Na osnovu člana 82 stav 1 tačka 2 i Amandmana IV stav 1 na Ustav Crne Gore, Skupština Crne Gore 28. saziva, na Prvoj sjednici Drugog redovnog (jesenjeg) zasijedanja u 2025. godini, dana 17. oktobra 2025. godine, donijela je

Montenegro · Obrazovanje, Nauka, Kultura I Sport

Zakon o visokom obrazovanju

I. OSNOVNE ODREDBE

Predmet

Član 1

Ovim zakonom uređuju se osnove visokog obrazovanja, uslovi za obavljanje djelatnosti visokog obrazovanja, organizacija ustanova visokog obrazovanja, obezbjeđivanje kvaliteta visokog obrazovanja, prava i obaveze akademskog osoblja i studenata, vrste studijskih programa, finansiranje visokog obrazovanja, kao i druga pitanja od značaja za obavljanje djelatnosti visokog obrazovanja.

Ciljevi visokog obrazovanja

Član 2

Ciljevi visokog obrazovanja su:

1) sticanje i unapređivanje znanja, vještina i kompetencija i razvijanje naučnoistraživačke djelatnosti, umjetnosti i kulture;

2) usvajanje opštih, naučnih i profesionalnih znanja, vještina i kompetencija putem nastave, učenja i istraživanja;

3) unapređivanje kvaliteta visokog obrazovanja u skladu sa Evropskim standardima i smjernicama za obezbjeđivanje kvaliteta u Evropskom prostoru visokog obrazovanja (EHEA);

4) razvoj istraživački orijentisanog visokog obrazovanja;

5) obezbjeđivanje mogućnosti za sticanje visokog obrazovanja tokom cijelog života;

6) uspostavljanje i razvijanje saradnje u oblasti nastave, učenja, istraživanja, umjetnosti i kulture;

7) obezbjeđivanje uslova za nesmetan pristup visokom obrazovanju.

Javni interes

Član 3

Visoko obrazovanje je djelatnost od javnog interesa.

Autonomija ustanove

Član 4

Ustanova visokog obrazovanja (u daljem tekstu: ustanova) je autonomna u obavljanju svoje djelatnosti, u skladu sa ovim zakonom.

Sloboda ustanove

Član 5

Ustanova je autonomna u oblasti nastave, istraživanja i umjetničkog rada, u okviru svoje licence, u skladu sa ovim zakonom.

Naučnoistraživački rad ustanove uređuje se posebnim zakonom.

Prava ustanove

Član 6

Ustanova ima pravo da:

1) utvrđuje studijske programe koji će se izvoditi i predmete koji će se izučavati;

2) samostalno razvija i realizuje studijske programe;

3) određuje metode nastave i provjere znanja studenata;

4) bira organe upravljanja i rukovođenja, utvrđuje njihov sastav, djelokrug rada i mandat;

5) uređuje unutrašnju organizaciju, u skladu sa ovim zakonom i statutom ustanove;

6) bira akademsko osoblje;

7) zaključuje ugovore sa drugim ustanovama ili institucijama u Crnoj Gori i inostranstvu;

8) dodjeljuje počasne titule, u skladu sa svojim opštim aktom;

9) ostvaruje imovinska prava i raspolaže sredstvima, u skladu sa zakonom;

10) osniva centre za posredovanje pri obavljanju studentskih poslova, u skladu sa posebnim zakonom.

Pored prava iz stava 1 ovog člana, ustanova ostvaruje i druga prava u skladu sa ovim zakonom i statutom ustanove.

Nepovredivost prostora

Član 7

Prostor ustanove je nepovrediv, osim u slučaju propisanom zakonom kojim se uređuje krivični postupak, u slučaju prirodne nepogode, druge nesreće ili u drugim slučajevima predviđenim zakonom uz odobrenje organa rukovođenja ustanove.

