Zakon o akcizama

Ovim zakonom se uređuje sistem i uvodi obaveza plaćanja akcize za proizvode utvrđene ovim zakonom, a koji se na teritoriji Crne Gore stavljaju u promet.

Prihodi od akciza pripadaju budžetu Crne Gore.

(1) "Teritorija Crne Gore" je jedinstveno ekonomsko područje u skladu sa članom 140 stav 1 Ustava Crne Gore.

(2) "Teritorija države članice" je teritorija države članice na koju se primjenjuju ugovori u skladu sa čl. 349 i 355 Ugovora o funkcionisanju Evropske unije, osim trećih teritorija iz stava 5 ovog člana.

(3) "Teritorija Evropske unije" je ukupna teritorija država članica iz stava 2 ovog člana.

(4) "Treća država" je bilo koja država ili teritorija na koju se ne primjenjuje Ugovor o Evropskoj uniji.

(5) Treće teritorije su:

- teritorije koje su dio carinskog područja Evropske unije: Kanarska ostrva, francuska područja iz čl. 349 i 355 Ugovora o funkcionisanju Evropske unije i Alandska ostrva,

- teritorije koje nijesu dio carinskog područja Evropkse unije: ostrvo Helgoland, područje Büsingen, Ceuta, Melilla, Livigno, i

- planina Atos na osnovu posebnog statusa zagarantovanog članom 105 Ustava Grčke.

(6) Kretanje akciznih proizvoda u skladu sa poglavljima VII, XI i XII ovog zakona se smatra:

- u Knjaževinu Monako ili iz nje kretanjem u Francusku Republiku odnosno iz nje,

- u suverene zone Ujedinjene Kraljevine Akrotiri i Dhekeliju ili iz njih kretanjem na Kipar ili sa njega,

- u Jungholz i Mittelberg (Kleines Walsertal) ili iz njih kretanjem u Saveznu Republiku Njemačku odnosno iz nje,

- u San Marino ili iz njega kretanjem u Republiku Italiju odnosno iz nje.

Izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeće značenje:

1) akcizna dozvola je dokument koji izdaje carinski organ pravnom ili fizičkom licu da može u okviru obavljanja svoje registrovane djelatnosti u akciznom skladištu primati, proizvoditi, prerađivati (obrađivati), držati, skladištiti, izvoditi druge radnje sa akciznim proizvodima i otpremati akcizne proizvode u režimu odloženog plaćanja akcize;

2) akcizno skladište je mjesto odobreno od nadležnog carinskog organa države članice u kojoj se akcizno skladište nalazi, vidno označeno i fizički odvojeno ili ograđeno od drugih površina ili prostora, gdje ovlašćeni držalac akciznog skladišta prima, proizvodi, prerađuje (obrađuje), drži, skladišti, izvodi druge radnje sa akciznim proizvodima i iz kojeg otprema akcizne proizvode u režimu odloženog plaćanja akcize;

3) režim odloženog plaćanja akcize je institut koji se odnosi na proizvodnju, preradu, držanje, skladištenje i kretanje akciznih proizvoda, na osnovu kojeg je odložena obaveza plaćanja akcize;

4) ovlašćeni držalac akciznog skladišta je pravno ili fizičko lice koje je dobilo akciznu dozvolu od carinskog organa države članice da u okviru obavljanja svoje registrovane djelatnosti u akciznom skladištu može primati, proizvoditi, prerađivati (obrađivati), držati, skladištiti, izvoditi druge radnje sa akciznim proizvodima i otpremati akcizne proizvode u režimu odloženog plaćanja akcize;

5) oslobođeni korisnik akciznih proizvoda je pravno ili fizičko lice koje je dobilo odobrenje nadležnog carinskog organa da može u okviru obavljanja svoje registrovane djelatnosti, nabavljati akcizne proizvode bez plaćanja akcize;

6) pogon oslobođenog korisnika akciznih proizvoda je prostor ili površina u kojem su smješteni akcizni proizvodi koje je oslobođeni korisnik akciznih proizvoda nabavio za potrebe svoje registrovane djelatnosti bez plaćanja akcize;

7) registrovani primalac je pravno ili fizičko lice koje ima odobrenje carinskog organa države članice odredišta da u okviru svoje registrovane djelatnosti i pod uslovima propisanim ovim zakonom prima akcizne proizvode od lica iz druge države članice u režimu odloženog plaćanja akcize;

8) povremeno registrovani primalac je fizičko ili pravno lice koje u okviru obavljanja svoje registrovane djelatnosti samo povremeno prima akcizne proizvode od lica iz druge države članice, u režimu odloženog plaćanja akcize;

