Carinski zakon

Ovim zakonom uređuju se način i postupci koji se primjenjuju na robu koja se unosi i iznosi iz carinskog područja Crne Gore.

Ovaj zakon primjenjuje se i van carinskog područja Crne Gore u skladu sa potvrđenim međunarodnim sporazumom.

(1) Carinsko područje Crne Gore obuhvata teritoriju Crne Gore, uključujući teritorijalne vode, zalive i vazdušni prostor i ograničeno je carinskom linijom koja je istovjetna sa državnom granicom Crne Gore.

(2)Preko graničnih prelaza carinskog područja Crne Gore vrši se unošenje, odnosno iznošenje robe.

(3) Preko određenih graničnih prelaza carinskog područja Crne Gore, u skladu sa zakonom, vrši se promet robe koja podliježe fitosanitarnoj, veterinarskoj i drugoj kontroli.

(4) Projektovanje, izgradnja, odnosno rekonstrukcija graničnog prelaza iz stava 2 ovog člana, za dio koji je određen za sprovođenje carinskog nadzora i carinskog postupka, vrši se

na osnovu odobrenja organa uprave nadležnog za poslove carina (u daljem tekstu: carinski organ).

Nadzor nad međunarodnim prometom robe sprovodi se radi:

1) zaštite finansijskih interesa Crne Gore;

2) zaštite od nepravedne i nelegalne trgovine, uz unaprijeđenje zakonitog poslovanja;

3) obezbjeđivanja sigurnosti i bezbjednosti Crne Gore i njenih stanovnika i zaštite životne sredine; i

4) usaglašenosti između kvaliteta carinskih kontrola i olakšavanja zakonite trgovine.

Prihodi od carina i drugi prihodi ostvareni u carinskom postupku su prihodi Budžeta Crne Gore.

Izrazi koji se u ovom zakonu koriste za fizička lica u muškom rodu, podrazumijevaju iste izraze u ženskom rodu.

Izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeća značenja:

1) rizik je vjerovatnoća nastajanja i uticaj događaja u vezi sa unošenjem, iznošenjem, tranzitom, kretanjem ili upotrebom u posebne svrhe robe koja se kreće između carinskog područja Crne Gore i zemalja ili teritorija van tog područja, kao i sa prisustvom strane robe na carinskom području Crne Gore, što može da ima jednu od sljedećih posljedica:

- sprječavanje pravilne primjene carinskih i drugih propisa,

- ugrožavanje finansijskih interesa Crne Gore,

- predstavljanje prijetnje po bezbjednost i sigurnost Crne Gore i njenih građana, po javni moral, zdravlje ljudi, životinja i biljaka, nacionalno blago istorijske, umjetničke ili arheološke vrijednosti, prava intelektualne svojine, prava potrošača, životnu sredinu i dr.;

2) carinske formalnosti su aktivnosti koje se preduzimaju radi primjene carinskih propisa;

3) ulazna sažeta deklaracija je izjava ili radnja kojom lice obavještava carinski organ, u propisanom obliku, na propisan način i u određenom roku, da roba treba da se unese u carinsko područje Crne Gore;

4) izlazna sažeta deklaracija je izjava ili radnja kojom lice obavještava carinski organ, u propisanom obliku, na propisan način i u određenom roku, da roba treba da se iznese iz carinskog područja Crne Gore;

5) deklaracija za privremeni smještaj je izjava ili radnja kojom lice navodi, u propisanom obliku i na propisan način, da je roba u privremenom smještaju;

6) deklaracija je carinska deklaracija koja obuhvata izjavu ili radnju kojom lice zahtijeva, u propisanom obliku i na propisan način, da stavi robu u određeni carinski postupak, sa naznakom, po potrebi, posebnih postupaka koji bi trebalo da se primijene;

7) deklaracija za ponovni izvoz je izjava ili radnja kojom lice zahtijeva, u propisanom obliku i na propisan način, da iznese stranu robu, osim one robe koja je stavljena u postupak slobodne zone ili je u privremenom smještaju, iz carinskog područja Crne Gore;

8) obavještenje o ponovnom izvozu je radnja kojom lice zahtijeva, u propisanom obliku i na propisan način, da iznese stranu robu koja je stavljena u postupak slobodne zone ili je u privremenom smještaju, iz carinskog područja Crne Gore;

9) lice koje ima sjedište, odnosno prebivalište u Crnoj Gori je:

- fizičko lice koje ima prebivalište u Crnoj Gori,

- pravno lice ili udruženje lica koje ima sjedište, ogranak (registrovan dio stranog društva), ili stalno poslovno prisustvo u Crnoj Gori koje podrazumijeva stalno mjesto poslovanja, sa neophodnim ljudskim i tehničkim resursima;