Akademske slobode i zaštita

Član 8

Ustanova je dužna da garantuje akademskom osoblju slobodu misli, ideja, provjere stečenih znanja, odnosno da obezbijedi slobodu organizovanja i udruživanja i zaštitu akademskog osoblja od diskriminacije po bilo kom osnovu, u skladu sa posebnim zakonom.

Sloboda istraživanja

Član 9

Akademsko osoblje ustanove ima slobodu da objavljuje rezultate svojih istraživanja, u skladu sa posebnim zakonom i aktima ustanove.

Etički kodeks

Član 10

Etičkim kodeksom ustanove utvrđuju se osnovna načela i vrijednosti akademske etike, prava i obaveze članova akademske zajednice, kao i pravila ponašanja radi očuvanja integriteta, dostojanstva i kvaliteta u visokom obrazovanju.

Etičkim kodeksom uređuju se akademski odnosi i promoviše odgovorno i etički utemeljeno djelovanje svih učesnika u nastavnom, naučnom i stručnom radu.

Dostupnost visokog obrazovanja

Član 11

Visoko obrazovanje dostupno je svim licima i ne može biti neposredno ili posredno ograničeno po osnovu rasnog ili etničkog porijekla, boje kože, nacionalne ili društvene pripadnosti, jezika, vjere ili uvjerenja, političkog ili drugog mišljenja, pola ili prilagođavanja pola i/ili polnih karakteristika, roda ili rodnog identiteta, seksualne orijentacije, genetskih svojstava, zdravstvenog stanja, invalidnosti, starosne dobi, imovnog stanja, bračnog ili porodičnog stanja, životnog partnerstva, pripadnosti grupi, političkoj partiji ili drugoj organizaciji, kao i drugih ličnih svojstava, u skladu sa posebnim zakonom.

Obezbjeđivanje i unapređivanje kvaliteta

Član 12

Obezbjeđivanje i unapređivanje kvaliteta visokog obrazovanja ostvaruje se kroz internu i eksternu evaluaciju u skladu sa Evropskim standardima i smjernicama za obezbjeđivanje kvaliteta u visokom obrazovanju.

Interna evaluacija sprovodi se kroz samoevaluaciju.

Eksterna evaluacija sprovodi se kroz postupak akreditacije studijskog programa (u daljem tekstu: akreditacija) i postupak reakreditacije ustanove (u daljem tekstu: reakreditacija).

Agencija za obezbjeđivanje kvaliteta visokog obrazovanja

Član 13

Poslove obezbjeđivanja i unapređivanja kvaliteta visokog obrazovanja obavlja Agencija za obezbjeđivanje kvaliteta visokog obrazovanja (u daljem tekstu: Agencija) u skladu sa Evropskim standardima i smjernicama za obezbjeđivanje kvaliteta u visokom obrazovanju.

Upotreba rodno osjetljivog jezika

Član 14

Izrazi koji se u ovom zakonu koriste za fizička lica u muškom rodu podrazumijevaju iste izraze u ženskom rodu.

Značenje izraza

Član 15

Izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeća značenja:

1) Evropski prostor visokog obrazovanja (EHEA) obuhvata saradnju zemalja potpisnica Zajedničke deklaracije evropskih ministara visokog obrazovanja u Bolonji (1999) u cilju postizanja komparabilnih i kompatibilnih sistema visokog obrazovanja u Evropi;

2) Evropski standardi i smjernice za obezbjeđivanje kvaliteta u visokom obrazovanju (u daljem tekstu: ESG standardi) predstavljaju skup standarda i smjernica za interno i eksterno obezbjeđivanje kvaliteta u visokom obrazovanju u cilju uspostavljanja sličnih procedura za sprovođenje postupaka evaluacije u Evropskom prostoru visokog obrazovanja (EHEA);

3) Evropski sistem prenosa kredita (u daljem tekstu: ECTS) je evropski sistem za sticanje i prenošenje kredita i ekvivalentan je Crnogorskom sistemu prenosa kredita (CSPK);