9) registrovani pošiljalac je pravno ili fizičko lice koje ima odobrenje carinskog organa države članice uvoza da u okviru svoje registrovane djelatnosti i pod uslovima propisanim ovim zakonom samo otprema akcizne proizvode u režimu odloženog plaćanja akcize nakon puštanja u slobodan promet u skladu sa članom 201 Regulative (EU) Evropskog parlamenta i Savjeta od 9. oktobra 2013. o Carinskom zakoniku Unije br. 952/2013;

10) ovlašćeni primalac je pravno ili fizičko lice registrovano kod carinskog organa države članice odredišta kako bi, prilikom obavljanja svoje registrovane djelatnosti, primalo akcizne proizvode koji su stavljeni u promet na teritoriji jedne države članice i premješteni na teritoriju druge države članice;

11) povremeno ovlašćeni primalac je pravno ili fizičko lice koje u okviru obavljanja svoje registrovane djelatnosti samo povremeno prima akcizne proizvode nabavljene od lica iz druge države članice za komercijalne svrhe;

12) ovlašćeni pošiljalac je pravno ili fizičko lice registrovano kod carinskog organa države članice otpreme kako bi, prilikom obavljanja svoje registrovane djelatnosti, otpremalo akcizne proizvode koji su stavljeni u promet na teritoriji jedne države članice i premješteni na teritoriju druge države članice;

13) povremeno ovlašćeni pošiljalac je pravno ili fizičko lice koje u okviru obavljanja svoje registrovane djelatnosti namjerava akcizne proizvode koji su stavljeni u promet u Crnoj Gori povremeno otpremati u komercijalne svrhe u drugu državu članicu;

14) akcizni zastupnik je lice sa stalnim prebivalištem, odnosno sjedištem u Crnoj Gori, koje carinski organ ovlasti da prodaje akcizne proizvode koji su stavljeni u promet na teritoriji druge države članice fizičkim licima u Crnoj Gori, na osnovu pisanog punomoćja prodavca da u njegovo ime i za njegov račun u Crnoj Gori izvršava obaveze i ostvaruje prava u skladu sa ovim zakonom;

15) izvoznik je lice koje u okviru svoje djelatnosti šalje akcizne proizvode iz Evropske unije u treće države odnosno u treće teritorije u skladu sa Carinskim zakonom;

16) država članica odredišta je država članica u koju se akcizni proizvodi otpremaju ili upotrebljavaju u skladu sa ovim zakonom;

17) akcizni broj je jedinstvena identifikaciona oznaka koji dodjeljuje carinski organ akciznom obvezniku, oslobođenom korisniku, ovlašćenom pošiljaocu i povremeno ovlašćenom pošiljaocu za kretanje akciznih proizvoda;

18) uvoz akciznih proizvoda je postupak stavljanja akciznih proizvoda u slobodan promet u skladu sa članom 201 Regulative Uredbe (EU) br. 952/2013 Carinskog Zakonika Evropske unije;

19) nepravilan ulazak je ulazak robe na područje Evropske unije na koju se ne primjenjuje stavljanje u slobodan promet u skladu sa članom 201 Regulative (EU) br. 952/2013 te u vezi sa kojom je nastao carinski dug u skladu sa članom 79a stav 1 te uredbe ili u vezi sa kojom bi nastao u slučaju da je roba podlijegala carini;

20) unos akciznih proizvoda je svaki unos akciznih proizvoda u Crnu Goru sa teritorija druge države članice Evropske unije, osim sa trećih teritorija;

21) stavljanje akciznih proizvoda u promet je:

- otpremanje (otpuštanje) akciznih proizvoda, uključujući i nezakonito otpremanje (otpuštanje), iz režima odloženog plaćanja akcize;

- držanje ili skladištenje akciznih proizvoda, uključujući nezakonito postupanje, van režima odloženog plaćanja akcize za koje akciza nije obračunata u skladu sa odredbama ovog zakona;

- proizvodnju, uključujući preradu, akciznih proizvoda i nezakonitu proizvodnju ili preradu, van režima odloženog plaćanja akcize;

- uvoz akciznih proizvoda, osim ako se ti proizvodi odmah nakon uvoza stavljaju u režim odloženog plaćanja akcize ili nezakoniti uvoz akciznih proizvoda, osim ako je carinski dug ugašen na osnovu člana 124 stav 1 tač. e, f, g i k Regulative (EU) br. 952/2013.