10) deklarant je lice koje podnosi deklaraciju, deklaraciju za privremeni smještaj, ulaznu sažetu deklaraciju, izlaznu sažetu deklaraciju, deklaraciju za ponovni izvoz ili obavještenje o ponovnom izvozu u svoje ime ili lice u čije ime se podnosi takva deklaracija ili obavještenje;

11) carinski zastupnik je lice imenovano od strane drugog lica da preduzima radnje i formalnosti koje se zahtijevaju u skladu sa carinskim propisima u poslovanju sa carinskim organima;

12) carinski postupak je postupak koji obuhvata stavljanje robe u slobodan promet, posebne postupke i izvoz;

13) privremeni smještaj je stavljanje strane robe privremeno pod carinski nadzor u periodu između njenog podnošenja carinskom organu i njenog stavljanja u carinski postupak ili ponovni izvoz;

14) carinski dug je obaveza lica da plati iznos uvoznih ili izvoznih dažbina koje se primjenjuju na određenu robu u skladu sa propisima;

15) dužnik je svako lice odgovorno za carinski dug;

16) uvozne dažbine su carinske dažbine koje se plaćaju pri uvozu robe;

17) izvozne dažbine su carinske dažbine koje se plaćaju pri izvozu robe;

18) carinski status je status robe kao domaće ili strane;

19) domaća roba je:

- roba u potpunosti dobijena na carinskom području Crne Gore, a koja ne uključuje robu uvezenu iz država ili sa teritorija van carinskog područja Crne Gore,

- roba unijeta u carinsko područje Crne Gore iz država ili sa teritorija van tog područja i stavljena u slobodan promet,

- roba dobijena ili proizvedena na carinskom području Crne Gore, samo od robe iz alineje 2 ove tačke ili od robe iz al. 1 i 2 ove tačke;

20) strana roba je sva roba, osim robe iz tačke 19 ovog člana ili roba koja je izgubila svoj carinski status kao domaća roba;

21) upravljanje rizikom je sistemsko utvrđivanje rizika, uključujući nasumične provjere, i sprovođenje svih mjera neophodnih za ograničenje izloženosti riziku;

22) puštanje robe je radnja kojom carinski organ stavlja robu na raspolaganje u svrhe određene carinskim postupkom u koji je roba stavljena;

23) carinski nadzor je radnja koju uobičajeno preduzima carinski organ u cilju obezbjeđenja poštovanja carinskih propisa i, po potrebi, ostalih propisa primjenljivih na robu koja je predmet takve radnje;

24) povraćaj je vraćanje iznosa uvoznih ili izvoznih dažbina koji je plaćen;

25) otpust je odustajanje od naplate iznosa uvoznih ili izvoznih dažbina koji nije plaćen;

26) dobijeni proizvod je roba koja je stavljena u postupak oplemenjivanja i koja je prošla radnje prerade;

27) podnošenje robe carinskom organu je obavještenje carinskom organu o dolasku robe u carinarnicu ili na neko drugo mjesto koje je naznačio ili odobrio carinski organ i raspoloživost te robe za carinske kontrole;

28) držalac robe je lice koje je vlasnik robe ili koje ima slična prava raspolaganja robom ili koje ima fizičku kontrolu nad robom;

29) nosilac postupka je lice:

- koje podnosi deklaraciju ili za čiji račun se ta deklaracija podnosi, ili

- na koje su prenijeta prava i obaveze u vezi sa carinskim postupkom;

30) mjere trgovinske politike su netarifne mjere koje se odnose na izvoz i uvoz robe;

31) radnje prerade su:

- obrada robe, uključujući njenu montažu ili sklapanje ili njenu ugradnju u drugu robu,

- prerada robe,

- uništavanje robe,

- popravka robe, uključujući obnavljanje i njeno osposobljavanje za upotrebu,

- upotreba robe koja ne treba da se nađe u dobijenim proizvodima, ali koja omogućava ili olakšava proizvodnju tih proizvoda, i ako je u potpunosti ili djelimično upotrijebljena u procesu proizvodnje (pomoćna sredstva u proizvodnji);

32) normativ je količina ili procenat dobijenih proizvoda koji se dobija radnjama prerade određenih količina robe stavljene u postupak oplemenjivanja;

33) odluka je svaka radnja carinskog organa koja se odnosi na carinske propise kojom se donosi odluka o određenoj stvari i koja ima pravno dejstvo na zainteresovano lice ili lica;

34) prevoznik je:

a) prilikom ulaska u carinsko područje Crne Gore - lice koje unosi robu ili koje preuzima odgovornost za prevoz robe, kao i u slučaju:

- kombinovanog transporta - lice koje upravlja prevoznim sredstvom koje će se, kad jednom uđe u carinsko područje Crne Gore, kretati samostalno kao aktivno prevozno sredstvo;

- pomorskog ili vazdušnog saobraćaja u okviru zajedničkog broda ili ugovornog aranžmana (vessel-sharing or contracting arrangement) - lice koje zaključuje ugovor i izdaje teretnicu ili vazduhoplovni tovarni list za konkretni prevoz robe na carinsko područje Crne Gore;

b) prilikom izlaska iz carinskog područja Crne Gore - lice koje iznosi robu ili koje preuzima odgovornost za prevoz robe, kao i u slučaju:

- kombinovanog transporta, pri čemu aktivno prevozno sredstvo koje napušta carinsko područje Crne Gore samo prevozi drugo prevozno sredstvo koje će se, nakon dolaska aktivnog prevoznog sredstva na svoje odredište, samostalno kretati kao aktivno prevozno sredstvo - lice koje će upravljati prevoznim sredstvom koje će se samostalno kretati pošto je prevozno sredstvo koje napušta carinsko područje Crne Gore stiglo na svoje odredište;

- pomorskog ili vazdušnog saobraćaja u okviru zajedničkog broda ili ugovornog aranžmana - lice koje zaključuje ugovor i izdaje teretnicu ili vazduhoplovni tovarni list, za konkretni prevoz robe van carinskog područja Crne Gore;

35) kupovna provizija je naknada koju uvoznik plaća zastupniku za usluge zastupanja prilikom kupovine robe za koju se utvrđuje vrijednost.

(1) Razmjena informacija u vezi deklaracija, zahtjeva ili odluka, unutar carinskog organa i između lica koja obavljaju privrednu djelatnost u skladu sa ovim zakonom (u daljem tekstu: privredni subjekti) i carinskog organa i čuvanje tih informacija, u skladu sa zakonom, vrši se elektronskom obradom podataka.

(2) Radi obezbjeđenja razmjene i čuvanja informacija iz stava 1 ovog člana definišu se vrsta, oblik, struktura i šifra podataka.

(3) Elektronski sistemi za obradu podataka iz stava 1 ovog člana razvijaju se u skladu sa Programom rada koji se odnosi na razvoj korišćenja ovih sistema.

(4) Programom iz stava 3 ovog člana obezbjeđuje se:

1) usaglašena razmjena informacija na osnovu međunarodno prihvaćenih modela podataka i formata poruka;

2) preoblikovanje carinskih i drugih povezanih procesa, radi poboljšanja efikasnosti, efektivnosti i jedinstvene primjene, kao i smanjenja troškova usklađivanja; i

3) ponuda privrednim subjektima širokog obima elektronskih carinskih usluga.

(5) Program rada iz stava 3 ovog člana ažurira se redovno.

(6) Radi razmjene informacija iz stava 1 ovog člana privredni subjekat podnosi zahtjev carinskom organu u cilju dobijanja odobrenja za elektronsku razmjenu podataka.

(7) Nakon prijema zahtjeva iz stava 6 ovog člana, carinski organ izdaje odobrenje privrednom subjektu u skladu sa članom 16 ovog Zakona.

(8) Izuzetno od stava 1 ovog člana informacije se mogu razmjenjivati na drugačiji način u skladu sa zakonom, i to:

1) stalno, ako su naročito opravdana vrstom saobraćaja ili ako upotreba tehnika elektronske obrade podataka nije odgovarajuća za date carinske formalnosti;

2) privremeno, u slučaju privremenog kvara računarskog sistema carinskog organa ili privrednih subjekata.

(9) Program rada iz stava 3 ovog člana i bliži način razmjene i čuvanja informacija iz stava 8 ovog člana propisuje Vlada Crne Gore (u daljem tekstu: Vlada).

(10) Vrstu, oblik, strukturu i šifru podataka iz stava 2 ovog člana propisuje organ državne uprave nadležan za poslove finansija (u daljem tekstu: Ministarstvo).

(1) Privredni subjekti sa sjedištem, odnosno prebivalištem na carinskom području Crne Gore, registruju se kod carinskog organa nadležnog za mjesto na kojem su osnovani.

(2) U posebnim slučajevima, privredni subjekti koji nemaju sjedište, odnosno prebivalište na carinskom području Crne Gore, registruju se kod carinskog organa nadležnog za mjesto na kojem oni prvi put podnesu deklaraciju ili podnesu određeni zahtjev.

(3) Lica koja nijesu privredni subjekti ne registruju se kod carinskog organa ako nije drugačije propisano.

