Общий коллективный договор

Ovim kolektivnim ugovorom uređuju se prava, obaveze i odgovornosti iz radnog odnosa, postupak zaključivanja, izmjena i dopuna kolektivnog ugovora, međusobni odnosi potpisnika kolektivnog ugovora, kao i druga pitanja od značaja za zaposlenog i poslodavca.

Ovaj kolektivni ugovor primjenjuje se na:

- zaposlene koji rade na teritoriji Crne Gore kod domaćeg ili stranog pravnog ili fizičkog lica, kao i na zaposlene koji su upućeni na rad u inostranstvo od strane poslodavca sa sjedištem u Crnoj Gori, ako posebnim zakonom nije drugačije određeno;

- zaposlene u državnim organima, organima državne uprave, jedinicama lokalne samouprave i javnim službama, ako posebnim zakonom nije drugačije određeno;

- zaposlene strance koji rade kod poslodavca na teritoriji Crne Gore, ako posebnim zakonom nije drugačije određeno;

- fizička lica koja se bave privrednom djelatnošću radi sticanja dobiti, a tu djelatnost ne obavljaju za račun drugoga.

Pojedine odredbe ovog kolektivnog ugovora razrađuju se u granskom kolektivnom ugovoru, kolektivnom ugovoru kod poslodavca, opštem aktu poslodavca i ugovoru o radu.

Granskim kolektivnim ugovorom, kolektivnim ugovorom kod poslodavca, opštim aktom poslodavca i ugovorom o radu ne mogu se utvrditi manja prava od prava utvrđenih ovim kolektivnim ugovorom.

U slučaju da radno vrijeme zaposlenog traje duže od ugovorenog radnog vremena (u daljem tekstu: prekovremeni rad), trajanje tog rada ne može biti duže od 250 časova na godišnjem nivou.

Granskim kolektivnim ugovorom i kolektivnim ugovorom kod poslodavca može se predvidjeti drugačije trajanje prekovremenog rada, u skladu sa zakonom.

Pored zakonom utvrđenog minimuma, godišnji odmor se uvećava:

a) prema dužini radnog staža:

- od 5 do 15 godina - jedan radni dan,

- od 15 do 25 godina - dva radna dana,

- od 25 do 35 godina - tri radna dana,

- preko 35 godina - pet radnih dana;

b) prema zdravstvenom stanju:

- licu sa invaliditetom - tri radna dana,

- roditelju djeteta sa smetnjama i teškoćama u razvoju - tri radna dana,

c) samohranom roditelju djeteta do 15 godina života - dva radna dana.

Godišnji odmor može se uvećati i po osnovu uslova rada, doprinosa na radu i drugih kriterijuma utvrđenih granskim kolektivnim ugovorom, kolektivnim ugovorom kod poslodavca ili ugovorom o radu.

Zaposleni ima pravo na odsustvo sa rada uz naknadu zarade (plaćeno odsustvo) ukupno najviše do sedam radnih dana u toku jedne kalendarske godine, u sljedećim slučajevima, i to:

- zaključivanja braka - pet radnih dana;

- njege djeteta sa smetnjama i teškoćama u razvoju - tri radna dana;

- smrti srodnika izvan uže porodice, zaključno sa trećim stepenom krvnog srodstva, odnosno drugim stepenom tazbinskog srodstva - jedan radni dan;

- teže bolesti člana uže porodice - sedam radnih dana;

- otklanjanja posljedica u domaćinstvu prouzrokovanih elementarnim nepogodama - tri radna dana;

- učestvovanja u sindikalnim kulturnim, sportskim ili drugim javnim manifestacijama od nacionalnog i međunarodnog značaja - dva radna dana;

- korišćenja prevencije radne invalidnosti i rekreativnog odmora u smislu člana 30 ovog kolektivnog ugovora - pet radnih dana;

- selidbe sopstvenog domaćinstva na području istog naseljenog mjesta - jedan radni dan;

- selidbe sopstvenog domaćinstva iz jednog u drugo naseljeno mjesto - tri radna dana;

- dobrovoljnog davanja krvi - jedan radni dan;

- dobrovoljnog davanja ćelija, tkiva ili organa - prema medicinskoj dokumentaciji;

- polaganja stručnog ispita koji je u vezi sa obavljanjem poslova kod poslodavca - pet radnih dana;

- polaganja stručnog ispita koji nije u vezi sa obavljanjem poslova kod poslodavca - dva radna dana.

Pravo na plaćeno odsustvo u slučajevima iz stava 1 al. 2, 4, 5, 6, 11 i 12 ovog člana ostvaruje se nezavisno od broja radnih dana za koje je zaposleni, po osnovu drugih slučajeva iz stava 1 ovog člana, iskoristio pravo na plaćeno odsustvo u jednoj kalendarskoj godini.