- uvoz akciznih proizvoda, osim ako se ti proizvodi odmah nakon uvoza stavljaju u režim odloženog plaćanja akcize ili nezakoniti uvoz akciznih proizvoda, osim ako je carinski dug ugašen na osnovu člana 124 stav 1 tač. e, f, g i k Regulative (EU) br. 952/2013 Carinskog Zakonika Unije.

22) otpust je odustajanje od obaveze plaćanja iznosa akcize koja nije plaćena;

23) povraćaj je povraćaj iznosa akcize koja je plaćena;

24) bezdimni duvanski proizvodi su duvanski proizvodi čijom upotrebom se ne vrši sagorijevanje, uključujući duvan za žvakanje, duvan za šmrkanje i duvan za oralnu upotrebu;

25) akcizni proizvodi u smislu poglavlja XIV ovog zakona su:

- energenti i električna energija, u skladu sa Direktivom Savjeta 2003/96/EU;

- alkohol i alkoholna pića, u skladu sa direktivama Savjeta 92/83/EU i 92/84/EU; i

- duvanske prerađevine, u skladu sa Direktivom Savjeta 2011/64/EU.

(1) Predmet oporezivanja akcizama su:

1) akcizni proizvodi;

2) duvanski proizvodi namijenjeni za udisanje pare bez sagorijevanja iz člana 74 ovog zakona;

3) duvan za žvakanje i duvan za šmrkanje (burmut);

4) nikotinske vrećice i biljni nikotinski proizvodi;

5) gazirana, negazirana voda i ostala bezalkoholna pića, sa dodatkom šećera ili drugih sredstava za zaslađivanje ili aromatizaciju;

6) proizvodi od plastike za jednokratnu upotrebu;

7) proizvodi od šećera, kakaoa i sladoled.

(2) Akcizni proizvodi iz stava 1 tačka 1 ovog člana su:

1) duvanske prerađevine,

2) alkohol i alkoholna pića, i

3) energenti i električna energija.

(3) Na proizvode iz stava 1 tač. 2 do 7 ovog člana koji imaju carinski status robe koja nema status robe Evropske unije u skladu sa članom 5 tačka 24 Regulative (EU) br. 952/2013 ne primjenjuju se odredbe o opštim uslovima rada akciznih skladišta i akciznoj dozvoli iz glave VI ovog zakona, odredbe o opštim uslovima poslovanja akciznih obveznika iz glave VII ovog zakona, kao i odredbe o kretanju akciznih proizvoda iz glave XI ovog zakona.

(1) Obveznik plaćanja akcize je:

1) ovlašćeni imalac akciznog skladišta, registrovani primalac ili bilo koje drugo lice, koje pušta ili u čije se ime pušta akcizni proizvod iz režima odloženog plaćanja akcize;

2) proizvođač akciznih proizvoda van režima odloženog plaćanja akcize;

3) deklarant iz člana 5 tačka 15 Regulative (EU) br. 952/2013 (u daljem tekstu:"deklarant") ili drugo lice iz člana 77 stav 3 Regulative (EU) br. 952/2013, u slučaju uvoza;

4) ovlašćeni primalac ili povremeni ovlašćeni primalac akciznih proizvoda već puštenih u promet na teritoriji druge države članice Evropsk eunije, koji su mu dostavljeni u komercijalne svrhe.

5) fizičko lice kojem su akcizni proizvodi već pušteni u promet na teritoriji druge države članice Evropske unije dostavljeni u komercijalne svrhe, osim kada akcizne proizvode fizičko lice samo prevozi sa teritorije druge države članice Evropske unije za lične potrebe u skladu sa članom 57 stav 2 ovog zakona ili kada akcizne proizvode prodavac ili drugo lice koje za njegov račun direktno ili indirektno otprema ili prevozi primaocu kod prodaje na daljinu u skladu sa članom 63 ovog zakona.

6) prodavac iz druge države članice Evropske unije, odnosno njegov akcizni zastupnik prilikom prodaje na daljinu ili primalac akciznih proizvoda u Crnoj Gori ako prodavac ili njegov akcizni zastupnik prije otpreme akciznih proizvoda nije podnio prijavu za upis u registar akciznih obveznika i nije podnio instrument osiguranja plaćanja akcize u skladu sa članom 21 ovog zakona.

