imenom ili žigom;

12) ovlašćeni zastupnik (authorised representative) je privredno društvo ili preduzetnik kojeg je proizvođač pisanim putem ovlastio da u njegovo ime obavlja određene zadatke;

13) uvoznik (importer) je privredno društvo ili preduzetnik koji uvozi i stavlja na tržište sredstvo za ishranu bilja iz drugih zemalja na tržište Crne Gore;

14)distributer (distributor) je privredno društvo ili preduzetnik u lancu snabdijevanja, osim proizvođača ili uvoznika, koji isporučuje na tržište sredstvo za ishranu bilja;

15)ekonomski operateri (economic operators) su proizvođači, ovlašteni zastupnici, uvoznici i distributeri;

16)tehnička specifikacija (technical specification) je dokument koji propisuje tehničke zahtjeve koje treba da ispuni sredstvo za ishranu bilja, proizvodni proces ili metode za uzorkovanje i analizu sredstva za ishranu bilja;

17)harmonizovani standard (harmonised standard) je harmonizovani standard u skladu sa posebnim propisom koji uređuje standarde;

18)akreditacija (accreditation) je potvrda koju izdaje nacionalno akreditaciono tijelo, da tijelo za ocjenu usklađenosti ispunjava zahtjeve utvrđene harmonizovanim standardima, gdje je primjenjivo, i druge dodatne zahtjeve, uključujući one utvrđene u relevantnim sektorskim šemama, za obavljanje određene aktivnosti ocjene usklađenosti;

19)nacionalno akreditaciono tijelo (national accreditation body) je nacionalno akreditaciono tijelo Crne Gore;

20)ocjenjivanje usaglašenosti (conformity assessment) je postupak kojim se utvrđuje da li sredstvo za ishranu bilja ispunjava zahtjeve u skladu sa ovim zakonom;

21)tijelo za ocjenjivanje usaglašenosti (conformity assessment body) je tijelo koje obavlja aktivnosti ocjenjivanja usaglašenosti, uključujući ispitivanje, sertifikaciju i kontrolu;

22)opoziv (recall) je svaka mjera sa ciljem vraćanja sredstva za ishranu bilja, koje ne ispunjava propisane zahtjeve, a koje je već stavljeno na raspolaganje krajnjem korisniku;

23)povlačenje (withdrawal) je svaka mjera čiji je cilj da spriječi da sredstvo za ishranu bilja, koje ne ispunjava propisane zahtjeve, u lancu snabdijevanja bude isporučeno na tržište;

24)oznaka CE (CE marking) je oznaka kojom proizvođač označava da je sredstvo za ishranu bilja EU odnosno da je usaglašeno sa važećim zahtjevima harmonizovanog zakonodavstva Evropske unije.

(1) Sredstva za ishranu bilja mogu biti stavljena odnosno isporučena na tržište Crne Gore samo ako su u skladu sa ovim zakonom i propisima donijetim na osnovu ovog zakona.

(2) Ako sredstva za ishranu bilja sadrže i sredstva za zaštitu bilja, na tržište i upotrebu sredstava za ishranu bilja primjenjuju se i propisi kojima se uređuju sredstva za zaštitu bilja.

(3) Ako sredstva za ishranu bilja sadrže i opasne materije, na tržište i upotrebu sredstava za ishranu bilja primjenjuju se i propisi kojima se uređuju opasne materije.

(1) Sredstva za ishranu bilja ne smiju predstavljati rizik za zdravlje ljudi, životinja ili bilja, opštu bezbjednost ili životnu sredinu i mogu se proizvoditi, stavljati odnosno isporučiti na tržište i primjenjivati u Crnoj Gori, pod uslovom da:

1) ispunjavaju uslove u pogledu razvrstavanja (klasifikacije) u relevantne funkcionalne kategorije (tipove) sredstava za ishranu bilja;

2) ispunjavaju uslove vezane na relevantnu kategoriju materijala ili kategoriju od kojih se sastoje (sirovina);

3) su označena na propisan način u skladu sa ovim zakonom i upisana u Registar sredstava za ishranu bilja (u daljem tekstu: Registar).

(2) Sredstva za ishranu bilja ne smiju da predstavljaju rizik za bezbjednost, zdravlje ljudi, životinja i bilja i životnu sredinu i za uslove koji nijesu navedeni u stavu 1 tač. 1 i 2 ovog člana.

(3) Organ uprave nadležan za poslove sredstava za ishranu bilja (u daljem tekstu: Uprava) donosi smjernice za proizvođače u pogledu uslova iz stava 1 tačka 3 ovog člana i nadzor tržišta sa jasnim informacijama i primjerima koji se odnose na vizuelni izgled oznake.

(4) Uslove, postupak i dokumentaciju za klasifikaciju (razvrstavanje) u funkcionalne kategorije (tipove), zahtjeve koji se odnose na razvrstavanje u odgovarajuće funkcionalne kategorije (tipove) đubriva, uslove vezane za kategoriju materijala od kojih se sastoje (sirovina) i način označavanja sredstava za ishranu bilja po funkcionalnim kategorijama (tipovima) iz stava 1 ovog člana, propisuje organ državne uprave nadležan za poslove poljoprivrede (u daljem tekstu: Ministarstvo).

(1) Sredstva za ishranu bilja se razvrstavaju na sljedeće funkcionalne kategorije (tipove):

1) đubrivo (fertiliser);

2) materijal za kalcifikaciju (liming material);

3) oplemenjivač zemljišta (soil improver);

4) uzgojni medij (growing medium);

5) inhibitor (inhibitor);

6) biljni biostimulator (plant biostimulant);

7) mješavina sredstava za ishranu bilja (fertilising product blend).

(2) Bliže detaljne funkcionalne kategorije (tipove) iz stava 1 ovog člana i razvrstavanje u funkcionalne kategorije sredstava za ishranu bilja, na nivou potkategorije sa zahtjevima, propisuje Ministarstvo.

(1) Amonijum-nitratna đubriva visoke koncentracije azota su mineralna đubriva, koja sadrže najmanje 28 % azota u obliku amonijum-nitrata.

(2) Amonijum-nitratna đubriva visoke koncentracije azota moraju biti u originalnom pakovanju.

(3) Amonijum-nitratna đubriva visoke koncentracije azota moraju, pored uslova propisanih ovim zakonom, ispunjavati i posebne tehničke i hemijske uslove u pogledu sadržaja nečistoća i drugih materija.

(4) Amonijum-nitratna đubriva visoke koncentracije azota mogu da sadrže neorganske i inertne materije.

(5) Sirovine koje se koriste u proizvodnji đubriva iz stava 1 ovog člana, ne smiju povećati osjetljivost na toplotu ili detonaciju.

(6) Prevoz amonijum-nitratnih đubriva visoke koncentracije azota vrši se u skladu sa propisima koji uređuju prevoz opasnih materija.