Pravilnik o bocama kao mjernim posudama

Ovim pravilnikom propisuju se metrološki zahtjevi za boce kao mjerne posude (u daljem tekstu: boce), dopuštena odstupanja zapremine, natpisi i oznake na bocama kao mjernim posudamai postupci ispitivanja boca kao mjernih posuda.

Ovaj pravilnik primjenjuje se na boce koje su izrađene od stakla ili drugog materijala čija čvrstoća i stabilnost pruža iste garancije u pogledu metroloških zahtjeva kao i staklo.

Boce treba da ispunjavaju sljedeće metrološke zahtjeve:

1) da imaju čep ili su dizajnirane da budu zatvorene čepom i da su namijenjene za skladištenje, prevoz ili isporuku tečnosti;

2) da imaju nazivnu zapreminu od 0,05 litara do 5 litara,

3) da mogu da se upotrebljavaju kao boce, odnosno ako su napunjene do određenog nivoa ili do određenog procenta vršne zapremine i njihov sadržaj može da se izmjeri sa dovoljnom tačnošću.

Boce koje ispunjavaju zahtjeve utvrđene ovim pravilnikom mogu da se označe EEC znakom (obrnutim slovom epsilon).

Oblik i veličina oznake iz stava 1 ovog člana dati su u Prilogu 1 ovog pravilnika.

Ne treba da se odbije, zabrani ili ograniči stavljanje u promet i upotrebu boce koje zadovoljavaju zahtjeve i ispitivanja propisane ovim pravilnikom iz razloga koji se odnose na njihovu zapreminu, određivanje njihove zapremine ili na metode kojima su one provjerene.

Boce mogu da se stave u promet i upotrebu samo ako ispunjavaju uslove propisane ovim pravilnikom.

Boce se označavaju zapreminama, na temperaturi od 20 °C, i to:

1) nazivna zapremina Vn koja je jednaka zapremini označenoj na boci i predstavlja zapreminu tečnosti koju boca treba da sadrži kada je napunjena u uslovima upotrebe za koje je namijenjena;

2) vršna zapremina boce koja predstavlja zapreminu tečnosti koju boca sadrži kada je napunjena do vrha,

3) stvarna zapremina boce koja je jednaka zapremini tečnosti koju boca stvarno sadrži. uz uslove koji teoretski odgovaraju nazivnoj zapremini.

Punjenje boca vrši se na dva načina, i to:

1) do stalnog nivoa, ili

2) do stalne praznine, odnosno prostora iznad punjenja.

Udaljenost između nivoa punjenja za nazivnu zapreminu i nivoa punjenja za vršnu zapreminu, i razlika između vršne zapremine i nazivne zapremine (zapremina širenja ili praznine), treba da bude uočljivo stalna za sve boce istog dizajna.

Kako bi se, uz uobičajene nesigurnosti pri punjenju, omogućilo mjerenje zapremine sadržaja boca sa dovoljnom tačnošću, a posebno sa tačnošću koja se zahtijeva u skladu sa evropskim propisima o prethodno upakovanim proizvodima, najveće dozvoljene greške (pozitivne ili negativne) zapremine boca kao mjernih posuda odnosno najveće razlike (pozitivne ili negativne) na temperaturi od 20°C i pod uslovima datim u Prilogu 2, između stvarne zapremine i nazivne zapremine Vn treba da budu u skladu sa vrijednostima datim u tabeli:

Najveća dozvoljena greška vršne zapremine mora biti jednaka najvećem dozvoljenom odstupanju odgovarajuće nazivne zapremine i ne može se sistematski upotrebljavati.

Postupak ispitivanja boca dat je u Prilogu 2 ovog pravilnika.

Stvarna zapremina boce provjerava se određivanjem količine vode na temperaturi od 20° C koju boca stvarno sadrži kad je napunjena do nivoa kojodgovara nazivnoj zapremini.

Pored načina iz stava 1 ovog člana, stvarna zapremina boce može da se provjeri sa istom tačnošću i indirektnom metodom određivanjem mase i specifične gustine tečnosti.

Boce na svojoj bočnoj strani ili na rubu dna ili na samom dnu sadrže jasno vidljive, lako čitljive i neizbrisive natpise i oznake i to:

1) oznaku nazivne zapremine boce u litrima, centilitrima ili mililitrima, iza koje slijedi znak mjerne jedinice koja se upotrebljava ili gdje je to moguće naziv mjerne jedinice;

2) znak proizvođača boca;

3) obrnuto slovo epsilon.

Visina oznake iz stava 1 tačka 1 ovog člana treba da se odredi u zavisnosti od nazivne zapremine na sljedeći način:

Zahtjev za odobrenje znaka proizvođača podnosi se organu uprave nadležnom za poslove metrologije (u daljem tekstu: Zavod).

Zahtjev iz stava 1 ovoga člana sadrži:

1) opis i sliku predloženog znaka proizvođača boca;

2) izjavu proizvođača boca, kojom se potvrđuje da je znak proizvođača orginalan i osmišljen na način da drugi proizvođači ne mogu da ga koriste;

3) tehničku dokumentaciju o bocama (nacrte, tip boce, nazivne zapremine, materijal od koga je boca izrađena),

4) dokaz da boce ispunjavaju uslove utvrđene ovim pravilnikom.

Ako Zavod izda svoje odobrenje, treba da u roku od jednog mjeseca o tome obavijesti nadležna odjeljenja drugih država članica i Evropsku Komisiju.

Ako se utvrdi da postoji sličnost predloženog znaka proizvođača boca sa već odobrenim znakom proizvođača, podnosilac zahtjeva za znak proizvođača boca će:

1) promijeniti predloženi znak proizvođača boca ili

2) unijeti dodatna slova ili brojeve u predloženi znak proizvođača boca.

Ispitivanje, da li boce ispunjavaju metrološke zahtjeve utvrđene ovim pravilnikom, treba da se vrši u skladu sa Prilogom 2 ovog pravilnika.

Ispitivanje boca treba da se vrši uzorkovanjem na mjestu proizvodnje, a ako to nije moguće u prostorijama uvoznika ili zastupnika inostranog proizvođača boca.

Ispitivanje boca može da se vrši i drugim priznatim metodama statističkog uzorkovanja, ako je njihova efektivnost uporediva sa referentnim metodama datim u Prilogu 2 ovog pravilnika.

Na dnu ili na rubu dna boce, brojevima iste visine kao što su brojevi kojima se izražava odgovarajuća nazivna zapremina, u skladu sa metodom ili metodama punjenja za koje je boca namijenjena, postavljaju se sljedeće oznake:

1) oznaka vršne zapremine izražena u centilitrima, iza koje se ne stavlja znak cl, i/ili

2) oznaka udaljenosti, u milimetrima, od vršnog nivoa punjenja koja odgovara nazivnoj zapremini iza koje se stavlja znak mm.

Na boci mogu da se nalaze i druge oznake ako se ne poistovjećuju sa oznakama utvrđenim ovim pravilnikom.

Prilozi 1 i 2 čine sastavni dio ovog pravilnika.