Opšti kolektivni ugovor

Ovim kolektivnim ugovorom uređuju se prava, obaveze i odgovornosti iz radnog odnosa, postupak zaključivanja, izmjena i dopuna kolektivnog ugovora, međusobni odnosi potpisnika kolektivnog ugovora, kao i druga pitanja od značaja za zaposlenog i poslodavca.

Ovaj kolektivni ugovor primjenjuje se na:

- zaposlene koji rade na teritoriji Crne Gore kod domaćeg ili stranog pravnog ili fizičkog lica, kao i na zaposlene koji su upućeni na rad u inostranstvo od strane poslodavca sa sjedištem u Crnoj Gori, ako posebnim zakonom nije drugačije određeno;

- zaposlene u državnim organima, organima državne uprave, jedinicama lokalne samouprave i javnim službama, ako posebnim zakonom nije drugačije određeno;

- zaposlene strance koji rade kod poslodavca na teritoriji Crne Gore, ako posebnim zakonom nije drugačije određeno;

- fizička lica koja se bave privrednom djelatnošću radi sticanja dobiti, a tu djelatnost ne obavljaju za račun drugoga.

Pojedine odredbe ovog kolektivnog ugovora razrađuju se u granskom kolektivnom ugovoru, kolektivnom ugovoru kod poslodavca, opštem aktu poslodavca i ugovoru o radu.

Granskim kolektivnim ugovorom, kolektivnim ugovorom kod poslodavca, opštim aktom poslodavca i ugovorom o radu ne mogu se utvrditi manja prava od prava utvrđenih ovim kolektivnim ugovorom.

U slučaju da radno vrijeme zaposlenog traje duže od ugovorenog radnog vremena (u daljem tekstu: prekovremeni rad), trajanje tog rada ne može biti duže od 250 časova na godišnjem nivou.

Granskim kolektivnim ugovorom i kolektivnim ugovorom kod poslodavca može se predvidjeti drugačije trajanje prekovremenog rada, u skladu sa zakonom.

Pored zakonom utvrđenog minimuma, godišnji odmor se uvećava:

a) prema dužini radnog staža:

- od 5 do 15 godina - jedan radni dan,

- od 15 do 25 godina - dva radna dana,

- od 25 do 35 godina - tri radna dana,

- preko 35 godina - pet radnih dana;

b) prema zdravstvenom stanju:

- licu sa invaliditetom - tri radna dana,

- roditelju djeteta sa smetnjama i teškoćama u razvoju - tri radna dana,

c) samohranom roditelju djeteta do 15 godina života - dva radna dana.

Godišnji odmor može se uvećati i po osnovu uslova rada, doprinosa na radu i drugih kriterijuma utvrđenih granskim kolektivnim ugovorom, kolektivnim ugovorom kod poslodavca ili ugovorom o radu.

Zaposleni ima pravo na odsustvo sa rada uz naknadu zarade (plaćeno odsustvo) ukupno najviše do sedam radnih dana u toku jedne kalendarske godine, u sljedećim slučajevima, i to:

- zaključivanja braka - pet radnih dana;

- njege djeteta sa smetnjama i teškoćama u razvoju - tri radna dana;

- smrti srodnika izvan uže porodice, zaključno sa trećim stepenom krvnog srodstva, odnosno drugim stepenom tazbinskog srodstva - jedan radni dan;

- teže bolesti člana uže porodice - sedam radnih dana;

- otklanjanja posljedica u domaćinstvu prouzrokovanih elementarnim nepogodama - tri radna dana;

- učestvovanja u sindikalnim kulturnim, sportskim ili drugim javnim manifestacijama od nacionalnog i međunarodnog značaja - dva radna dana;

- korišćenja prevencije radne invalidnosti i rekreativnog odmora u smislu člana 30 ovog kolektivnog ugovora - pet radnih dana;

- selidbe sopstvenog domaćinstva na području istog naseljenog mjesta - jedan radni dan;

- selidbe sopstvenog domaćinstva iz jednog u drugo naseljeno mjesto - tri radna dana;

- dobrovoljnog davanja krvi - jedan radni dan;

- dobrovoljnog davanja ćelija, tkiva ili organa - prema medicinskoj dokumentaciji;

- polaganja stručnog ispita koji je u vezi sa obavljanjem poslova kod poslodavca - pet radnih dana;

- polaganja stručnog ispita koji nije u vezi sa obavljanjem poslova kod poslodavca - dva radna dana.

Pravo na plaćeno odsustvo u slučajevima iz stava 1 al. 2, 4, 5, 6, 11 i 12 ovog člana ostvaruje se nezavisno od broja radnih dana za koje je zaposleni, po osnovu drugih slučajeva iz stava 1 ovog člana, iskoristio pravo na plaćeno odsustvo u jednoj kalendarskoj godini.

Članom uže porodice u smislu stava 1 al. 4 i 5 ovog člana smatraju se: bračni i vanbračni supružnik, djeca (bračna, vanbračna, usvojena i pastorčad), braća, sestre, roditelji i usvojioci.

Pravo na plaćeno odsustvo ostvaruje se podnošenjem zahtjeva poslodavcu, uz koji zaposleni dostavlja odgovarajući dokaz o postojanju razloga za odsustvo sa rada, osim u slučaju kad je taj razlog opštepoznat.

Pravo na plaćeno odsustvo može se koristiti u vrijeme kad se predviđeni slučaj dogodio.

Poslodavac vodi evidenciju za svaki od slučajeva ostvarivanja prava na plaćeno odsustvo iz stava 1 ovog člana.

Zaposleni ima pravo na neplaćeno odsustvo sa rada u trajanju do 30 dana u toku jedne kalendarske godine u sljedećim slučajevima:

- liječenja o sopstvenom trošku;

- učestvovanja u kulturnim, sportskim ili drugim manifestacijama od nacionalnog značaja;

- kad postoji saglasnost poslodavca i zaposlenog;

- u drugim slučajevima utvrđenim granskim kolektivnim ugovorom, kolektivnim ugovorom kod poslodavca, odnosno ugovorom o radu.

Izuzetno od stava 1 ovog člana, na zahtjev zaposlenog i ako to ne remeti proces rada, poslodavac može omogućiti zaposlenom pravo na neplaćeno odsustvo u trajanju dužem od 30 dana.

Članom uže porodice u smislu stava 1 alineja 1 ovog člana smatraju se: bračni i vanbračni supružnik, djeca (bračna, vanbračna, usvojena i pastorčad), braća, sestre, roditelji i usvojioci.

Odredbe člana 6 st. 4, 5 i 6 ovog kolektivnog ugovora shodno se primjenjuju i na ostvarivanje prava na neplaćeno odsustvo.