7) snabdjevač električnom energijom ili prirodnim plinom kada isporuči krajnjem kupcu u Crnoj Gori električnu energiju ili prirodni plin;

8) snabdjevač, kada električnu energiju ili prirodni plin uvozi ili unosi za sopstvenu potrošnju;

9) proizvođač, kada proizvedenu električnu energiju koristi za sopstvenu potrošnju;

10)proizvođač prirodnog plina, kada proizvedeni prirodni plin koristi za sopstvenu potrošnju;

11)isporučilac, kada isporuči čvrsta goriva (kameni i mrki ugalj i koks) krajnjem potrošaču u Crnoj Gori odnosno, kada čvrsta goriva koristi za sopstvenu potrošnju;

12)krajnji potrošač, kada uvozi ili unosi čvrsta goriva za sopstvenu potrošnju.

(2) Obveznik akcize je i:

1) lice uključeno u nezakonito otpuštanje akciznih proizvoda iz akciznog skladišta;

2) u slučaju nepravilnosti prilikom kretanja akcizne robe koja je u režimu odloženog plaćanja akcize iz člana 68 ovog zakona ovlašćeni imalac akciznog skladišta, registrovani pošiljalac i bilo koje drugo lice koje je učestvovalo u nepravilnom otpuštanju i koje je znalo ili za koje je bilo razumno očekivati da je znalo za povraćajkod otpuštanja;

3) lice koje drži ili skladišti akcizne proizvode izvan režima odloženog plaćanja akcize kod kojih akciza nije plaćena u skladu sa ovim zakonom ili drugo lice koje je uključeno u držanje ili skladištenje tih proizvoda;

4) lice koje je uključeno u nezakonitu proizvodnju akciznih proizvoda;

5) lice koje učestvuje u nezakonitom uvozu akciznih proizvoda;

6) u slučaju nepravilnosti pri kretanju akciznih proizvoda stavljenih u promet iz člana 68 stav 11 ovog zakona, ovlašćeni primalac, povremeno ovlašćeni primalac, prodavac iz druge države članice Evropske unije odnosno njegov akcizni zastupnik prilikom prodaje na daljinu ili bilo koje drugo lice koje je u skladu sa ovim zakonom garantovalo plaćanje akcize i bilo koje drugo lice koje je učestvovalo u nepravilnostima;

7) oslobođeni korisnik akciznih proizvoda kada otprema ili koristi akcizne proizvode u svrhe za koje nije dobio odobrenje.

(3) Ako je više lica odgovorno za plaćanje iste akcize, solidarno su odgovorni za plaćanje tog duga.

(4) Snabdjevač, krajnji kupac i proizvođač iz stava 1 ovog člana su lica definisana posebnim propisima kojima se uređuje tržište električne energije i plina.

(5) Isporučilac iz stava 1 ovog člana je svako pravno ili fizičko lice sa sjedištem odnosno prebivalištem u Crnoj Gori koje obavlja registrovanu djelatnost trgovine čvrstim gorivima i koje nabavlja čvrsta goriva bez plaćanja akcize radi dalje prodaje, na osnovu odobrenja nadležnog carinskog organa za nabavku čvrstih goriva bez plaćanja akcize.

(6) Krajnji potrošač iz stava 1 ovog člana je svako pravno ili fizičko lice koje nema odobrenje nadležnog carinskog organa za nabavku čvrstih goriva bez plaćanja akcize.

(1) Akcizni proizvodi podliježu obavezi plaćanja akcize u trenutku:

1) proizvodnje, uključujući, ako je to primjenjivo, akciznu robu izvađenu iz tla, na teritoriji Crne Gore;

2) uvoza ili nezakonitog uvoza na teritoriji Crne Gore.

(2) Obaveza obračunavanja akcize nastaje u trenutku puštanja akciznih proizvoda u promet na teritoriji Crne Gore, kao i u slučaju:

1) otpuštanja akciznih proizvoda, uključujući nezakonito otpuštanje, iz režima odloženog plaćanja akcize;

2) držanja ili skladištenja akciznih proizvoda, uključujući slučajeve nezakonitosti, izvan režima odloženog plaćanja akcize, kada akciza nije obračunata i plaćena u skladu sa ovim zakonom;

3) proizvodnje uključujući preradu, akciznih proizvoda, uključujući i nezakonitu proizvodnju ili preradu, izvan režima odloženog plaćanja akcize;

4) uvoza akciznih proizvoda, osim kada je obračun akcize odložen u skladu sa ovim zakonom, ili nezakoniti uvoz akciznih proizvoda, osim ako je carinski dug bio ugašen u skladu sa članom 124 stav 1 tač. e, f, g i k Regulative (EU) br. 952/2013;

5) ako je carinski dug ugašen u skladu sa članom 124 stav 1 tačka e Regulative (EU) br. 952/2013, države članice Evropske unije mogu predvidjeti sankciju uzimajući u obzir iznos akciznog duga koji bi bio nastao.