Članom uže porodice u smislu stava 1 al. 4 i 5 ovog člana smatraju se: bračni i vanbračni supružnik, djeca (bračna, vanbračna, usvojena i pastorčad), braća, sestre, roditelji i usvojioci.

Pravo na plaćeno odsustvo ostvaruje se podnošenjem zahtjeva poslodavcu, uz koji zaposleni dostavlja odgovarajući dokaz o postojanju razloga za odsustvo sa rada, osim u slučaju kad je taj razlog opštepoznat.

Pravo na plaćeno odsustvo može se koristiti u vrijeme kad se predviđeni slučaj dogodio.

Poslodavac vodi evidenciju za svaki od slučajeva ostvarivanja prava na plaćeno odsustvo iz stava 1 ovog člana.

Zaposleni ima pravo na neplaćeno odsustvo sa rada u trajanju do 30 dana u toku jedne kalendarske godine u sljedećim slučajevima:

- liječenja o sopstvenom trošku;

- učestvovanja u kulturnim, sportskim ili drugim manifestacijama od nacionalnog značaja;

- kad postoji saglasnost poslodavca i zaposlenog;

- u drugim slučajevima utvrđenim granskim kolektivnim ugovorom, kolektivnim ugovorom kod poslodavca, odnosno ugovorom o radu.

Izuzetno od stava 1 ovog člana, na zahtjev zaposlenog i ako to ne remeti proces rada, poslodavac može omogućiti zaposlenom pravo na neplaćeno odsustvo u trajanju dužem od 30 dana.

Članom uže porodice u smislu stava 1 alineja 1 ovog člana smatraju se: bračni i vanbračni supružnik, djeca (bračna, vanbračna, usvojena i pastorčad), braća, sestre, roditelji i usvojioci.

Odredbe člana 6 st. 4, 5 i 6 ovog kolektivnog ugovora shodno se primjenjuju i na ostvarivanje prava na neplaćeno odsustvo.

Zarada i naknada zarade isplaćuju se zaposlenom, u novcu, na tekući račun zaposlenog, najkasnije do petnaestog u mjesecu za prethodni mjesec.

Izuzetno od stava 1 ovog člana, zarada i naknada zarade se može isplaćivati i u drugim rokovima, utvrđenim granskim kolektivnim ugovorom ili kolektivnim ugovorom kod poslodavca, u skladu sa zakonom.

Obračunska vrijednost koeficijenta za prosječno 174 časa na mjesečnom nivou utvrđuje se u iznosu 90,00 € bruto.

Ugovorne strane se obavezuju da do 31. decembra tekuće godine za narednu kalendarsku godinu preispitaju i usaglase obračunsku vrijednost koeficijenta iz stava 1 ovog člana, naročito uzimajući u obzir:

- opšti nivo zarada u zemlji;

- rast stope inflacije;

- kretanje minimalne potrošačke korpe;

- troškove života i promjene u njima;

- ekonomske faktore, uključujući i zahtjeve privrednog razvoja, nivoa produktivnosti i potreba da se dostigne i odredi visok nivo zaposlenosti.

U slučaju da ugovorne strane ne preispitaju i usaglase osnovne obračunsku vrijednost koeficijenta u skladu sa stavom 2 ovog člana, primjenjivaće se obračunska vrijednost koeficijenta iz stava 1 ovog člana.

Koeficijent složenosti poslova za utvrđivanje zarade za radno mjesto utvrđuje se zavisno od nivoa obrazovanja, složenosti poslova, uslova rada pod kojima se ti poslovi pretežno obavljaju, obima posla, odgovornosti za posao i drugih elemenata bitnih za vrednovanje određenog posla.

Ovim kolektivnim ugovorom utvrđuju se osnovne grupe poslova sa koeficijentima složenosti poslova za utvrđivanje zarade po osnovu složenosti postignutih ishoda učenja, i to:

Granskim kolektivnim ugovorom ili kolektivnim ugovorom kod poslodavca obračunska vrijednost koeficijenta i koeficijent složenosti poslova mogu biti utvrđeni u drugom iznosu od iznosa utvrđenih ovim kolektivnim ugovorom, s tim što osnovna zarada zaposlenog po grupi poslova utvrđena na taj način ne može biti niža od zarade dobijene kao proizvod obračunske vrijednosti koeficijenta i koeficijenta složenosti poslova utvrđenih ovim kolektivnim ugovorom.

U slučaju iz stava 1 ovog člana, obračunska vrijednost koeficijenta ne može biti manja od obračunske vrijednosti koeficijenta utvrđene u skladu sa ovim kolektivnim ugovorom.

Zarada pripravnika utvrđuje se u visini koja ne može biti manja od 70% zarade odgovarajuće grupe poslova iz čl. 11 i 12 ovog kolektivnog ugovora.

Osnovna zarada zaposlenog uvećava se za svaku navršenu godinu radnog staža, i to:

- do 10 godina - 0,5 %;

- od 10 do 20 godina - 0,75 %;

- preko 20 godina - 1 %.