4) jedan ECTS predstavlja 30 časova procijenjenog prosječno utrošenog rada studenta pri ostvarivanju ishoda učenja;

5) studijski program je osnovna jedinica za klasifikaciju visokog obrazovanja sa definisanom strukturom i brojem ECTS koja pojedincu obezbjeđuje ishode učenja potrebne za sticanje znanja, vještina i kompetencija za područje rada i sticanje diplome nivoa visokog obrazovanja definisanih nacionalnim okvirom kvalifikacija;

6) zajednički studijski program je program koji se razvija i realizuje zajednički od strane dvije ili više ustanova iz Crne Gore ili inostranstva, a na osnovu kojeg se stiče zajednička ili dvojna diploma;

7) dvojna diploma se stiče završetkom studijskog programa akreditovanog kao zajednički studijski program koji realizuju dvije ustanove i potvrđuje se sa dvije diplome ustanova u skladu sa međusobnim ugovorom;

8) zajednička diploma se stiče završetkom studijskog programa akreditovanog kao zajednički studijski program koji realizuju dvije ili više ustanova i potvrđuje se zajedničkom (jednom) diplomom;

9) integrisani studijski program predstavlja spoj akademskih osnovnih i postdiplomskih master studija obima najmanje 300 ECTS;

10) modul je samostalna funkcionalna cjelina unutar studijskog programa za sticanje specifičnih znanja i vještina obima najviše do 1/3 ukupnog obima ECTS;

11) javno važeći studijski program je akreditovani studijski program;

12) dopuna diplome (Supplement) je standardizovana javna isprava koja se izdaje uz diplomu ustanove radi detaljnijeg uvida u nivo, prirodu, sadržaj, sistem i pravila studiranja i postignute rezultate tokom studija lica kome je diploma izdata;

13) cjeloživotno učenje je aktivnost učenja u svim životnim razdobljima sa ciljem sticanja i unapređivanja znanja, vještina i kompetencija u vezi sa ličnom, građanskom, društvenom perspektivom i/ili perspektivom zaposlenja;

14) posebni programi u visokom obrazovanju su programi za potrebe cjeloživotnog učenja koji sadrže definisane ishode učenja, radno opterećenje polaznika, ECTS i nivo nacionalnog okvira kvalifikacija;

15) mikrokredencijali su male jedinice učenja (jedan ili više nastavnih predmeta, kurs, modul i sl.) studijskog programa ili posebnog programa u visokom obrazovanju ili samostalne jedinice, obima do 15 ECTS, opisane u terminima ishoda učenja, koje mogu, a ne moraju da vode sticanju mikrokvalifikacije;

16) afirmativna akcija podrazumijeva uvođenje posebnih mjera koje su usmjerene na stvaranje uslova za ostvarivanje ravnopravnosti i zaštite prava lica koja su po bilo kom osnovu u nejednakom položaju u obrazovanju;

17) lice, odnosno student sa invaliditetom je lice koje ima dugoročno fizičko, mentalno, intelektualno i/ili senzorno oštećenje koje u sadejstvu sa različitim barijerama u visokom obrazovanju može otežati njegovo puno i efektivno učešće u visokom obrazovanju na osnovu jednakosti sa drugima;

18) stranac je državljanin druge države, lice bez državljanstva, azilant i iseljenik u skladu sa zakonom;

19) ekspert je lice koje posjeduje izuzetna znanja, vještine i kompetencije u određenoj oblasti.

Puni tekst je dostupan nakon logovanja

Nastavite istraživanje dokumenta bez ograničenja

Registrujte se ili se logujte da biste pristupili kompletnom dokumentu i svim funkcijama platforme.

Povezani dokumenti

Izmijenjeno aktima0/59/2026/1130Zakon o izmjeni i dopuni zakona o visokom obrazovanju

Metapodaci dokumenta