Закон о Банке развития Черногории

Ovim zakonom uređuje se osnivanje, djelatnost, poslovanje, organizacija i kontrola Razvojne banke Crne Gore (u daljem tekstu: Razvojna banka).

U cilju podržavanja i podsticanja razvoja crnogorske ekonomije Razvojna banka finansijski podržava: ubrzani privredni razvoj Crne Gore, dinamiziranje rasta mikro, malih, srednjih i velikih privrednih društava, ravnomjerniji regionalni razvoj, konkurentnost i likvidnost privrednih društava, proizvodnju i usluge orijentisane prema izvozu, proizvodnju kojom se smanjuje uvozna zavisnost, infrastrukturne projekte, projekte vodosnabdijevanja, projekte tretmana otpadnih voda i zaštite životne sredine, kao i druge projekte od lokalnog, regionalnog i državnog značaja.

Akti poslovne politike Razvojne banke utvrđuju se u skladu sa ekonomskom politikom i strateškim dokumentima Vlade Crne Gore (u daljem tekstu: Vlada).

Razvojna banka ima svojstvo pravnog lica sa pravima i obavezama utvrđenim ovim zakonom i opštim aktima Razvojne banke.

Razvojna banka se osniva i posluje kao akcionarsko društvo, u skladu sa ovim zakonom.

Naziv Razvojne banke je: Razvojna banka Crne Gore A.D. Podgorica.

U poslovanju sa inostranstvom Razvojna banka može da koristi naziv na engleskom jeziku koji glasi: „Development Bank of Montenegro“.

Sjedište Razvojne banke je u Podgorici.

Razvojna banka za svoje obaveze odgovara svojom imovinom.

Za obaveze Razvojne banke bezuslovno i neopozivo na prvi poziv jemči Crna Gora bez izdavanja posebne garancije.

Odgovornost Crne Gore iz stava 1 ovog člana je solidarna i neograničena.

Ako ovim zakonom nije drugačije uređeno, na organizaciju i poslovanje Razvojne banke primjenjuju se odredbe zakona kojima se uređuju privredna društva, osim odredbi kojima se uređuje stečaj i likvidacija privrednih društava.

Na poslovanje Razvojne banke primjenjuju se odredbe zakona kojima se uređuje faktoring i otkup potraživanja, u dijelu kojim se uređuje način obavljanja tih poslova.

Na osnivanje, poslovanje i kontrolu rada Razvojne banke ne primjenjuje se zakon i drugi propisi kojima se uređuje osnivanje, poslovanje i kontrola kreditnih institucija, osim propisa čija je primjena utvrđena ovim zakonom.

Na Razvojnu banku ne primjenjuje se zakon kojim se uređuje stečaj i likvidacija banaka.

Na poslovanje Razvojne banke ne primjenjuju se propisi koji regulišu oblasti državnih službenika i namještenika i zarada zaposlenih u javnom sektoru.

Na poslovanje Razvojne banke ne primjenjuju se propisi kojima se reguliše oblast upravljanja i unutrašnjih kontrola u javnom sektoru, izuzev u dijelu unutrašnje revizije.

Izrazi koji se u ovom zakonu koriste za fizička lica u muškom rodu podrazumijevaju iste izraze u ženskom rodu.

Osnivač Razvojne banke je država Crna Gora.

Prava i dužnosti osnivača Razvojne banke vrši Vlada.

Osnivački kapital Razvojne banke ne može biti manji od 90.000.000 eura.

Osnivački kapital Razvojne banke čini kapital preuzet od Investiciono - razvojnog fonda Crne Gore A.D.

Djelatnost Razvojne banke je:

1) odobravanje kredita, obavljanje faktoringa i drugih oblika otkupa potraživanja i izdavanje garancija kojima se naročito:

- podstiče osnivanje, razvoj i održivost mikro, malih i srednjih i velikih privrednih društava i preduzetnika;

- pruža podrška infrastrukturnim projektima, projektima vodosnabdijevanja i zaštite životne sredine;

- finansiraju projekti od lokalnog, regionalnog i državnog značaja;

- podstiče konkurentnost crnogorskih proizvoda i usluga;

- podstiče zapošljavanje;

- pruža podrška projektima za energetsku efikasnost, obnovljive izvore energije i druge mjere koje imaju pozitivan efekat na životnu sredinu (zeleno finansiranje);

- pruža podrška projektima kojima se vrši digitalna transformacija poslovanja preduzetnika i privrednih društava.

2) osiguranje izvoza roba i usluga iz Crne Gore od netržišnih rizika (u daljem tekstu: osiguranje izvoza);

3) kreditiranje u funkciji podrške socijalnom preduzetništvu, samozapošljavanju, iniciranju novog investicionog ciklusa i razvoju i jačanju početnog biznisa;

4) obavljanje poslova vezanih za prodaju kapitala u portfelju Razvojne banke;

5) obavljanje poslova vezanih za trgovinu finansijskim instrumentima na regulisanom tržištu kapitala;

6) obavljanje ostalih poslova i aktivnosti kojim se obezbjeđuje podrška unapređenju preduzetništva i ekonomskom razvoju, i

7) obavljanje i drugih poslova u skladu sa ovim zakonom i Statutom Razvojne banke.

