Na osnovu člana 82 stav 1 tačka 2 i člana 91 stav 1 Ustava Crne Gore, Skupština Crne Gore 28. saziva, na Trećoj sjednici Drugog redovnog (jesenjeg) zasijedanja u 2024. godini, dana 17. decembra 2024. godine, donijela je
Montenegro · Сельское, лесное и водное хозяйство
Закон об органическом производстве
I. OSNOVNE ODREDBE
Član 1
Ovim zakonom uređuju se uslovi za organsku proizvodnju, označavanje i reklamiranje, stavljanje u promet, uvoz i izvoz, stručna kontrola i sertifikacija u organskoj proizvodnji, službene kontrole, kao i druga pitanja od značaja za organsku proizvodnju.
Član 2
(1) Ovaj zakon primjenjuje se na poljoprivredne proizvode, uključujući proizvode akvakulture i proizvode pčelarstva, kao i proizvode koji su dobijeni od tih proizvoda, ako se proizvode, pripremaju, označavaju, distribuiraju, stavljaju u promet, uvoze u Crnu Goru ili izvoze iz Crne Gore, kao i na proizvode usko povezane sa poljoprivredom, a koji obuhvataju:
1) žive ili neprerađene poljoprivredne proizvode, uključujući sjeme i ostali biljni reproduktivni materijal;
2) prerađene proizvode koji se koriste kao hrana; i
3) hranu za životinje.
(2) Ovaj zakon primjenjuje se na privredno društvo, drugo pravno lice, preduzetnika i fizičko lice koji su uključeni u bilo koju fazu proizvodnje, prerade, odnosno distribucije proizvoda iz stava 1 ovog člana (u daljem tekstu: subjekti).
(3) Ovaj zakon ne primjenjuje se na hranu koja se priprema krajnjem potrošaču za direktnu konzumaciju u objektima javne ishrane kao što su restorani, kantine, škole, bolnice, kao i vozilima ili stalnim ili pokretnim štandovima.
Član 3
Organska proizvodnja je proizvodnja proizvoda iz člana 2 stav 1 ovog zakona zasnovana na primjeni metoda organske proizvodnje u svim fazama proizvodnje, prerade i distribucije, kao i proizvodnja proizvoda u prelaznom periodu, u skladu sa ovim zakonom.
Član 4
Ciljevi organske proizvodnje su:
1) doprinos zaštiti životne sredine i klime;
2) održavanje dugoročne plodnosti zemljišta;
3) doprinos smanjenju zagađenja životne sredine;
4) doprinos ispunjavanju visokih standarda dobrobiti životinja, a naročito specifičnih potreba životinja u zavisnosti od vrste kojoj pripadaju;
5) podsticanje kratkih lanaca distribucije i lokalne proizvodnje;
6) podsticanje očuvanja rijetkih i autohtonih rasa kojima prijeti izumiranje;
7) doprinos širenju ponude biljnog genetičkog materijala prilagođenog posebnim potrebama i ciljevima organske proizvodnje;
8) doprinos očuvanju visokog nivoa biodiverziteta, naročito korišćenjem raznovrsnog biljnog genetičkog materijala kao što je organski heterogeni materijal i sorte pogodne za organsku proizvodnju; i
9) podsticanje razvoja aktivnosti organske selekcije i oplemenjivanja radi jačanja ekonomske perspektive organskog sektora.
Član 5
Organska proizvodnja je održiv sistem upravljanja zasnovan na sljedećim opštim načelima:
1) poštovanju prirodnih sistema i ciklusa i održavanju i poboljšanju stanja zemljišta, vode i vazduha, zdravlja bilja i životinja i njihove međusobne ravnoteže;
2) očuvanju elemenata prirodnog pejzaža kao što su lokaliteti prirodne baštine;
3) odgovornom korišćenju energije i prirodnih resursa, kao što su voda, zemljište, organske materije i vazduh;
4) proizvodnji visokokvalitetne hrane, proizvoda akvakulture i drugih poljoprivrednih proizvoda u skladu sa zahtjevima potrošača za proizvodima proizvedenim postupcima koji ne štete životnoj sredini, zdravlju ljudi, zdravlju bilja ili zdravlju i dobrobiti životinja;
5) obezbjeđivanju integriteta organske proizvodnje u svim fazama proizvodnje, prerade i distribucije hrane i hrane za životinje;
6) uspostavljanju odgovarajućih metoda upravljanja biološkim procesima zasnovanih na organskim sistemima i korišćenju prirodnih resursa koji:
- obuhvataju upotrebu živih organizama i drugih metoda proizvodnje (mehaničkih i sličnih);
- se zasnivaju na biljnoj i stočarskoj proizvodnji na zemljištu ili uzgoju u akvakulturi u skladu sa principima održive eksploatacije vodnih resursa;
- isključuju upotrebu genetički modifikovanih organizama (GMO), proizvoda proizvedenih od GMO ili proizvoda proizvedenih pomoću GMO, osim veterinarsko-medicinskih proizvoda; i
- se zasnivaju na procjeni rizika, a po potrebi i primjeni mjera predostrožnosti i preventivnih mjera;
7) ograničenju upotrebe eksternih inputa, osim kada su potrebni ili ne postoje odgovarajuće prakse i metode upravljanja iz tačke 6 ovog člana, a odnose se na:
- inpute iz organske proizvodnje, a u slučaju biljnog reproduktivnog materijala prioritet se daje sortama pogodnim za organsku proizvodnju;
- prirodne supstance ili supstance dobijene prirodnim putem; i
- spororastvorljiva mineralna đubriva;
8) prilagođavanju proizvodnog procesa uzimajući u obzir sanitarni status, regionalne razlike u ekološkoj ravnoteži, klimatske i lokalne uslove, faze razvoja i specifične proizvođačke prakse;
9) isključivanju iz cijelog lanca organske ishrane kloniranja životinja, gajenja životinja kod kojih je vještački izazvana poliploidija, kao i jonizujućeg zračenja; i
10) održavanju visokog nivoa dobrobiti životinja uz poštovanje specifičnih potreba vrsta.