(3) Trenutak otpuštanja iz režima odloženog plaćanja akcize iz stava 2 tačka 1 ovog člana je:

1) trenutak kada registrovani primalac primi akciznu robu;

2) trenutak prijema akcizne robe na mjestu direktne isporuke.

(4) Kada se utvrdi manjak ili gubitak akciznih proizvoda, u toku proizvodnje, skladištenja i kretanja akciznih proizvoda, koji su u režimu odloženog plaćanja akcize odnosno, kada se tokom kretanja akciznih proizvoda puštenih u promet u drugoj državi članici utvrdi manjak ili gubitak akciznih proizvoda.

(5) Izuzetno od stava 4 ovog člana puštanjem u promet ne smatra se:

1) potpuno uništenje ili nepovratni manjak ili gubitak, potpuni ili djelimični, akcizne robe unutar režima odloženog plaćanja akcize, nastao kao posljedica nepredviđenih okolnosti ili više sile ili kao posljedica odobrenja nadležnih organa druge države članice Evropske unije da se roba uništi ako se dogodio ili je otkriven na teritoriji Crne Gore, a za koje nije moguće utvrditi gdje je nastao;

2) djelimični gubitak zbog prirode robe koji se dogodi tokom proizvodnje, skladištenja i kretanja robe u režimu odloženog plaćanja akcize ako je iznos gubitka niži od zajedničkog praga djelimičnog gubitka za tu akciznu robu, utvrđenim Delegiranom regulativom EK broj 2022/1636 u slučaju opravdanog razloga za sumnju na prevaru ili nepravilnost, a dio iznosa djelimičnog gubitka iznad zajedničkog praga djelimičnog gubitka za tu akciznu robu smatra se puštanjem u potrošnju.

3) za prerađeni duvan, djelimični gubitak zbog prirode robe koji se dogodi tokom proizvodnje, skladištenja ili kretanja robe u režimu odloženog plaćanja akcize, ako je iznos gubitka niži od praga djelimičnog gubitka za ove proizvode utvrđenim Delegiranom regulativom EK broj 2022/1636, osim ako postoje opravdani razlozi za sumnju na prevaru ili nepravilnost, a dio iznosa djelimičnog gubitka iznad zajedničkog praga djelimičnog gubitka za tu akciznu robu smatra se puštanjem u potrošnju.

(6) Obaveza obračunavanja akcize nastaje u trenutku kada su akcizni proizvodi dostavljeni ovlašćenom primaocu, povremeno ovlašćenom primaocu ili fizičkom licu iz člana 6 ovog zakona, osim kada je došlo do nepravilnosti tokom kretanja u skladu sa članom 68 ovog zakona.

(7) Obaveza obračunavanja akcize nastaje u trenutku kada akcizni proizvodi stignu na teritoriju Crne Gore prilikom prodaje na daljinu.

(8) Izuzetno od st. 6 i 7 ovog člana puštanjem u promet ne smatra se:

1) potpuno uništenje ili nepovratni manjak ili gubitak, potpuni ili djelimični, akcizne robe, nastao kao posljedica nepredviđenih okolnosti ili više sile ili kao posljedica odobrenja nadležnih organa druge države članice Evropske unije da se roba uništi ako se dogodio ili je otkriven na teritoriji Crne Gore, a za koje nije moguće utvrditi gdje je nastao;

2) djelimični gubitak zbog prirode robe koji se dogodi tokom kretanja akcizne robe ako je iznos gubitka niži od zajedničkog praga djelimičnog gubitka za tu akciznu robu, utvrđenim Delegiranim aktom EK, osim u slučaju opravdanog razloga za sumnju na prevaru ili nepravilnost.

(9) Akcizna roba je potpuno uništena ili nepovratno izgubljena ako je više nije moguće upotrebljavati kao akciznu robu na osnovu dokaza pruženog nadležnom carinskom organu.

(10) Ako se utvrdi da je došlo do potpunog uništenja ili nepovratnog gubitka ili manjka, potpunog ili djelimičnog gubitka akciznih proizvoda, instrument obezbjeđenja položen u skladu sa članom 21 ovog zakona oslobađa se, potpuno ili djelimično, nakon podnošenja odgovarajućeg dokaza.

(11) Akcizni proizvodi koji se drže na plovilu koja plove morskim putevima između Crne Gore i druge države članice Evropske unije ili vazduhoplovu koji leti između Crne Gore i druge države članice Evropske unije, ali koji nisu na raspolaganju za prodaju kada se plovilo ili vazduhoplov nalazi na teritoriji Crne Gore, ne podliježu naplati akcize u Crnoj Gori.