Razvojna banka može da obavlja i druge poslove koje joj povjeri Vlada kada ocijeni da je to u interesu ekonomskog razvoja Crne Gore.

Razvojna banka odobrava kredite direktno ili indirektno, preko kreditne institucije sa sjedištem u Crnoj Gori.

Razvojna banka ne posluje sa primarnim ciljem ostvarivanja dobiti.

Poslove osiguranja izvoza Razvojna banka obavlja u ime i za račun Crne Gore.

Poslovi osiguranja izvoza obuhvataju osiguranje izvoznih kredita od netržišnih rizika, kao i druge poslove kojima je svrha podsticanje crnogorskog izvoza, konkurentnosti crnogorskih privrednih subjekata i internacionalizacije crnogorske privrede.

Sporove nastale po osnovu poslova osiguranja rješavaće po pravilu arbitražni sud u sastavu od tri arbitra, shodno pravilima mirenja i međunarodne arbitraže.

Razvojna banka će Vladi, podnositi godišnji izvještaj o obavljenim poslovima osiguranja izvoza.

Na položaj i poslovanje Razvojne banke ne primjenjuju se odredbe zakona kojim se uređuju poslovi osiguranja.

Uslove i način obavljanja poslova osiguranja izvoza u skladu sa međunarodno prihvaćenim pravilima i uslovima, uključujući postupak i način osiguranja izvoznih kredita od netržišnih rizika, kao i način vršenja nadzora nad sprovođenjem poslova osiguranja izvoza propisuje Vlada.

Ako Razvojna banka, na zahtjev Vlade, odobri plasiranje sredstava ispod uslova utvrđenih aktima Razvojne banke, Vlada će Razvojnoj banci nadoknaditi razliku do visine prihoda koji bi bili ostvareni plasmanom po tim uslovima.

Za projekte kojima se doprinosi razvoju određenih područja ili djelatnosti koje finansira Razvojna banka, na predlog Vlade, radi očuvanja finansijske održivosti Razvojne banke, Vlada:

1) izdaje Razvojnoj banci posebnu garanciju na cjelokupan iznos plasiranih sredstava, i/ili

2) nadoknađuje nastale gubitke Razvojne banke po osnovu realizacije tih projekata iz sredstava Budžeta.

Odluka Vlade sa zahtjevom iz st. 1 i 2 ovog člana mora da sadrži i odredbe o visini, načinu i vremenu uplate razlike prihoda.

Razvojna banka može, uz saglasnost Vlade, biti član, osnivač i/ili akcionar, domaćih i međunarodnih finansijskih institucija i privrednih društava u Crnoj Gori i inostranstvu.

Razvojna banka je dužna da posluje na način da je u svakom trenutku sposobna da blagovremeno ispunjava dospjele novčane obaveze (načelo likvidnosti), kao i da je trajno sposobna da ispunjava sve svoje obaveze (načelo solventnosti).

Razvojna banka je dužna da upravljanjem rizicima obuhvati sve rizike kojima je izložena ili bi mogla biti izložena u svom poslovanju, uključujući i rizike povezane sa makroekonomskim okruženjem u kojem Razvojna banka posluje, a naročito:

1) kreditni rizik;

2) rezidualni rizik;

3) rizik koncentracije;

4) tržišni rizik;

5) rizik kamatnih stopa koji proizilazi iz pozicija kojima se ne trguje;

6) operativni rizik;

7) rizik likvidnosti;

8) rizik prekomjernog finansijskog leveridža.

Upravljanje rizicima, u smislu stava 1 ovog člana, obuhvata postupke i metode za identifikovanje, mjerenje odnosno procjenu, praćenje i kontrolisanje rizika, uključujući i izvještavanje o rizicima kojima je Razvojna banka izložena ili bi mogla biti izložena u svom poslovanju.

Prilikom određivanja sklonosti preuzimanju rizika Razvojna banka uzima u obzir ciljeve poslovanja iz člana 2 ovog zakona.

Sklonost preuzimanju rizika u smislu stava 2 ovog člana podrazumijeva nivo i vrste rizika koje je Razvojna banka spremna da preuzme u okviru sposobnosti podnošenja rizika, radi ostvarivanja ciljeva iz člana 2 ovog zakona.

Razvojna banka je dužna da obezbijedi adekvatne resurse za upravljanje svim značajnim rizicima, uključujući i odgovarajući broj zaposlenih sa potrebnim stručnim znanjem i iskustvom u upravljanju rizicima, kao i za vršenje poslova vrednovanja imovine.

Razvojna banka je dužna da, u cilju dosljedne primjene strategija i politika upravljanja rizicima, utvrdi i dosljedno primjenjuje odgovarajuće administrativne, računovodstvene i druge postupke za efikasan sistem unutrašnjih kontrola, a naročito za:

1) izračunavanje i preispitivanje iznosa kapitalnih zahtjeva za te rizike, i

2) utvrđivanje i praćenje velikih izloženosti, promjena u velikim izloženostima i provjeravanje usklađenosti velikih izloženosti sa politikama Razvojne banke u odnosu na tu vrstu izloženosti.

Razvojna banka je dužna da uspostavi odgovarajući sistem izvještavanja o rizicima prema Upravnom i Nadzornom odboru Razvojne banke, koji obuhvata sve značajne rizike i politike upravljanja rizicima, kao i njihove promjene.