(4) Lica iz stava 3 ovog člana od kojih se zahtijeva da se registruju, dužna su da:

1) se registruju kod carinskog organa nadležnog za mjesto na kojem imaju sjedište, odnosno prebivalište na carinskom području Crne Gore;

2) se registruju kod carinskog organa nadležnog za mjesto gdje prvi put podnesu deklaraciju ili određeni zahtjev ako nemaju sjedište, odnosno prebivalište na carinskom području Crne Gore.

(5) Bliži način registracije privrednih subjekata propisuje Vlada.

(1) Carinski organ i privredni subjekti razmjenjuju dodatne informacije radi uzajamne saradnje u prepoznavanju i djelovanju na smanjenju rizika.

(2) Razmjena iz stava 1 ovog člana može se vršiti na osnovu zaključenog sporazuma i može podrazumijevati pristup carinskog organa računarskim sistemima privrednih subjekata.

(1) Fizičko lice, pravno lice i bilo koje udruženje lica koje nije pravno lice, ali kojem je priznata, u skladu sa propisima, sposobnost za obavljanje pravnih radnji (u daljem tekstu: lice) može od carinskog organa da traži informacije koje se odnose na primjenu zakona.

(2) Zahtjev iz stava 1 ovog člana može da bude odbijen ako se ne odnosi na radnju koja je u vezi sa međunarodnom trgovinom robe koja je zaista planirana.

(3) Carinski organ je dužan da održava redovnu komunikaciju sa privrednim subjektima i drugim organima uključenim u međunarodnu trgovinu robom.

(4) Na internet stranici carinskog organa objavljuju se propisi i drugi akti kojima se uređuju carine, opšte upravne odluke i obrasci zahtjeva.

(1) Lica koja su uključena u obavljanje carinskih formalnosti ili u carinsku kontrolu, na zahtjev carinskog organa, i u roku koji odredi carinski organ, dostavlja tom organu tražene isprave i informacije.

(2) Podnosilac deklaracije, deklaracije za privremeni smještaj, ulazne sažete deklaracije, izlazne sažete deklaracije, deklaracije za ponovni izvoz, obavještenja o ponovnom izvozu ili zahtjeva za izdavanje odobrenja ili neke druge odluke, odgovoran je za:

1) tačnost i potpunost podataka datih u deklaraciji, obavještenju ili zahtjevu;

2) vjerodostojnost, tačnost i punovažnost dokumenata koji prate deklaraciju, obavještenje ili zahtjev;

3) primjenu poštovanja obaveza koje se odnose na stavljanje robe u određeni carinski postupak ili sprovođenje odobrenih aktivnosti;

4) vjerodostojnost i tačnost svih informacija koje se pružaju carinskom organu ili ih taj organ zahtijeva.

(3) Ako carinski zastupnik podnese deklaraciju, obavještenje ili zahtjev ili pruži informacije, u skladu sa članom 13 ovog zakona, taj carinski zastupnik podliježe obavezama iz stava 2 ovog člana.

(1) Svako lice može da imenuje carinskog zastupnika za preduzimanje svih ili nekih radnji u postupku koji vodi carinski organ.

(2) Zastupanje može da bude direktno, kada carinski zastupnik postupa u ime i za račun drugog lica, ili indirektno, kada carinski zastupnik postupa u svoje ime, a za račun drugog lica.

(3) Carinski zastupnik mora imati sjedište, odnosno prebivalište u Crnoj Gori.

(4) Izuzetno od stava 3 ovog člana carinski zastupnik ne mora da ima sjedište, odnosno prebivalište na carinskom području Crne Gore ako postupa za račun lica koja ne moraju da imaju sjedište, odnosno prebivalište na carinskom području Crne Gore, ako ovim zakonom nije drugačije propisano.

(1) Prilikom sprovođenja carinskih formalnosti carinski zastupnik je dužan da se izjasni pred carinskim organom koje lice zastupa, kao i da li je zastupanje direktno ili indirektno.

(2) Lice koje se ne izjasni da postupa kao carinski zastupnik ili koje se izjasni da postupa kao carinski zastupnik, a nije ovlašćeno za to, smatra se licem koje postupa u svoje ime i za svoj račun.

(3) Lice koje se izjašnjava da postupa kao carinski zastupnik dužno je da na zahtjev carinskog organa pruži dokaz o ovlašćenju od strane lica koje zastupa.

(4) Carinski organ neće zahtijevati od lica koje postupa kao carinski zastupnik i koje redovno sprovodi radnje i formalnosti, da svaki put pruži dokaz o ovlašćenju, pod uslovom da je to lice u mogućnosti da pruži takav dokaz na zahtjev carinskog organa.